Yazar:
İbn-i Haldun
Çevirmen:
Süleyman Uludağ
Tahmini Okuma Süresi:
47 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
1662
Basım Tarihi:
Haziran 2013
İlk Yayın Tarihi:
1377
Yayınevi:
Dergah Yayınlar
Orijinal Dil:
Arapça
ISBN:
9789757462132
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
24 diğer baskı · Tümünü Göster
Mukaddime
662 okunmaDergah Yayınları · 2016 · 1224 s.
Mukaddime (2 Cilt Takım)
338 okunmaKaynak Yayınları · Kasım 2021 · 720 s.
Mukaddime (2 Cilt Takım)
156 okunmaİlgi Kültür Sanat Yayınları · 10 Ekim 2018 · 1358 s.
Mukaddime (2 Cilt Takım)
94 okunmaYeni Şafak Yayınları · 2004 · 893 s.
Mukaddime
87 okunmaKlasik Yayınlar · Şubat 2009 · 1254 s.
Mukaddime
86 okunmaTimaş Yayınları · 5 Ocak 2022 · 968 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Büyük bir sosyolog, siyasetçi, tarihçi, hukukçu olan İbn Haldun un Mukaddime eseri tarih kitabi olan El İber eserinin giriş kısmını oluşturmaktadır.Çok geniş kapsamlı bir kitap.Kitapta Evrim Teorisi ile alakalı bir dipnot geçmektedir.Buradaki evrimi su şekilde değerlendirebiliriz diye düşünüyorum : Hayvana, melege özgü nitelikler ,istidatlarin insana geçmesi şeklinde.Yani İbn Haldundaki bu dönüşüm, varlıklar alemindeki bir türün başka bir türün özelliklerini taşıma yeteneğne sahip olmasıdır...Bu kitap ile ilgili yazılacak çok şeyler var.Her sayfasından pay çıkartabilecegimiz yerler bulunmakta.Bir kere okuma ile yetinilmemeli güzel bur okuma ile okunmalı diye düşünüyorum.
Puan vermedi·1662 syf.·
2020 189. kitabı
"Alemde herşey geriye ve kötüye gitmediği gibi yerinde de durmamaktadır.Fakat bu, ilerlerlemenin her anlamda insana huzur, refah ve saadet getireceği söylenemez. Çünkü ilerleme insan saadetini menfi ve müsbet yönleriyle birlikte etkilemektedir."
Gerçekten de mutluluk ulaşılabilen, elde edilebilen ve satın alınabilen bir şey değildir ve gelecekten asla beklenemez.Hatta yaşanılan anda da belli olmaz.Bu sadece geçmişte yaşadığımız şeylerin bize bıraktıkları sonrasında o anlara dair hissettiklerimizdir.Yani bir şey yaşanır ve bize güzel bir his bıraktıysa mutlu olmuşuz ve geçmiştir olay. Gelecekte şunu alırsam, bu benim olursa , şunu yaparsam veya şu kişiyle olursam düşüncesi mutluluk getirir veya getirmez bunu bilebilme şansımız yoktur.Hayatı yaşar gideriz. İnsan, dünya ve hayat içinde öyle etkisiz ki aslında kendimizce tercihler yapıyoruz , öngörülerimizi kendimizce doğru ve önemli zannediyoruz sonuçta bir şeyler yaşanıyor ve olup bitiyor ve biz bunlara göre tepkiler oluşuruyoruz, yani hep geriden geliyoruz. Hayatta ve bunların sonucunda yaşadıklarımız bize iyi hissettirdiyse mutlu olmuşuz hissettirmediyse mutsuz olmuşuz demektir bu kadar.
İbn-i Haldun çağdaşları tarafından kötücül bulunmuş olsa da aslında teslimiyetçi bir bakışa sahip.Mukaddime'de Beşeri hayatta insan ve topluma etki edebilecek bütün konuları (dini, iktisadi, idari, edebi, felsefi vs...) bu bakış açısıyla kapsamlı bir şekilde incelenmiş. Bazı görüşlerine dirensek de farklı görüşlerin incelenmesi bana her zaman cazip gelmiştir. İyi okumalar dilerim.
