Acayip Bir Başlangıç
Monika MaronYazar:
Monika Maron
Çevirmen:
Zehra Yılmazer
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Mutluluğumuz için mücadele etmeyi unuttuk mu hepimiz?Edebiyat
Bu kitabın orijinal adı Endmoränen. Bir buzulla birlikte taşınan ve buzul eridiğinde geride kalan büyük bir kaya ve kir kütlesine, enkaz yığınına verilen ad. Keşke Türkçe’ye çevirmenin bir yolu olsaydı, çünkü bu tanımla kitaptaki Johanna’nın uyumu eşsiz.
Doğu Almanya’da biyografi yazarı olarak çalışan “dünün entelektüel eliti" Johanna duvar yıkıldıktan sonra ‘yeni hayat’a bir türlü uyum sağlayamıyor. Johanna, tıpkı bir Endmoränen gibi, duvarın önüne katıp sürüklediği, bir enkaz yığınına çevirip bıraktığı biri.
Taşradaki evinden, sanki bir morenin panoramik manzarasına bakar gibi bakıyor kendine. Geçmişe dönüyor, bugünle kıyaslamalar yapıyor, gelecekse belirsiz bir sisin içinde, ona hiç dokunmuyor. Kendi durduğu yeri, bu hayatta kapladığı küçük alanı delik deşik edip bir şeyler bulmaya çalışıyor.
Buruşuk özgeçmişini evirip çevirirken, bu dünyanın hala ihtiyaç duyduğu hiçbir şeyi becerememe duygusuyla, vaktinden önce dünyanın dışına savrulmuş olma gerçeğiyle, başarısızlık ve yaşlanmanın dehşetiyle bir kavga içinde Johanna. Kırışan, parlaklığını yitiren bir cilt, beyaz saçlar, yorgun bir beden ve dünyadan giderken geriye benden ne kalacak sorusu..Bu kısımları okurken aklımdan geçen cümle şu:
“Keşke kendimle konuşurken Johanna kadar cesur olsam.”
Romanda olay örgüsü adına çok az şey var. Durgun, ağır akan günlerin kucağında her şey. Yaz sonu, her şeyin sonu, yağmurlu günlerde topraktan melankolinin kokusu geliyor.
Ama hayır, sıkıcı değil. Böyle bir romanı ilgiyle okutacak bir şeye sahip Monika Maron. Birincisi, sanırım en önemlisi, kahramanına yürekten inandırıyor olması. O kadar gerçek. İkincisi en sıradan şeyleri bile -Almanların deyimiyle- ısıran bir zekayla, derin ve ince bir mizahla yoğuruyor olması.
Satırlarını süslemiyor, çünkü ihtiyacı yok. Yazar hakkında
“Sorgulatan Ama Her Okura Hitap Etmeyen Bir Deneyim”
OKUNABİLİRLİK: Dil sakin ve akıcı; ancak bilinç akışı, parçalı bölümler ve monologlar okuru zaman zaman zorlayabilir.
FİKRİN DERİNLİĞİ: Varoluşsal sancılar, pişmanlıklar ve özgürlük arayışı başarılı; boşluklar ve sorularla okuru düşündürüyor.
KURGU: Geleneksel bir olay örgüsü yok; düşünce akışı ve içsel sorgulamalar ön planda, hikaye çözmeye odaklananlar için zorlayıcı olabilir.
KARAKTER: Johanna’nın iç çatışmaları güçlü ve etkileyici. Laura ile ilişkisi duygusal derinlik katıyor.
GENEL ETKİ: Akıcı bir hikaye beklentisiyle değil, zihni ve duyguları tetikleyen bir deneyim. Rahatsız edici ve düşündürücü; okurun kendi hayatını sorgulamasına fırsat veriyor.
Monika Maron’un Acayip Bir Başlangıç adlı romanı, okurları ikiye bölen bir eser; ama bu bölünme konusundan değil, anlatım tarzından kaynaklanıyor. Roman, Doğu Almanya’da doğup büyümüş Johanna’nın orta yaş krizinde geçmişini, pişmanlıklarını ve yeni başlangıç arayışını düşünce akışı yöntemiyle sunuyor. Almanya’nın birleşmesi sonrası toplumsal değişimlerin gölgesinde, mutluluğun yanılsaması, özgürlük özlemi ve hayat seçimleriyle yüzleşme gibi temaları işliyor.
