ANAMNESİS (Hatırlama) Teorisi, Alegoriler.* (IV)
Platon (Eflatun)’un düşüncesini somutlaştıran iki büyük alegori vardır: Çizgi benzetmesi ve mağara alegorisi. Çizgi Benzetmesi: Platon, görünenler dünyası ile düşünülenler dünyasını tek bir dikey çizgi üzerinde tasvir eder. Çizgi iki ana parçaya ayrılır: altta “görünür” alan (to horaton), üstte “düşünülebilir” alan (to noēton). Sonra her bir parça tekrar ikiye bölünür; böylece toplam dört kesit ortaya çıkar. Her kesit, hem belirli bir varlık türünü (nesneleri) hem de ona karşılık düşen bir zihin tavrını temsil eder. Platon’un maksadı, “ne tür nesneleri temaşa ediyorsak zihnimizin de o türde bir bilme tavrına yerleştiğini” göstermektir. Çizginin en alt dilimi, gölgeler, yansımalar, resimler, heykeller ve genel olarak imajlar alanıdır. Platon buna eikasia (tasavvur) der; zihnin, asılların değil, asılların görüntülerine tutunması. Buradaki “bilme” aslında bilmezliğin bir türüdür; çünkü imaj, varlığın kendisi değil, onun zayıf ve soluk izidir. Gördüğümüz, bir su veya aynadaki yansıma kadar kırılgan ve yanıltıcıdır. Onun bir üst dilimi, doğal şeyler (hayvanlar, bitkiler, yapılmış nesneler) ve tek tek bireylerdir. Bu kesitte zihin durumumuz pistis'tir (inanç, kanaat). Artık “gölge” değil, nesnenin kendisine bakıyoruz; ama yine de hâlâ görme ve algıya bağımlıyız. Bu yüzden bilgi güçlü bir kanaât seviyesini geçemiyor. Doğrudanlık var, fakat zorunluluk yok. Platon (Eflatun), kesitlerin uzunluklarını, onların açıklık (saphēneia) ve hakikat derecesiyle orantılı sayar. En altta açıklık en düşüktür (imge), üstüne çıkınca artar (nesne). Ama gerçek sıçrama, çizginin üst yarısına -düşünülebilir alana- geçince olur; çünkü burada göz değil, nous (akıl) görür.
**Üst kısmın alt dilimi, matematiğin alanıdır: sayılar, doğrular, düzlemler, oranlar... Zihnin tavrı dianoiadır (akıl yürütme).alegori
Platon (Eflatun)’un düşüncesini somutlaştıran iki büyük alegori vardır: Çizgi benzetmesi ve mağara alegorisi. Çizgi Benzetmesi: Platon, görünenler dünyası ile düşünülenler dünyasını tek bir dikey çizgi üzerinde tasvir eder. Çizgi iki ana parçaya ayrılır: altta “görünür” alan (to horaton), üstte “düşünülebilir” alan (to noēton). Sonra her bir parça tekrar ikiye bölünür; böylece toplam dört kesit ortaya çıkar. Her kesit, hem belirli bir varlık türünü (nesneleri) hem de ona karşılık düşen bir zihin tavrını temsil eder. Platon’un maksadı, “ne tür nesneleri temaşa ediyorsak zihnimizin de o türde bir bilme tavrına yerleştiğini” göstermektir. Çizginin en alt dilimi, gölgeler, yansımalar, resimler, heykeller ve genel olarak imajlar alanıdır. Platon buna eikasia (tasavvur) der; zihnin, asılların değil, asılların görüntülerine tutunması. Buradaki “bilme” aslında bilmezliğin bir türüdür; çünkü imaj, varlığın kendisi değil, onun zayıf ve soluk izidir. Gördüğümüz, bir su veya aynadaki yansıma kadar kırılgan ve yanıltıcıdır. Onun bir üst dilimi, doğal şeyler (hayvanlar, bitkiler, yapılmış nesneler) ve tek tek bireylerdir. Bu kesitte zihin durumumuz pistis'tir (inanç, kanaat). Artık “gölge” değil, nesnenin kendisine bakıyoruz; ama yine de hâlâ görme ve algıya bağımlıyız. Bu yüzden bilgi güçlü bir kanaât seviyesini geçemiyor. Doğrudanlık var, fakat zorunluluk yok. Platon (Eflatun), kesitlerin uzunluklarını, onların açıklık (saphēneia) ve hakikat derecesiyle orantılı sayar. En altta açıklık en düşüktür (imge), üstüne çıkınca artar (nesne). Ama gerçek sıçrama, çizginin üst yarısına -düşünülebilir alana- geçince olur; çünkü burada göz değil, nous (akıl) görür.