Mukaddime normalde giriş, ön söz gibi anlamlara gelmekle birlikte İbn Haldun'un Kitabü'l-İber adlı tarih eserinin sadece giriş kısmını oluşturmakta ve bu giriş yaklaşık 1200 sayfa tutmakta. :D Ancak bu Mukaddime, sıradan bir mukaddime değil. İçinde yok yok. Özellikle siyaset, devlet, sosyoloji (İbn Haldun sosyolojinin de kurucusudur.), toplumlar, devlet teşkilâtı ve buna benzer pek çok konuda muazzam bilgiler yer almaktadır.
Eserin birinci cildinde Mukaddime'yi neden yazdığından bahseden İbn Haldun, tarihçilere özellikle de nakilci tarihçilere müthiş bir tenkitte bulunur. Zira tarihte yaşanmış mantığa aykırı hiçbir vakayı kabul etmez. (Peygamberimizin mucizeleri ile bazı keramet sahibi insanların kerametleri hariç.).
Dergâh Yayınları tarafından 2 cilt halinde yayınlanan Mukaddime'nin bu çevirisi şu ana kadar Türkçeye çevrilen nüshaların en iyisidir.
Bu eseri ilk kez yüksek lisans eğitimime başladığım yıl okumuştum; ancak o zaman özümseyerek okuduğumu söylemem doğru olmaz. Şimdi 2. kez okudum ve İbn Haldun'un çağının ötesinde bir devlet adamı olduğunu anladım.
Henüz daha iktisadî ıstılahların olmadığı bir dönemde arz-talep dengesinden, üretim şekillerinden ve bunların şartlara göre değişmesinden bahsetmesi, İbn-i Haldun'un kendisini ve çağını aşmış olduğunu göstermesi bakımından kıymete haizdir. Hatta bunu somut bir örnekle açıklamak gerekirse İbn Haldun'a göre "vergiler azalınca iktisadî faaliyetler canlılık ve hız kazanır. Ekonomi canlanınca vergi alınan taban genişler. Neticede az vergi alan devletin geliri çoğalır. Kaybeden ve az kazanan çok kazanmış olur. Diğer taraftan yüksek vergi nispetleri devletin gelirini düşürür. Çünkü tebaayı ezer, vergi mükelleflerinin teşkil ettikleri taban daralır. Sonuçta çok kazanan, kaybeder", şeklindeki görüşlerini 1981'de ABD
Bir ülke yüksek Vergilerle çöküşe gider
Bu eseri okuduğumda, 14. yüzyılda yazılmış olmasına rağmen, günümüzdeki olayları dahi açıklayıcı nitelikte olduğunu görmek beni derinden etkiledi. İnsanların ve devletlerin hayat döngüleri üzerine, daha determinist bir bakış açısıyla yapılan yorumlar, yazarın keskin gözlemleri ve analizleriyle birleşince, her bir sayfayı büyük bir hayranlık ve takdirle okudum.
Kitap; tarih, bedevilik, şehirleşme, hakimiyet, geçim, sanayi, sosyal hayat, devletler, halifelik ve ilimler gibi birçok farklı konuyu kapsamlı bir şekilde analiz ediyor. Ancak, özellikle dünyayı belli kuşaklara ayırarak bu kuşaklardaki insanların özelliklerini ve insan topluluklarının devletleşme sürecini ele aldığı bölümler beni derin düşüncelere sürükledi. Devletlerin doğuşu, gelişi dünya düşünce tarihinin en özgün eserlerinden biri olarak kabul edilen Mukaddime’deki kendine özgü fikir ve yöntemleriyle sonraki nesiller üzerinde derin etkiler bırakmış bir âlimdir. İbn Haldun, farklı medeniyetlerle bir arada yaşamaya olumlu bakan islam medeniyetinin yetiştirdiği önemli bir öncü olarak, küreselleşen dünyada çok medeniyetli bir dünya düzeni kuramını oluşturma çabası içinde olanlara güçlü bir teorik temel sunmaktadır .
