Sosyoloji ilminin babası olarak anılan İbn Haldun’un Kitâbu’l-İber adlı eserinin giriş mahiyetindeki Mukaddime, oldukça geniş bir perspektifle kaleme alınmıştır. Eserde sosyoloji, psikoloji ve coğrafya gibi alanların yanı sıra; hadis, kelam ve fıkıh gibi ilimlere de temas edilmektedir. Kanaatimce bu eser, sıradan bir okuyucuyu zorlayabilecek niteliktedir. Bu sebeple ehil bir hocadan takip edilmesi, istifadesini ciddi manada artıracaktır. Ben bu noktada 
Altay Cem Meriç hocanın derslerini tercih ettim ve bu tercihin hem eseri hem de meseleleri daha iyi kavramama katkı sağladığını düşünüyorum. İbn Haldun, toplumları bedevilik ve hadarilik çerçevesinde ele alarak özgün bir sosyoloji kuramı ortaya koymuştur. Bu yönüyle eser, okuyana farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Bu vesileyle müellifin kendisine Allah’tan rahmet; hocam Altay Cem Meriç’e ise selametler dilerim.
Altay Cem Meriç hocanın derslerini tercih ettim ve bu tercihin hem eseri hem de meseleleri daha iyi kavramama katkı sağladığını düşünüyorum. İbn Haldun, toplumları bedevilik ve hadarilik çerçevesinde ele alarak özgün bir sosyoloji kuramı ortaya koymuştur. Bu yönüyle eser, okuyana farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Bu vesileyle müellifin kendisine Allah’tan rahmet; hocam Altay Cem Meriç’e ise selametler dilerim.
Kitâbü’l-İber·504 syf.·
8/10
2026 8. kitabı
بسم الله الرحمن الرحيم،
Ne kadar kitabın isminden, İbn Haldun'un 
Mukaddime 'si üzerine yapılan bir çalışma gibi anlaşılsa da; Hocamız İbn Haldun'un Kitâbü’l-İber adlı eserinin önsözü olan Mukaddime ile Kitâbü’l-İber'in kendisinden de yararlanmıştır. Ne yazık ki günümüzde Kitâbü’l-İber kendi önsözü olan Mukaddime kadar değer ve ün kazanamadığı için bu yanılgıya düşünebiliyor. Sözü uzatmadan kitaba geçelim;
Hocamızın İslam Medeniyeti üzerine kaleme aldığı bu eser, İslam medeniyetinin ortaya çıkışını, gelişimini ve tarihsel seyrini anlamaya yönelik önemli bir akademik çalışmadır. Yazar, medeniyet kavramını yalnızca siyasi gelişmeler üzerinden değil; düşünce, kültür, ilim ve toplumsal yapı üzerinden ele alarak daha bütüncül bir perspektif sunar.
Kitapta İslam medeniyetinin temellerinin vahiy ile şekillendiği vurgulanır. Buna göre Kur’an ve Hz. Peygamber’in ortaya koyduğu değerler sistemi, yalnızca bireysel bir inanç alanı oluşturmakla kalmamış; aynı zamanda hukuk, siyaset, eğitim ve toplum düzeni üzerinde belirleyici bir rol oynamıştır. Yazar, bu yönüyle İslam medeniyetinin maddi unsurlardan önce güçlü bir düşünce ve inanç temeline dayandığını ifade eder.
Kitapta özellikle İslam medeniyetinin gelişim süreci üzerinde durulur. İlk dönem İslam toplumundan başlayarak şehirleşme, ilim kurumlarının ortaya çıkışı ve kültürel etkileşimler ayrıntılı biçimde incelenir. Bu bağlamda medeniyetin yalnızca Müslüman toplumların ürünü olmadığı, farklı kültürlerle kurulan etkileşim sonucunda zenginleştiği de ortaya konur. İlimlerin gelişmesi, tercüme faaliyetleri ve düşünce hayatındaki çeşitlilik, İslam medeniyetinin dinamizmini gösteren önemli unsurlar olarak ele alınır.
Hocamızın çalışmasının dikkat çekici yönlerinden biri, medeniyet olgusunu tarihsel bir anlatıdan ziyade analitik
Mukaddime 'si üzerine yapılan bir çalışma gibi anlaşılsa da; Hocamız İbn Haldun'un Kitâbü’l-İber adlı eserinin önsözü olan Mukaddime ile Kitâbü’l-İber'in kendisinden de yararlanmıştır. Ne yazık ki günümüzde Kitâbü’l-İber kendi önsözü olan Mukaddime kadar değer ve ün kazanamadığı için bu yanılgıya düşünebiliyor. Sözü uzatmadan kitaba geçelim;
Hocamızın İslam Medeniyeti üzerine kaleme aldığı bu eser, İslam medeniyetinin ortaya çıkışını, gelişimini ve tarihsel seyrini anlamaya yönelik önemli bir akademik çalışmadır. Yazar, medeniyet kavramını yalnızca siyasi gelişmeler üzerinden değil; düşünce, kültür, ilim ve toplumsal yapı üzerinden ele alarak daha bütüncül bir perspektif sunar.