**Üst kısmın alt dilimi, matematiğin alanıdır: sayılar, doğrular, düzlemler, oranlar... Zihnin tavrı dianoiadır (akıl yürütme).
“Ah, ne iyi olurdu Agathon,
iki insan birbirine dokununca, bilgi, dolu olandan boş olana akabilseydi!”
• Platon (Eflatun)
Platon (Eflatun)
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
“Ah, ne iyi olurdu Agathon,
iki insan birbirine dokununca, bilgi, dolu olandan boş olana akabilseydi!”
Platon
Yunan Kültürü, Mitolojisi ve Edebiyatı ÜzerineEdebiyat
Esas çalışma alanımdır. Gönül rahatlığıyla faydalanabilir, sorularınız varsa sorabilirsiniz. Bu paylaşımı gören kimse dilediği kitabı, araştırmayı, akademik makaleyi, blog paylaşımını, kendi gönderisini ya da istediği herhangi bir kaynağı paylaşmaktan çekinmesin lütfen. Eklenebilecek nesnellikte ise ekleriz, değilse üzerine konuşuruz, faydalanmış oluruz. Şimdiden keyifli okumalar.
Yunan Kültürü Üzerine (sırasız):
— 
Yunanlar
— 
Antik Kentler
— 
Yunan Tarihi
— 
Antik Yunan'ın Kültür Tarihi
— 
Yunan Kültürü Tarihi
— 
Yunanlar ve Yunan Medeniyeti
— 
Yeni Başlayanlar İçin Yunan Felsefesi
— 
İlkçağ Yunan Felsefesi Tarihi
— 
Yunan Heykeli Klasik Dönem
— 
Yunan Tragedyası Üzerine İki Konferans
— 
Helenistik Felsefe
— "The Greeks: History, Culture, and Society" - Ian Morris ve Barry B. Powell
— 
Eski Yunan
— "Daily Life in Greece at the Time of Pericles" - Robert Flacelière
— "The Greek World: Classical, Byzantine and Modern" - Robert Browning
— "The Cambridge Companion to Ancient Greek Literature" - ed. P. E. Easterling ve B. M. W. Knox
— "A Companion to Greek Literature" - ed. Martin Hose ve David Schenker
— "The Oxford Classical Dictionary" - ed. Simon Hornblower ve Antony Spawforth
— "The Cambridge History of Classical Literature: Volume 1, Greek Literature" - ed. P. E. Easterling ve B. M. W. Knox
Mitoloji Okumalarından Önce Mutlak Surette Okunması Gerekenler:
— 
Mitologya
— 
Kahramanın Sonsuz Yolculuğu
— 
Mitolojinin Gücü
—
Yunanlar
— Antik Kentler
— Yunan Tarihi
— Antik Yunan'ın Kültür Tarihi
— Yunan Kültürü Tarihi
— Yunanlar ve Yunan Medeniyeti
— Yeni Başlayanlar İçin Yunan Felsefesi
— İlkçağ Yunan Felsefesi Tarihi
— Yunan Heykeli Klasik Dönem
— Yunan Tragedyası Üzerine İki Konferans
— Helenistik Felsefe
— "The Greeks: History, Culture, and Society" - Ian Morris ve Barry B. Powell
— Eski Yunan
— "Daily Life in Greece at the Time of Pericles" - Robert Flacelière
— "The Greek World: Classical, Byzantine and Modern" - Robert Browning
— "The Cambridge Companion to Ancient Greek Literature" - ed. P. E. Easterling ve B. M. W. Knox
— "A Companion to Greek Literature" - ed. Martin Hose ve David Schenker
— "The Oxford Classical Dictionary" - ed. Simon Hornblower ve Antony Spawforth
— "The Cambridge History of Classical Literature: Volume 1, Greek Literature" - ed. P. E. Easterling ve B. M. W. Knox
Mitoloji Okumalarından Önce Mutlak Surette Okunması Gerekenler:
— Mitologya
— Kahramanın Sonsuz Yolculuğu
— Mitolojinin Gücü
—
Burada Agathon Sokrates’in eşiklerde eğleşmesiyle dalga geçiyor ama önemli noktası, dokunarak hikmetin aktarılacağına inanılıyordu. Zaten bunun sonucu olarak erkekler, kadınlardan daha üstün ve hikmetli olduğu için erkelerle birlikte oluyorlardı bu birliktelik yalnızca sohbetle değil cinsellik yoluyla da ilerliyordu.