Ayrıca, İslam dünyasında liberalizm ilkelerini eserlerinde barındıran ilk müslüman düşünürdür. Soylu bir aileden geldiği için iyi bir eğitim almıştır. Tunus ve Fas’ta devlet görevlerinde bulunduktan sonra Granada ve Mısır’da çalışmıştır. Kuzey Afrika’nın o dönemdeki istikrarsız ve entrikalarla dolu siyasi yaşamı nedeniyle iki yıl hapiste kalmıştır. Bedevi kabilelerini çok iyi tanıdığı için aranan bir devlet adamı ve danışman olmuştur. Siyasal yaşamdan çekildiği dönemlerde adını tarihe geçiren 7 ciltlik dünya tarihi Kitâbu’l-İber ve onun giriş kitabı olarak düşündüğü Mukaddime’yi yazdı. Eseri, Arap
sosyolojinin babasi olan ibni haldunun el iber isimli dev dunya tarihi eserinin giris bolumunu olusturur.burada asabiyet kavramina yeni yeni bir tanim getirmis ve insanin en fazla 4 nesil boyunca bu gucun,ozelligin devam edecegini soyler bunu da tarihten delilleriyle aciklar.tarihte bazi bilinen hurafe ve sacmaliklari kendi usulunce ayiklar.fakat ilk farscaya oradan osmanlicaya oradanda turkceye cevrilmesi bakimindan biraz sikinti cunku farscaya cevrildiginde biraz ufak tefek degisiklikler yasanmis en iyisi okuyacaksaniz ya arapca yada arapca aslindan cevrilmislerden okumanizi tavsiye ederim
Müslüman Bir Sosyolog'un ÖnsözüEdebiyat
Kitap yorumuna geçmeden önce İlgi Sanat Kültür Yayınlarının çevirisi ve işçiliğine bikaç şey söylemek istiyorum: Yayına hazırlayan ve çeviren 
Arslan Tekin İşini harika yapmış.Emek verilmiş belli, bu güzel emeğe yorum yapmadan olmazdı.Kitap biliyorsunuz 1300 sayfadan fazla bir kitap.O nedenle özel kutulu olarak 2 kitap halinde basmışlar kitabı.Çeviri, alt metinler, önsöz, İbn-i Haldun un hayatı ve onun görüşlerinin olduğu kısım çok yerli yerinde.Cümleler ne az, ne fazla.Sıkmıyor.Tüm detaylarıyla öğreniyorsunuz. Herşey yerinde. Güzel bir baskı ve çeviri olmuş.Keşke bide ciltli olsaydı daha uzun ömürlü olurdu kitap.Kitap 107.sayfadan sonra başlıyor.
İbn-i Haldun un kısaca tanıyacak olursak: modern histotiyogfafi, sosyoloji,iktisat üstadı.13.yy da yaşamıştır.Mısır'da Maliki nin kadısı, Timur ile de görüşmesi de meşhur hadise ve durumlardır.Asıl kitabının adı 7 ciltlik Kitabul İber dir.Sanırım ülkemizde bu kitabın çevirisi yok.Mukaddime ise bu kitabın önsözü şeklinde bir giriş kitabı aslında.Yani 1300 sayfalık bir giriş. 
Platon (Eflatun) , 
Aristoteles , 
Farabi , 
İbn-i Sina dan etkilendi.Kendini tarih ve sosyoloji,iktisat ve siyaset konusunda çok geliştirdi.Çoğu ünlü Osmanlı tarihçisini de kendisi etkilemiştir. 
Katip Çelebi, 
Naîmâ , 
Ahmed Cevdet Paşa , 
Hikmet Kıvılcımlı bunların başında gelir. 
Arnold J. Toynbee onun hakkında en büyük tarih felsefecisidir demiştir.Haldun,Mağrip i yani Kuzey Afrika yı araştırır özellikle.Bununla ilgili tüm dünya kütüphanelerini gezerek bilgiler toplamıştır. 
Philip K. Hitti ye göre en iyi İslam tarih felsefesicisidir. 
