"Traduttore-Traditore!" çığlığıdır.57 İki sözcüğün neredeyse aynılık
düzeyine varan benzerliği bir çevirmeni elindeki özgün metne
karşı suç işlemeye iten zorunluluğu en etkili biçimde temsil eder.58
Böyle esprilerdeki olası hafif değişiklikler o denli çeşitlidir ki
hiçbiri diğerine tam olarak benzemez.
İşte bir hukuk sınavı sırasında yapıldığı söylenen bir espri. Aday,
Corpus Juris'ten bir parça çevirmek zorundaymış: "Labeo ait". "O
kayıyorum diyor" diye çevirmiş; sınavı yapan ise "ben kalıyorsun diyorum"
diye yanıtlamış ve sınav bitmiş.59 Büyük hukukçunun adını
bir fiil yapısı sanan ve de yanlış anımsayan her hangi bir kişi hiç
kuşkusuz daha fazlasını hak etmezdi. Ama esprinin tekniği, adayın
bilgisizliğini kanıtlayan sözcüğün hemen hemen aynısının sınavı
yapan tarafından onu cezalandırmada kullanılmasında yatmaktadır.
Dahası, espri bir "hazırcevaplık" örneğidir ki bu, göreceğimiz gibi [s.
98] burada göstermekte olduğumuz şeyden büyük bir fark taşımaz.
Sayfa 66
Sayfa 66 - Payel yayınları