Stefan Zweig, Bir Kalbin Çöküşü’nde bizi edebiyat dünyasının en kırgın, en yalnız babalarından biri olan Salomon Jakobsohn ile tanıştırıyor. Dışarıdan bakıldığında sert ve mesafeli görünen ama ömrünü, sağlığını, tüm varlığını ailesinin refahına adamış bir adam Salomon. Ancak bir tatil gecesi, kızıyla ilgili şahit olduğu o ani kırılma anı, uğruna yaşadığı tüm değerleri bir anda yerle bir ediyor. Zweig’ın o muazzam psikolojik ustalığı da tam burada devreye giriyor; bizi olayın kendisinden ziyade, yaşlı bir babanın iç dünyasında kopan o devasa depreme ortak ediyor.
Objektif bir gözle baktığımızda, Salomon’un bu hayal kırıklığı karşısında seçtiği yöntem modern dünyanın iletişim kalıplarına uymuyor çünkü sitem edip hesap sormak yerine sadece derin ve aşılmaz bir sessizliğe bürünüyor. Kırgınlığını etrafına duvar örerek aşmaya çalışan Salomon, o duvarların içinde en büyük zararı yine kendine veriyor ve kalbi içten içe eriyor. Bu sessizlik, ailesini cezalandırmak için seçtiği bir kale gibi görünse de aslında en çok onun kendi ruhunu kemiriyor. Ailesinin onun bu ani içsel göçünü anlamlandıramayışı ise aralarındaki o can acıtıcı kuşak çatışmasını ve yabancılaşmayı gözler önüne seriyor. Onlar için Salomon hayatı kolaylaştıran maddi bir figürken, Salomon için ailesi hayatın ta kendisiydi. İşte bu dengesizlik, yaşlı adamı mutlak bir yalnızlığa sürüklüyor. Kitabın sonunda çöken şeyin sadece biyolojik bir kalp olmadığını; bir insanın emeğinin, inancının ve hayata tutunma motivasyonunun çöküşü olduğunu çok sıcak ve bir o kadar da hüzünlü bir dille hissediyoruz. Zweig, insan ruhunun en hassas noktasına dokunarak bizi Salomon’un o sessiz çığlığıyla baş başa bırakıyor.
Ve bu kitap bana açık iletişimin önemini bir kez daha hatırlatıyor.
Kitabı okuyanlara ya da okumak isteyenlere
Bazı kitaplar sadece bir hikâye anlatmaz; insanın içindeki sessizliği de konuşturur.
Orhan Kemal’in 72. Koğuş’unda özgürlüğün değerini, umudun en zor şartlarda bile nasıl filizlenebildiğini ve insan olmanın ağırlığını hissediyorsunuz.
“Bir insanın en büyük hapishanesi dört duvar mı, yoksa kendi çaresizliği mi?
Hiçbir yerden hiçbir gelirleri olmadığı gibi,umutları da yoktur.
Aslını yitirene haramzade derler aslanım.
Her zaman tok olmak ne iyi.
İnsan rahatça uyuyor.
Denizdeki balığa pazarlık olmaz.
Reklam
Furkan Koç’un Gizli Yara adlı romanı, yüzeyde bir aşk hikâyesi gibi görünse de aslında savaşın insanlar üzerinde bıraktığı görünmez izleri, geçmişin bugünü nasıl şekillendirdiğini ve insanın kaderinden ne kadar kaçabileceğini sorgulayan oldukça duygusal bir roman. Kitabı bütün olarak değerlendirdiğimde, asıl anlatılan şeyin aşk değil; travmanın kuşaktan kuşağa taşınması olduğunu düşünüyorum.
Romanın merkezinde Dejan ve Zerina’nın ilişkisi bulunuyor. Ancak bu ilişki klasik bir romantik hikâye gibi ilerlemiyor. Daha ilk sayfalardan itibaren aralarında görünmeyen bir duvar olduğunu hissediyoruz. Çünkü ikisi de yalnızca birbirlerini değil, geçmişlerini de taşıyorlar. Zerina’nın içinde çocukluğundan beri büyüyen eksiklik duygusu, ailesiyle ilgili bilinmeyenler ve aidiyet arayışı var. Dejan ise savaşın gölgesinde büyümüş, babasının sertliği ve geçmişin yüküyle şekillenmiş bir karakter. Bu yüzden onların ilişkisi iki insanın birbirini sevmesinden çok, iki yaralı ruhun birbirine tutunma çabası gibi duruyor.
Kitabın en güçlü taraflarından biri Bosna Savaşı’nı yalnızca tarihsel bir olay olarak anlatmaması. Savaş burada tanklar, silahlar ve çatışmalardan ibaret değil. Daha çok insanların ruhunda kalan sessizlik olarak karşımıza çıkıyor. Zerina’nın annesinin yaşadıkları, kadınların maruz kaldığı zulümler, kayıplar, parçalanan aileler ve yıllarca saklanan gerçekler romanın duygusal omurgasını oluşturuyor. Özellikle Selma’nın geçmişine dair bölümler ve kampta geçen sahneler, kitabın en ağır ve en etkileyici kısımlarından biri. Çünkü bu bölümlerde savaşın fiziksel yıkımından çok insan onurunda açtığı yaraları görüyoruz.
Olay örgüsünün derinliğine indiğimizde aslında kitap iki farklı zaman diliminde ilerliyor gibi hissettiriyor. Bir tarafta Zerina ve Dejan’ın yavaş yavaş büyüyen
Merc with a mouth manga olarak karşımızda, Deadpool kendi tüm klişelerini yerine getirirken Japon manga klişeleri ile dalga geçiyor. Manga okuru değilim ama keyifliydi yine de. 4. duvar kırılıyorsa artı puanı basarım.
