Yeliz Aslan
@aslylz76
Kendini bulma cabasi ve bu ugurda yok olmak.Psikoloji
Karakter analizlerinin derinlemesine yapildigi 1800 lerin ilk yarisinda stendalin yazdigi ve acimasiz elestirilere maruz kalan bir klasik.
Doneminde yapilan elestirilerin bana gore en agiri yazarin olusturdugu karakterle kisiliginin ortusturulmesi oldu. Hayal gucu ile karakter analizi yapmak buyuk hata.
Onaylamadigim yoruma gelecek olursak yorumcu der ki" julien sorelin igrenc kisiligini tasarlayabilen bir yazarinda igrenc bir insan olmasi gerekir, cunku o bir canavar olusturdugunu cok iyi bilmektedir" Bu tarz yorumlar yuzunden yazar doneminde okunmamasi gerken yazarlar icine alindi.
Ote yandan yazarimizin hayatina bi goz attigimizda ask hayatinin cok hareketli gectigini, asik oldugu kadinlardan red cevabi aldigini ve hatta aldatildigini ama julien sorel gibi eylemlerde bulunmadigini goruyoruz.
Burada benim yorumum butun yazarlarda oldugu gibi yazarimizda kendi yasadiklarinin temelinde hayal gucunu de kullanarak bir karakter olusturmus. Bu onun o karekterle birebir ozdeslestirilmesini hakli cikarmaz. Gunumuzde de baktigimizda julien sorel gibiler yok mudur?
Kirmizi ve siyah'ın yazim asamasinda yazarin gazelerde cikan iki haberden ilham aldigi soylenmektedir. Bunlardan birincisi bir marangozun oglunun evli bir kadina asik olup onunla ask yasamasinin ardindan kadinin bir sure sonra ayrilmak istemesinin sonunda kerstecinin oglunun asigini oldurmesi ve 5 yil ceza almasi haberi, ikincisi ise asil kitaba konu oldugunu dusundugum ve julien karakterinin temelini olusturan haberdir. Bunu ayrintili yazmiyorum cunku kitabin ozeti olurdu.
Kitabin yayinlandigi ilk donemlerde okuyucu ve elestirmenler kitabin sadece ahlakdisiligi ile ilgilenmisler.
Yuzeysel yaklasimlarla karakterimiz julien'in iki yuzlu, hirsli, alcak, kotu kalpli ve acimasiz bir insan oldugu yorumlari
Kitap bir basyapit bir kere bunu kabul edelim.
Bircok konuyu ele almis gibi dursada temeldeki konu medeniyetler savasi. Aslina bakarsaniz bati medeniyetinin ustun olma ustunluk elde etme cabasi demek daha dogru. Batinin somurgecilik sistemiyle edinmis oldugu zenginlik vesilesiyle olmayan bir statu olusturma cabasi da diyebiliriz. Insanlik tarihi boyunca butun ilkler dogu medeniyetlerinde gerceklesmis. Paranin icadi, yazi, kanunlar, sanatta zirve, mimari yapi. ...vs. vs. Son peygamber HZ.MUHAMMED SAV. Gunes dogudan dogar .
Ve bunu kabullenemeyen hristiyan ve yahudi toplulugu, butun dinlerin islamiyeti yok etme cabasiyla birlesip onun otesinde de tek olmak arzusu. Bu dusunceyle ilgili istihbaratlarin icinde olusturmus olduklari gizli orgutlenmeler. Orgut icinde orgutlenme demek daha dogru. Hz. Ibrahimin sahiplenilmek istenmesi ve onun sir hazinesine herkesten once ulasip yeni dunya duzeninde tek soz sahibi olma istegi. . Islamin uyanmasina engel olma cabasi ve bunun icin siyasi guc kullanimlari. Icerigi bu sekilde ozetlemek mumkun.
Kitabi okurken bazi konularda bilginiz varsa daha rahat ilerlersiniz. Anlayarak ilerlemekten bahsediyorum tabiiki. Yoksa dumduz okuyup gecilebilir. Dinler tarihi ve biraz da siyaset biliyor olmak kitapta kullanilan dili anlamakta yarar saglayacaktir. Ciddi arastirma yapilarak olurturulmus bir kitap. O yuzden taslarin yerli yerine oturmasi icin bazi mevzularin temelde bilinmesi lazim. Yada okurken kitabi kenara koyup o anda bilmediginiz konuyu arastirip ogrenip oyle devam etmek gercek bir okuma yapmis olmak icin gerekli bence.
Kitaba ilk basladigimda cok hizli ilerlemekle beraber bir bolumde tikandim. Eyvah ! dedim akademik bilgi vermeye basladi ve cok mekanik bir sekilde.
Kitap oruntusunden cikmaniza sebep olan bu yontem sıkıci geldi
Cizginin disinda olmak, olabilmekİnceleme
Standart basarinin otesine gecmek icin yeterli kosul IQ mudur? Yoksa dogdugunuz tarih, ailenizin sosyal yapisi, ekonomisi, egitimi, bulundugunuz cografya, sahip oldugunuz kultur etkili midir? Etkiliyse ne kadar etkilidir. Analitilk zeka ve sosyal zeka ne kadar etkiler cizginin disina cikabilmeyi. Belli bir IQ seviyesinin uzerindeki insanlarin hepsi cizginin disina cikabilmis midir?
