Bu inancı Zerdüştlükte daha detaylı bir şekilde görüyoruz. Zaten bu başlıktan gaye, acaba Zerdüşt bu konuda ne demiş veya bu efsanenin kökeni nereye kadar gider; bunu anlatmaya çalışıyorum. Kaynaklarda onun ismi Astvat Ereta'dır (Saoşyant), kurtarıcı demektir. Bu isim Avesta'da birkaç yerde geçiyor. (373) Bu Saoşyant, Kansava gölünde yıkanan bir bakirenin, o gölde bulunan Zerdüşt'ün spermiyle gebe kalması sonucu dünyaya gelecek. (Burada Hz. İsa'nın babasız dünyaya gelme hadisesi akla gelir. Acaba bu da Zerdüşt'ten bir alıntı mı diye!) (374)
373. a-Şehristani (h.548.ö), el-milel ve Nihal, s.265-68, Tahkik Ahmet Fehmi Muhammed, Darü-l kütübi-l İlmiye, Beyrut, 1992 ve Nihat Tarlan, Zerdüşt'ün Galaları, s.1 1 . b-Cahit Can, Zerdüştçülük, Zerdüşt ve Hukuk s.282, Ömer Rıza Doğrul'dan naklen. c-Yrd. Doç. Dr. Huzeyfe Sayım, Zerdüştilikte Kozmogoni ve Yaradılış, Sosyal Bilimler Enstitüsü dergisi, sayı yıl 16, 2004/1, sayfa 95. d-Ekrem Sarıkçıoğlu, Mecusi Dininde Mehdi İnancı, Türkiye Diyanet Vakfı Kütüphanesi, İslam Ansiklopedisi, 7. sayı. e-Haluk Hacaloğlu, Zerdüşt Ahura Mazda, s.15. f-Avesta, s.15 ve Yasna 26/10-s.228
374 a-G.Tümer -A.Küçük, Dinler Tarihi, s.109. b-Cahit Can, age, s.276, Prof. Dr. Schimmel, Dinler Tarihine Giriş, 1 995/Ankara, s.2.
Bazı kaynaklarda onun annesi 15 yaşında bakire iken kendisine bir ışık gelmiş ve o ışıktan Zerdüşt'e hamile kalmıştır diye bilgiler var. (24)
24. a-Sehristani, el-Milel ve'! Nihal, s.265-68. b-Cahit Can, Zerdüştçülük, Zerdüşt ve Hukuk, s.282, Ömer Rıza Doğrul'dan naklen.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Öyleyse büyük gizeme dair iki yaklaşım var elimizde. Biri tümüyle olumlayıcı. Hiçbir şeye hayır demiyorsunuz. Varlığınız, değerleriniz, sosyal rolleriniz ve benzeri şeyleri kontrol edebiliyorsunuz ama yüreğinizde ve ruhunuzun derinliklerinde her şeye evet diyorsunuz. Diğeriyse gerçekten de hayır demek, yine her şeye. Dehşetine de gereğinden fazla katkı sağlamıyorsunuz. Bütün amacınız buradan çıkıp gitmek.
Kaynaklara bakılırsa ortaya üçüncü bir sistem çıkıyor. MÖ on bir ila belki yedinci yüzyıllara tarihlenen Zerdüştçülük. Burada, kusursuz bir dünya yaratan bir tanrı −ışığın ve hakikatin tanrısı Ahura Mazda- kavramı karşımıza çıkıyor. Hilebazlık tanrısı Angra Mainyu ise bu dünyayı yok ediyor veya olumsuzluyor. Zerdüşt'e göre dünya kusursuz bir yer olmak üzere onarım aşamasındadır ve biz de bu onarımda rol alabiliriz. Yaşamlarımızda ve eylemlerimizde iyiyi kötüye tercih ederek, kaybedilen iyi dünyanın yeniden kazanılmasına adım adım yardım ederiz.
Bu inanç biçimini Kitab-ı Mukaddes geleneğinin son dönemleri ile Hıristiyan geleneğindeki Düşüş ve Diriliş hikâyelerinden tanırsınız.
Öyleyse bu üçüncü görüş iyileştirilebilir bir mitoloji sunuyor. Bu dünya görüşü belli faaliyetler yoluyla değişimin yaratılabileceği fikrini ifade ediyor. Kişi dua ederek ya da hayır işleyerek veya başka bir faaliyet yoluyla yaşamın temel ilkelerini, başlıca önkoşullarını değiştirebiliyor. Dünyayı, onun ne olması gerektiğine dair sizin düşüncenize itaat etmesi koşuluyla olumluyorsunuz. Biriyle onu geliştirmek için evlenmeye benziyor bu, ki ona evlilik denemez.
Bildiğim kadarıyla yüksek kültürlerin başlıca üç mitolojik bakış açısı bunlar. Biri tümüyle olumluyor, diğeri tümüyle reddediyor, üçüncüsü de "Dünya ne zaman olması gerektiğini düşündüğüm gibi olursa o zaman onu olumlarım" diyor. Bu son
Bize gelince... İslâm’ın gümrah nuru, ateşgedelerin titrek
ışığını söndürdükten sona, mubidler Hint’e göçer.
Zerdüştçülük soluk bir hatıradır artık, günden güne unutulan
bir hatıra. Osmanlı, ikbal ve ihtişam devrinde, Mecûs-u
menhûs’a da, onun sahte peygamberine de iltifat etmez.
Mutlak hakikate erişen, bâtılı neden merak etsin. Sonra,
inkiraz belirtileri, ve bir arz-ı mevut iştiyakiyle tutuşan
aydınlar.141
Zerdüştçülük tam olarak tektanrılı bir din sayılmazsa da, Zerdüştün kurduğu inanç, kesinlikle, insanların zenginliğine, sosyal konumuna ve ayin şartlarını yerine getirip getirmemesine bakılmaksızın, yeteri kadar iyilik yapan herkesin ölümden sonra yaşamayı hak edeceğini ilan eden ilk dinlerden biriydi. Bu, daha sonra Musevilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlık'ta öne çıkarılacak bir temaydı.
Zerdüşt ayrıca günde üç kez yerine beş kez ibadet etme kuralını koydu ve mevsimlere göre belirlenmiş yedi bayram içeren yeni bir takvimi yürürlüğe soktu. Bugüne dek devam eden sabit bir ibadet rutini geliştirdi. Dindar kişi önce ellerini yıkıyor sonra kutsal kemerini çözüyordu. Kustisini de ellerine alıp ayakta duruyor ve kötü Angra Mainyu'yu hor gördüğünü göstermek için uçlarını hızlıca sallıyor, aynı anda gözlerini kutsal alevlere dikiyordu. Eski ateş töreninin bir kalıntısı olan bu alevler Zerdüştçülük inancının etkili bir sembolü olmuştur.