Tahmini Okuma Süresi:
21 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
752
Basım Tarihi:
Mart 2023
İlk Yayın Tarihi:
1945
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Orijinal Adı:
Ethica: Ordine Geometrico Demonstrata
ISBN:
9786254496509
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Türler:
Diğer Baskılar
16 diğer baskı · Tümünü Göster
Etika
1.263 okunmaDost Kitabevi Yayınları · Eylül 2019 · 342 s.
Ethica
499 okunmaAlfa Yayınları · Nisan 2024 · 510 s.
Ethica
154 okunmaKabalcı Yayınları · Nisan 2013 · 419 s.
Ethica
85 okunmaAlfa Yayınları · Mart 2023 · 752 s.
Etika
72 okunmaDoğu Batı Yayınları · Ağustos 2023 · 410 s.
Ethica
47 okunmaKabalcı Yayınevi · Ekim 2011 · 860 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Felsefenin doruklarında bir gezinti.Felsefe
Baruch Spinoza'nın 17. yüzyılda kaleme aldığı ancak ölümünden sonra yayımlanan "Etika" (Latince: Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata), felsefe tarihinin en özgün ve etkili eserlerinden birisi olmuştur. Adından da anlaşılacağı üzere bir ahlak felsefesi kitabı olmakla birlikte, aslında varlık, bilgi, Tanrı, doğa, insan, tutkular ve özgürlük gibi felsefenin en temel konularını bir bütün olarak ele alan kapsamlı bir sistem sunuyor. Spinoza, Öklid'in "Elementler" eserinden esinlenerek, felsefesini tanımlar, aksiyomlar, önermeler ve kanıtlamalardan oluşan geometrik bir düzen içinde ortaya koyar bunu. Bu yöntemle, duygusal ve öznel yargılardan arındırılmış, rasyonel ve nesnel bir hakikat arayışına girer.
Ancak Etika'nın temelini Spinoza'nın radikal Tanrı anlayışı oluşturmuştur bana göre. O, geleneksel dinlerin kişileştirilmiş, evreni dışarıdan yaratan ve yöneten aşkın Tanrı fikrini reddeder. Spinoza için Tanrı, doğanın kendisidir (Deus sive Natura). Var olan her şey Tanrı'nın bir parçasıdır ve Tanrı'dan başka hiçbir töz (kendi kendine var olan şey) yoktur. Bu düşünce, panteizm olarak adlandırılıyor. Bu anlayışa göre de evrende hiçbir şey rastlantısal değildir. Her şey, Tanrı'nın yani doğanın zorunlu yasaları uyarınca meydana gelir. Mucizelere, ilahi müdahalelere yer yoktur. Evren, sonsuz ve zorunlu bir neden-sonuç zinciri içinde işleyen, bütünlüklü ve tek bir sistemdir. İnsan da bu sistemin bir parçası oluyor böylece.
Spinoza'ya göre insan, zihin (düşünce) ve beden (uzam) olmak üzere Tanrı'nın iki temel niteliğinin (sıfatının) birer görünümüdür. 
René Descartes 'ın aksine, zihin ve bedeni birbirinden ayrı iki töz olarak değil, aynı gerçekliğin iki farklı yüzü olarak görür. Beden ne yaparsa zihin onu bir fikir olarak algılar, zihinde olan her şeyin bedende bir karşılığı vardır.
Her
René Descartes 'ın aksine, zihin ve bedeni birbirinden ayrı iki töz olarak değil, aynı gerçekliğin iki farklı yüzü olarak görür. Beden ne yaparsa zihin onu bir fikir olarak algılar, zihinde olan her şeyin bedende bir karşılığı vardır.
