Marcus Aurelius.
"Zaman bir nehir, her şeyi meydana getiren şiddetli bir akımı gibidir. Bir şey ortaya çıkar çıkmaz, ortadan kalkar; yerini bir başkası alır; ama bu ikinci şey de kendi payına yerini bir başkasına bırakmak üzere ortadan kalkar" (Il. Kitap, XLIII. Düşünce).
"Sürekli olarak, meydana gelen her şeyin bir değişim sonucu ortaya çıktığını düşün ve evrensel doğanın var olan bir şeyi benzeri yeni varlıklar meydana getirmek üzere değiştirmek kadar hiçbir şeyi sevmediğini düşünmeye alış. Her varlık kendisinden çıkacak olan bir başka varlığın tohumudur" (Il, XXXVI).
"Varlıklar ve olayların hangi hızla cereyan ettiklerini ve ortadan kalktıklarını düşün. Gerçekten töz, sürekli akış içinde olan bir nehir gibidir. Onda bulunan kuvvetler sürekli değişmelere tabidirler; formel nedenler de binlerce değişikliğe uğrarlar. Hemen hemen hiçbir şey kararlı değildir. Arkamızda geçmişin büyük uçurumu, önümüzde her şeyin içinde yok olduğu gelecek vardır" (V, XXIII).
Sayfa 216 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
XLIIIŞiir
Sabahtan cemâlin seyran eyledim
Gönüller perişan elinden sunam
Nice bekliyeyim gurbet illerde
Hiç bilir yok mudur halimden sunam
Tıyg-ı gamzelerin müşk ü bû kokmaz
Yâr ala gözlerin hışm ile bakmaz
Cemâlin görene cennet gerekmez
Güneş midir doğdu yüzünlen sunam
Kemhalar giyinip zünnar bağlanmaz
Eser seher yeli teli ırganmaz
Sen gidelden deli gönül eğlenmez
Bir bergüzar versen telinden sunam
Sen seher yelisin gider gelmezsin
Gelirsen de bana bakî kalmazsın
Seni uçuranlar murad almasın
Seni kim uçurdu gölünden sunam
Pir Sultan Abdal der cemâlin güzel
Aradım bulamadım bir haber yazar
Şimdi senin ismin cenneti gezer
Kalma bizim için yolunda
Reklam
XLIII. ÖNERME
Tahrik aşırıya kaçabilir ve kötü olabilir; öte yandan tahrik, yani sevinç kötü olduğu sürece acı iyi olabilir.
Kanıtlama:
Tahrik bedene ilişkin olduğu sürece, bedenin bir ya da birkaç kısmının diğerlerinden daha fazla etkilendiği bir sevinçtir.
Bu duygunun gücü bedenin diğer eylemlerine baskın çıkacak ve bedene inatla yapışıp kalacak kadar büyük olabilir; böyle olduğunda bedenin birçok başka şekilde etkilenmesini de önler; işte bu açıdan kötü olabilir.
Oysa acı bir kederdir, dolayısıyla kendi başına ele alındığında iyi olması mümkün değildir.
Ama bir acının ne kadar yoğun olacağı ve ne kadar çoğalacağı bizim gücümüzle kıyaslanan dış bir nedenin gücüyle belirlendiğinden, sonsuz derecede ve farklı türde acı olabileceğini düşünebiliriz .
Böylece bir acının aşırıya kaçmasını engellemek için tahrik duygusunu bastırabileceğini ve bu süre zarfında da bedenin yetkinliğinin azalmasını önleyebileceğini anlamış oluruz; işte bu açıdan bakıldığında acı iyi olabilir.
XLIII
all days are nights to see till I see thee,
and nights bright days when dreams do show thee me.
-
seni görmezsem olur her günüm gece,
parlak gündüzdür gecem düş seni gösterince.
Reklam
Reklam