Baruch Spinoza'nın 17. yüzyılda kaleme aldığı ancak ölümünden sonra yayımlanan "Etika" (Latince: Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata), felsefe tarihinin en özgün ve etkili
Bu kitabı okurken şunu çok net hissettim: Ben aslında bir felsefe metni okumuyordum, kendi hayatımın içinden geçen, yıllardır sezdiğim ama adını koyamadığım şeylerin sistemli bir dille önüme
İnsan aklının bir sınırı var mıdır? Peki insan aklıyla Tanrı’yı bulabilir mi? Daha nice soruları Spinoza bizim için geometrik formüller kullanarak cevaplıyor …
Efendim ele aldığımız bu incelemeye konu olan kitap Spinoza beyin Ethicası. Okunması anlaşılması çok basit bir kitap demek isterdim şüphesiz fakat öyle değilmiş :) Sonuç itibariyle ben ne okudum ne
youtu.be/SKUpH6xzy24
Ne kadar insan varsa o kadar görüş vardır, herkes kendi fikrinde ısrar eder, kafalar arasındaki farklar damaklar
arasındaki farktan daha az değildir. Ve bütün bu atasözleri insanların şeyler hakkında ancak kendi beyinlerinin
yatkınlığına göre hüküm verdiklerini ve şeyleri bilmekten ziyade hayal ettiklerini kanıtlıyor.
"Dua etmeyi ve boşuna göğsüne yumruk atmayı bırak!
Yapmanı istediğim tek şey, dünyaya çıkıp hayatının tadını çıkarmandır.
Eğlenmeni, şarkı söylemeni ve senin için yaptığım her şeyin tadını
Etika’yı okurken kendimi çoğu zaman bir kitabın içinde değil de, uzun ve sakin bir iç konuşmanın ortasında buldum. Spinoza sanki karşıma oturmuş, sesini hiç yükseltmeden ama vazgeçmeden anlatıyordu.
Etika, okumaya niyetlenen herkese peşinen şunu kabul ettirir: Bu kitap, felsefeye giriş değil; felsefenin içinden konuşan bir metindir. Baruch Spinoza’nın geometrik yöntemle kurduğu yapı, okuru adım adım ilerlemeye zorlar; kavramları atlayarak, sezgisel okuyarak ilerlemek neredeyse imkânsızdır. Biz Zoom’da birlikte okurken bir saatte iki sayfa ancak ilerleyebiliyorduk ve bu bile metnin yoğunluğunu anlatmaya yetiyor.
Ama zorluk burada bir kusur değil; aksine metnin doğasıdır. Spinoza, Tanrı, doğa, zihin ve beden ilişkisini öyle sıkı bir sistem içinde kurar ki, her cümle bir öncekine bağlıdır. Bu yüzden Etika, hızlı okunacak bir kitap değil; çözülerek okunacak bir metindir. Sabır gösterildiğinde ise ödülü büyüktür: İnsanı özgürlük, zorunluluk ve akıl üzerine alışılmışın dışında düşünmeye zorlayan, sarsıcı bir felsefi deneyim.
Baruch Spinoza (d. 24 Kasım 1632, Amsterdam – ö. 21 Şubat 1677, Lahey), Benedictus de Spinoza veya Bento d'Espiñoza olarak da bilinmektedir.
Yahudi kökenli Hollandalı filozoftu. Aydınlanmanın erken dönem düşünürlerinden olan Spinoza, evren ve kişi hakkında modern görüşler ortaya sürerek öncü ahit eleştirileri yapmış ve zamanla 17. yüzyıl felsefesinin en önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Dekart'ın fikirlerinden etkilenen Spinoza, Hollanda Altın Çağının önde gelen bir filozofu olmuştur.
En büyük eseri Ethica adlı kitaptır. Etika'adlı eserini 1675'te tamamlar. Bu eser belirli bir çevrede dolaşır, tartışılıp değerlendirilir, ancak Spinoza yaşadığı sırada izin vermediğinden basılmaz.
Ölümünden bir yıl önce 1676'da Leibniz ile görüşür. Aynı yıl Lahey Sinodu Tanrıbilimsel-Politik İncelemeler in yazarı hakkında takip kararı alır.
21 Şubat 1677'de ölen Spinoza'nın eserleri, Amsterdam'da, arkadaşları tarafından Opera Posthuma (Ethica, Tractatus politicus, Tractatus de intellectus emendatione, Epistolae, Compendium Grammatices Linguae Hebrae) adıyla yayınlanır.