Her
Bu kitabı okurken şunu çok net hissettim: Ben aslında bir felsefe metni okumuyordum, kendi hayatımın içinden geçen, yıllardır sezdiğim ama adını koyamadığım şeylerin sistemli bir dille önüme serilmesine tanıklık ediyordum. Etika’yı ilk defa okuyan biri olarak, üstelik felsefeyle akademik bir geçmişi olmadan okuyan biri olarak, kitabın zorlayıcı yapısına rağmen metnin bana yabancı gelmemesi çok çarpıcıydı. Çünkü Spinoza, insanın gündelik hayatta defalarca yaşadığı ama çoğu zaman yüzeyde bırakmayı tercih ettiği meseleleri, duyguları ve yanılgıları ele alıyor. Sadece onları romantize etmiyor; tam tersine, soğukkanlı bir şekilde, neden–sonuç ilişkisi içinde, neredeyse matematiksel bir kesinlikle önümüze koyuyor.
Etika’nın geometrik yöntemi ilk bakışta ürkütücü. Tanımlar, önermeler, kanıtlar, sonuçlar… Bu yapı, özellikle ilk defa felsefe kitabı okuyan biri için “Ben bunu anlayabilecek miyim?” sorusunu doğuruyor. Ama sayfalar ilerledikçe fark ediyorsunuz ki bu yöntem, aslında duygularımızın ve davranışlarımızın ne kadar rastgele sandığımız halde ne kadar belirli nedenlere bağlı olduğunu göstermek için seçilmiş. Spinoza, insanın kendini merkeze koyan, özgür olduğunu zanneden ama çoğu zaman kendi tutkularının esiri olan hâlini acımasızca ifşa ediyor. Bunu yaparken yargılamıyor, ahlaki vaazlar vermiyor. Sadece gösteriyor.
Kitabı okurken kendi hayatımdan çok fazla sahneyle karşılaştım. İnsanlarla yaşanan anlaşmazlıklar, beklentiler, hayal kırıklıkları, kırılmalar… Spinoza’nın “insanlar özgür olduklarını sanırlar ama nedenlerini bilmedikleri arzular tarafından yönetilirler” düşüncesi, yalnızca teorik bir iddia değil; gündelik hayatta defalarca gözlemlenebilen bir gerçek. Birine kızarken, bir şey isterken, bir şeyden kaçarken gerçekten neyi seçtiğimizi sandığımızla, bizi o
Akıl
İnsan aklının bir sınırı var mıdır? Peki insan aklıyla Tanrı’yı bulabilir mi? Daha nice soruları Spinoza bizim için geometrik formüller kullanarak cevaplıyor …
Karışık spiritüalizm'e
Efendim ele aldığımız bu incelemeye konu olan kitap Spinoza beyin Ethicası. Okunması anlaşılması çok basit bir kitap demek isterdim şüphesiz fakat öyle değilmiş :) Sonuç itibariyle ben ne okudum ne anladım ne anlatabilirim demekle geçiyor. Adamımız zamanında ateist olmakla itham edilmiştir . Söylemleri çok çelişik göründüğünden bağlı olduğu cemaatten dışlanmıştır. Bana göre kendisi muhteşem bir Tanrı inancına sahiptir. Yöntemleri ve dile getirdiklerini kastetmeden sadece Tanrı ya olan hissiyatlarından dolayı bunu dile getirmek istiyorum . Yaşamının büyük bölümünde hep Tanrı ile hemhal olmuştur. Söylemlerinin ya da düşüncelerinin çok açık olmamasını Descartese bağlıyorum. Adamımız bir anda kendisini Descartesle ilişkilendirmiş gibi. E sizler de taktir edersiniz ki yaşamış oldukları döneme kadar rastonalizm daha yeni yeni canlanıyordu. Hal böyle iken Tanrı fikrinin rasyonalizmle açıklanmaya çalışılması elbette ki güç olacaktır . Spinoza abimizin de yaptığı tam olarak budur. Aniden inancını kendisine uygun şekilde rasyonalizmle süslemiştir. E tabi kendisini okuyanlar ula bu ne diyor demekten kendilerini alamamışlar. Dolayısıyla zamanında anlaşılmadığı için kitapları yasaklı kitaplar rafında yer almış oluyor .
