Part 3 - İslam Fetihleri ve Sonrası
Tüm bu kargaşa ve merkezi otoritenin çöküşü sırasında, Halid b. Velid komutasındaki İslam ordusu, adeta direnç gösterilemeyen bir sel gibi ilerliyordu. 634’te Şam, 638’de Kudüs ve Filistin, 642’de ise Mısır düştü. Ancak asıl kırılma noktası 636 yılında Yermük’te yaşandı. Roma, elindeki her türlü etnik kökenden (Ermeni, Arap, Süryani) topladığı 60-80 bin kişilik yorgun, maaşı ödenmemiş ve ruhunu kaybetmiş karma ordusuyla; güçlü bir dini-kabilevi asabiyeye sahip, taze, genç ve yüksek motivasyonlu İslam ordusunun karşısına çıktı. Yermük, sadece bir askeri yenilgi değil, antik dünyanın o koca imparatorluğunun tek darbede devrildiği bir sistem çöküşüydü. Rivayet odur ki Herakleios, Suriye’yi ardında bırakıp geri çekilirken, kadim topraklara dönüp şöyle dedi: "Elveda Suriye, artık bir daha asla görüşmeyeceğimiz bir veda... Düşmanın elleri için ne güzel bir toprak olacaksın, esen kal Suriye!" ​Yermük ile beraber Roma’nın beli kırılmıştı. Elinde artık bu yeni fatihlere karşı duracak bir garnizonu bile kalmamıştı. Müslüman fatihler ise pragmatik bir strateji izlediler. Yerel halkı katliamdan geçirmek yerine, onları Roma’nın ağır vergi yükünden ve dini mezhep baskısından kurtaran bir kurtarıcı figürüne büründüler. Kiliselere ve mezheplere dokunmadılar, daha adil bir vergilendirme sundular. Sistemin işleyişine hiç ellemediler, sadece vergilerini alıp çıktılar. Halife Abdulmelik dönemine kadar da resmi yazışmalar Arapça değil, Greekçe ve Farsça yapıldı. Halk bu yeni düzeni bir işgal olarak değil, Konstantinopolis’in baskıcı otoritesine karşı bir alternatif olarak gördüler. Yeni İslam devleti de gayirmüslimlerin sırtında zenginleşti. Ancak bu pragmatizm, ilerleyen dönemlerde Emevi elitlerinin Arap-Mevali sınıflaşmasıyla lekelendi. Müslüman olan ancak Arap olmayan yerel halktan
Din
Sermayenin Görünmez Zırhı: Çelişkili Sınıf Konumları, Baskı Aygıtları ve Hıncın Ekonomi-Politiği Tampon Bölgenin Sosyo-Psikolojik İşlevi Modern kapitalist üretim ilişkileri, kendi bekasını sadece saf ekonomik tahakkümle değil, bu tahakkümü görünmez kılan sofistike toplumsal katmanlar ve psikolojik savunma mekanizmalarıyla sürdürür. Bu mimarinin en kusursuz işleyen parçası, sosyolojide "çelişkili sınıf konumları" olarak kavramsallaştırılan orta sınıf, yani bugünün yaygın tabiriyle beyaz yakalılardır. Sermaye sınıfı ile işçi sınıfı arasında yapısal bir tampon bölge işlevi gören bu tabaka, sistemin ürettiği sınıfsal sürtünmeyi emmek ve radikal bir uyanışı engellemek üzere tasarlanmış sosyolojik bir kalkandır. 