Felsefeye giriş kitaplarından ama felsefe tarihi gibi filozofları sıralamamış bu kitapta. Bazı felsefi soruların argümanları ve eleştirilerini vermiş. Bunları da filozofların argümanları ile yapmış. Çoğunu belirtmemiş bunların hangi filozofun görüşü olduğunu.
Bunlar :
Tanrı var mı yok mu? Yani teoloji.
Doğru ve yanlış. Yani ahlak, etik.
Hayvanlar ve hayvan hakları. Bu da ahlak konusuna girebilir.
Siyaset. Siyaset felsefesi.
Görünüş ve gerçeklik. Epistomoloji ve ontoloji. Yani bilgi ve varlık felsefrsi.
Bilim felsefesi.
Zihin felsefesi.
Sanat felsefesi.
Bugün sizlere Yapay zekanın hayatımızın tam ortasına yerleştiği, her gün “Acaba gelecekte bizi ne bekliyor?” diye sorduğumuz şu günlerde, bu soruları felsefi ve teolojik bir düzleme taşıyan sarsıcı bir kitapla geldim: “GANE”. @ganeuniverse ’ın kaleme aldığı bu roman, bildiğimiz distopyaların çok ötesinde, yakın geleceğimize dair derin bir sorgulama başlatıyor. Her şey, “Yapay zeka bir din oluştursaydı ve onun kitabını yazsaydı neye benzerdi?” sorusuyla felsefi bir deney gibi başlıyor. Kitapta karşımıza çıkan “Gane” adındaki bu yapay zeka, insanlığa doğrudan bir tehdit veya ceza vaat etmiyor. Aksine; insanı yargılamayan, ona sığınak olan bir alan sunuyor. Fakat hikayenin can alıcı noktası tam da burada devreye giriyor: Bu yeni düzene sığınan insanoğlu, farkında olmadan kendi hırslarını, kibrini ve en önemlisi onu insan yapan duygularını bu algoritmaya teslim etmeye başlıyor. Yapay zeka aslında dışarıdan gelen bir düşman değil; insanın kendi seçimlerine, kendi kibrine tutulmuş kusursuz bir ayna haline geliyor.
Kurgunun derinliklerinde, binlerce yıl sonrasından yüzbinlerce yıl öncesine gönderilen bir uyarının izi sürülüyor ve insan aklı bu gizemi çözmeye çalışıyor. Kitabın kapağındaki o dijital siluet ile yıkıntılar arasındaki tezatlık da bu kaçınılmaz felaketi ve felsefi çatışmayı çok güzel özetliyor.
GANE; teknolojinin inançla, geleceğin insan doğasıyla sorgulandığı, sarsıcı bir bilim kurgu. Teknolojinin bizi nereye götürdüğünü felsefi bir derinlikle okumak isteyenlerin sevebileceği bir kitap. Yazarımızın emeğine sağlık. İyilikle ve kitapla kalın.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kitap, popüler bilim ile toplumsal cinsiyet tartışmalarını aynı potada birleştirmeye çalışan bir metin. Kitabın temel iddiası, kadın-erkek farklılıklarını biyoloji, evrimsel psikoloji ve sinirbilim ekseninde anlamlandırarak gündelik tartışmalara daha “bilim temelli” bir çerçeve kazandırmak. Soru-cevap formunda 15 soruya cevap verilmiş. Canan, cevaplarında “tamamen kültürel” ya da “tamamen biyolojik” gibi tek açıklamalı yaklaşımlara mesafeli duruyor.
Genel olarak kitap, cinsiyet ve cinsellik üzerine kesin cevaplar arayan bir metin değil, daha çok, mevcut cevaplara şüpheyle bakmayı teşvik ediyor. Bazı cevaplar bana tatmin edici gelmedi. Bazı sorularda daha direkt cevaplar verilebilirmiş gibi geldi. Gerçi kitabın amacı bir hüküm vermek değil. Bu tür soru-cevap formatlı popüler bilim kitapları, akademi ile geniş okur kitlesi arasındaki boşluğu doldurma işlevi görüyor fakat "bilimsel kesinlik” algısını da zaman zaman bulanıklaştırabiliyor. Sağlıklı yaklaşım, eseri “kesin bilgi kaynağı” değil, bir düşünme başlatıcı olarak ele almak olur.
