Mehmed Rauf’un Türk edebiyatına kazandırdığı ve ilk psikolojik roman olma özelliği taşıyan Eylül’ü nihayet bitirdim. Kitap, hareketli bir olay örgüsünden ziyade, insan ruhunun derinliklerine, çıkmazlarına ve hislerin ağırlığına odaklanan muazzam bir analiz sunuyor.
Roman; Suat, Süreyya ve Necip üçgeninde gelişen, ancak bildiğimiz "yasak aşk" kalıplarının çok ötesine geçen bir hikayeyi anlatıyor. Süreyya’nın monotonluğundan ve hayat karşısındaki çocuksu heyecanlarından bunalan Suat ile onun tam zıttı bir derinliğe sahip olan Necip arasındaki çekim, kitabın merkezini oluşturuyor.
Ancak bu aşk, eylemlerle değil; bakışlarla, susuşlarla, müzikle ve içsel hesaplaşmalarla yaşanıyor. Mehmed Rauf, karakterlerin vicdan azaplarını ve toplumsal baskılar altındaki ezilişlerini o kadar başarılı aktarıyor ki, okuyucu olarak kendinizi bir aşk hikayesinden ziyade bir "bunalım ve sadakat" sorgulamasının içinde buluyorsunuz.
Benim romanda asıl beklediğim ve iz sürdüğüm şey; bakışlarda saklanan o yoğun hislerin ne zaman ortaya çıkacağı ve ne zaman iki insanın "ortak derdi" haline geleceğiydi. O yüzden çok severek ve huşu içinde okudum hiç bir olay örgüsü beklemeden . Kesinlikle tavsiyemdir.
Merhaba arkadaşlar bugün sizlere bilim kurgu klasiklerinden biriyle geldim. Yeni girdiğim güzel bir grupla bu kitabı okuyup bitirdik ve değerlendirmesini yapacağız. Açıkçası kitabı hiç sevemedim bana hiç hitap etmedi. Abartılmış bir klasik olarak görüyorum, tabii bu kendi fikrim. Severek okuyanlara saygım sonsuz ama bana göre değildi hiç. Gelin kitaptan bahsedelim hemen biraz.
Kitap, insanların laboratuvarlarda üretildiği, çocukluktan itibaren şartlandırıldığı ve "mutluluk" adına özgürlüklerinden vazgeçtiği bir geleceği anlatır. Teknolojinin ve bilimin aşırı ilerlediği; ancak aile, bireysellik ve duyguların tamamen yok edildiği, "cemaat, özdeşlik ve istikrar" üzerine kurulu bir geleceği anlatan dünyaca ünlü bir distopya eseridir. Romanda anlatılan Londra’da insanlar geleneksel yollarla doğmaz, kuluçka merkezlerinde tüplerde üretilir ve genetik olarak sınıflara (Alfa, Beta, Gama vb.) ayrılır.
Bireyler uykudayken dinletilen ses kayıtlarıyla (hipnopedya) eğitilir ve sorgulamadan sadece tüketen, haz odaklı bireyler haline getirilir. Doğal üreme ve annelik-babalık gibi kavramlar yasak ve "pornografik" bulunur. Acı ve mutsuzluk "soma" adı verilen yan etkisi olmayan uyuşturucularla bastırılır.
Sistem bu şekilde kusursuz işlerken, modern dünyanın kurallarına uymayan iki karakterin ortaya çıkmasıyla düzen sarsılır. Sistemin dışında, geleneksel bir yaşam süren bir bölgede (Vahşi Rezerv John) annesiyle birlikte büyüyen John, medeni dünyaya getirilir. Shakespeare okuyarak büyüyen John, medeniyetin sözde "mutlu" ama ruhsuz insanlarına karşı çıkar; aşk, acı çekme ve özgür irade gibi kavramları savunarak sistemin yöneticileriyle felsefi bir çatışmaya girer.
Roman, toplumsal istikrar uğruna insanlıktan çıkmanın ve bireyin sistem tarafından nasıl yok edilebileceğinin en çarpıcı
Açıkçası bu kitaptan gerçekten de yüksek bir beklentim vardı ve bunun en büyük sebebi de Damla'nın (samimiokur) bu kitabı çok beğenmiş olmasıydı.
Maalesef pek de düşündüğüm gibi çıkmadı. Belki ilerleyen sayfalarda daha ilgi çekici oluyordur ancak sabredemeyeceğime karar verdim.
Yarım bırakmama sebep olan şeylerden bahsedeceğim, belki birileri için yararlı olur.
Dikkatimi çeken ilk şey yazarın anlatımıydı. Cümleleri genellikle "şu olduğunda bu oldu" şeklinde kurmuş. Daha anlaşılır olması için birkaç örnek:
1. Çatık bakışlarım onu bulduğunda ürperdim.
2. Karşısında aptal gibi durduğumu anlayıp, kendime öfkelendiğimde elimdeki kalemi tezgahın üzerine bırakıp başımı dikleştirdim.
3. Duyduklarımla dudaklarım aralandığında nefesim kesildi.
Yazar bence "ve" kelimesinden nefret ediyor. Bu tarzda kurduğu cümlelerin çoğunda "ve" kullanmış olsaydı çok daha akıcı ve güzel bir anlatım yakalayabilirdi diye düşünüyorum, en azından benim için. Tercih ettiği anlatım beni rahatsız etti, çok gereksiz buldum ve bazı noktalarda anlam da bozulmuştu. Bir örnek:
Kaşlarım çatılıp alnımın ortasında ince bir çizginin oluşmasına neden olduğunda, parmaklarımın arasında duran zarfın maksadını çözemedim.