1. Yanlış Bilinç ve Hıncın Yataylaşması Beyaz yakalı çalışan, özü itibarıyla üretim araçlarının mülkiyetine sahip olmayan, geçinebilmek için emeğini satmak zorunda olan bir ücretlidir; yani nesnel ve yapısal olarak işçi sınıfına aittir. Ancak aldığı akademik eğitim, edindiği kültürel sermaye ve dahil olduğu tüketim kalıpları üzerinden kendini illüzyonel bir şekilde sermaye sınıfının dünyasına ait hissetme eğilimindedir. Sermayenin hegemonik lütfuna talip olan bu kitlede itaat öyle bir tavizsizlikle içselleştirilir ki, efendisinin en ufak sarsıntısını veya krizini dahi bir hikmet gibi soluyan, tabiri caizse "efendisi osurduğunda derin nefes alıp oh çeken" yapısal bir dalkavukluk habitusu neşet eder. Bu trajik konumlanmanın en büyük varoluşsal kâbusu, aradaki o ince statü çizgisini kaybedip mavi yakalıların veya güvencesiz yoksulların safına düşmektir. Bu derin "aşağı düşme korkusu", yoksullara karşı rasyonel bir empatiden ziyade patolojik bir öfke ve hınç doğurur. Beyaz yakalı, kendi ayrıcalıklı pozisyonunu ahlaki ve entelektüel olarak meşrulaştırmak için
Sosyoloji
Hangi tür kitapları seviyorsun? 🔎 Polisiye 💕 Romantik 🚀 Bilim Kurgu 🏰 Fantastik 📖 Klasik 🧠 Kişisel Gelişim 🏛️ Tarih 😱 Gerilim
Sanat piyasasının şeffaf olmadığı, manipülasyonlara açık olduğu ve küresel finans elitleri tarafından bir "güvenli liman" veya varlık sınıfı olarak kullanılması küresel ekonomi-politik açısından oldukça doğrudur. Bugün soyut ve çağdaş sanat piyasasını domine eden ve fiyatları milyonlarca dolara fırlatan alıcılar tek bir gruptan oluşmuyor. Piyasanın en büyük belirleyicileri; New Yorklu hedge fon yöneticileri, Londra merkezli bankerler, Rus oligarkları, Çinli milyarderler ve Katar/Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinin kraliyet aileleridir. Wall Street'teki bir finansör ile İsviçre'deki bir serbest liman yöneticisi, vergi kaçırmak veya parayı sisteme sokmak için o an hangi sanatçı popülerse (steril, taşınabilir ve regülasyonsuz olduğu için) onun eseri üzerinden işlem yapar. Sanatın içinin boşaltıldığı, estetik kaygıların yerini tamamen spekülasyonun aldığı ve bu sistemin bir nevi yasal finansal manipülasyon aracı olarak kullanılıyor.Bu durum kapitalizmin, sanatı denetimsiz ve taşınabilir bir "hisse senedi" haline getirme gücünden kaynaklanmaktadır.
Sanat
Soyut modern sanatın Sovyetler Birliği’ne karşı bir propaganda aracı olarak kullanıldığı iddiası bir komplo teorisi değil, tarihsel bir gerçektir. 1950'li ve 60'lı yıllarda CIA, Kültürel Özgürlük Kongresi (Congress for Cultural Freedom) aracılığıyla Jackson Pollock, Mark Rothko ve Willem de Kooning gibi soyut dışavurumcu sanatçıları gizlice fonladı ve destekledi. Buradaki stratejik amaç şuydu: "Özgür Dünya" İmajı: Sovyetler Birliği'nin katı "Toplumcu Gerçekçilik" anlayışına karşı, Batı'nın sınırsız bireysel özgürlüğünü ve sansürsüz yaratıcılığını soyut sanat üzerinden küresel bir vitrine taşımak. Entelektüel Hegemonya: Avrupa sol entelektüellerinin Moskova'ya olan sempatisini kırmak ve modernizmin merkezini Paris'ten New York'a taşıyarak kültürel üstünlüğü ele geçirmek. Hep bir kültürel hegemonya kurma arzusu ile başlıyor, bu siyonist, faşist, nazist, new deal ülküler. Klasik sanatta yetenek, işçilik ve estetik uyum doğrudan eserin kendisinde tezahür ederken; çağdaş sanatın