Bu kitap için söyleyebileceğim ilk şey; bireysel hikayenin sınırlarını aşarak, toplumsal çöküşün ortasında insan kalabilmenin ne anlama geldiğini sorgulatıyor olmasıdır...
Gazap Üzümleri:
•√ 1930’ların ekonomik krizini anlatır
•√ Bir ailenin hikayesi üzerinden sınıf gerçeğini gösterir
•√ Modern edebiyatın en güçlü toplumsal romanlarından biridir..
Kitaptaki temel mantık, kapitalist üretim ilişkilerinin yarattığı eşitsizlikler etrafında şekilleniyor. Bankaların ve büyük tarım işletmelerinin küçük çiftçileri sistem dışına itmesi, emek gücünün değersizleşmesi ve göçmen işçilerin sömürüye açık hale gelmesi romanın ana eksenini oluşturur. Bu bağlamda romanımız, bireysel yoksulluk hikayelerinden ziyade, yapısal bir kriz üzerine inşaa ediliyor.
Araştırmalarımda kitabın adının, Battle Hymn of the Republic adlı ilahiden türetilmiş ve biriken öfkenin kaçınılmaz patlayışını simgelediğini öğrendim...
Yani; “Gazap Üzümleri”, insanların içinde sessizce olgunlaşan öfkenin bir gün toplumsal bir başkaldırıya dönüşeceğini ima ediyormuş.
Kitaba dair ek ve önemli bilgiler vermek istiyorum....;
1- Roman yayımlandığında büyük bir sarsıntı yaratır. Özellikle toprak sahipleri ve iş çevreleri, Steinbeck’i sert şekilde eleştirir. Kitap bazı bölgelerde yasaklanır, hatta yakılır. Buna rağmen eser, yazara Pulitzer Ödülü kazandırır ve 1962’de aldığı Nobel Edebiyat Ödülü’nün en önemli dayanaklarından biri olur.
2- Steinbeck’in en akılda kalan romanı “Gazap Üzümleri” olsa da, kendisi, en iyi eserinin “
Cennetin Doğusu” (1952)olduğunu düşünmektedir.
3- “Gazap Üzümleri”nin başrollerinde Henry Fonda (1905–1982), Jane Darwell (1879–1967) ve John Carradine (1906–1988) gibi isimlerin yer aldığı 1940 tarihli bir film uyarlaması yapılmıştır. Fakat bu uyarlamada romanın sonu değiştirilmiştir.
Bu romanın Türkiye’de birebir karşılığı olmasa da, benzer temaları işleyen pek çok güçlü eser, özellikle 20. yüzyılın ortalarında gelişen toplumcu gerçekçi edebiyat geleneği içinde ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında bu çizgi, yoksulluk, göç, sınıf çatışması ve insan onuru gibi meseleleri merkeze alarak Steinbeck’in iç dünyasıyla dikkat çekici paralellikler kurar...
Bu bağlamda, 
Orhan Kemal’in 
Bereketli Topraklar Üzerinde isimli romanı, Gazap Üzümleri’ne en yakın eserlerden biridir.... Köylerinden koparak Çukurova’ya çalışmaya giden işçilerin hikayesi üzerinden ilerleyen roman, emek sömürüsünü, açlığı ve hayal kırıklıklarını yalın ama çarpıcı bir dille anlatır. Tıpkı Joad ailesinin Kaliforniya yolculuğu gibi, bu romandaki karakterlerin yolculuğu da umutla başlar ancak acı bir gerçeklikle yüzleşmeyle sonuçlanır. Bireysel hayatta kalma çabası zamanla kolektif bir farkındalığa dönüşür.
Orhan Kemal, Steinbeck’i kendisine en yakın yazarlardan biri olarak görür.
Röportajlarında Steinbeck için “bizim anlattığımız insanları anlatıyor” der....