Reynold A. Nicholson gibi önemli bir Arap edebiyatı felsefesici de aynı şeklinde övgüyle bahseder ondan.Bana bu kitabı öneren ve tanıştıran kişi ise 
Cemil Meriç oldu. O da bu kitapla ilgili kendi semasındaki tek yıldız diyerek bahseder.Sürekli eserinde umran ilmi ve asabiyye
Arslan Tekin İşini harika yapmış.Emek verilmiş belli, bu güzel emeğe yorum yapmadan olmazdı.Kitap biliyorsunuz 1300 sayfadan fazla bir kitap.O nedenle özel kutulu olarak 2 kitap halinde basmışlar kitabı.Çeviri, alt metinler, önsöz, İbn-i Haldun un hayatı ve onun görüşlerinin olduğu kısım çok yerli yerinde.Cümleler ne az, ne fazla.Sıkmıyor.Tüm detaylarıyla öğreniyorsunuz. Herşey yerinde. Güzel bir baskı ve çeviri olmuş.Keşke bide ciltli olsaydı daha uzun ömürlü olurdu kitap.Kitap 107.sayfadan sonra başlıyor.
İbn-i Haldun un kısaca tanıyacak olursak: modern histotiyogfafi, sosyoloji,iktisat üstadı.13.yy da yaşamıştır.Mısır'da Maliki nin kadısı, Timur ile de görüşmesi de meşhur hadise ve durumlardır.Asıl kitabının adı 7 ciltlik Kitabul İber dir.Sanırım ülkemizde bu kitabın çevirisi yok.Mukaddime ise bu kitabın önsözü şeklinde bir giriş kitabı aslında.Yani 1300 sayfalık bir giriş. Platon (Eflatun) , Aristoteles , Farabi , İbn-i Sina dan etkilendi.Kendini tarih ve sosyoloji,iktisat ve siyaset konusunda çok geliştirdi.Çoğu ünlü Osmanlı tarihçisini de kendisi etkilemiştir. Katip Çelebi, Naîmâ , Ahmed Cevdet Paşa , Hikmet Kıvılcımlı bunların başında gelir. Arnold J. Toynbee onun hakkında en büyük tarih felsefecisidir demiştir.Haldun,Mağrip i yani Kuzey Afrika yı araştırır özellikle.Bununla ilgili tüm dünya kütüphanelerini gezerek bilgiler toplamıştır. Philip K. Hitti ye göre en iyi İslam tarih felsefesicisidir. Reynold A. Nicholson gibi önemli bir Arap edebiyatı felsefesici de aynı şeklinde övgüyle bahseder ondan.Bana bu kitabı öneren ve tanıştıran kişi ise Cemil Meriç oldu. O da bu kitapla ilgili kendi semasındaki tek yıldız diyerek bahseder.Sürekli eserinde umran ilmi ve asabiyyeNihayet bitti...
Daha önce başlayıp yarım bırakmıştım. Şimdi ise tekrar başladım ve bitirmek içindi. Üç aydan fazla sürse de sonuç olarak bitti. :)
Öncelikle şunu belirteyim kitap ağır ve karmaşık bir kitap. Anlamak için bir kaç sefer okumak zorunda kaldığım bölümler oldu. Ve ona rağmen anlamadım. :) Kitap mükemmel bir kitap değil. İbn-i Haldun'un kendi kendine çeliştiği zamanlar olmuş. Mesela, ırkçılığın kötü olduğundan bahsederken daha sonra kendisini ırkçı cümleler kurması, sonra şiirden bahsederken, şiiri sadece Arap diline atfetmesi daha sonra da "Şiir, Arap diline özgü değildir. " ( s. 921), demesi kendiyle çeliştiği noktalardan bazılarıdır.
İbn-i Haldun, dünyayı dokuz coğrafya ve yedi iklim bölgesine ayırmıştır. Bunları tanıtırken de "Coğrafya kaderdir. " cümlesinin manasını tam olarak anlıyorsun. Mesela, sıcak iklimde yaşayan insanların daha gamsız olduğunu, soğuk iklimde yaşayan insanların daha kaygılı olduğunu ifade eder ve göz rengi ve şekli, ten rengi, vücut tipi gibi fiziksel özelliklerin de iklimle birebir bağlantılı olduğunu söylemiştir ki benim en çok dikkatimi çeken kısımlardan biri de budur.
