Geometrik Yöntemlerle Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Ahlak

Ethica

Baruch Spinoza
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

Neden mi Spinoza?
Puan vermedi·342 syf.··
Beğendi
·
2022 55. kitabı
·
98 günde okudu
·
Okunma: 01 Aralık 2022 01:34
"Dua etmeyi ve boşuna göğsüne yumruk atmayı bırak! Yapmanı istediğim tek şey, dünyaya çıkıp hayatının tadını çıkarmandır. Eğlenmeni, şarkı söylemeni ve senin için yaptığım her şeyin tadını çıkarmanı istiyorum. Kendi inşa ettiğin tapınaklara gitmeyi de bırak. Oraların benim evim olduğunu söylüyorsun! Benim evim dağlarda, ormanlarda, nehirlerde, göllerde, plajlarda ve senin kalbindedir. Sefil hayatın için beni suçlamayı bırak; çünkü ben sana hiçbir zaman yanlış bir şey olduğunu ya da günahkar olduğunu ya da cinselliğinin kötü bir şey olduğunu söylemedim! O yüzden seni inandırdıkları her şey için beni suçlama. Benimle hiçbir ilgisi olmayan ve anlamadığın halde sözde kutsal yazıları okumayı da bırak! Gün doğumunda, bir manzarada, arkadaşlarının dostluğunda, küçük bir çocuğun gözlerinde beni okuyamıyorsan, henüz yazının bilinmediği devirlerde benim adıma yazıldığı iddia edilen hiçbir kitapta beni bulamazsın! Bana güven, ama önce kendine güven ve herşeyi benden istemeyi bırak! Bana işimi nasıl yapacağımı sen mi söyleyeceksin? Benden korkmayı da bırak; çünkü ben öcü değilim ve seni yargılamıyorum, seni eleştirmiyorum, sana sinirlenmiyor, seni rahatsız etmiyorum, asla seni cezalandırmıyorum. Beni sadece sevmen yeterlidir. Benden özür dilemeyi de bırak! Çünkü affedilecek bir şey yok. Eğer seni ben yarattıysam, seni özgür iradenle donattım. Sana verdiğim akıl ve iradeni kullanarak yaşıyorsan seni nasıl suçlayabilirim? Seni sen olduğun için nasıl cezalandırabilirim? Bir yaratıcı bunu nasıl yapabilir? Her türlü emirleri unut, her türlü yasayı unut; bunlar seni manipüle etmek için, seni kontrol etmek için, senin suçluluk hissetmeni isteyenlerin kurgusudur. Bunlara inanma, sadece kendi aklını kullan. Kendine saygı göster ve kendin için istemediğin şeyi başkalarına da yapma. Senden
Düşünce
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma
Etika-Spinoza
9/10
·342 syf.··
Beğendi
·
2024 26. kitabı
Baruch SpinozaBaruch Spinoza (1632-1677) Yahudi kökenli Hollandalı filozoftur. EtikaEtika kitabın orijinal ismi "Ethica Ordine Geometrico Demonstrata" ("Geometrik Yöntemle Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Ahlak") olup Latince yazılmış bir eserdir. Spinoza 45 yıllık ömründe fizikte Newton ne ise felsefede de aynı yetkinlikte çalışmaları olan bir felsefecidir. Bu eseri 43 yaşındayken tamamlamıştır. Kendi döneminde anlaşılmayan pek çok filozof gibi Spinoza da yanlış anlaşılma ve eleştirilere uğrama sorunu yaşamıştır. Spinoza öldükten sonra arkadaşları tarafından kitap yayımlanmıştır. Çok