Ethica
Spinoza bu eseri esas itibariyle Tanrı düşüncesini aktarmak için yazmıştır diyebiliriz. Doğanın insanın ve Tanrı özünün birbirleriyle ilişkisi sistematik olarak ele alınmaktadır. Bu Tanrı anlayışı daha önceki Tanrı anlayışlarına darbe niteliğindedir . Spinoza bu Tanrı kavramını bildiğimiz geometri bilimin referansları ile açıklamak niyetindedir . Zaten kanıtlama ihtiyacının ne derece ele alındığı kitapta çok bariz gözümüze ilişmektedir. Her fikre yönelik bir önerme ve bu önermeleri kanıtlayacak referansları başka önermelerde. İnanın önermeler
youtu.be/SKUpH6xzy24
Ne kadar insan varsa o kadar görüş vardır, herkes kendi fikrinde ısrar eder, kafalar arasındaki farklar damaklar
arasındaki farktan daha az değildir. Ve bütün bu atasözleri insanların şeyler hakkında ancak kendi beyinlerinin
yatkınlığına göre hüküm verdiklerini ve şeyleri bilmekten ziyade hayal ettiklerini kanıtlıyor.
Neden mi Spinoza?Düşünce
Puan vermedi·342 syf.··
Beğendi
·2022 55. kitabı
·98 günde okudu
·Okunma: 01 Aralık 2022 01:34
"Dua etmeyi ve boşuna göğsüne yumruk atmayı bırak!
Yapmanı istediğim tek şey, dünyaya çıkıp hayatının tadını çıkarmandır.
Eğlenmeni, şarkı söylemeni ve senin için yaptığım her şeyin tadını çıkarmanı istiyorum.
Kendi inşa ettiğin tapınaklara gitmeyi de bırak. Oraların benim evim olduğunu söylüyorsun!
Benim evim dağlarda, ormanlarda, nehirlerde, göllerde, plajlarda ve senin kalbindedir.
Sefil hayatın için beni suçlamayı bırak;
çünkü ben sana hiçbir zaman yanlış bir şey olduğunu ya da günahkar olduğunu ya da cinselliğinin kötü bir şey olduğunu söylemedim!
O yüzden seni inandırdıkları her şey için beni suçlama.
Benimle hiçbir ilgisi olmayan ve anlamadığın halde sözde kutsal yazıları okumayı da bırak!
Gün doğumunda, bir manzarada, arkadaşlarının dostluğunda, küçük bir çocuğun gözlerinde beni okuyamıyorsan, henüz yazının bilinmediği devirlerde benim adıma yazıldığı iddia edilen hiçbir kitapta beni bulamazsın!
Bana güven, ama önce kendine güven ve herşeyi benden istemeyi bırak!
Bana işimi nasıl yapacağımı sen mi söyleyeceksin?
Benden korkmayı da bırak; çünkü ben öcü değilim ve seni yargılamıyorum, seni eleştirmiyorum, sana sinirlenmiyor, seni rahatsız etmiyorum, asla seni cezalandırmıyorum. Beni sadece sevmen yeterlidir.
Benden özür dilemeyi de bırak!
Çünkü affedilecek bir şey yok. Eğer seni ben yarattıysam, seni özgür iradenle donattım. Sana verdiğim akıl ve iradeni kullanarak yaşıyorsan seni nasıl suçlayabilirim?
Seni sen olduğun için nasıl cezalandırabilirim?
Bir yaratıcı bunu nasıl yapabilir?
Her türlü emirleri unut, her türlü yasayı unut; bunlar seni manipüle etmek için, seni kontrol etmek için, senin suçluluk hissetmeni isteyenlerin kurgusudur. Bunlara inanma, sadece kendi aklını kullan.
Kendine saygı göster ve kendin için istemediğin şeyi başkalarına da yapma. Senden
Etika-Spinoza
Baruch Spinoza (1632-1677) Yahudi kökenli Hollandalı filozoftur. 
Etika kitabın orijinal ismi "Ethica Ordine Geometrico Demonstrata" ("Geometrik Yöntemle Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Ahlak") olup Latince yazılmış bir eserdir.