Benzer şekilde, 
Yaşar Kemal’in 
İnce Memed isimli eseri, daha epik bir düzlemde aynı temaları işler. Burada odak noktası bir göç hikayesinden ziyade, ağalık düzenine karşı gelişen bir direniştir. Ancak yoksulluğun, adaletsizliğin ve baskının yarattığı öfke, Steinbeck’in romanındaki toplumsal gerilimle aynı damardan beslenir. İnce Memed’in bireysel başkaldırısı, zamanla halkın ortak sesi haline gelir.
Yaşar Kemal, Steinbeck’in “insanı doğa ve düzen içinde anlatma gücünü” över.
Onu, halkın acısını evrenselleştiren bir yazar olarak görür.
Yine 
Fakir Baykurt’un 
Yılanların Öcü isimli romanı da köy yaşamındaki sınıf çatışmalarını ve bürokratik adaletsizlikleri gözler önüne serer. Bu eser, sistemin küçük insan üzerindeki baskısını çarpıcı bir gerçekçilikle anlatırken, Steinbeck’in kapitalist düzene yönelttiği eleştirilerle örtüşen bir perspektif sunuyor.
Ve daha bireysel bir anlatım kurmasına rağmen, 
Sabahattin Ali’nin 
Kuyucaklı Yusuf romanı da toplumsal eşitsizlikler karşısında ezilen insanın trajedisini işler. Bu eser, Gazap Üzümleri’ndeki kolektif yapıdan farklı olarak tek bir karakter üzerinden ilerlese de, adaletsizlik ve çaresizlik duygusu bakımından benzer bir etki yaratıyor ve demek istiyorum ki sevgili okur bunlardan hangisini okursan aynı tadı alabilmen büyük olasılıktır ki zaten hepsi de büyük yazarlar ve muhteşem eserlerdir...
Ernest Hemingway ,Steinbeck’in anlatımını yer yer aşırı duygusal (sentimental) bulur.
Ancak romanın etkisini ve gücünü inkar etmez.
Ona göre: Steinbeck iyi bir gözlemci ama dramatik etkiyi bazen fazla zorlar..
John Dos Passos, romanın toplumsal panorama kurma başarısını önemsediğini açıkça söyler ve özellikle geniş kitleleri anlatma biçimini değerli bulur...
Howard Fast Açıkça toplumcu/sol eğilimli bir yazardır. Romanı işçi sınıfının epik anlatısı olarak değerlendirir
Ona göre: Gazap Üzümleri kesinlikle bir roman değil, direniş manifestodur...
Jean-Paul Sartre'nin “angaje edebiyat” anlayışı, Steinbeck ile paraleldir.
Bu bağlamda Gazap Üzümleri: Tarafsız değil
açıkça bir sınıf pozisyonu alır..
Sartre perspektifinden: → “Edebiyatın toplumsal işlevini yerine getiren bir kitaptır.
Övenler ne diyor?
•Toplumsal gerçekliği güçlü
•İşçi sınıfını görünür kılıyor
•Epik ve etkileyici
Eleştirenler ne diyor?
•Aşırı duygusal
•Yer yer propagandaya yakın
•Karakterler bazen tipik
Tüm bu değerlendirmeler bir araya getirildiğinde, Gazap Üzümleri’nin yalnızca belirli bir dönemi ya da coğrafyayı anlatan roman olmadığı açıkça görülür. John Steinbeck, Joad ailenin hikayesinden yola çıkarak evrensel bir gerçekliği, yani insanın sistem karşısındaki kırılganlığını ve buna rağmen sürdürdüğü direnci görünür kılmıştır.
Gerek Türk toplumcu yazarların bu eseri “bizim hikayemizin başka bir versiyonu” olarak sahiplenmesi, gerekse Ernest Hemingway ve Howard Fast gibi farklı edebi çizgilerden isimlerin onu ciddiye alarak tartışması, romanın çok katmanlı yapısını ve etkisini ortaya koyuyorr. Eleştirilerdeki ayrışmalar, duygusallık, ideolojik ton ya da anlatım biçimi üzerine, aslında eserin gücünü zayıflatmak yerine, onun ne kadar geniş bir tartışma alanı açtığını gösterir...
