Yazar:
İbn-i Haldun
Çevirmen:
Osman Arpaçukuru
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
2017
Yayınevi:
İlke Yayıncılık
ISBN:
9789757105398
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İbni Haldun ve Tarih Felsefesi1000Kitap
.
Schopenhauer zeki insanların tikelde tümeli gördüğünü söyler. İbni Haldunun orjinal fikirlerine ve tarihten yaptığı çıkarımlara bakarsak kendisinin fevkalade bir zekaya malik olduğunu söyleyebiliriz.
Kitap İbni Haldun'un ünlü eseri Mukaddimeden seçilen bölümlerden oluşuyor. Bu anlamda mukaddimenin özeti de denebilir. Kitapta özellikle Haldun'un ünlü asabiyet teorisi ve devletlerin ömürlerinin ne kadar olduğu, bu ömrün mühletini nelerin belirlediği üzerinde duruluyor. Yıkılmaya yüz tutan devletlerin ortak hareketleri, hükümdarların benzer tavırları dikkat çekici. Bu anlamda Haldun tarih felsefesinin kaidelerini ortaya koymuş da diyebiliriz.
Kısacası çok güzel bir kitap herkese tavsiye ediyorum. Bu kitabı beğenenlere ise tavsiyem ise Haldunun Mukaddimesi ve Machiavelli Prens'i olacaktır.
Mukaddime
Arthur Schopenhauer
Niccolo Machiavelli
Prens
Etimoloji İçerikli Youtube Sayfamıza Göz Atmak İçin ↓
youtube.com/channel/UCf5PEm...
Devlet (Mukaddime'den Seçmeler)Siyaset
Kitap İbn-i Haldunun meşhur kitabı Mukkaddime'de geçen siyaset ve devletle ilgili kısımların derlenip birleştirilmesi ile oluşmuş. Bu güzel ve pratik çalışma siyaset felsefesi ve siyasetin bizatihi kendisi ile ilgilenen arkadaşların Mukkaddime eserinden faydalanmasını kolaylaştırmıştır. Sosyolojinin temellerini attığı söylenen İbn-i Haldun Mukkaddime'de hem toplumu incelemiş hem de nasıl faziletli bir hükümdar olunur bunun cevabını vermiş. Dolayısı ile İbn-i Haldun'a göre devlet nasıl olması sorusunun cevabı da verilmiş.
Devletleri düşman değil,kendi ihtişamına âşık yöneticiler yıkar.1000k
Çok şey yazmak istedim ama artık yeter dedim..
“İbn Haldun’un hükümdarları lüks içinde devlet çürütürdü; bugünküler fark yaratıp bunu kameralar önünde yapıyor.”
“Vergi arttıkça halk fakirleşiyor, saraylar büyüdükçe asabiyet küçülüyor; İbn Haldun buna teori demişti, günümüz bunu yönetim modeli yaptı.”
İbn-i Haldun, devleti yalnızca siyasi bir kurum değil, toplumsal dayanışma, ekonomi ve güç ilişkileri üzerinden açıklayan ilk düşünürlerden biridir. Onun devlet anlayışı, modern siyaset sosyolojisinin öncüllerinden biri kabul edilir.
İbn Haldun’a göre devletin motoru hukuk değil önce “asabiyet”tir.
Eserde bir çok yerde “Asabiyet” terimi geçince bu terime değinmeden geçmek olmaz.
Asabiyet denince akla; Kitap içeriğinde, toplumsal dayanışma bağı, devletin kuruluş gücü ve göçebe/topluluk enerjisinin devlet kurucu rolü başta gelmektedir.
Sonuç olarak;
İbn Haldun’un devlet anlayışı, yalnızca tarihsel bir teori değil, günümüz siyasal krizlerini anlamada da işlevsel bir düşünce çerçevesi sunar. Eser, devletin yalnızca kurumlarla değil toplumsal dayanışma, ekonomi ve ahlaki yapı ile ayakta kaldığını göstermesi bakımından bugün de güncelliğini korumaktadır.
İncelememin aslında son cümlesi;
İbn Haldun; “Devleti yalnızca siyasi otorite olarak değil, toplumsal dayanışmanın yükselişi ve çözülüşü üzerinden açıklayarak modern devlet sosyolojisinin temelini atmıştır. “
diyerek bitirmenin doğru olacağı kanaatindeyim.
Herkese iyi okumalar.
Sağlıcakla kalın.
Bu kitap Dünya'nın ilk sosyologuna ait denebilir. Asıl kaynağı yazarın mukaddime isimli eseridir. Eserde gecen devlet bölümünden oluşturulmuş. Kitabı anlayarak okuyabilirseniz hem geçmişteki devlet ve millet yapılanmasını hem de günümüz devlet ve milletlerinin akıbetini anlayabilirsiniz. Üniversitenin bana kattığı en güzel kitap diyebilirim ve hepinize mutlaka tavsiye ederim. Tarih ve sosyolojiye merakı olanların bu kitaptan başlaması faydalı olacaktır.
Genel Kamu sınavından 15 aldıktan sonra okumak nasip oldu :) Neyse başlayalım.