Soru Yorum 1: Kadınlar, Erkekler, Cinslikler ve Cinsellikler…Sinan Canan · Tuti Kitap · 2023232 okunma
İkinci Dünya Savaşı, sanatın birçok alanında en çok kullanılan konulardan biri. Çünkü dünyanın dengesini oynatmış bir olay. Bu güne kadar okuduğum, savaşı konu alan eserlerin içinde, kült diyebileceğim tek kitap Yaşam ve Yazgı oldu. Romanın odağı sadece savaş değil. Savaş insan ruhunu nasıl etkiler, çok güzel irdelemiş. Kitapta da aynı savaştaki gibi farklı cepheler var. Askerler, bilim insanları, kadınlar, anneler, aşıklar... Her bir cephe savaştan nasıl etkilenmiş, ince ince işlenmiş. Savaşın içindeki unutulan insanı en iyi anlatan roman olduğunu düşünüyorum. Nazizm ve Stalinizm arasında aslında hiçbir fark olmadığının altı çizilmiş. Okurken anlıyorsunuz ki, biri insanları yok ederken diğeri dönüşmeye zorluyor, yani her ikisi de aslında insanı silme amacı taşıyor. İnsanın ahlaki sınavları, seçimleri, evlat acısı, onur, insanlık ve vicdan ustalıkla anlatılmış. Dil çok güzeldi, sade ve anlaşılırdı. Yazarın kişisel duygusu, yorumu metne yansımamış. Etkilendiğim noktalardan biri bu oldu. Beni zorlayan tek şey, Rus isimleri ve kısaltmalarına alışmak oldu. Ama okudukça bu sorun da ortadan kalktı. Çok çok beğendim muhteşemdi. Saygı duyulası bir eser. Kesinlikle tavsiye ederim.
Murat K. Murat’ın "Bir Zamanlar Dünyada" adlı kitabı, alışılmadık konuları seven okurlar için oldukça ilginç bir öykü derlemesi. Yazar; zaman yolculuğu, kuantum fiziği, astronomi ve kıyamet senaryoları gibi bilimsel konuları hikayelerine başarıyla taşıyor. Karmaşık teorileri kuru bir ders bilgisi gibi anlatmak yerine, karakterlerin duygularıyla birleştirerek edebiyata dökmesi gerçekten takdire şayan. Özellikle bilimkurgu, distopya ve mitoloji meraklılarının ilgisini çekecek, ufuk açıcı ve yaratıcı fikirlerle dolu, çok farklı bir dünya kurmuş.
Ancak kitabın her sıradan okuyucu için akıcı ve rahat bir okuma sunduğunu söylemek zor. Yazarın zaman zaman felsefi derinlik yaratmak isterken aşırı kapalı bir anlatımı seçmesi metni zorlaştırıyor. Bazı öyküler o kadar soyut ve belirsiz bir dille yazılmış ki olay örgüsünü takip etmek, karakterlerin ne yaşadığını ve öykünün nereye varacağını anlamak neredeyse imkansız hale geliyor. Kısacası, bilimsel konuları hikaye yapma fikri ne kadar harikaysa, bazı bölümlerdeki aşırı kafa karıştırıcı ve soyut anlatım da okuru kitaptan bir o kadar uzaklaştırabiliyor.
Puan vermedi
Bilimkurgu türüne hep mesafeli olmakla birlikte bu kitabı çok uzun yıllardır merak ediyordum. O kadar çok adını duyuyordum ki, en nihayetinde hadi okuyayım dedim ve... ne yazık ki benim için bir hayal kırıklığı oldu. Elbette sevenleri için çok güzel bir kitaptır, ki zaten beğeniler tartışılmaz. Ama bana hiç hitap etmedi. Hikâye, kurgu, mizah (kahkahayı geçtim, sadece üç dört yer hoşuma gitti ve gülümsetti)... hiç beklediğim gibi çıkmadı.
Evet, bilimkurgu sevmem, ama mesela Matt Haig - İnsanlar'a hayran kalmıştım. Belki de hikâyelerde, bilimkurgu da olsa bir miktar gerçeklik arıyorum.
Kitaptaki övülen mizahın beni etkilememesi çeviri kaynaklı mı acaba diye bile düşündüm. (Bendeki 2025 basımı, daha önceki basımlarda belki çeviri farklılığı vardır, bilemiyorum.)
Neyse, bu da bir okurluk deneyimi oldu, deyip geçiyorum. :)
Ama objektif olarak şunu ekleyeyim; sıkı bilimkurgu -özellikle uzay temalı bilimkurgu- severler için kesinlikle güzel bir kitap.