Edebiyatın hem tanıklık hem de dönüştürme gücünü en yoğun şekilde deneyimlemek istiyorsanız, Gazap Üzümleri, kaçırılmaması gereken bir başyapıttır.
Şuraya → filmden bir sahne bırakıyorum. youtu.be/tjk6-xq-mrc?is=... Yeşilçam tadında mutlaka seversiniz..
Keyifle Okuyunuz....
Okuyanlar ya da okuyacak olanlar kitaptan bir alıntı paylaşmak ister misiniz :))))
Cennetin Doğusu” (1952)olduğunu düşünmektedir.
3- “Gazap Üzümleri”nin başrollerinde Henry Fonda (1905–1982), Jane Darwell (1879–1967) ve John Carradine (1906–1988) gibi isimlerin yer aldığı 1940 tarihli bir film uyarlaması yapılmıştır. Fakat bu uyarlamada romanın sonu değiştirilmiştir.
Bu romanın Türkiye’de birebir karşılığı olmasa da, benzer temaları işleyen pek çok güçlü eser, özellikle 20. yüzyılın ortalarında gelişen toplumcu gerçekçi edebiyat geleneği içinde ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında bu çizgi, yoksulluk, göç, sınıf çatışması ve insan onuru gibi meseleleri merkeze alarak Steinbeck’in iç dünyasıyla dikkat çekici paralellikler kurar...
Bu bağlamda, Orhan Kemal’in Bereketli Topraklar Üzerinde isimli romanı, Gazap Üzümleri’ne en yakın eserlerden biridir.... Köylerinden koparak Çukurova’ya çalışmaya giden işçilerin hikayesi üzerinden ilerleyen roman, emek sömürüsünü, açlığı ve hayal kırıklıklarını yalın ama çarpıcı bir dille anlatır. Tıpkı Joad ailesinin Kaliforniya yolculuğu gibi, bu romandaki karakterlerin yolculuğu da umutla başlar ancak acı bir gerçeklikle yüzleşmeyle sonuçlanır. Bireysel hayatta kalma çabası zamanla kolektif bir farkındalığa dönüşür.
Orhan Kemal, Steinbeck’i kendisine en yakın yazarlardan biri olarak görür.
Röportajlarında Steinbeck için “bizim anlattığımız insanları anlatıyor” der....
Benzer şekilde, Yaşar Kemal’in İnce Memed isimli eseri, daha epik bir düzlemde aynı temaları işler. Burada odak noktası bir göç hikayesinden ziyade, ağalık düzenine karşı gelişen bir direniştir. Ancak yoksulluğun, adaletsizliğin ve baskının yarattığı öfke, Steinbeck’in romanındaki toplumsal gerilimle aynı damardan beslenir. İnce Memed’in bireysel başkaldırısı, zamanla halkın ortak sesi haline gelir.
Yaşar Kemal, Steinbeck’in “insanı doğa ve düzen içinde anlatma gücünü” över.
Onu, halkın acısını evrenselleştiren bir yazar olarak görür.
Yine Fakir Baykurt’un Yılanların Öcü isimli romanı da köy yaşamındaki sınıf çatışmalarını ve bürokratik adaletsizlikleri gözler önüne serer. Bu eser, sistemin küçük insan üzerindeki baskısını çarpıcı bir gerçekçilikle anlatırken, Steinbeck’in kapitalist düzene yönelttiği eleştirilerle örtüşen bir perspektif sunuyor.
Ve daha bireysel bir anlatım kurmasına rağmen, Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf romanı da toplumsal eşitsizlikler karşısında ezilen insanın trajedisini işler. Bu eser, Gazap Üzümleri’ndeki kolektif yapıdan farklı olarak tek bir karakter üzerinden ilerlese de, adaletsizlik ve çaresizlik duygusu bakımından benzer bir etki yaratıyor ve demek istiyorum ki sevgili okur bunlardan hangisini okursan aynı tadı alabilmen büyük olasılıktır ki zaten hepsi de büyük yazarlar ve muhteşem eserlerdir...