Platon gibi devletin kökenini biyolojik temellere dayamıştır İbn-i Haldun. Devlet doğar, yaşar ve ölür diye başlamış ve teorilerini buna göre anlatmıştır. Devleti bir insan gibi görmüştür. Devleti kuranlar ilk başta fakir olur. Kazandıkları ganimetleri hükümdar kendisine en az payı bırakıp geri kalanını çevresindekilere bırakmıştır. Devletin orta yaşlarında ise hükümdar gittikçe devletin yönetiminde pay sahibi olabilecek kişileri çevresinden uzaklaştırmış. Yabancı kökenli kişileri kendi etrafında toplamıştır. İhtiyarlık ve ölümüne yakın zamanda ise yeni gelen nesiller eski zamanlardaki zorlukları unutmuş zevk ve sefaya dalmıştır. Devletin 2.dönemindeki yönetimden uzaklaştırılanlar bu dönemde halkta kendilerine karşılık buldurup isyan eder devlet bölünür. Veya devletin düşmanları bu zayıflıkları görüp devlete saldırarak son verir. Bunları ise şu ayete bağlar. ‘’Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince ne bir an geri kalırlar ne de bir an ileri gidebilirler.‘’ A’raf, 34
Aslında iki 'Devlet' kitabı var. Biri Platon'un meşhur kitabı. Ama önce İbni Haldun okumaya karar verdim. İbni Haldun müslüman tarihinin altın çağında (8-14 yy) yaşamış bir alim. Batıya göre sosyolojinin babası. Kitaplarından en meşhuru 'Mukaddime' hala Oxford gibi üniversitelerde okutuluyor. Bu kitapta ise bir devletin nasıl doğup yükseleceği ve nasıl batabileceğini anlatıyor. Bunun yanında, devletin kendini nasıl sürdüreceğini, nasıl ihtiyarlayacağını yada nasıl parçalanacağını, devlet adamlarının yozlaşmasını, devletin ticarete girmesinin zararını, vb bunun gibi devlet ile alakalı bir çok konuyu yemek tarifi verir gibi anlatıyor.
Mesela bunlardan benim dikkatimi en çok çeken kısımlarından birisi şu: İbni Haldun'a göre devlet ihtiyarlama çağına girdiğinde merkeze doğru küçülür. Merkez kalp gibidir. Kalp ele geçirildiğinde beden yenilgiye uğrar. Merkez mağlup edilirse çevresinin elde kalması yarar sağlamaz. Bunun en somut örneği Sasani devletinin merkezi yıkıldığında çevre illeri ona bir yarar sağlamadı. Ama Bizans Şam'da mağlup olunca merkeze (Istanbul) çekildiler ve tekrar güçlendiler.
Bu bağlamda şunu söyleyebilirim. Milli mücadele zamanında başkent olan İstanbul, İtilaf devletleri tarafından kuşatılmış, bir nevi koma hali gibi ölmeye yakın haraket edemez hale gelmişti. Fakat Atatürk, merkezi Istanbul'dan Ankara'ya taşıyarak devletimizi komadan çıkarıp aynı zamanda ölmekten kurtararak büyük bir askeri deha örneği göstermiştir. İbni Haldun'un doğruluğu bu olayla tekrar teyit edilmiştir diyebilirim. İlgi duyanlar için gayet fikir verici bir kitap.
Mukaddime'den seçilen Devlet konusunun ele alındığı bu eserde; dinî asabiyet, devlet sınırları, iktidarın karakteri, devletin ömrü, devlette görülen aksaklıklar, insanlığın kalkınması gibi konulara değinilmekte. Eserin sonunda devlet yönetimine ilişkin kaleme alınan, Tahir b. Hüseyin'in, oğlu Abdullah'a yazdığı güzel bir mektup yer almakta. Bölümler halinde anlatılmış kısa bir kitap. Konu Mukaddime'den alındığı için kitabı ayrıca almaya gerek yok.
Devletin gerçekleştirdiği ticaretten elde ettiği kazanç, ticaret yapmasının faydalı olduğu varsayılsa bile zararlıdır. Zîrâ devlet ticaret yaptığı takdirde bu işin sonunda vergi vermeyeceği için bu ticaret halk tarafından yapıldığı takdirde onlardan tahsil edilecek vergi kadar devletin gelir kaybı olacaktır.
10/10
2017 40. kitabı
#devlet
#ibnhaldun
Kendine has fikir ve metotlarıyla kendinden sonra gelen nesiller üzerinde derin etkiler bırakan büyük tarihçi, sosyolog, filozof, siyasetçi ve devlet adamı İbni Haldun’un Mukaddime adlı eserinden devletle ilgili konular alınarak bir kitap haline getirilmiş. İnce ve hızlıca okunabilen bir kitap. Devleti kurum olarak ele alıyor ve çok kişinin değinmediği konulara değiniyor diyebilirim. İbni Haldun yaşadığı devir ve sonrasında çok rağbet görmemiş 1600 lü yıllarda Osmanlı alim, düşünür ve devlet adamları eserlerini keşfedip istifade etmişler. Batılılarda 19. Yüzyılda İbni Haldun’u keşfedip eserlerinde ciddi manada istifade etmişler. İbni Haldun’a göre devletlerde aynen bir insan gibidir. Kurulur, gelişir ve çöker. Nitekim bu görüşünden dolayı Osmanlının çöküşünden yaklaşık 100 sene evvel İbni Hadun eserleri Osmanlıda yasaklanmış. Çünkü Osmanlıda Devleti Edeb Müddet anlayışı varmış. Devletin hiçbir zaman çökmeyeceği ve kıyamete kadar devam edeceği görüşü hâkim olduğundan eserleri yasaklanmış ve de okutulmamış. Mukaddimesini henüz okuma fırsatım olmadı ama ilerle okumayı düşünüyorum.