tuhaf değil mi tarih boyunca sorgulama yapan, gerçekleri anlatan insanlar yaşadığı coğrafya neresi olursa olsun hem otorite hem de insanlar tarafından hep dışlanmış baskı görmüşlerdir... Kitaba gelecek olursak: Spinoza bu kitabında tüm düşüncelerini bir araya getirip bizlere aktarmıştır. Kitapta o kadar çok konu işlemiş ki kitabı okuyup anlamak da biraz zor olabiliyor. Tanrıdan insan bedenine, tabiattan duygulanışlara kadar detaylı bir anlatım yapmıştır. Ayrıca kitapta yazılan önermelerin hepsini kanıtlanmaya çalıştığı için eser bilimsel bir özellik taşır. Önermeler ve kanıtlardan oluşan geometrik yöntem kullanmış olması kitabı eşsiz bir hale getirmiştir. Her bölümde tanım, aksiyom, önerme şeklinde soyut bir dil kullandığından okuyucuyu düşünmeye ve sorgulamaya yönlendiren bir eser olduğunu düşünüyorum. Kitap beş ana bölümden oluşuyor: - Tanrı hakkında - Ruhun tabiatı ve kökü üzerine - Duygulanışların kökü ve tabiatı üzerine - İnsanın köleliği üzerine - Zihin gücü ve insan hörgücü üzerine Son olarak çevirmenle ilgili olarak şunu yazmak istiyorum. Felsefe kitapları zaten zor olduğu için çevirmenlerin çok daha özenli çeviri yapmaları
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma
Aklın Sessiz Cesareti: Spinoza’yla Kendime Bakarken
5/10
·342 syf.·
2025 52. kitabı
Etika’yı okurken kendimi çoğu zaman bir kitabın içinde değil de, uzun ve sakin bir iç konuşmanın ortasında buldum. Spinoza sanki karşıma oturmuş, sesini hiç yükseltmeden ama vazgeçmeden anlatıyordu. Ne beni ikna etmeye çalışıyordu ne de etkilemeye. Sadece şunu söylüyordu: “Bak, istersen birlikte düşünelim.” İlk sayfalarda itiraf edeyim, biraz direndim. Tanımlar, önermeler, kanıtlar… İnsan bir an “Ben buraya niye geldim?” diye soruyor. Ama sonra fark ettim ki bu sert matematik dili aslında bir tür güvenlik ağı. Spinoza, duyguların karmaşasında kaybolmamam için ipleri sıkı sıkıya tutuyor. Sanki “Merak etme, buradan düşmeyeceksin” der gibi. Kitap ilerledikçe tuhaf bir şey oldu: Kendimi savunmasız hissetmeye başladım. Çünkü Spinoza, insanın özgür olduğunu sanarken aslında ne kadar otomatik yaşadığını gösteriyor. Kızıyorum, kırılıyorum, bağlanıyorum… Ve çoğu zaman nedenini gerçekten bilmiyorum. Etika bana aynayı biraz daha yaklaştırdı. “Bak,” dedi, “bunlar senin kusurun değil; ama bunları anlamamak senin acın.” Tanrı meselesine geldiğimde kitabı kapatıp uzun süre düşündüğümü hatırlıyorum. Spinoza’nın Tanrısı korkutucu değil, mesafeli değil. Aksine fazlasıyla yakın. O kadar yakın ki, doğanın kendisi. İlk başta bu fikir insanın alıştığı her şeyi yerinden ediyor. Ama sonra bir rahatlama geliyor. Yalnız olmadığımı, başıma gelenlerin kişisel bir ceza ya da ödül olmadığını düşünmek tuhaf bir huzur veriyor. Duygular bölümünde ise kitap beni tamamen yakaladı. Kıskançlığın, sevginin, nefretin bu kadar “insani” ve bu kadar mekanik bir şekilde ele alınması garip bir teselli sundu bana. Spinoza duygularımı küçümsemiyor ama onları kutsallaştırmıyor da. Onları anlamamı istiyor. Ve bunu yaparken sanki şunu fısıldıyor: “Kendini tanırsan, kendine biraz daha az yüklenirsin.” Özgürlük
