Tarih Ne İşe Yarar, bir nevi tarih felsefesidir diyebiliriz ve tarihi teleolojik açıdan değerlendiren bir eserdir. Tarihin amacı, metodu, niçin tarih öğreniriz, tarihçi kimdir ve vasıfları nedir gibi sorulara ve de başlığı olduğu üzere "tarih ne işe yarar" sorusuna bir cevap arar.
Yazar, tarih hakkında farklı tanımları bize veriyor ve ortak bir tarih tanımı yapmaya çalışıyor. Tarih yazımı hakkında özellikle tarihçiye vurgu yapıyor. Ne kadar tarihçi varsa o kadar tarih vardır, düşüncesini benimsiyor. Bu bakımdan tarihçinin edilgen olmadığı, aksine tarih yazımında en büyük payı olduğunu söylüyor. Tarihin aslından "bugün"ün gözünden incelediği döneme baktığını söylüyor.
Tarihçilerin yetiştikleri çevre, dünya görüşleri, bilgi birikimler ve kabiliyetleri gibi çok çeşitli etkenlerden ötürü herhangi bir pozitif bilim gibi tarihe "tamamen nesnel ve objektif" yaklaşamayacağını belirtiyor. Her tarihin biraz da olsa tarihçinin perspektifinden etkilendiğini, okurun eleştirel bir tarihi bilince sahip olması gerektiğini söylüyor. Tarihçi tam anlamıyla nesnel olmasa bile "kaynak" ve "olgu" arasındaki bağı tarafsız biçimde kurması gerektiğini savunuyor. Ayrıca son asırda artan ulus devletin ulusal tarih yazımında tarafgirlik yaptığını düşünüyor ve her ulusun kendi kökenini daha eskiye götürme yarışında olduğunu söylüyor.
Tarihi kronolojik ele almak yerine eşzamanlı ele almayı daha doğru buluyor yazar. Örneğin 1453'te İstanbul fethedildi gibi tek bakışlı zaman tablosundan ziyade, o yıl dünyadaki gelişmeleri karşılaştırarak olayların birbirleri arasındaki bağları daha iyi kurmak gerekir diyor. Tarihin yalnızca yıllar ve olaylar olmadığını söylüyor. Olgular, olaylar, sebepler, kişiler, düşünceler arasındaki neden-sonuç zincirini anlamak gerektiğini söylüyor. Tarihin çok katmanlı