Gel, yoksa yıldızların med cezeri çekilecek sessizce.
Doğu yönüne bunun çekilme saatinden sakın,
Şimdi! Ne de olsa iğne ruhumda ürperir!.
Yıldız seliyle alay etme, tüm mesele olmaktır.
Ünlü fizikçi Stephen Hawking'in söylediği gibi yapay zekâ insanlığın son buluşu mu olacak? Yoksa iyimserlerin iddia ettiği gibi dünyayı daha konforlu bir yer hâline mi getirecek? Geleceğin ne getireceğini bilemesek de gelişmelerin neredeyse tamamını Çin, İngiltere, İsviçre ve Amerika gibi bilimde öncü olan ülkeler sayesinde takip edebiliyoruz. Oysa robot biliminin kurucusu bizden biri. Cizreli bir deha; El-Cezeri.
Ama El-Cezeri farklıydı. 1200'lü yıllarda İslam dünyası şu an bilinen Avrupa biliminin çok önündeydi. Modern bilimi aydınlatan pek çok bilim insanı yetiştiren İslam topraklarının dünyaya en büyük armağanlarından biri de El-Cezeri. Robot biliminin kurucusu, mühendisliğin temellerini atan ve geometriyi teorikle birleştiren büyük âlim.
İbn-i Rüşd'ü, İbn-i Sinâ'yı, Hayyam'ı ve El Cezeri'yi çıkarmış toplumların bir gün uygarlıklarına yeniden hegemonya kazandırabileceklerini ben de ümit edebilir miyim?
El-Cezeri
Cizreli büyük mucit, bilgisayarların temellerini atan âlim, fen ve teknik adamı, robot, saatler, su makineleri, şifreli kilitler, şifreli kasalar, termos, otomatik çocuk oyuncakları gibi 60 makine mucidi ve dünyanın ilk sibernetik bilginidir.
el-Cezerî'nin Kitâb al-Hiyâl (Mekanik Cihazlar Kitabı)
adlı eseri 50'den fazla otomatik makine tasarımı içerir. Bu kitap Avrupa'ya ulaştığında Leonardo da Vinci'nin makinelerine ilham verdiği söylenir. Orijinal çizimler çoğunlukla kayıptır; bazı parçaları ise Avrupa müzelerinde saklanmaktadır.
İbn Rüşd'ün Tehâfütü't-Tehâfüt ve Aristoteles şerhleri Latinceye çevrildi, Hristiyan filozof Thomas Aquinas'ın temel kaynağı oldu. Ancak Kilise uzun yıllar boyunca İbn Rüşdü "sapık Müslüman" olarak ilan etti ve ismini sansürledi.
19. yüzyıla kadar Batı felsefesi İbn Rüşd'ün adını eserlerde kullanmadan alıntıladı.
Çünkü bu şerefi Müslümanlara veremezlerdi!
