Sanat yalnızca var oluşun acılarına başkaldırı değil,aynı zamanda bir üst insan yaratma ve güç istencinin bir ifadesidir.Var oluşun gerçekleri ile yüzleşmemizi sağlayan güçlü bir bilişsel araçtır,bu sayede günlük algılarımızın yanılsamaları düzeltilebilir.
(Sanat ile insanlar yanıltılabilir ve yanlış yönlendirilebilir demektedir,sanat gerçekliği yansıtan bir biliş olmalıdır demektedir Niezstche.Bir kitap ile yanlış algılar oluşabilir ve halkın kabul ettiği bir gerçeklik durumuna dönüşebilir.)
Evrimsel psikolojinin kutsal kasesi 'evrensel insandır.' Bu disiplinin bütün maksadı algı, biliş ve davranış düzeyinde insanlarda görülen kalıpların hangisinin kültürel veya kişisel, hangisinin içsel olduğunu didiklemektir... Evrimsel psikologlar bu ve benzeri soruları ortaya atıp yanıt ararlar. Evrimsel psikoloji, 'insanlığın psişik birliğinin' ortaya çıkarılıp açıklanmasıyla uğraşır. Belirli siyasi gündemlerle örtüşen özelliklerin keşfi için yapılan ciddi siyasi ve mesleki baskının varlığı düşünüldüğünde, okurların bu tarz evrensel çıkarımlarla ilgili iddialar karşısında dikkatli olmaları gerekir. Çoğunlukla bu iddialar yakından incelenmediğinde desteksiz kalırlar. İnsanda evliliğin evrensel kabul edilmesi ve dolayısıyla çekirdek ailenin her yerde bulunduğunun varsayılması bunun bir örneğidir.
“İdrak, bilişi izler; biliş ise eylemlerle edinilir. Doğru eylemler ise yalnızca, sıradan düşünce süreçlerinin haricindeki derin, içgüdüsel önseziler yoluyla gerçekleştirilebilirler. O halde ilk adımımız, doğanın, bu üç milyar yıllık gelişim planını hazırlarken ne yaptığını gayet iyi bildiğini kabullenmek olmalıdır.”
Çalışma belleği, hissin akıl da tutulmasıdır. Bilişsel çalışmaya dönüşerek istikrarlı kılınmış duygulanımdır. Duygulanım eğer çalışması için zihne yüklenen talepse, bilinçli biliş de çalışmanın kendisidir. Bu yüzden, duygulanım bilişe hem eşlik eder, hem de biliş haline gelir.
Bir biliş, her ne tarzda ve her ne araçla kendisini nesnelere ilintilendirirse ilintilendirsin, kendisini doğrudan ilintilendirdiği ve her düşünmenin bir araç olarak hedeflediği hep şudur: Görü.