1929 Büyük Buhranı sonrasında kapitalizmi kendi krizinden kurtarmak için devlet müdahalesini savunan ünlü burjuva iktisatçısı Keynes'in teorilerini ve tarihsel etkisini inceleyen akademik bir çalışmadır. Klasik liberalizmin çöktüğü bir dönemde, refah devleti ve talep yönetimi politikalarıyla sistemin ömrünü uzatan, aslında işçi sınıfını sisteme entegre eden bu "kurtarıcı" aklın anatomisi çıkarılır. Bugün neoliberalizmin tıkandığı noktada yeniden hatıra gelen Keynesyen politikaların, sosyalizm değil, sermaye birikimini sürdürmenin başka bir aracı olduğunu anlamak için faydalıdır. Düşmanın teorik cephaneliğini ve kriz yönetme becerisini tanımak açısından okunması gerekir.
Keynes'in Krallığı
Öncelikle, 1.Dünya Savaşınin sona ermesiyle, İtilaf devletlerinin ittifak devletlere dayattigi ağır ekonomik yaptirimlara şahit olmuş,bizzat müzakerelerde bulunmuş Keynesle, Hayek'in karşılaştırılmasının hiç adil olmadığını belirtmek isterim.
Bu kitapta, 1929 buhraniyla 2008 mortgage krizi arasinda çıkan tüm ekonomik çıkmazlarda bu iki iktisatçınin ve de onlardan etkilenenlerin çözümlerini ve gelecekte nelerin beklediğini, Abd, Avrupa ve Rusya daki ekonomi politikalarini kısa bir resitalle okuyoruz.
Keynes Hayek: Modern Ekonomiyi Tanımlayan ÇatışmaNicholas Wapshott · Koç Üniversitesi Yayınları · 201740 okunma
Gerçek bir şaheser
Öncelikle sonda editörlükle ilgili söyleyeceğimi başta söyleyeyim: Bu kitabın editörlüğü pek olmamış gibi, kitap boyunca sık sık hata görmek mümkün, bazen tarihler ve dönem isimleri yanlış yazılmış bir kere Friedman yazılacak yere Keynes'in yazıldığını gördüm - çok büyük bir hata - eğer kitabı daha iyi kavramak için chatGPT ve orijinaline bakmasam anlamazdım bunları. Yapay zekayı ana kaynakları ekleyerek kullanmak öğrenmeyi kolaylaştırıyor.
Bu kitabın bir textbooktan farkı yok bazı açılardan, kitabın ilk kısmı makroekonomi tarihi üzerine ikinci kısmı hala süregelen 2008 krizi sonrası realite. Kitap çok yoğun ve sık sık not almam gerekti. Bir ayda anca bitirebildim. Kitabın epey teknik bir dili var. Skidelsky ana akım iktisadı kitap boyunca eleştirirken sürekli reel olanı yani dünyayı kaynak gösteriyor. Ana akım iktisat teorik olarak düpedüz yanlış varsayımlarla yola çıktığı için benim gözumde ölü doğmuştur. Reelde ise büyük bir başarısızlık söz konusu. Önceki döneme göre, son 50 yıllık süreçte büyümeler artmadı, işsizlik arttı. Ortalama saatlik ücretler ise eridi, şirket karları uçtu.
Ana akım iktisat devletin araçlarını kullanarak devleti lağvetti. Ve önümüze tablo çıkan tablo ise dünya genelinde büyük bir eşitsizlik ve adalet sorunu, sürekli sıcak para krizleriye çalkalanan gelişmekte olan ülkeler, güvencesizlik ve düşük maaş ve işgücünden çıkan insanlar. Ana akım iktisat diğer hiçbir sosyal bilimden faydalanmayan ve dokunduğu her şeyi matematiksel açıklamaya çalışan bir alan çünkü kendi ideolojik fikirlerini ancak "biz matematik yapıyoruz" şeklinde gizliyorlar. Sahip oldukları ideolojiyi "bilimsel" diye yuttururlar. Yaptıkları sadece matematik ama geri kalan her şey; sahte varsayımlar, sahte modeller, sahte araç/gereçler. Reel olana dair hiçbir şey bulamazsınız.