Eserin oluşturma aşaması ile ilgili araştırmalar yaptım ve 
James O'Barr bu eseri oluştururken kendi yaşadığı bir olaydan ilham almış.Trafik kazasında nişanlısı Bethany'nin sarhoş bir sürücü tarafından öldürülmesi yüzünden zor günler geçirmiş ve bunu çizmeye başlamış.Bir tane gazete haberinden de etkilenmiş bunu ortaya koyarken.Hatta eserdeki çete üyeleri ismi Detroit'teki duvar yazılarından alınmış.Eserde de Eric ve Shelly arabadayken bir çete saldırısına uğruyor.İkisi de ölüyor.Ve işte ölümünden sonra bir tane karga geliyor ve bu sayede Eric diriliyor.Ama bu sefer biraz daha farklı şekilde.Ve intikam almak istiyor, çete üyelerini birer birer öldürmeye başlıyor.Şimdi merak ettim neden karga? Bunu ilerdikçe sonlarda öğrendim ve araştırdım.Mitolojik olarak karga çokça anlam içeriyor.Bunu kendim söylemeyeceğim, okuyanlar için heyecanı kalsın.Ve bir diğer sevdiğim kısım alıntılar.Şarkılardan sözler, şairlerden şiirler vb. (Özellikle Arthur Rimbaud)
Yani klasik bir intikam serisi diyemeyiz, içinde biraz mistik şeyler, biraz mitolojik öge.Yani bu çok farklı inanılmaz güzel bir gotik eser denebilir.Ha bu arada 1994 yapımı filmi var.Brandon Lee oynuyor.1993'te çekiliyor ve bir tane kurusıkı tabancada mermi kalmış ve ateş alınca Brandon Lee ölüyor.Filmin büyük çoğunluğu zaten çekilmiş o yüzden geri kalan dublör ile hallediyorlar ve işte film çıkıyor.Bir gün filmini de izleyeceğim.Hoşça kalın.
James O'Barr bu eseri oluştururken kendi yaşadığı bir olaydan ilham almış.Trafik kazasında nişanlısı Bethany'nin sarhoş bir sürücü tarafından öldürülmesi yüzünden zor günler geçirmiş ve bunu çizmeye başlamış.Bir tane gazete haberinden de etkilenmiş bunu ortaya koyarken.Hatta eserdeki çete üyeleri ismi Detroit'teki duvar yazılarından alınmış.Eserde de Eric ve Shelly arabadayken bir çete saldırısına uğruyor.İkisi de ölüyor.Ve işte ölümünden sonra bir tane karga geliyor ve bu sayede Eric diriliyor.Ama bu sefer biraz daha farklı şekilde.Ve intikam almak istiyor, çete üyelerini birer birer öldürmeye başlıyor.Şimdi merak ettim neden karga? Bunu ilerdikçe sonlarda öğrendim ve araştırdım.Mitolojik olarak karga çokça anlam içeriyor.Bunu kendim söylemeyeceğim, okuyanlar için heyecanı kalsın.Ve bir diğer sevdiğim kısım alıntılar.Şarkılardan sözler, şairlerden şiirler vb. (Özellikle Arthur Rimbaud)
Yani klasik bir intikam serisi diyemeyiz, içinde biraz mistik şeyler, biraz mitolojik öge.Yani bu çok farklı inanılmaz güzel bir gotik eser denebilir.Ha bu arada 1994 yapımı filmi var.Brandon Lee oynuyor.1993'te çekiliyor ve bir tane kurusıkı tabancada mermi kalmış ve ateş alınca Brandon Lee ölüyor.Filmin büyük çoğunluğu zaten çekilmiş o yüzden geri kalan dublör ile hallediyorlar ve işte film çıkıyor.Bir gün filmini de izleyeceğim.Hoşça kalın.
Bazı kitaplar vardır, yalnızca bir hikâye anlatmaz;
kalbinizin en sessiz köşelerine dokunur. Dönüş Yolu da benim için tam olarak böyle bir kitaptı.
Zülal'in posta kutusuna bırakılan gizemli mektuplarla başlayan yolculuğu; savaşın yıktığı hayatlara, aile sırlarına, kaybolan aidiyet duygusuna ve insanın kendini bulma çabasına uzanıyor.
Her yeni mektupla birlikte merak duygum biraz daha arttı, ortaya çıkan gerçeklerle ise defalarca şaşırdım.
Kitabın en sevdiğim yanı, "ev" kavramını yalnızca dört duvar olarak değil; özlem duyulan bir geçmiş, bir insan, bir hatıra ve bazen de insanın kendi kalbi olarak ele almasıydı.
Savaşın gölgesinde kalan hayatlar, yarım kalan hikâyeler ve umutla örülen bir dönüş yolculuğu sayfalara çok etkileyici bir şekilde yansıtılmış.
Akıcı dili, duygu yüklü anlatımı ve sürprizlerle dolu kurgusuyla elimden bırakmak istemediğim bir okuma oldu.
Son sayfayı çevirdiğimde içimde hem hüzün hem de umut vardı.
"Kaybolduğunu sanması bir yanılsamaydı; o, aslında en başından beri dönüş yolundaydı."
Duygusal, gizemli ve düşündüren hikâyeleri sevenlere gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.
Reklam
Reklam