Kitabın kahramanı Faust’un Mephisto adlı ifrit (şeytan) ile anlaşıp bir gezintiye çıkışını ve bu gezintide karşılaştıkları olaylar kitabın konusunu oluşturuyor. Faust’un âşık olduğu kadını elde etmek için Mephisto’yu kullanmasından savaş alanlarına, Yunan mitolojisindeki canavarlardan (Medusa gibi) Tanrı figürüne kadar uzanan olaylar söz konusudur.
Uzun upuzun bir serüvendi Faust... Goethe'nin de 60 yılını almış yazıp tamamlaması. Öyle ki kitapta yazarın gençlik-olgunluk çağlarının izlerini net bir şekilde görebiliyoruz. Faust miti birçok yazarın ilgisini çeken, bazılarının direkt kaleme aldığı, bazılarınınsa bu mitten esinlenerek karakterler yarattığı bir mit. Goethe' de bu miti direkt olarak ele alanlardan. Onun Faust'unda hikaye birinci ve ikinci bölüm olarak ayrılmış. Ana tema olarak dünyevi doyumsuzluğu yüzünden her zaman en fazlasını isteyen ve şeytanla anlaşma yapan, bir nevi ruhunu şeytana satan Faust'un hikayesini okuyoruz ancak Goethe'nin kendine has üslubu ve kurgusu ile. Kitabın birinci bölümünü soluksuz okudum lakin ikinci bölüm biraz daha mitolojik ve alegorik olduğundan okurken birazcık sıkıldığımı söyleyebilirim. Ama allahtan bir tiyatro oyunu idi de yarım bırakmadan ve çabucak bitirebildim. Ben faust mitini sevdiğim ve Goethe'yi de ayrıca sevdiğim için kitabı okumayı düşünenlere önerebilirim.
Goethe’nin dünya çapındaki klasikleşmiş eseri “Faust” un kahramanı Doktor Faust (Faustus) bir hayal ürünü değildir. Kayıtlara göre Johann Faustus 1480’li yıllarda Almanya’da Knittlingen’de doğmuştur ve 1540 yılına doğru da Staufen-Brisgau’da ölmüştür.
Faust’un hikayesi şöyle rivayet edilir: Faust, şeytanla arasında bir anlaşma imzalamıştır. Anlaşmaya göre, Şeytan, Faust’a yaşadığı sürece bilgi, zenginlik, gençlik ve büyü yapma gücü verecektir. Buna karşın, Faust da öldüğü zaman, ruhunu Şeytana teslim edecektir. Faust’un Almanya’nın taşrasını dolaşırken yanından ayırmadığı köpeğinde şeytan olduğuna yaygın olarak inanılmaktadır
Dr.Faustus
Christopher Marlowe (1564-1593)
@mitosboyut
▪︎
Son birkaç ay içinde üc farkli yazardan Faust efsanesini okudum.
Okuma sırasıyla:
》J.Wolfgang Goethe - Faust
》Thomas Mann - Doktor Faustus
》Cristopher Marlowe - Dr. Faustus
▪︎
Çoğumuzun bildiği gibi, bu yazarlara ilham veren Faust 16.yy da Almanya'da yaşamış bir bilgin. Kitaplara ilham olma sebebini de kısaca şöyle özetleyebiliriz. Büyücülükle ilgileniyordu, şeytan korkusu vardı ve büyücülükle ilgilendiğinden olsa gerek ruhunu şeytana sattığına dair söylentiler çıkmıştı.
▪︎
Faust mitini konu alan tüm kitaplarda da onun şeytanla yaptığı pazarlık konu edilmiştir. Thomas Mann'ın eserinde Faust karşımıza müzisyen Adrian Leverkühn olarak çıkıyor ve bir kült eser olarak kabul edilen Doktor Faustus, Hitler zamanı Almanyası'nın bir aynası gibi düşünülebilir. Marlowe ve Goethe'nin eserleri de her nekadar Faust'un şeytanla olan pazarlığını konu edinse de ikisi arasındaki farkı görmeyi ise merak edip okuyacaklara bırakıyorum.
.
.
Faust okumalarımda yaşadığım iki sıkıntıyı da burada dile getirip konuyu bağlayacağım.