önemli bir kısmında eserin değeri, etrafına örülen küratör metinlerine ve entelektüel "açıklamalara" (derslere) bağımlı hale gelmiştir. Bugün üst düzey çağdaş sanat piyasasının işleyiş biçimi, estetik bir arayıştan ziyade serbest piyasa kapitalizminin kurallarıyla açıklanıyor: Vergi Muafiyetleri ve Serbest Limanlar: Zengin yatırımcılar, yüksek meblağlara aldıkları çağdaş sanat eserlerini vergiden muaf serbest limanlardaki depolarda saklıyor. Eserlerin manipülatif ekspertiz raporlarıyla değerleri şişiriliyor, ardından müzelere bağışlanarak devasa vergi indirimleri alınıyor. Bu durum, piyasayı bir nevi "meşru" kara para aklama ve servet transferi mekanizmasına dönüştürüyor. Hristiyan sanatının (özellikle Rönesans ve Barok dönemleri) insanlık tarihinin en muazzam estetik, figüratif ve teknik
1000Kitap
Zira Biliriz Ki
“Fakirin ekmeğinden vergi almak zulüm, zenginin atıl servetinden almamak ise adaletsizliktir. Örnek bir devlet parayı değil, bereketi ve hakkaniyeti vergilendirir. Zira biliriz ki; adaletle dağıtılmayan her kuruş, devletin temelini kemiren bir kurttur”
Felsefe
"SİYASAL İSLÂM" DEĞİL "İSLÂMCI SİYASET"...
(...) Tersinden de delillendirilebilecek anlayış… CIA Ortadoğu Dairesi eski sorumlusu ve Büyük Ortadoğu Projesi baş mimarı Graham Fuller anlatıyor: - "Mısır’daki, diğer Arab ülkelerindeki İslâmî hareket, “İslâm tarîktir” diyor. Yâni “yolumuz odur” diyor. Bunu söyleyebilirler, ama bu isbatlanmış bir gerçek değildir. Hele siyasî bir program hiç değildir. Siyasî hayata katılıp sanat, vergi, sağlık, eğitim, sanayi politikalarının spesifik hatlarını açıklamak zorunda kaldıklarında, lâiklikle barışmaktan başka çare bulamıyorlar. O zaman İslâm’ın arkasına saklanma imkânları kalmıyor. Müşahhas hâle gelmek durumunda kalıyorlar. Müşahhas hâle gelme de uzlaşmayı beraberinde getiriyor. Eğer şiddete başvuran, devleti yıkıp İslâmî diktatörlük kurmak isteyen bir eğilim varsa, ki bu çok olumsuzdur, o zaman demokratik devlet elbette güvenliğini sağlayacak adımları atar. Zâten İslâmî hareketin önündeki en büyük görev de inançları çağa uyarlamaktır. Diğer yandan İslâm’ın bir de özel hayatta yeri var ki, o ayrı bir konu ve her zaman teşvik edilmeli. İster İslâm, ister Hıristiyanlık olsun, din fert hayatındaki ahlâkî değerleri güçlendiriyor. Ama din siyasete soyununca o zaman gerçekçi bazı “tavizler” vermesi gerekiyor. Biz söyleyince anlamayanlar, belki Amerikalı söyleyince uyanır gibi olurlar… Mursî de bunun sıkıntısını çekti, Taliban da çekti, İran da çekiyor… İş öyle “Kur’ân’dan yapacağız, Şeriatı getireceğiz, İslâm’ı hâkim kılacağız” demekle bitmiyor… Dâva, baştanbaşa bir sistem meselesi… Her örgüsü tezatsız bir bütün meselesi… İslâm’ı çağa hâkim kılmanın “vasıta sistemi” meselesi… Bu olmayınca, ya mağara devri hayatına dönmeye “İslâm” deniyor, yahut İslâm dışı sistemlere angaje olunmuş olunuyor… **Bu mevzuda dünyada Büyük Doğu-İBDA‘dan başka örnek ve
Akademya Yazıları