1000Kitap
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma
Puan vermedi·342 syf.··
2025 111. kitabı
·
8 günde okudu
·
Okunma: 23 Aralık 2025 22:56
... Efenim ben geldim…Kısacık bir inceleme ile geldim.:) Spinoza dedikleri kimdir, nedir diye merak ettim. Okudum.. İlk defa bir kitabı bu kadar araştırdım. Kur’an’ıma çok zordu… :) Önce şu Spinoza abimize bakalım, buyurun efenim: Baruch Spinoza, 1632’de Amsterdam’da doğar. Dindar bir Yahudi cemaatinin içinde büyür; kutsal metinleri öğrenir, kuralları ezberler. Fakat Spinoza’nın zihni, kurallarla pek iyi geçinmez. Okudukça inanmak yerine düşünmeye, düşündükçe de soru sormaya başlar. Bu sorular arttıkça çevresindekilerin huzuru azalır. Sonuç gecikmez: 24 yaşlarındayken düşüncelerinden dolayı cemaatten aforoz edilir. Yani sosyal hayattan resmen silinir. Spinoza bu duruma isyan etmez. Tartışmaya girmez, kimseyi ikna etmeye çalışmaz. Sessizce kenara çekilir. Geçimini mercek yontarak sağlar. Gösterişsiz, yalnız ama zihinsel olarak son derece yoğun bir hayat sürer. Ve tam bu sessizliğin içinde, felsefe tarihinin en sarsıcı kitaplarından biri ortaya çıkar: Etika. (Not: Etika, Spinoza’nın ölümünden sonra yayımlanmıştır. O dönemde bazı kitapları isimsiz basılır. Kitapları yasaklanır. Çünkü ateist olduğu düşünülür ve hem Yahudiler hem Hristiyanlar için tehlikeli kabul edilir. Oysa Spinoza bir yaratıcı olduğunu söyler; sadece Tanrı’yı alışılmış biçimde tanımlamaz.) Etika’yı okurken şunu fark ediyorsunuz Spinoza size “nasıl iyi insan olunur” demez. Onun derdi öğüt vermek değil.
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma
Sarsıcı bir felsefi deneyim!
9/10
·342 syf.··
Beğendi
·
2026 57. kitabı
Etika, okumaya niyetlenen herkese peşinen şunu kabul ettirir: Bu kitap, felsefeye giriş değil; felsefenin içinden konuşan bir metindir. Baruch Spinoza’nın geometrik yöntemle kurduğu yapı, okuru adım adım ilerlemeye zorlar; kavramları atlayarak, sezgisel okuyarak ilerlemek neredeyse imkânsızdır. Biz Zoom’da birlikte okurken bir saatte iki sayfa ancak ilerleyebiliyorduk ve bu bile metnin yoğunluğunu anlatmaya yetiyor. Ama zorluk burada bir kusur değil; aksine metnin doğasıdır. Spinoza, Tanrı, doğa, zihin ve beden ilişkisini öyle sıkı bir sistem içinde kurar ki, her cümle bir öncekine bağlıdır. Bu yüzden Etika, hızlı okunacak bir kitap değil; çözülerek okunacak bir metindir. Sabır gösterildiğinde ise ödülü büyüktür: İnsanı özgürlük, zorunluluk ve akıl üzerine alışılmışın dışında düşünmeye zorlayan, sarsıcı bir felsefi deneyim.