Kitapta İslam medeniyetinin temellerinin vahiy ile şekillendiği vurgulanır. Buna göre Kur’an ve Hz. Peygamber’in ortaya koyduğu değerler sistemi, yalnızca bireysel bir inanç alanı oluşturmakla kalmamış; aynı zamanda hukuk, siyaset, eğitim ve toplum düzeni üzerinde belirleyici bir rol oynamıştır. Yazar, bu yönüyle İslam medeniyetinin maddi unsurlardan önce güçlü bir düşünce ve inanç temeline dayandığını ifade eder.
Kitapta özellikle İslam medeniyetinin gelişim süreci üzerinde durulur. İlk dönem İslam toplumundan başlayarak şehirleşme, ilim kurumlarının ortaya çıkışı ve kültürel etkileşimler ayrıntılı biçimde incelenir. Bu bağlamda medeniyetin yalnızca Müslüman toplumların ürünü olmadığı, farklı kültürlerle kurulan etkileşim sonucunda zenginleştiği de ortaya konur. İlimlerin gelişmesi, tercüme faaliyetleri ve düşünce hayatındaki çeşitlilik, İslam medeniyetinin dinamizmini gösteren önemli unsurlar olarak ele alınır.
Hocamızın çalışmasının dikkat çekici yönlerinden biri, medeniyet olgusunu tarihsel bir anlatıdan ziyade analitik
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Puan vermedi·120 syf.··
Beğendi
·2025 41. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 18 Aralık 2025 02:51
Ibni Haldun'un yüzlerce yıl önce yazmış olduğu eserindeki konularının günümüzde de geçerliliğini koruyor olması çok ilginç. Insan hiç değişmiyor. İnsanın ve toplumun özünü çok iyi kavramış bir bilim adamı.
Sosyolojinin kurucusudur. Tarihciligin , verilere dayalı tarih ilmininin, kurucusudur. Tarih için toplumları tanımak gerektiğini savunur, toplumbilimin kurucusudur.
Ibni Haldun'un en önemli eseri Kitabu’l-iber. 7 ciltten oluşan eserin birinci cildi önsöz ve giristen oluşur. Mukaddime olarak bilinen ve Ibni Haldun'un nasılsın çok okunan eseri bu cilttir. Eserinde siyaset, iktisat, coğrafya, psikoloji, sosyoloji,tarih, kültür, sanat, kimya, matematik, edebiyata pek çok konuya deginmistir.
Devrinin en önemli ilim adamlarından biri , gözlem yeteneği çok kuvvetli olup toplumların sorunlarını tekl tek sıralamış, ve her biri için çözüm önerilerini de dile getirmiştir.
HAYATI
1332 yılında Tunus’ta doğan ve 1406’da Kahire’de vefat eden İbni Haldun’un yaşadığı dönemde islam dünyasının hâli şöyleydi:
Endülüs’ün az bir kısmı müstesna, büyük bölümü hristiyanların istilasına uğramıştı. Geriye kalan topraklardaki emirliklerde de fitneler ve ihtilaller eksik olmuyordu.
Muvahhidler devleti yıkılmış, Fas, Tunus ve Cezayir’de yeni hanedanlıklar kurulmuştu. İslam toplumunun yaşadığı muhtelif devletler kurulmuştu. Bilhassa Mısır’da halifeliğin devamı niteliğindeki Memlüklüler, Anadolu’da Selçuklular ve Osmanlılar halef-selef olarak varlıklarını sürdürürken, Timur da bütün islam dünyasına hakim olma gayreti güdüyor ve bu konuda mücadele ediyordu.
Yetmiş altı yıllık ömrünü dört safhada ele alabiliriz:
a- Doğum yeri Tunus’ta yirmi yıl devam eden ilk bölümü, Kur’an ve talimle geçer.
b- Yirmibeş yıl süren ikinci dönem Fas, Tunus, Cezayir ve Endülüs arasında siyasî ve idarî
Bir ülke yüksek Vergilerle çöküşe gider
Bu eseri okuduğumda, 14. yüzyılda yazılmış olmasına rağmen, günümüzdeki olayları dahi açıklayıcı nitelikte olduğunu görmek beni derinden etkiledi. İnsanların ve devletlerin hayat döngüleri üzerine, daha determinist bir bakış açısıyla yapılan yorumlar, yazarın keskin gözlemleri ve analizleriyle birleşince, her bir sayfayı büyük bir hayranlık ve takdirle okudum.