Peygamberlerin soyağacından, Arapçanın inceliklerinden bahsettiği kısımlarda ise resmen kayboldum. Bununla ilgili bilgi birikimim olmadığı için bu bölümleri okurken zorlandım.
Dikkatimi çeken başka bir nokta ise, Arapların karakter özelliklerini yermesi. İbn-i Haldun'a göre Araplar yağmacı, kötü, sanattan anlamayan tam manasıyla bedevi hayatı benimsemiş bir millet. Ama bir o kadar da Arapça'yı ve Arap ırkına ait olmayı muhteşem bir şey olarak anlatmış. Resmen Araplar ve diğerleri olarak ayırmış. Ve şunu da belirtmek isterim ki kadınları da aşağılamış. Bu bölümleri okurken rahatsız olmadım desem yalan olur.
Yönetime, yönetmeye dair tespitleri ve tavsiyeleri ise
Karantina'dan Mukaddime ÇıkarSiyaset
1- Ibni Haldun'un yaşadığı dönem 1347-1351 yılları arasında Çin’den başlayan ve Avrupa’ya yayılan büyük bir veba salgınının (kara ölüm) insanları kırdığı günümüz zamanı gibi bir döneme denk gelmiş . 1348 yılında ise Tunus’ta da görülen vebada İbn-i Haldun’un ailesi ve hocaları vefat etmişler.
2- İbn-i Haldun, bu dönemdeki 4 yıllık bir inzivada-karantina yaşantısında “Mukaddime”yi yazmış.
3.Birçok çevirisi olan Mukaddime'yi Süleyman Uludağ cevirisinden okumayı tavsiye ederim. (Turan Dursun çevirisi özellikle okumayın derim)
"sosyolojinin babası" İbni Haldun ve Mukaddimesi1000Kitap
Mukaddime: Tarihin Nabzı, Toplumun Sırrı
İbn Haldun, 14. yüzyılın o tozlu sayfalarında, bir devrimci gibi doğar – ne bir filozofun soyut kulesinde, ne bir tarihçinin kronik yığınında; aksine, çöl rüzgârlarının ve şehir surlarının arasında, gerçekliğin ham dokusunu dokuyan bir düşünür olarak. Mukaddime (1377), onun Kitâbu'l-İber adlı devasa tarih ansiklopedisinin girişi olarak tasarlanmış, ama zamanla kendi başına bir abideye dönüşmüş bir eser. Bu inceleme, eserin ruhunu özgün bir mercekle yakalamaya çalışan bir deneme; ne bir özet, ne bir akademik diseksiyon, sadece Haldun'un kelimelerinden sızan o evrensel akışı, kendi damarlarıma katarak yorumlama çabası.Haldun, Mukaddime'yi bir "ilimlerin ilmi" olarak kurgular – tarih, sosyoloji, ekonomi, siyaset ve hatta coğrafyanın iç içe geçtiği bir laboratuvar. Ama asıl sihir, 'asabiyyah' kavramında yatar: Grup dayanışması, bir kabilenin çöl gücünden şehre taşındığında, medeniyetin hem mimarı hem celladı olur. Haldun, uygarlıkları bir döngü olarak resmeder; bedevîlerin (göçebe) vahşi enerjisi, şehirleri doğurur, lüks ve konfor ise o enerjiyi eritir, çöküşü getirir. Bu, romantik bir pastoral özlem değil; soğuk bir gerçeklik analizi. "Toplumlar, tıpkı bireyler gibi doğar, büyür ve ölür" der Haldun, ve bu cümle, bugünün küreselleşmiş kaosunda bile yankılanır. Pandemi sonrası kırılgan ekonomiler, yükselen popülizmler – hepsi, Haldun'un döngüsünde birer halka.