Spinoza 45 yıllık ömründe fizikte Newton ne ise felsefede de aynı yetkinlikte çalışmaları olan bir felsefecidir. Bu eseri 43 yaşındayken tamamlamıştır. Kendi döneminde anlaşılmayan pek çok filozof gibi Spinoza da yanlış anlaşılma ve eleştirilere uğrama sorunu yaşamıştır. Spinoza öldükten sonra arkadaşları tarafından kitap yayımlanmıştır. Çok tuhaf değil mi tarih boyunca sorgulama yapan, gerçekleri anlatan insanlar yaşadığı coğrafya neresi olursa olsun hem otorite hem de insanlar tarafından hep dışlanmış baskı görmüşlerdir...
Kitaba gelecek olursak:
Spinoza bu kitabında tüm düşüncelerini bir araya getirip bizlere aktarmıştır. Kitapta o kadar çok konu işlemiş ki kitabı okuyup anlamak da biraz zor olabiliyor. Tanrıdan insan bedenine, tabiattan duygulanışlara kadar detaylı bir anlatım yapmıştır. Ayrıca kitapta yazılan önermelerin hepsini kanıtlanmaya çalıştığı için eser bilimsel bir özellik taşır. Önermeler ve kanıtlardan oluşan geometrik yöntem kullanmış olması kitabı eşsiz bir hale getirmiştir. Her bölümde tanım, aksiyom, önerme şeklinde soyut bir dil kullandığından okuyucuyu düşünmeye ve sorgulamaya yönlendiren bir eser olduğunu düşünüyorum.
Kitap beş ana bölümden oluşuyor:
- Tanrı hakkında
- Ruhun tabiatı ve kökü üzerine
- Duygulanışların kökü ve tabiatı üzerine
- İnsanın köleliği üzerine
- Zihin gücü ve insan hörgücü üzerine
Son olarak çevirmenle ilgili olarak şunu yazmak istiyorum. Felsefe kitapları zaten zor olduğu için çevirmenlerin çok daha özenli çeviri yapmaları
Baruch Spinoza (1632-1677) Yahudi kökenli Hollandalı filozoftur. Etika kitabın orijinal ismi "Ethica Ordine Geometrico Demonstrata" ("Geometrik Yöntemle Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Ahlak") olup Latince yazılmış bir eserdir.
Spinoza 45 yıllık ömründe fizikte Newton ne ise felsefede de aynı yetkinlikte çalışmaları olan bir felsefecidir. Bu eseri 43 yaşındayken tamamlamıştır. Kendi döneminde anlaşılmayan pek çok filozof gibi Spinoza da yanlış anlaşılma ve eleştirilere uğrama sorunu yaşamıştır. Spinoza öldükten sonra arkadaşları tarafından kitap yayımlanmıştır. Çok tuhaf değil mi tarih boyunca sorgulama yapan, gerçekleri anlatan insanlar yaşadığı coğrafya neresi olursa olsun hem otorite hem de insanlar tarafından hep dışlanmış baskı görmüşlerdir...
Kitaba gelecek olursak:
Spinoza bu kitabında tüm düşüncelerini bir araya getirip bizlere aktarmıştır. Kitapta o kadar çok konu işlemiş ki kitabı okuyup anlamak da biraz zor olabiliyor. Tanrıdan insan bedenine, tabiattan duygulanışlara kadar detaylı bir anlatım yapmıştır. Ayrıca kitapta yazılan önermelerin hepsini kanıtlanmaya çalıştığı için eser bilimsel bir özellik taşır. Önermeler ve kanıtlardan oluşan geometrik yöntem kullanmış olması kitabı eşsiz bir hale getirmiştir. Her bölümde tanım, aksiyom, önerme şeklinde soyut bir dil kullandığından okuyucuyu düşünmeye ve sorgulamaya yönlendiren bir eser olduğunu düşünüyorum.