Romanın başında, Johanna’nın arkadaşı Irene’nin ölümü ve Johanna’nın onu görmezden geldiği için suçlanması, beni psikolojik bir dram beklentisi içine soktu diyebilirim. Irene’nin ani kaybı, Johanna’yı kendi hayatındaki ihmalleri ve bastırdığı suçluluk duygularını sorgulamaya itiyor. Ancak hikaye ilerledikçe, olay örgüsünün asıl amacının bu olmadığını fark ettim. Maron, okuru derin bir içsel sorgulamaya davet ediyor. Olaylar, adeta düşünceyi ve duyguyu tetikleyen araçlar haline geliyor.
Kitabın gücü, sakin akan bir metnin altına gizlenmiş karmaşık sorunların yatıyor olması. Johanna’nın doğruyu ve yanlışı seçme anlarındaki iç çatışmaları, sadece kurgusal değil,
Monika Maron'un kendi yaşamından da izler taşıyan novellasında, Doğu Almanya topraklarında gözlerini açan Johanna'nın çocukluğundan arkadaşlarına, evliliğinden kızına, komşularından işine ve iki Almanya'nın birleşmesine dair hatırladıklarını içeren bu kitap, ellili yaşlarının sonuna doğru aldığı cesur bir kararla Johanna'ya kitabın adındaki gibi, acayip bir başlangıç yaptırıyor. "Yola devam ama pişmanlık yok" diyen Johanna'nın bundan sonra yaşayacaklarını hayal etmekten keyif duyacağım.
Okunması son derece zevkli, sürükleyici ve düşündürücü bölümler özellikle orta yaşlarını süren okurların kendi yaşamlarında da karşılaştığı benzer sorunları irdelemesine zemin hazırlıyor. Yazarın bahsettiği derin konular hakkındaki cümlelerini dilimize nefis bir çeviriyle aktaran Zehra Aksu Yılmazer ve Alef yayınevini kutluyorum. Geçen yaz Monika Maron'un kitaplarını öneren arkadaşımız Ayten Çelebi 'ye ayrıca teşekkürler
Yazarın kendi yaşamından da eklemeler yaptığı novellası,Almanya topraklarında doğan Johanna'nın çocukluğundan arkadaşlarına, evliliğinden kızına, komşularından işine ve iki Almanya'nın birleşmesine dair hatırladıklarını içeriyor..
9/10
2022 65. kitabı
Çünkü başlayabilmek için bitirmek de gerekir. İpi, bağlı olduğu yerden koparmak. Acayip bir başlangıç olabilir bu elbet ama şu kısa ömürde bunu denemek gerekmez mi?
Johanna yaşı ilerlemiş, evli ve bir kızı var. Biyografi yazarı. Şehirdeki hayatının dışında son zamanlarda çoğunlukla kırsaldaki evlerinde zaman geçirmeyi seviyor. Günler akıp giderken Johanna'nın zihninden geçenlerle yolculuk yapıyoruz kitap sayfalarında. Bir kurgu yok ortada evet ama her şey aynı temanın üzerinde ilerliyor, yormuyor, merak ettiriyor, öylece akıp gidiyor; zihinden geçen her bir olay, kapısına gelen her bir misafir, geçmişte kalmış bir dost, yazdığı her bir mektup, biyografisi üzerine çalıştığı kişi, komşusuyla arasında geçenler, gölün kenarında yaptığı yürüyüşler, kızı ve eşiyle olan ilişkisi ve son olarak şehre dönmek üzereyken karşılaştığı köpek.
Anlattığından fazlasını veren yazarları seviyorum. Okurken anlaşılmıyor bazen bu derinlik ama sonrasında oturup günlerce üzerine konuşulabiliyor. Bu hissi kadın yazarların vermesi de ayrı bir gurur tabi. İyi ki edebiyattalar. Var olsunlar!