Eserin gücü, teoriyi pratiğe dökmesindedir. Haldun, Kuzey Afrika'nın çöl kabilelerinden Endülüs'ün saray entrikalarına, somut örneklerle besler düşüncelerini. Ekonomi bölümünde, vergilerin artmasıyla üretimin düşüşünü öngörür – bir proto-Malthusçu bakış, ama ruhî bir derinlikle: Zenginlik, ahlakı çürütür; adalet, devletin can damarıdır. Coğrafya ve iklimin toplumları
Sosyoloji ilminin babası olarak anılan İbn Haldun’un Kitâbu’l-İber adlı eserinin giriş mahiyetindeki Mukaddime, oldukça geniş bir perspektifle kaleme alınmıştır. Eserde sosyoloji, psikoloji ve coğrafya gibi alanların yanı sıra; hadis, kelam ve fıkıh gibi ilimlere de temas edilmektedir. Kanaatimce bu eser, sıradan bir okuyucuyu zorlayabilecek niteliktedir. Bu sebeple ehil bir hocadan takip edilmesi, istifadesini ciddi manada artıracaktır. Ben bu noktada 
Altay Cem Meriç hocanın derslerini tercih ettim ve bu tercihin hem eseri hem de meseleleri daha iyi kavramama katkı sağladığını düşünüyorum. İbn Haldun, toplumları bedevilik ve hadarilik çerçevesinde ele alarak özgün bir sosyoloji kuramı ortaya koymuştur. Bu yönüyle eser, okuyana farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Bu vesileyle müellifin kendisine Allah’tan rahmet; hocam Altay Cem Meriç’e ise selametler dilerim.
Altay Cem Meriç hocanın derslerini tercih ettim ve bu tercihin hem eseri hem de meseleleri daha iyi kavramama katkı sağladığını düşünüyorum. İbn Haldun, toplumları bedevilik ve hadarilik çerçevesinde ele alarak özgün bir sosyoloji kuramı ortaya koymuştur. Bu yönüyle eser, okuyana farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Bu vesileyle müellifin kendisine Allah’tan rahmet; hocam Altay Cem Meriç’e ise selametler dilerim.Reklam
Yazar Hakkında
İbn-i HaldunYazar · 14 kitap
Eski ve soylu bir ailenin çocuğu olan İbni Haldun 27 Mayıs 1332'de Tunus'ta dünyaya geldi. Gençlik yıllarında dönemin ünlü hocalarından fıkıh, hadis, tefsir, akaid, mantık, felsefe, matematik, tabiat bilimleri, dil bilimleri, şiir ve edebiyat dersleri almıştır. 20 yaşında iken ülke yönetimini elinde tutan Beni Hafs hanedanından Sultan Ebu lshak'ın katipliğine getirilmesiyle de siyasi hayatı başlamıştır. Bu dönemde Fas Emin Ebu İnan kendisini bilim meclisine kabul etmiştir. 1362 senesinde İspanya'ya giderek eski bir dostu olan Gırnata Emiri Ebu Abdullah Muhammed'in hizmetine girmiştir. Bir süre sonra Kuzey Afrika'ya dönerek Bicaye'de başvezirlik makamına getirilmiştir. Bunun yanında ilmi çalışmalarını da devam ettirmiştir.
1366 yılındaki yönetim değişikliği üzerine de görevinden ayrılarak kabileler arasında dolaşmaya başlamıştır. Daha sonra 1374 yılında İspanya'ya geri dönmek zorunda kaldı. Ancak siyasi sürtüşmeler nedeniyle ülkeden çıkarılarak yeniden Afrika'ya gönderildi. Siyasi çalkantılardan bıkıp usanan İbni Haldun, bu dönemde İbni Selame denilen bir kaleye yerleşmiştir. Kendisini bütünüyle ilmi çalışmalara vererek ünlü eseri Mukaddime'yi 1374 senesinde burada tamamladı. 1382 senesinde Mısır'a giderek Kahire'de bulunan medreselerde müderrislik yapmaya başladı. Aynı zamanda Hicaz, Kudüs ve Suriye'ye de seyahatler düzenledi. İbni Haldun 1406 senesinde Kahire'de hayatını kaybetti.
ESERLERİ
Kaside-i Bürde şerhi
İbn Rüşd felsefesi hakkında bir risale
Kitab el-Mantık
Kitab el-Hisab
Marakeş sultanına yazılan bir risale
Şiire dair bir risale
Mukaddime
