Merve
@Meyv
902 okur puanı
Haziran 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Schopenhauer’in Mutlu Olma Sanatı, bana mutluluğu değil, mutluluk hakkında uzun bir vaazı okumuşum hissi verdi. Cümleler yer yer zekice, hatta parıldayan tespitlerle dolu, ama metnin genel tonu fazla didaktik. Ben bu tavrı benimseyemiyorum işte, ben biliyorum sen öğren dili, madde madde sıralanmış hayatı yaşama rehberi… Bunlar bana bir şey katıyor mu gerçekten emin değilim.
Can Yayınları’nın Kısa Klasikler dizisi ilk çıktığında içimde ciddi bir heyecan yaratmıştı; fakat itiraf edeyim, seriden okuduklarımla derin bağlar kurmakta zorlandım. Bu kitap da o mesafeli tanışıklıklardan biri oldu: saygılı, kısa… ve çabuk unutulan.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Nihayet James Baldwin ile tanışabildim. Queer edebiyatın en önemli metinlerinden biri sayılan, pek çok kitapta kendisine atıf yapılan Giovanni’nin Odası. En basit tanımıyla kitap, cinsel kimlik arayışı üzerine kurulmuş, bol ikilemli bir iç dünya kurgusu.
Başkarakterimiz David, klasik bir Amerikalı, bir gün yolu Paris’e düşer… ya da kaçar demek daha doğru olur. Bir barda Giovanni ile tanışır ve hikâye, David’in içinden geçenleri bize fısıldamaya başlamasıyla derinleşir. Ama bu fısıltılar yüksek sesle düşünmek gibi değil; insanın kendine bile söylerken çekindiği, yarım bırakılmış, utangaç, kırılgan cümleler gibidir.
Olduğumuz kişiyle olmamız beklenen kişi arasındaki o uçsuz bucaksız boşluk, kimlik denen karmaşık labirentte yolunu kaybetmek, kendi içine bakmaya cesaret edememek… Baldwin tüm bunları bir çığlık gibi değil; sessiz bir şefkatle, ama bütün sertliğiyle anlatıyor. Kimseyi ikna etmeye çalışmıyor. Açıklamıyor, öğretmiyor, parmak sallamıyor. Sadece bakıyor. Uzun uzun, sakince; merhametsizce değil ama fazlasıyla dürüstçe.
Bazı kitaplar bittiğinde hikâye bitmez, insanın içinde devam eder. Giovanni’nin Odası da benim için böyle bir metin. Çok sevdim.
Jenny Erpenbeck’in Kairosu, 2024 Uluslararası Booker Ödülü’nü kazanmış bir roman. Metin Berlin Duvarı’nın gölgesinde geçen bir aşk hikâyesi gibi duruyor ama bu kitapta aşk, insanı güzel duygulara değil, boğucu ve dar bir atmosfere hapsediyor.
Katharina ve Hans bir otobüs yolculuğunda tanışıp ilk görüşte aşık olurlar. Aralarındaki yaş farkı da bu ilişkinin temel yapı taşı. Keza Katharina 19, Hans ise 53 yaşında. Katharina hayalleri, idealleri olan gencecik bir kız. Hans ise entelektüel, kültürlü, incelikli cümlelerin arasına ustaca gizlenmiş bir iktidar hevesi taşıyan, manipülasyonu neredeyse bir sanat dalı gibi icra eden, okurun sinir uçlarıyla oynayan bir karakter.
Hans’ın yetersizliklerinden doğan saplantıları, Katharina’nın koşulsuz bağlılığıyla birleşince ortaya fazlasıyla toksik bir ilişki çıkıyor. Ve Erpenbeck bunu öyle bir anlatıyor ki, okur olarak sen de o ilişkinin içinde sıkışmış gibi hissediyorsun.
Ben bu kitabı okurken sayfaları peş peşe çevirdim, çok sinirlendim, sık sık rahatsız oldum… ama tam da bu yüzden sevdim. Bazı karakterler insanın yakasına yapışıyor. Hans da onlardan biri. İyi ki sadece kurmacada.