Kitap beş ana bölümden oluşuyor:
- Tanrı hakkında
- Ruhun tabiatı ve kökü üzerine
- Duygulanışların kökü ve tabiatı üzerine
- İnsanın köleliği üzerine
- Zihin gücü ve insan hörgücü üzerine
Son olarak çevirmenle ilgili olarak şunu yazmak istiyorum. Felsefe kitapları zaten zor olduğu için çevirmenlerin çok daha özenli çeviri yapmalarıAklın Sessiz Cesareti: Spinoza’yla Kendime Bakarken·342 syf.·1000Kitap
5/10
2025 52. kitabı
Etika’yı okurken kendimi çoğu zaman bir kitabın içinde değil de, uzun ve sakin bir iç konuşmanın ortasında buldum. Spinoza sanki karşıma oturmuş, sesini hiç yükseltmeden ama vazgeçmeden anlatıyordu. Ne beni ikna etmeye çalışıyordu ne de etkilemeye. Sadece şunu söylüyordu: “Bak, istersen birlikte düşünelim.”
İlk sayfalarda itiraf edeyim, biraz direndim. Tanımlar, önermeler, kanıtlar… İnsan bir an “Ben buraya niye geldim?” diye soruyor. Ama sonra fark ettim ki bu sert matematik dili aslında bir tür güvenlik ağı. Spinoza, duyguların karmaşasında kaybolmamam için ipleri sıkı sıkıya tutuyor. Sanki “Merak etme, buradan düşmeyeceksin” der gibi.
Kitap ilerledikçe tuhaf bir şey oldu: Kendimi savunmasız hissetmeye başladım. Çünkü Spinoza, insanın özgür olduğunu sanarken aslında ne kadar otomatik yaşadığını gösteriyor. Kızıyorum, kırılıyorum, bağlanıyorum… Ve çoğu zaman nedenini gerçekten bilmiyorum. Etika bana aynayı biraz daha yaklaştırdı. “Bak,” dedi, “bunlar senin kusurun değil; ama bunları anlamamak senin acın.”
Tanrı meselesine geldiğimde kitabı kapatıp uzun süre düşündüğümü hatırlıyorum. Spinoza’nın Tanrısı korkutucu değil, mesafeli değil. Aksine fazlasıyla yakın. O kadar yakın ki, doğanın kendisi. İlk başta bu fikir insanın alıştığı her şeyi yerinden ediyor. Ama sonra bir rahatlama geliyor. Yalnız olmadığımı, başıma gelenlerin kişisel bir ceza ya da ödül olmadığını düşünmek tuhaf bir huzur veriyor.
Duygular bölümünde ise kitap beni tamamen yakaladı. Kıskançlığın, sevginin, nefretin bu kadar “insani” ve bu kadar mekanik bir şekilde ele alınması garip bir teselli sundu bana. Spinoza duygularımı küçümsemiyor ama onları kutsallaştırmıyor da. Onları anlamamı istiyor. Ve bunu yaparken sanki şunu fısıldıyor: “Kendini tanırsan, kendine biraz daha az yüklenirsin.”
Özgürlük
... Efenim ben geldim…Kısacık bir inceleme ile geldim.:)
Spinoza dedikleri kimdir, nedir diye merak ettim.
Okudum..
İlk defa bir kitabı bu kadar araştırdım.
Kur’an’ıma çok zordu… :)
Önce şu Spinoza abimize bakalım, buyurun efenim:
Baruch Spinoza, 1632’de Amsterdam’da doğar.
Dindar bir Yahudi cemaatinin içinde büyür; kutsal metinleri öğrenir, kuralları ezberler.
Fakat Spinoza’nın zihni, kurallarla pek iyi geçinmez.
Okudukça inanmak yerine düşünmeye, düşündükçe de soru sormaya başlar.
Bu sorular arttıkça çevresindekilerin huzuru azalır.
Sonuç gecikmez:
24 yaşlarındayken düşüncelerinden dolayı cemaatten aforoz edilir.
Yani sosyal hayattan resmen silinir.
Spinoza bu duruma isyan etmez.
Tartışmaya girmez, kimseyi ikna etmeye çalışmaz.