Bu sorularin hepsinin cevabini bulabileceginiz bilimsel calismalarin ve arastirmalarin incelendigi degerlendirildigi ve varilan sonucun aciklandigi bir basucu kitabi. BASYAPIT diyebilecegim ozellikle egitimcilerin , genclerimizin ve annelerin arti anne adaylarinin kisacasi herkesin okumasi gerekliligini dusundugum kitap.
AH BE BRUNO...İnsan
Kitapta hic beklemedigim bir konuyla karsilastim. Nazi almanyasinda yahudi soykiriminin en yogun yasandigi Auschwitz toplama kampina atanan nazi komutaninin oglu bruno nun gozunden onun 9 yasindaki algisi ile olaylar anlatilmis. Hikaye tek mekanda geciyor diyebiliriz . Saf, temiz kalpli, masum ve cok iyi niyetli olan brunonun gordugu herseyi kendi safligi cercevesinde yorumlamasi cok tatli ve ayni zamanda huzunlu. Onun kendi algisi ile yaptigi degerlendirmelerin gercek karsiliklari bir lamba gibi yaniyor belleginizde.Konuya hakimseniz tabii. Brunonun toplama kampindan yahudi bir cocuk olan Shmuel ile aralarinda bir tel orgu olmak suretiyle kurduklari arkadaslik sonucu birbirlerinin yalnizliklarina yoldas olma arzusunun onlari goturdugu son, gercekten acikli. Nedense shmuelin son kisimda masum olmadigina, brunoyu o sona bilincli goturdugune dair bir his olustu icimde. Sanki sonunu biliyordu ve brunonun gidecegini anlayinca onuda kendisiyle birlikte o sona cekerek beunonun babasindan intikam almak istedi. Ve nihayetinde bu sekikde dusunmemis olsa bile yasanan tamda bu oldu.
Yasadigimiz olaylar bazen bizimle hic ilgili degilmis gibi gozuksede annemizin ve babamizin cocuklari oldugumuz icin basimiza gelmis olabiliyor ve buda dolayli olarak bizimle ilgili olmus oluyor. Herkes kendi yaptiklarinin sonuclarini yasamiyor maalesef ki. Bazen ailemizin yaptiklarinin bedellerini odemek durumunda kaliyoruz. Buda bir cesit ilahi adalet. Burda cocuklarin ergen olmadiklari icin cennete gittiklerini dusunursek ki butun inanclarda boyle aslinda onlar icin aci bir son diyemeyiz. Burada nazi komutani baba yaptiklarinin bedelini, baskalarina yasattigi sonu bir sekilde kendi cocugunun yasamasi seklinde odemis oluyor.
Neresinden bakarsaniz bakin aci olaylarin yasandigi bircok masumun
Spoiler barindirmayan incelemeEdebiyat
Oncelikle kitabin ismi konusu hakkinda ciddi ipuclari verdi bana. Yalnizlik insanoglunun sahip oldugunda istemedigi, olmadiginda da yana yakila aradigi bir durum. Burdan yola cikarak ele aldigimda icinde psikoloji, sosyoloji ve felsefe konularinin yer aldigini tahmin etmem zor olmadi nitekim tahminlerimden de fazla bu konulara deginmis yazar.
Peyami safanin okudugum ikinci kitabi diyebilirim. Lise yillarindakileri saymazsak. Guzel sevdigim bir kalemi var. Ayni sekilde bu kitabinda da harika bir kurguyla muhtesem bir eser cikarmis ortaya. Aksini dusunmuyordum zaten.
Icerige gelecek olursak; peyami safa yag su gibi akan bir oruntuyle ilerletmis kitabini. Cok sade bir baslangic yapmis. Ilk etapta duragan ve sıkıcı bir kitap algisi yaratiyor fakat ilerledikce farkina varmadan kendinizi olaylarin icinde buluyorsunuz. Bu duzenegi harika bir sekilde kurmus .
Genel anlamda tur olarak ele alirsak; ask, entrika, gerilim ve korku hepsi mevcut kitabin icinde.
Konu olarak bakarsak da 3 kardesin hayatina siddetli bir suphe dalgaiyla atiyor okuru ve buradan devam ediyor konu. Suphe uzerinden ilerleyen hikaye bireysel ve toplum psikolojisi alanlarina giriyor ve buralarda ayrintili tahliller yapiyor.
Kadin ve erkegin yaptigi ayni eylemin toplum tarafindan ataerkil bir bakis acisiyla degerlendirilmesini ve kadina karsi erkek yanli tavrini koyuyor ortaya. Boyleliklede bir bakiyorsunuz ki sosyolojik olarakda cozumlemeler yapmaya baslamis yazarimiz.
Peyami Safa, farkli kisiler uzerinden fitrak farkliliarinin secimlerimizde ve secimlerimizinde hayatimzin gidisatinda nasil etkili oldugunu kafa karismadan ama felsefeden de faydalanarak aralara ufak tefek bilimsel veriler serpistirerek izah etmis. Bu kisimlari okurken once ne demek istiyor acaba diye dusunuyorsunuz fakat ilerledikce