Elif ŞAHİN
@eliff_shn
·“Sokrates, benim yanıma uzan, uzan da eşiklerde erdiğin hikmeti ben de edineyim sana dokunarak. Belli ki bir şey yakalamış tutuyorsun elinde, yoksa bırakmazdın orayı.“
Şiir Sanatı, Mutlu olma Sanatı, Komedi SanatıŞiir
_Lord Byron_
_Ey güzel okur! Bir kez burnunu uzattığın bu sayfaların içinden bir daha çıkamayacağına ant içerim!
_Tabuttaki ceset gibi yalnızdım. Yalnızdım bir bulut gibi. Yalnızlık dediğim haremindeki sultanınkidir. Mağarasındaki bir münzevinin değil. Hava saydam, gök mavi ve toprak kıvançlıyken, görünmekten hoşlanmayan, çatık kaşlı bulut gibi yalnızdım. Ben kendim de severim yalnızlığı. Ancak isterim ki iyi anlaşılsın bu.
_Herkes gerçekleşmesini çok istediği şeylere inanmaya meyillidir. Bu ister bir loto bileti, ister cennete gidiş bileti olsun.
_Anlat onlara giden gençliğin bir daha geri gelmeyeceğini ve kiraladıkları alkışlarla düze çıkamayacağını ülkenin!
_Herkes satılıktır nasıl olsa. Tutkularını bilirseniz eğer. Satın alabilirsiniz kimini güzellikle. Kimini mal mülk, çoğunu da parayla. Kraldan soytarıya dek herkesin bir fiyatı vardır nasılsa.
_Hayatta önemi olan yalnızca dört soru vardır. Kutsal olan nedir? Ruh neden oluşmuştur? Neyin uğruna yaşanmalı? Ve neyin uğruna ölünmeli? Dördünün de cevabı aynıdır: Yalnızca Aşk
_Savaş borusu değil, Aşk kemanı duyuluyor burada.
_Ah Aşk! Kötülüğün Tanrısı sensin ya yine de Şeytan diyemeyiz sana.
_Dostluk aşka dönüşebilir, hep tanık oluruz buna. Ama aşk hiçbir zaman dönüşmez dostluğa.
_Aşk'ın evliliğe dönüşü, şarabın sirkeye dönüşmesi gibidir -sıkıcı, ekşi, basit bir içkiye- Zaman geçtikçe göklere yaraşır tadı keskinleşir. Ve ev işlerinde kullanılan sıradan bir maddenin tadına dönüşür.
_İlk tutkusunda kadın âşığını sever ya sonrakilerin hepsinde Aşk'tır sevdiği.
_Suskun bir kadın sessiz bir fırtınadır.
_Kadınların değişmez yazgısı hep aldatılmaktır. Ağlayan kalpleri yitirir umudu tanrılaştırdıkları erkekten.
_Mutluluğu tatmanın tek yolu onu paylaşmaktır çünkü mutluluk ikiz olarak doğar.
_Gece, kadınlarla yıldızları güzel