Ernest Hemingway ,Steinbeck’in anlatımını yer yer aşırı duygusal (sentimental) bulur.
Ancak romanın etkisini ve gücünü inkar etmez.
Ona göre: Steinbeck iyi bir gözlemci ama dramatik etkiyi bazen fazla zorlar..
John Dos Passos, romanın toplumsal panorama kurma başarısını önemsediğini açıkça söyler ve özellikle geniş kitleleri anlatma biçimini değerli bulur...
Howard Fast Açıkça toplumcu/sol eğilimli bir yazardır. Romanı işçi sınıfının epik anlatısı olarak değerlendirir
Ona göre: Gazap Üzümleri kesinlikle bir roman değil, direniş manifestodur...
Jean-Paul Sartre'nin “angaje edebiyat” anlayışı, Steinbeck ile paraleldir.
Bu bağlamda Gazap Üzümleri: Tarafsız değil
açıkça bir sınıf pozisyonu alır..
Sartre perspektifinden: → “Edebiyatın toplumsal işlevini yerine getiren bir kitaptır.
Övenler ne diyor?
•Toplumsal gerçekliği güçlü
•İşçi sınıfını görünür kılıyor
•Epik ve etkileyici
Eleştirenler ne diyor?
•Aşırı duygusal
•Yer yer propagandaya yakın
•Karakterler bazen tipik
Tüm bu değerlendirmeler bir araya getirildiğinde, Gazap Üzümleri’nin yalnızca belirli bir dönemi ya da coğrafyayı anlatan roman olmadığı açıkça görülür. John Steinbeck, Joad ailenin hikayesinden yola çıkarak evrensel bir gerçekliği, yani insanın sistem karşısındaki kırılganlığını ve buna rağmen sürdürdüğü direnci görünür kılmıştır.
Gerek Türk toplumcu yazarların bu eseri “bizim hikayemizin başka bir versiyonu” olarak sahiplenmesi, gerekse Ernest Hemingway ve Howard Fast gibi farklı edebi çizgilerden isimlerin onu ciddiye alarak tartışması, romanın çok katmanlı yapısını ve etkisini ortaya koyuyorr. Eleştirilerdeki ayrışmalar, duygusallık, ideolojik ton ya da anlatım biçimi üzerine, aslında eserin gücünü zayıflatmak yerine, onun ne kadar geniş bir tartışma alanı açtığını gösterir...
Edebiyatın hem tanıklık hem de dönüştürme gücünü en yoğun şekilde deneyimlemek istiyorsanız, Gazap Üzümleri, kaçırılmaması gereken bir başyapıttır.
Şuraya → filmden bir sahne bırakıyorum. youtu.be/tjk6-xq-mrc?is=... Yeşilçam tadında mutlaka seversiniz..
Keyifle Okuyunuz....
Okuyanlar ya da okuyacak olanlar kitaptan bir alıntı paylaşmak ister misiniz :))))
··
1.445 Gösterim
10 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
#279990366
"İnsanın kendisi, bir ülkü uğrunda ıstırap çekmez ve ölmezse korkun, çünkü bu tek nitelik, insanın temelidir ve bu tek nitelik, insanı evrendeki bütün öteki şeylerden ayırır." (syf. 185)
"Baskı, ancak baskı altındakileri güçlendirir ve birbirine bağlar." (syf. 288)
cemo
Gönderi Sahibi
5-) “Bireysel hayatta kalma çabası, yol boyunca yerini toplumsal bilinç ve dayanışmaya bırakır; artık ‘ben’ yoktur, yalnızca ‘biz’ vardır.”
Reklam
cemo
Gönderi Sahibi
3-) “İnsan kendi başına ayakta duramazsa, birlikte durmayı öğrenmelidir. Topluluk, hayatta kalmanın ilk koşuludur.”
cemo
Gönderi Sahibi
2-) “Oklahoma’nın topraklarından ayrılan her aile, Kaliforniya’ya bir umut taşır; ama umut, yol boyunca çoğu kez açlık ve acıyla sınanır.”