“Yazgımı öğrenmeliyim
Dedi salyangoz
Zarif, ipek örgü zırhının içinde
İş işten geçmeden
Duvar boyunca sürünmeliyim.”
Virginia Woolf’un “Yazma biçimini kıskandığım tek kişi sayılır” dediği öykü türünün ustalarından olan Katherine Mansfield kısa yaşamına gece gündüz demeden yazarak çok şey sığdırmış bir yazar.
Yıldız Ramazanoğlu’nun kitabın sunuşunda isabetle tespit ettiği gibi Mansfield’ın yaşadığı zamanın koşulları oldukça ağırdı. Dünyanın en büyük imtihanlarından biri olan 1. Dünya Savaşı bütün acımasızlığıyla devam ediyordu. Buhar çağından elektrik çağına henüz tam manasıyla geçilememiş, elektrikle gelen kolaylıklar hayatlara gerektiği gibi değmemişti.
Yazma ve dünya görüşü hususunda ailesiyle sürtüşmeler yaşayan Mansfield: “Hep kuşkulu ve kibirli bir despotluğu sürdürmekte ısrarlılar. İkisi de tamamen zevksiz. Sürekli kızdırıyorlar beni. Onlara bakınca içimde tüyler ürpertici bir değişiklik oluyor. Davranışlarımda kararsızlaşıyorum. Rahatsız oluyorum... Evde yaşamak asla mümkün olmayacak. Bunu tamamen anlamış durumdayım. Devamlı sürtüşmeye neden olacaklar. On beş dakikadan fazla çekilecek gibi değiller. Kafa yapısı olarak da benden çok geriler.”
Yıldız Ramazanoğlu’na göre ailesinin bu tutumu ve Avrupa’da yalnız yaşama tutkusu, Mansfield’ın 29 yaşında tüberküloz olmasına giden süreci başlatan olaylar. Doğru olabilir. Bizi doğru sava götüren tek sonuç, bu kadar kısa süre hayatta kalmış bir yazarın ardında mükemmel öyküler bırakmış olması.
Mansfield, 20. Yüzyılın ilk yarısında Londra’da birçok entelektüel, yazar ve ressamın birlikte kurduğu Bloomsbury Group’un üyesiydi. Modernist kısa öyküleriyle saygı gördüğü grupta Vanessa Bell, Roger Fry, Duncan Grant gibi postempresyonist ressamlar, John Maynard Keynes gibi ekonomistler, E.M. Forster, Virginia
Ekonomi tarihini kısa ve güzel, akıcı bir şekilde anlatmış. Aslında 40 bölüme ayırmış. Hemen hemen her bölümde bir ekonomisti ve fikirlerini anlatmış. Kalın birkaç ciltlik Marx'ın Kapital'ini ya da uzmanlarınca bile zor anlaşılan Keynes'in kitaplarını vb. ekonomi kitaplarını okuyamıyorsanız bu kitabı veya benzerlerini okuyabilirsiniz.
Çok uzun zaman boyunca 
Ayn Rand okumamaya direndim. Lise yıllarında 
Jack London ve 
John Steinbeck yüzünden solculuk zehri zihnime nakşoldu. Üniversitede iktisat eğitimi alırken Keynes'i tanıdım. Gramsci, Hobsbawm, Graeber, Chomsy, Zinn ve Wallerstein derken artık geri dönüşü olmayan bir yola girmiştim. Bu yüzden Ayn Rand'ın bireyci felsefesine, dost çevresine, söylemlerine hep şüpheyle yaklaştım. Halbuki yıllar geçtikçe hep okuduklarımızla, hem de yaşadıklarımızla anladık bazı gerçekleri. Lenin, Mao, Castro ve onların takipçileri peşlerinden gelen kitlere özgürlük rüyasını gerçekleştirme fırsatı verdiler. Peki ne içindi bu özgürlük? Çok çalışmaya mahkum edilen beden özgür kılınmamış, düşünmesine izin verilmeyen zihin özgür kılınmamış ve en önemlisi insanın cevheri olan ruh özgür kılınmamış.