Kaşların çatıldığı için mi zarfın maksadını çözemedin yoksa zarfın maksadını çözemediğin için mi kaşların çatıldı? Mantıkken ikinci seçeneğin olması gerekiyor, öyleyse burada cümlelerin sırası yanlış.
Sonrasında her şeyin renginden bahsedilmesi var. Bordo kadife kumaş, çizim defterinin kırmızı kapağı, giydikleri her bir kıyafet, Berna ablanın yeşil kazağı, Ekrem amcanın kahverengi gözleri... Karşımıza çıkan neredeyse herkesin göz ve saç rengini biliyoruz. Bazen de aynı şeyin renginden birden fazla kere bahsediliyordu. Feray her tayt giydiğinde taytın renginin siyah olduğundan
Mehmet Rauf’un Eylül adlı eserini okuduktan sonra, Türk edebiyatında neden bu kadar önemli bir yere sahip olduğunu daha iyi anladım. Roman, ilk bakışta sade bir olay örgüsüne sahip gibi görünse de aslında insanların duygularını, düşüncelerini ve iç dünyalarını oldukça derin bir şekilde ele alıyor. Bu yönüyle okurken sadece olayları takip etmiyor, aynı zamanda karakterlerin hissettiklerini anlamaya ve onların yaşadığı duygusal süreçleri hissetmeye çalışıyorsunuz. Kitapta en çok dikkatimi çeken unsur, karakterlerin psikolojik yönlerinin ayrıntılı olarak işlenmesiydi. Yazar, karakterlerin yaşadıkları olaylardan çok bu olayların onların üzerinde bıraktığı etkileri anlatmaya önem vermiş. Bu nedenle eser, hareketli ve sürekli olayların yaşandığı bir roman olmaktan çok, duyguların ve düşüncelerin ön planda olduğu bir eser olarak karşımıza çıkıyor. Karakterlerin yaşadıkları ikilemler, iç çatışmalar ve duygusal değişimler oldukça gerçekçi bir şekilde aktarılmış. Bu durum, onları daha yakından tanımamı ve bazı noktalarda kendimi onların yerine koyabilmemi sağladı. Mehmet Rauf’un anlatım tarzını da başarılı buldum. Her ne kadar kullanılan dil günümüz Türkçesine göre biraz ağır olsa da yazarın kurduğu cümleler ve yaptığı tasvirler eserin etkileyiciliğini artırıyor. Özellikle mekân ve duygu betimlemeleri sayesinde kitabın atmosferini güçlü bir şekilde hissedebildim. Bazı bölümlerde olaylardan çok karakterlerin düşüncelerine yer verilmesi nedeniyle okuma temposu yavaşlasa da bu durum eserin vermek istediği duyguyu daha iyi anlamama yardımcı oldu. Romanı okurken insanların ilişkilerinde yaşadıkları duygusal karmaşıklıkların aslında zaman geçse de çok fazla değişmediğini düşündüm. Eserde ele alınan sevgi, özlem, mutluluk, hayal kırıklığı ve kararsızlık gibi duygular günümüzde de
Seveni de sevmeyeni de çok olan bir eserle geldim. Öncelikle kitap yasak bir aşk hikayesi gibi başlamakta ancak derinlerde yoğun bir Hint geleneği,kast sistemi,üstelik sert bir şekilde,ve toplum yapısı anlatımı içermekte.
Anlatım sondan başlıyor ve belli bir zaman örgüsü yok. Yazar anlatımı şiirsel seçmiş olsa da o kadar karmaşık bir sistemi bizlere aktarmış ki okurken zaman zaman zorlanmama sebep oldu. Çünkü fazlaca metafor içeren bir eser özellikle ırmak üzerinden yoğun metaforlara şahit oluyorsunuz.
Bununla birlikte içeriğinde; istismar, kadın-erkek eşitsizliği, aile içi çarpık ilişkilere sıkça değiniyor bu da okuyucu rahatsız hissettirebiliyor.
Yazar bir aktivist bu kitabı da bir başkaldırı niteliğinde diyebilirim.
Kitabın içerdiği konular ve anlatım yoğunluğuyla bir kült eser olmasını anlamakla birlikte beni oldukça zorladığını belirtmeden geçemeyeceğim.
Seveni de sevmeyeni de çok olan bir eserle geldim. Öncelikle kitap yasak bir aşk hikayesi gibi başlamakta ancak derinlerde yoğun bir Hint geleneği,kast sistemi,üstelik sert bir şekilde,ve toplum yapısı anlatımı içermekte.
Anlatım sondan başlıyor ve belli bir zaman örgüsü yok. Yazar anlatımı şiirsel seçmiş olsa da o kadar karmaşık bir sistemi bizlere aktarmış ki okurken zaman zaman zorlanmama sebep oldu. Çünkü fazlaca metafor içeren bir eser özellikle ırmak üzerinden yoğun metaforlara şahit oluyorsunuz.
Bununla birlikte içeriğinde; istismar, kadın-erkek eşitsizliği, aile içi çarpık ilişkilere sıkça değiniyor bu da okuyucu rahatsız hissettirebiliyor.
Yazar bir aktivist bu kitabı da bir başkaldırı niteliğinde diyebilirim.
Kitabın içerdiği konular ve anlatım yoğunluğuyla bir kült eser olmasını anlamakla birlikte beni oldukça zorladığını belirtmeden geçemeyeceğim.