Önce Doğu Batı Yayınları'ndan Goethe'nin Faust'unu okurken kitabın cildi üç dört yerden ayrıldı. Durumu hemen yayınevine yazdım (amacım yeni bir kitap istemek değil, sadece bu hatanın diğer baskılarda da yaşanmaması için kendilerini bilgilendirmekti ve bunu ilgili kişiyi de ilettim) Buna rağmen firma aynı gün yeni bir kitabı kargoya verdi. Doğu Batı Yayınları'na yardım ve ilgileri için bir kere de buradan tesekkür etmek istiyorum @dogubatiyayin
Aynı sorunu Can Yayınları'ndan Doktor Faustus'u okurken de yaşadım. Yine aynı amaçla yayınevine yazdım. Tenezzül edip cevap dahi vermediler @canyayinlari
.
.
Bu yaşıma kadar onlarca kitap okudum ilk defa başıma gelen bu iki olayı Faust'a bağlıyorum, var bir
Faust'un Goethe'sine Güzelleme
Akşam yıldızı denen bir yıldız vardır hani,
Yıldızların en parlağı, en güzeli
Gösterdiğinde gökte kendini
Dünyaya bir büyük Homeros gelir
18. yüzyılınki de
Elbette büyük şair Goethe.
Henüz 20'lerindeydi Goethe
Büyük Faust trajedisi üzerine
kalemi aldığında eline.
Devirdi 60 yılını
Bu büyük Alman efsanesini
kendi elinden
dünya mirası haline getirmeye.
Döndüğünde geriye
daha aydınlık, daha yüce, daha olgun
Faust olarak bulacaktı kendini.
Velhasıl
Faust'u gençleşirken
Goethe almıştı bastonu eline.
Goethe; Almanların büyük şairi
öyle bir hale getirdi ki trajediyi
artık bu sadece ruhunu şeytana satan doktorun hikayesi değildi.
Bir yanında pabucu ters Mefisto
bir yanda masum Gretchen
kalmadı huzuru, ağırlaştı yüreği
silindi gitti benliği.
Aslına uygun bir eleştiri...
Aslında bu inceleme yazılmayacak ve sadece güzel bir eserin okunma hazzını bencilce kendime saklayacaktım ki bunu beceremedim. Öylesine dolanırken bu kitaba yazılmış ve en çok beğeni almış incelemenin neredeyse tamamının kopyala-yapıştır olmasından dolayı “kaygı” duydum ve yazmak istedim.
17 yüzyıl filozofu olan Kierkegaard günümüz bilimine de ciddi manada ışık tutmakta ve yol göstermektedir. Kierkegaard’ın felsefesini anlamak için kesin olan kanı hayatını da süzgeçten geçirmekle olur. Yaşamı ve felsefesi iç içedir. Babasından dolayı aldığı katı Hristiyan terbiyesi yaşamına büyük ölçüde yön vermiş ve melankolik yapısı ilk olarak kendini orada göstermiştir. Evet, Kierkegaard mutsuz bir çocukluk geçirdi. Annesinin ölümüyle babasının evin hizmetçisiyle olan ilişki ise baba oğulun kopmasında dönüm noktası oldu.
Tam bu döneme denk gelen, Regine Olsen ile olan ilişkisi de bir dönüm noktası olmuştur. O zamanlar 23 yaşında olan Kierkegaard 14 yaşındaki Regine ile karşılaşmış ve birbirlerinden etkilenmişlerdir. Fakat Regine’nin yaşının küçük olmasından dolayı Kierkegaard kendisine açılamamış, üç yıl boyunca bu şekilde devam etmiştir. Regine 18 yaşına bastığında Kierkegaard’ın önünde bir engel kalmadığından konuyu Regine’ye taşımış ve olumlu sonuçlar almış, nişanlanmışlardır. Ancak Kierkegaard’ın ailesi üzerinde bulunan bir kehanete kanması ve 33 yaşına geldiğinde öleceğini düşünmesi bu beraberliği noktalamaya yetmiştir. Burada Kierkegard’ın sevdiği kadına miras bir melankoli bırakmak istememesinden kaynaklanmıştır. Nişanlandıktan bir yıl sonra Kierkegaard Regine Olsen’e içeriğinde nişan yüzüğünün de bulunduğu bir not gönderir. Bu notta; “hepsinden önemlisi, bunu yazanı unut: Her şeyin dışında, bir kızı mutlu edememe yeteneği bulunan birini bağışla!” diye yazmıştır. Bu