Ayn Rand ise egodan, kibirden, ruhtan ve özgürlükten bahsetti ömrü boyunca. Onun dünya görüşünü bencilce bulduk. Ama tarih boyunca o bencil düşüncelerden doğan yaratım sürecinin insanlığı daha iyi bir yer haline getirdiğini unuttuk. İyi niyetler uğruna, başkalarının hayatlarına adanmış ruhların dünyayı cehenneme çevirebileceğini gördük. O yüzden insan iddiasıyla sınanırmış. Ayn Rand okumam diyen ben; sanırım artık onun romanlarının ve yarattığı karakterlerin en büyük takipçisi olacağım.
Gelelim 
Hayatın Kaynağı kitabına . Bu kitap hakkında istesem de spoiler veremem. 975 sayfanın her anında, kendinize ait bir şey bulacaksınız. Ve altını çizdiğiniz cümlelerin sadece size özel olduğunu düşüneceksiniz. Kitabın ana teması; "bireyci felsefenin içinde barındırdığı erdemler ile yüce amaçlar uğruna mücadele eden kollektivizmin günahları..." Kitabın yazıldığı tarihin 1943 olduğunu düşünürsek; iki kutuplu dünyanın şafağında yazıldığını anlayabiliyoruz.
Rand; "Başkaları için yaşamaya kalkan kişi, bir bağımlıdır.
Ayn Rand okumamaya direndim. Lise yıllarında Jack London ve John Steinbeck yüzünden solculuk zehri zihnime nakşoldu. Üniversitede iktisat eğitimi alırken Keynes'i tanıdım. Gramsci, Hobsbawm, Graeber, Chomsy, Zinn ve Wallerstein derken artık geri dönüşü olmayan bir yola girmiştim. Bu yüzden Ayn Rand'ın bireyci felsefesine, dost çevresine, söylemlerine hep şüpheyle yaklaştım. Halbuki yıllar geçtikçe hep okuduklarımızla, hem de yaşadıklarımızla anladık bazı gerçekleri. Lenin, Mao, Castro ve onların takipçileri peşlerinden gelen kitlere özgürlük rüyasını gerçekleştirme fırsatı verdiler. Peki ne içindi bu özgürlük? Çok çalışmaya mahkum edilen beden özgür kılınmamış, düşünmesine izin verilmeyen zihin özgür kılınmamış ve en önemlisi insanın cevheri olan ruh özgür kılınmamış.
Ayn Rand ise egodan, kibirden, ruhtan ve özgürlükten bahsetti ömrü boyunca. Onun dünya görüşünü bencilce bulduk. Ama tarih boyunca o bencil düşüncelerden doğan yaratım sürecinin insanlığı daha iyi bir yer haline getirdiğini unuttuk. İyi niyetler uğruna, başkalarının hayatlarına adanmış ruhların dünyayı cehenneme çevirebileceğini gördük. O yüzden insan iddiasıyla sınanırmış. Ayn Rand okumam diyen ben; sanırım artık onun romanlarının ve yarattığı karakterlerin en büyük takipçisi olacağım.
Gelelim Hayatın Kaynağı kitabına . Bu kitap hakkında istesem de spoiler veremem. 975 sayfanın her anında, kendinize ait bir şey bulacaksınız. Ve altını çizdiğiniz cümlelerin sadece size özel olduğunu düşüneceksiniz. Kitabın ana teması; "bireyci felsefenin içinde barındırdığı erdemler ile yüce amaçlar uğruna mücadele eden kollektivizmin günahları..." Kitabın yazıldığı tarihin 1943 olduğunu düşünürsek; iki kutuplu dünyanın şafağında yazıldığını anlayabiliyoruz.
Rand; "Başkaları için yaşamaya kalkan kişi, bir bağımlıdır.