Felsefe
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma
Ethica
Puan vermedi·232 syf.··
2025 35. kitabı
EtikaEtika Spinoza anlaşılması zor biri.Bu yüzden Ethica’yı orijinal kitaptan okudum.Kitap çevirisi yapanlar ve Felsefe Profeserleri bile anlatırken Spinoza’yı yanlış anlatıyor ve panteist yakıştırmaları yapıyorlar.Oysa Spinoza Tanrı yarattığı şeylerin özü olamaz demektedir.Spinoza sanki bir Vahdet-i Vücut öğretisi anlatmakta Varlıkta tek bir Öz ve Cevher var demektedir.Tanrı cevherlerinde cevheridir.Örneğin bir kiracı birgün oturduğu evin kendisine ait olduğunu söylese doğru olurmu,olmaz.Spinoza’da Tanrı herşeyin Özüdür ve Varlık davasının tek sahibidir demektedir.Hiçbir şey kendi başına var olamaz buna cüzi irade de dahil demekte,zihnin düşünmenin bile Tanrıya ait olduğunu iddia etmektedir.Spinoza dünyasında Tanrı olmadan hiçbir varlık yada eylem olmayıp Tanrı zorunlu Mutlak varlıktır.Spinoza dindarlığın Tanrı ile ticarete dönüştüğünü söylemekte Cennet yada Cehennem sebebiyle Tanrı’ya ibadet edildiğini söylemektedir,kendine dindar adını veren ler, Tanrı adıyla kendine alan açmaya çalışmaktadır bunu gözlemliyoruz.Eleştirilecek yönleri olmasına rağmen mükemmel tespitler yapmıştır.Bakara 62.ayetinde belirten semavi dinler birbirini iptal etmez,destekler sözü ile Spinoza gibi bir imanlı önünde saygıyla eğiliyorum.
EtikaBaruch Spinoza · Katip Yayınları · 20242,178 okunma
Puan vermedi·510 syf.··
2025 1. kitabı
• Felsefe tarihinin şüphesiz en tartışmalı eserlerinden biri olan ve ilk defa özgün dilinden çevrilerek Türkçeye kazandırılan Ethica, daha gençliğinde bağlı olduğu Yahudi cemaatinden aforoz edilen, eserleri yasaklanan, yaşamını bin bir zorlukla kazanmak zorunda kalan çetin bir insanın; kendisine geometriyi kalkan yapıp klasik ve skolastik felsefe terimlerinin içeriğini yeni bir bakış açısıyla doldurmaya, metafizik konuları matematik düşünme yöntemiyle kanıtlamaya çalışan hummalı bir zihnin ürünüdür. • Tanrı, doğa, insan, zihin, akıl, duygu, irade, özgürlük gibi en temel felsefi kavramları tanımlarla, açıklamalarla, önermelerle, önerme sonuçlarıyla, kanıtlamalarla ve notlarla örülü sıradışı bir üslupla ele alıp irdeleyen ve nihai amacı insanı sonsuz mutluluğa götürecek yolu göstermek olan Ethica, bu yönüyle felsefe tarihinin temel tartışmalarına ışık tutan mükemmel bir başucu kitabıdır. • Aklın kılavuzluğunda yaşayan insan başkasının kendisine olan nefretine, öfkesine ve küçümseyici türden ya da benzer tavırlarına elinden geldiğince sevgi ve yüce gönüllülükle karşılık vermeye çalışır. • Herkese keyifli okumalar diliyorum ..! • ⁠Kitaplarla kalınız..!
