29 Mayıs: gece saat 1:30’da Sultan saldırı emri verir. Şehirde sular üzerinde savunucular savaş konumunu alırken, şehirde halk kiliselere uçuş dua etmektedir. Osmanlı ordusu karadan ve denizden, tekbirler, davul ve nakkare seslerin sağır edici gürültüsüyle harekete geçer. İlk saldırıyı başlıca yayr azablerden oluşan hafif piyade kuvvetleri yapar, düşmanı yıpratır. Onlar çekilince karanlıkta, İshak paşa kumandasında Anadolu askeri saldırıya geçer. Şafak’tan 1 saat önce urba‘nın topu ağaç sper‘de bir Gedik açar . Buradan giren 300 kadar Anadolu askerini savunucular yok eder o zaman Sultan Seçkin kuvvetleri, yeniçerileri harekete geçirir yeniçeriler ok kargı perdesi arkasında sarsılmadan geriye doğru yürürler .
Fatih Sultan Mehmed tahta geçtikten sonra en büyük hedef olarak İstanbul'un fethini belirledi.
İstanbul'un fethi konusunda devlet adamları arasında görüş ayrılıkları bulunuyordu.
Çandarlı Halil Paşa, Avrupa devletlerinin birleşerek Osmanlı'ya karşı harekete geçebileceğini düşündüğü için fethe temkinli yaklaşıyordu.
Fetih yanlısı devlet adamları ise Avrupa'nın kendi iç meseleleriyle uğraştığını ve uygun şartlar oluştuğunda İstanbul'un alınabileceğini savunuyordu.
Fatih gerekli hazırlıkları tamamlayarak 1453 yılında İstanbul'u fethetti.
İstanbul'un fethi, Osmanlı Devleti'nin siyasî ve askerî gücünü büyük ölçüde artırdı.
Fetih sonrasında Çandarlı Halil Paşa görevden alındı ve idam edildi.
Fatih, güçlü ailelerin ve eski uç beylerinin nüfuzunu sınırlandırarak merkezi otoriteyi güçlendirmeye çalıştı.
Devlet yönetiminde padişahın otoritesini artıran merkeziyetçi bir politika izledi.
Fatih, İstanbul'un fethini yalnızca bir şehir kazanımı olarak değil, aynı zamanda Roma İmparatorluğu'nun mirasına sahip çıkmanın ve evrensel hükümdarlık iddiasının bir göstergesi olarak değerlendirdi.
Özet: Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'u fethederek Osmanlı Devleti'ni bir cihan imparatorluğu yoluna sokmuş; fetih sonrasında merkeziyetçi yönetimi güçlendirerek padişah otoritesini artırmıştır.
Şehre ilk olarak nereden girildiği ve surlara ilk çıkanların kimler olduğu konusu da bugün pek çok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Kaynakların incelenmesi sonucu bir yerden değil, değişik kesimlerden surların aşıldığı anlaşılır. Fakat yoğun girişin Topkapı gediğinden olduğu kat'idir. Tâcizâde, Edirnekapısı'na doğru olan gedikte gazilerin galip olup içlerinden 5-10'unun duvar üzerine çıkarak sancak diktiğinden ve onları gören herkesin bir anda içeri girdiğinden açık şekilde söz eder302. Bazı yazarlar deniz tarafındaki daha zayıf surlardan yani Haliç kesiminden girildiğini iddia ederler. Ancak bu doğru değildir. Aslında Topkapısı tarafından şehre girilince müdafiler surlardan çekilmişler, diğer taraftakiler de surların üzerinde mukavemet görmeyince rahatça duvarları aşmışlardır. Yani ana giriş Topkapısı'dır ve burada müdafaada bulunan Giustiniani'nin yaralanıp müdafaa hattından çekilmesi direnişi zayıflatmıştır. Ayrıca Bizans tarihçisi Dukas'ın eserinde yer alan "açık unutulan kapı" hikâyesi, doğru olmayıp kökü çok eskiye giden bir efsanenin Osmanlı fethine uyarlanmasından ibarettir. Muhasara sırasında İstanbul'da bulunmayan Dukas, 50 kişilik bir grubun Bizans askerlerince açık unutulan bir kapıdan (Kerkoporta) içeri dalıp surlara çıktıklarını ve müdafilerin çoğunu katledip bir bölümünü de kaçırdıklarını yazar. İmparatorun yanındakiler ise henüz bu durumdan haberdar değillerdi. Birden Türklerin ele geçirdikleri sur üzerinden kendilerini ok yağmuruna tutması üzerine büyük bir korkuya kapılıp kaçmaya başladılar. Türkler Kharsos'dan (Edirnekapısı) içeri giremiyorlardı, çünkü bu kesimde büyük bir izdiham yaşanıyordu. Bizanslıların kaçtıklarını görünce bunlar içeri doğru hamle edip kapıya ulaştılarsa da içeri giremediler. Bunun yerine yıkılmış surların üzerinden içeri
Keşif gezilerine neden olan şey, ekmek ve tereyağı, ipek ve mücevher, dolarlar ve sentler ve bir de arızi olarak Hindistan'a giden kara ticaret yolunun kapanmasıdır.1453'te İstanbul'u alan Türkler Hindistan kervanlarının yolunu kapattılar. Avrupalı tüccarlar başka bir yol bulmak zorundaydı. İşte keşif gezilerinin esas nedeni budur. Columbus, Hindistan'a gitmek için yeni bir yol bulmak üzere denize açıldı.
Sayfa 13 - İş Bankası Yayınları, 9. Basım Mart 2018, İstanbul·Kitabı okuyor