Şurası bir hakikattir ki eczanın tebeddülü, küllün te beddülünü muktezidir. Bunun için muhakkikler, âlem her nefeste, yani her anda halk-ı cedid ile mahluktur (yok olup var olur). Bu hakikati “Bel-hum fi lebsin min halkin cedid” [Kaf, 50/15: “Doğrusu onlar, yeni bir yaratılıştan iltibastalar”] âyeti teyid eder.
FEVG. HÜMÂ. HÜMÂYUN:Lûgatçe
Fevg: Şişman olmak, iri vücutlu... Fevh: Kokmak... Fevk: Üst. Üst taraf. Yüksek derece. Yukarı... Fevâk: Uzun boyunlu bir nevi su kuşu. Rahat. Rücû. İki sağım arasında devenin memesinde sütün birikmesi.
Hümâm: Himmetli. Bir işe sıkı sıkıya sarılıp o işi bitiren. Sahi ve civanmerd. Aslan. Büyük ve sağlam... Hümâ: Bir çeşit diken... Hümâ: Devlet kuşu. Saadet. Mutluluk... Hümâ: (İki kişiye işaret olan zamir) O ikisi... Hüm: Onlar.
Hümâyun: Mübarek. Kutlu. Uğurlu. Âli. Padişaha âid. Kuvvetli.
Vâridât: Nasreddin Hoca’nın Eşeği, ″NASREDDİN HOCA’NIN HİMMETİ″ başlıklı bölüm, İBDA Yayınları
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
.......... GÖR BAK NEYE DÖNDÜK
1 'Işk ateşine düşeli pervâneye döndük
Meclisde işit nâlemüzi gör neye döndük
2 El yuyup etek çekeli bu kahbe felekden
Almak güzelüm gör nice merdâneye döndük
3 Gavvâs-sıfat lücce-i ' ummâna düşelden Güs-ı sadef-i ma'nide dür-dâneye döndük
4 Câmı gözümün kanlu yaşıyla bir olaldan
Sakî mey-ile toptolu hum-hâneye döndük
5 Gencîne-i mihr yine Hudânun be Sıyâmî
Ma'mûre iken gör niçe virâneye döndük
Ömer Hayyam için, "En şaşmaz ölçü akıl ve sağduyudur. İnsan bir akıl varlığıdır. Gerçeğe ancak akıl yolu ile ulaşılabilir."
Bu yargıyı da, Asaf Hâlet Çelebi'nin 'Om Mani Padme Hum' adlı şiir kitabında yer alan Sidharta adlı şiirindeki dizelerle özdeşleştiriyorum ben:
O ne ağaç ne tohum
Om mani padme hum (3 kere)
Om mani padme hum: Tanrı'ya güzellikle, iyi niyetle ve akılla ulaşılır anlamına gelen, Tibetli din adamlarının (Lamaların) bir duasıdır.
Ömer Hayyam; doğum ve ölüm tarihleri tam olarak bilinmeyen, (miladi takvime göre) 11. yüzyılın ilk yarısında doğduğu ve 12. yüzyılın ilk çeyreğinde öldüğü kabul edilen; sayılarla çok iyi oynayan bir matematikçi, düşünce denizlerinde yüzen bir filozof ve rubaileri ile bir büyük şairdir.
4. Psikolojide "Ellezî Et'amehüm min Cûin" Sırrı
"Ki O, onları açlığa rağmen doyurmuş..."
Kur'an, insanı inşa ederken meseleye ahlaktan ya da davranıştan değil ihtiyaçtan başlar. Kureyş Suresi'nde geçen "ellezî et'ame-hüm min cûin" ifadesi, insan psikolojisinin en temel hakikatlerinden birini açığa çıkarır: Aç olan bir ruh, istikrar üretemez.
Buradaki "cûin" kelimesi, yalnızca mide açlığını ifade etmemektedir. "Cûin", insanın hayatında mahrum kaldığı her alanın ortak adıdır. Sevgi açlığı, ilgi açlığı, değer görme açlığı, güven açlığı, görülme ve duyulma açlığı... Psikolojik literatürde bu durum, "temel ihtiyaç yoksunluğu" olarak tanımlanır ve kişinin bütün iç dünyasını şekillendiren bir eksen hâline gelir. İnsan, aç olduğu alanda sağlıklı davranamaz; çünkü zihni sürekli o eksikliği telafi etmeye çalışır.