Felsefe ve Düşünce
EthicaBaruch Spinoza · Alfa Yayınları · 20242,178 okunma
Ölü Köpek
Puan vermedi·510 syf.·
2020 34. kitabı
Felsefe tarihindeki en çok üzerinde durulan düşünürlerden biri. Sucuk ekmek gibi vazgeçilmez görülür. Hegel’e göre Spinoza “her felsefe için başlangıç olması gereken”, Feuerbach’a göreyse “tüm materyalistlerin Musa’sı” ve bana göre yaşama üstadıdır. Bir felsefe metninin incelemesi nasıl yapılır ve neler söylenebilir? Dört sene önce Nietzsche ile ilgili bir inceleme yazıp geri silmiştim. O zamandan beri (beri gel yavrum beri gell) böyle bir işe kalkışmadım. Herhangi bir metin nasıl incelenir bilmiyorum. Romanlarla ilgili birkaç incelemeye baktığımda; öznel ifadelerin dışına çıkılamayan tatliş, ponçik övgüler gördüm. Felsefe metinlerde ise bu durum biraz farklı olarak, zor ya da kolay anlaşılır olarak değerlendirilip, feylesofun düşünceleri özetlenmiş. Bu noktada yapılması gereken şey bir özet çıkarmak mı yoksa övgüler veya yergilerde mi bulunmak? Belki ikisi de yapılma(ma)lı. youtube.com/watch?v=wwia7N1... Ethica yaşamın bütün renkleriyle görülmesini sağlayan kutsal kitap görevi üstlenir. Bu kutsal kitap, Descartes’e karşı verilen tanrı savaşının (çorap ayaklarımı koklayarak dikkatimi dağıtıyor) galibi, tanrısız bir tanrıcılığın ilanı, Tanrılara karşı kılıç kuşanan kahramanlardan İshak’ın boğazına tanrısı için bıçağı dayayan İbrahim’in kahramanlığa geçişinin, sonluluğun sonsuzluk olarak üretilmesinin içkinlikten aşkınlığa törenle devrinin tekrardan tersine çevrilişidir. Amma tatava yaptım (Abim bezelye, köfte ve iyi olan her şeyin birleşimi bir yemek yapıyor ve onun kokusu buram buram odayı sarıyor). Sahi sevgi neydi? Spinoza buna da yanıt veriyor bu metinde. Lakin Türkan Şoray gibi tekdüze bir yanıt beklemeyin. Daha çok Ahmed Arif ve Teletabiler gibi doğayı kucaklayan bir sevgi bu. “Dağlarının, dağlarının ardında,
Felsefe-Düşünce
EthicaBaruch Spinoza · Alfa Yayınları · 20242,178 okunma
Spinoza ile tartışma fırsatı kaptığımız kitap.
Puan vermedi·510 syf.··
2023 19. kitabı
·
12 günde okudu
·
Okunma: 05 Temmuz 2023 21:17
Öncelikle nasıl başlamam gerektiğini bilmiyorum “bildiğim tek şey bu kitabın çok zeki biri tarafından yazıldığı” Spinoza’nın bir yandan eleştirel üslubu bir yandan tarafsız anlatımı ve bu 2 anlatımı aynı anda yürütebilmesi...Kitap bizim bölgemiz sebebiyle yaygın olan yaratıcı tanrı,özgür irade gibi konulara kafa tutuyor.Daha doğrusu dinlere kafa tutuyor çünkü spinozaya göre tanrı insana ait özellikler taşıyamaz,tanrı emir vermez,tanrı bazılarını diğerlerinden daha çok sevmez,tanrı nefret etmez,tanrı ceza vermez gibi gibi. Spinozanın tanrısı ya da her ne kadar bazıları karşı da çıksa panteizm bizim alışık olduğumuz tanrı figüründen biraz farklı.Kitap sadece dinler üzerine kurulu değil duygularımız hislerimiz beyin ve zihnin bağlantısı hepsi harika bir şekilde anlatılmış ve şaşırtıcı olan ne biliyor musunuz ? şu an nöroloji biliminin kanıtladığı bazı şeyleri spinoza sadece düşünce yoluyla bu kitapta anlatmış! Kitaptan sonra spinozanin anlattığı kader ve bilinç döngüsünü biraz daha anlamak için bence Olasılıksız kitabı okunabilir.( OlasılıksızOlasılıksız) aynı zamanda kitapla beraber Pelin Dilara Çolağ’ın panteizm ve Spinoza’yı anlatan videoları izlenebilir.Eser ağır ağır sanki spinozayla karşılıklı konuşuyormuş gibi okunmalı;çünkü Spinoza aslında bizimle adeta tartışıyor bu kitapta.
