Kitap dört hikayeden oluşuyor.
Bir Delinin Hatıra Defteri - Burun - Fayton - Palto
Yazar dört hikayede de Rus devlet memurlarının ahlaki yapılarını mizahi bir dille ele alırken, Çarlık Rusya'sının görünmez kast sistemini eleştirmiştir. Gogol öykülerinde, kral ve halk, zayıf ile güçlü, zengin ile fakir, alt sınıf ve soylular arasında oluşan sınıf ayrımlarını ele almış, amirlerin otoritesi, bencilliği, alt sınıfı ezip hor görmesi ve adaletsizliği dile getirmiştir.
Palto adlı hikâyesinde de yazar bir nesne üzerinden bize koca bir Rus halkını ve yaşadıklarını aktarmış. "Palto" hikayesi Rus edebiyatının yapıtaşıdır ve Gogol'dan sonra gelen yazarlar ondan etkilenmişlerdir. Rus edebiyatı bu hikaye ile gelişme göstermektedir. Bu yüzden Dostoyevski "Hepimiz Gogol'un Palto'sundan çıktık." demiştir.
En fazla dikkatimi çeken hikaye ise Burun öyküsü. Ekmeğin içinden çıkan bir burnun hikayesini yazmak Gogol'un nasıl aklına geldi acaba diye düşünmeden edemedim. Ama Gogol'un nesneler üzerinden toplumsal sorunları okurlarına yansıttığını düşünürsek ondan başkası da yazamazdı zaten :)
Hepinize Gogol'un muhteşem öykülerini okumasını tavsiye ederim. Keyifli okumalar :)