Kitap; tarih, bedevilik, şehirleşme, hakimiyet, geçim, sanayi, sosyal hayat, devletler, halifelik ve ilimler gibi birçok farklı konuyu kapsamlı bir şekilde analiz ediyor. Ancak, özellikle dünyayı belli kuşaklara ayırarak bu kuşaklardaki insanların özelliklerini ve insan topluluklarının devletleşme sürecini ele aldığı bölümler beni derin düşüncelere sürükledi. Devletlerin doğuşu, gelişi dünya düşünce tarihinin en özgün eserlerinden biri olarak kabul edilen Mukaddime’deki kendine özgü fikir ve yöntemleriyle sonraki nesiller üzerinde derin etkiler bırakmış bir âlimdir. İbn Haldun, farklı medeniyetlerle bir arada yaşamaya olumlu bakan islam medeniyetinin yetiştirdiği önemli bir öncü olarak, küreselleşen dünyada çok medeniyetli bir dünya düzeni kuramını oluşturma çabası içinde olanlara güçlü bir teorik temel sunmaktadır .
Ayrıca, İslam dünyasında liberalizm ilkelerini eserlerinde barındıran ilk müslüman düşünürdür. Soylu bir aileden geldiği için iyi bir eğitim almıştır. Tunus ve Fas’ta devlet görevlerinde bulunduktan sonra Granada ve Mısır’da çalışmıştır. Kuzey Afrika’nın o dönemdeki istikrarsız ve entrikalarla dolu siyasi yaşamı nedeniyle iki yıl hapiste kalmıştır. Bedevi kabilelerini çok iyi tanıdığı için aranan bir devlet adamı ve danışman olmuştur. Siyasal yaşamdan çekildiği dönemlerde adını tarihe geçiren 7 ciltlik dünya tarihi Kitâbu’l-İber ve onun giriş kitabı olarak düşündüğü Mukaddime’yi yazdı. Eseri, Arap
Tavili İhsan 'ın eteğinden tutmak niyetiyle ;)Hayat
"AMAT" KİTABININ KAYNAKÇASI.
(!) :)). ;)
ASAGİDAKİ KİTAPLARİ OKUYUP ANLAMADAN
AMAT I ,
PUSLU KİTALARİ VE
BİL UMUM ASARİ İHSANİ TAVİL'İ
DERK ETMENİZ BİTTABİ MUSABDİR.
Tezakirü’l mücrimin (suçluların anlatımları / Suç kitabı)
kamûsü’l desais ( hileler sözlüğü /hile yapma sanatı)
kitabü’l iber (İbretlikler kitabı /sonları acıyla bitenlerin kitabı)
silsiletü’l havadis (Olay akışı / sosyete magazini)
kevaşifü’l melânet ve’l habâset ( Lanetli ve pis işleri yapma yollarını keşfetme)
el müsvette fi usulûl livâta (oglancılık taktikleri yazıları)
menâkıbü’l mebain - (Ayrılık hikayeleri)
akâidü’r rezâil ( Rezil insan düşüncesi)
el beyan fî makasid’ül lûtîyan (Oğlancılık yapanlarin amaçları tesbiti.)
Mukaddime; ünlü İslâm devlet adamı, âlim, tarihçisi İbn Haldun’un 1377’de kapsamlı bir dünya tarihine giriş olarak yazdığı abidevî eseridir. Kitap, tarih ve sosyoloji felsefesinin genel meselelerine ansiklopedik ayrıntılarıyla girmekle birlikte, kendi içinde bir bütün oluşturması özelliğiyle şimdiye dek bilinen en iyi çalışmadır. Çağın öteki eserleri arasında, çözümleyici yeteneğinin genişliği ve tazeliği, insanlığın toplu bir görünüşünü ve toplumsal örgütlenmenin biçimlerini vermeye çalışması bakımından eşsizdir. İslâm’ın tarihî başarılarının özet bir çalışması olarak da Avrupa’da yazılmış benzeri çalışmaların çok ilerisinde bir eser sayılmaktadır.
"İlimlerde meleke sahibi olmak için en kolay yol ve usul müzakereler ve ilmi münakaşalardır. Meleke tahsilinde en faydalı usul, talebenin birbiriyle derslerini ve ilmi konuları çok ve derin olarak müzakere etmesi ve münazaralarda bulunmasıdır. Batı Afrika’da talebe ezberciliğe düşkündür. Bu ezberciliğin bir sonucu olarak, tahsil etmek maksadıyla çok vakit ve ömür sarf ettiği halde, talebe ilim meclislerinde ilmi münakaşalar sırasında söz söylemekten acizdir. Tahsillerini ikmal etmiş görünenlerin dahi ilimde meleke hasıl etmemiş oldukları anlaşılmaktadır. Bunların bu kusurları güzel bir öğretim metodu ile ders veren hocalarının olmayışından ve öğretim usulünün bozukluğundan kaynaklanmaktadır. Bunlar ilimde meleke sahibi olmak yolunun kitapta yazılanları ezberlemekte sanırlar, yine melekenin ilmi münakaşalar ve münazaralarla konuları ve meseleleri zihinde yerleştirmek olduğunu unuturlar."
"İnsan beyni değirmen taşına benzer. İçine yeni bir şeyler atmazsanız, kendi kendini öğütür durur."
- İbn-i Haldun
Modern tarihçiliğin, siyasal bilimlerin ve sosyolojinin kurucusu olarak bilinen İbn-i Haldun, yazdığı 7 ciltlik dünya