Felsefe
EthicaBaruch Spinoza · Alfa Yayınları · 20242,178 okunma
Puan vermedi·342 syf.··
2016 95. kitabı
·
16 günde okudu
·
Okunma: 27 Ekim 2016 00:00
Spinoza'dan önermeler ve bunlara bağlı kanıtlamalarla dolu, hatta dolu dolu bir felsefi kitap. Spinoza'nın da belirttiği gibi, eserin tarz ve sistemi "geometrik" bir şekilde düzenlenmiş. Geometri, Spinoza'nın düşünce yapısında bir düşünce biçiminin kusursuz bir şekilde ortaya konulmasının yolu olarak anlaşılır. Tıpkı Öklid geometrisinde olduğu gibi Spinoza da Ethica'sında temel aksiyomları önce ortaya koyar ve daha sonra sistemini bunun üzerinde inşa eder. Yani aksiyomların kesinlenmesinden sonra her şey tümdengelimli bir şekilde ortaya konulur.  Öncelikle Tanrı'nın varlığı ve sıfatları ile başlıyor. 'Tanrı bir mi, sonsuz mu, tanrı yaratılması gereken mi?' tarzında soruları, kendi önermeleri ve bunlara verdiği kanıt niteliğindeki cevaplarla incelemiş Spinoza. Bu bölümden sonra ise ruhun varlığı ve yokluğuna, duygulara, yani biraz daha ahlâk ve varlık felsefelerine yönelmiş. Kıskançlık, şehvet, hırs, zalimlik, cüretkarlık gibi birçok duygunun tanımını yapmış kendince. Örneğin ödlekliği şöyle tanımlıyor: 'Emsallerinin üstlenmekten kaçınmadıkları bir tehlikeden korktuğu için arzusuna gem vuran bir insanın yaşadığı durum'. Bu gibi öznel tanımlardan, insanın duygu dünyasından oluşan bir bölüm. Hatta okurken en zevk aldığım bölüm diyebilirim. Çünkü bu tanımlarla bir yerde insana kendini sorgulatıyor aslında. Biraz uzun sürdü okumam. Çünkü her ortamda her istediğinizde okuyabileceğiniz bir kitap değil bence. Bunun nedeni ise kitabın çok derin konular içermesi ve yoğun dikkat gerektirmesi. Alfa yayınları da kitabı gerçekten daha anlaşılır kılan bir sürü dipnot koymuş, bu yayından okumanızı öneririm. Bol düşünmeler :)
Felsefe
EtikaBaruch Spinoza · Dost Kitabevi Yayınları · 20192,178 okunma

Yazar Hakkında

Baruch SpinozaYazar · 20 kitap
Baruch Spinoza (d. 24 Kasım 1632, Amsterdam – ö. 21 Şubat 1677, Lahey), Benedictus de Spinoza veya Bento d'Espiñoza olarak da bilinmektedir. Yahudi kökenli Hollandalı filozoftu. Aydınlanmanın erken dönem düşünürlerinden olan Spinoza, evren ve kişi hakkında modern görüşler ortaya sürerek öncü ahit eleştirileri yapmış ve zamanla 17. yüzyıl felsefesinin en önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Dekart'ın fikirlerinden etkilenen Spinoza, Hollanda Altın Çağının önde gelen bir filozofu olmuştur. En büyük eseri Ethica adlı kitaptır. Etika'adlı eserini 1675'te tamamlar. Bu eser belirli bir çevrede dolaşır, tartışılıp değerlendirilir, ancak Spinoza yaşadığı sırada izin vermediğinden basılmaz. Ölümünden bir yıl önce 1676'da Leibniz ile görüşür. Aynı yıl Lahey Sinodu Tanrıbilimsel-Politik İncelemeler in yazarı hakkında takip kararı alır. 21 Şubat 1677'de ölen Spinoza'nın eserleri, Amsterdam'da, arkadaşları tarafından Opera Posthuma (Ethica, Tractatus politicus, Tractatus de intellectus emendatione, Epistolae, Compendium Grammatices Linguae Hebrae) adıyla yayınlanır.