Sessizce kenara çekilir.
Geçimini mercek yontarak sağlar.
Gösterişsiz, yalnız ama zihinsel olarak son derece yoğun bir hayat sürer.
Ve tam bu sessizliğin içinde, felsefe tarihinin en sarsıcı kitaplarından biri ortaya çıkar:
Etika.
(Not: Etika, Spinoza’nın ölümünden sonra yayımlanmıştır. O dönemde bazı kitapları isimsiz basılır. Kitapları yasaklanır. Çünkü ateist olduğu düşünülür ve hem Yahudiler hem Hristiyanlar için tehlikeli kabul edilir. Oysa Spinoza bir yaratıcı olduğunu söyler; sadece Tanrı’yı alışılmış biçimde tanımlamaz.)
Etika’yı okurken şunu fark ediyorsunuz
Spinoza size “nasıl iyi insan olunur” demez.
Onun derdi öğüt vermek değil.
“İnsan neden böyle davranır?” sorusuna cevap arar.
Yani ahlakı nasihatle değil, insanı anlayarak kurmaya çalışır.
Bu yüzden önce şunu netleştirir
Etika bir kişisel gelişim kitabı değildir..
“Sabah 5’te kalk, ibadet et, evrene mesaj gönder” yoktur.
Sarsıcı bir felsefi deneyim!Felsefe
Etika, okumaya niyetlenen herkese peşinen şunu kabul ettirir: Bu kitap, felsefeye giriş değil; felsefenin içinden konuşan bir metindir. Baruch Spinoza’nın geometrik yöntemle kurduğu yapı, okuru adım adım ilerlemeye zorlar; kavramları atlayarak, sezgisel okuyarak ilerlemek neredeyse imkânsızdır. Biz Zoom’da birlikte okurken bir saatte iki sayfa ancak ilerleyebiliyorduk ve bu bile metnin yoğunluğunu anlatmaya yetiyor.
Ama zorluk burada bir kusur değil; aksine metnin doğasıdır. Spinoza, Tanrı, doğa, zihin ve beden ilişkisini öyle sıkı bir sistem içinde kurar ki, her cümle bir öncekine bağlıdır. Bu yüzden Etika, hızlı okunacak bir kitap değil; çözülerek okunacak bir metindir. Sabır gösterildiğinde ise ödülü büyüktür: İnsanı özgürlük, zorunluluk ve akıl üzerine alışılmışın dışında düşünmeye zorlayan, sarsıcı bir felsefi deneyim.
Yazar Hakkında
Baruch SpinozaYazar · 20 kitap
Baruch Spinoza (d. 24 Kasım 1632, Amsterdam – ö. 21 Şubat 1677, Lahey), Benedictus de Spinoza veya Bento d'Espiñoza olarak da bilinmektedir.
Yahudi kökenli Hollandalı filozoftu. Aydınlanmanın erken dönem düşünürlerinden olan Spinoza, evren ve kişi hakkında modern görüşler ortaya sürerek öncü ahit eleştirileri yapmış ve zamanla 17. yüzyıl felsefesinin en önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Dekart'ın fikirlerinden etkilenen Spinoza, Hollanda Altın Çağının önde gelen bir filozofu olmuştur.
En büyük eseri Ethica adlı kitaptır. Etika'adlı eserini 1675'te tamamlar. Bu eser belirli bir çevrede dolaşır, tartışılıp değerlendirilir, ancak Spinoza yaşadığı sırada izin vermediğinden basılmaz.
Ölümünden bir yıl önce 1676'da Leibniz ile görüşür. Aynı yıl Lahey Sinodu Tanrıbilimsel-Politik İncelemeler in yazarı hakkında takip kararı alır.
21 Şubat 1677'de ölen Spinoza'nın eserleri, Amsterdam'da, arkadaşları tarafından Opera Posthuma (Ethica, Tractatus politicus, Tractatus de intellectus emendatione, Epistolae, Compendium Grammatices Linguae Hebrae) adıyla yayınlanır.