Devlet mi İnsan mı·128 syf.·1000Kitap
8/10
2019 25. kitabı
İbn Haldun'un Mukaddime isimli eserinden seçmelerden oluşan kısa olmasına binaen içeriği öz itibariyle kulağımıza küpe edilip hayatımızda düstur alınacak nitelikte.
Devletlerin kuruluşu, yükselişi, ihtiyarlaması konuları üzerine dönemin Arap devletlerinden örnekler verilerek tefekkür edilip kaleme alınmış. Bu dönemlerdeki zorluklar ve tarihte karşılaşılan örnek olaylarla hangi davranışların ne tür sonuçlara varabileceği resmedilmiş.
Kitabın bana göre can alıcı noktası son kısımda bulunan; Tahir b. Hüseyin'in, Vali olarak atanan oğlu Abdullah'a yazdığı tabiri caizse çobanlığını yapacağı halka hizmet ederken dikkat etmesi gereken hususları (öz olarak İslâm üzere yönetmesi, Allah'ın rızasını gözetmesi) tavsiye niteliğinde kaleme aldığı mektubudur.
Refahın olmazsa olmazlardan olmanın yanında rehavetin devleti ihtiyarlamaya belki de sonuna hazırlayacağını da ifade eder. Ayrıca devletin ticaret ve ziraatle uğraşmaması konusunu üzerine basarak vurgulaması üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken noktalardan birisi sanırım.
Eser devlet temelli olsa da insan ekseninde de değerlendirilerek 'bir küçük âlem' olan insanın kendisini yönetiminde de uyması uygulaması gereken hususlar içerdiği çıkarımı yapılabilir kanaatindeyim.
Asıl olarak bakarsak pek çoğu bildiğimiz ancak hayatımıza uygulamakta yeterli gayreti göstermediğimiz noktalardan oluşan bu eseri okuyup kendi muhasebemizi yapabiliriz.
İslâm'ı hakkı ile yeterince biliyor muyuz, bilmediklerimizi eksiklerimizi öğrenmek için gayret gösteriyor muyuz Müslümanlar olarak..? Yahut Elhamdülillah Müslümanım demeyi yeterli mi görüyoruz..?
Yazar Hakkında
İbn-i HaldunYazar · 14 kitap
Eski ve soylu bir ailenin çocuğu olan İbni Haldun 27 Mayıs 1332'de Tunus'ta dünyaya geldi. Gençlik yıllarında dönemin ünlü hocalarından fıkıh, hadis, tefsir, akaid, mantık, felsefe, matematik, tabiat bilimleri, dil bilimleri, şiir ve edebiyat dersleri almıştır. 20 yaşında iken ülke yönetimini elinde tutan Beni Hafs hanedanından Sultan Ebu lshak'ın katipliğine getirilmesiyle de siyasi hayatı başlamıştır. Bu dönemde Fas Emin Ebu İnan kendisini bilim meclisine kabul etmiştir. 1362 senesinde İspanya'ya giderek eski bir dostu olan Gırnata Emiri Ebu Abdullah Muhammed'in hizmetine girmiştir. Bir süre sonra Kuzey Afrika'ya dönerek Bicaye'de başvezirlik makamına getirilmiştir. Bunun yanında ilmi çalışmalarını da devam ettirmiştir.
1366 yılındaki yönetim değişikliği üzerine de görevinden ayrılarak kabileler arasında dolaşmaya başlamıştır. Daha sonra 1374 yılında İspanya'ya geri dönmek zorunda kaldı. Ancak siyasi sürtüşmeler nedeniyle ülkeden çıkarılarak yeniden Afrika'ya gönderildi. Siyasi çalkantılardan bıkıp usanan İbni Haldun, bu dönemde İbni Selame denilen bir kaleye yerleşmiştir. Kendisini bütünüyle ilmi çalışmalara vererek ünlü eseri Mukaddime'yi 1374 senesinde burada tamamladı. 1382 senesinde Mısır'a giderek Kahire'de bulunan medreselerde müderrislik yapmaya başladı. Aynı zamanda Hicaz, Kudüs ve Suriye'ye de seyahatler düzenledi. İbni Haldun 1406 senesinde Kahire'de hayatını kaybetti.
ESERLERİ
Kaside-i Bürde şerhi
İbn Rüşd felsefesi hakkında bir risale
Kitab el-Mantık
Kitab el-Hisab
Marakeş sultanına yazılan bir risale
Şiire dair bir risale
Mukaddime