Çok severek ve bendeki etkisi büyük şekilde vedalaştık Acayip bir başlangıç ile. Okumadan önce kitap adıyla ve kapak tasarımıyla, okurken verdiği tutkuyla ve son sayfayı çevirdikten sonra düşündürdükleriyle kitap şu hissi veriyor okura, (Johanna'nın sözleriyle, s:64) "Bir şeyi neden yaptığımı ya da yapmadığımı ancak aradan birkaç yıl geçtikten sonra anlarım ben. Bir şeyi yapmam ya da yapmamanın sıkı sıkıya inandığım nedenleri olsa da, yıllar içinde başka, daha derinde yatan, pek de hoşa gitmeyecek nedenler, tabiri caizse, latif tenin altındaki nedenler iskeleti açığa çıkabilir. Artık bunu öğrenmiş bulunuyorum ve bazen yılların geçmesini beklemeyi, o zamana kadar da kararlarımı öylece kabullenmeyi
Yine yoğunluktan dolayı çok uzun zamanda okuduğum bir kitap oldu. O kadar kitabın içine çekilemedim, hikaye akmadı. Aslında sıradan bir kitaptı neden böyle olduğunu da tam olarak anlamadım.
Selam sevgili okur!
Acayip bir başlangıç tam bir yalnızlık romanı. Kendini herkesten ve neredeyse herşeyden soyutlamış, tüm bunlara uzaktan bakan ve sürekli sorgulayan bir karakteri okuyorsunuz. Yalnız bunu melankolik bir havaya da sokmuyor daha çok sorgulayıcı yanı ön planda. Bazı yaşlara girerken mesela otuzlu ya da kırklı yaşlara garip hissederiz. Sanki küsüratlı yıllarda sorun olmaz da bunlara alışmak, sindirmek biraz daha zordur. Karakterde bun benzer bir sorun da gözünüze çarpıyor okurken.
Roman okurken olay beklentisi olan ya da hareketli somut bir şeyler okumaktan keyif alan okurlar yüksek ihtimalle sıkıcı bulurlar. Ancak karakterin zihninde dolaşmayı seven ve beklentisiz, sakin bir yolda yürüyüşe çıkmış gibi hissettiren metinlerden keyif alan bir okur kitlesi de var. İşte onlar çok sever. Ben çok keyif alarak okudum çünkü son derece öğretici buluyorum bu tarz romanları. Karakterin her kararı ve sonrasında yaşadıkları okur için tecrübe oluyor bence. Aynı zamanda oldukça da sahici.
Yazarın bir kitabı daha var bende yakın zamanda onu da okurum.
Herkese keyifli okumalar dilerim
İsterseniz YouTube kanalıma da bakabilirsiniz.
youtube.com/c/EL%C4%B0FBEGE...
Monika Maron, sevdiğim yazarlar listesinin en ön sıralarına yerleşecek bir yazar benim için.Dilimize kazandırılmış üç kitabı var.Acayip Bir Başlangıç’ı Monika Maron kitaplarım bitmesin diye bekletiyordum.Bu ay sevdiğim yazarların kitaplarını bekletmeme kararı aldım.
Her ay elimde bulunan, Magda Szabó, Jean Rhys, Flannery O’Connor, Iris Murdoch, John Fowles, Lydia Millet, Margaret Atwood, Ian McEwan, Refik Halid Karay, Giovanni Papini, Wirginia Woolf kitaplarını düzenli olarak okuyacağım.
Acayip Bir Başlangıç, ana karakteri Johanna’nın geçmişi, bugünü ile hesaplaşmasına, yaşlanmaya odaklanan bir anlatı.
“Otuz sene önce, bugün düşündüklerimi düşünen birini hor görürdüm herhalde.Şimdi yaşlandıkça muhafazakârlaşanlardan biriyim ben de.İnatçılık mı bu, yoksa bilgelik mi? Yoksa Elli’nin yaşlılık sadakati dediği şey mi? Otuz yıllık evlilikten sonra, başka bir şey yaşamak neyse ki artık mümkün olmadığından birbirlerine sadık olur ve zaferlerini kutlarlar; başarmışlardır.Öyle ya, artık değiştirilemeyen bir şeyin iyi olması gerekir.Dünyayı, bize ait olduğu zamanlardaki gibi bırakmak mı istiyoruz? Yoksa dünyayı değiştirme işini yüzümüze gözümüze bulaştırdığımız için aklımız başımıza mı geldi?” (syf 71) diyor Johanna.
Kitap Johanna’nın acayip bir başlangıç olarak değerlendirdiği bir sonla bitiyor.Yukarıdaki sorularına bir cevap bulduğunu düşünmüyorumJohanna’nın.
Acayip Bir Başlangıç; ‘’Hain Koyunlar’’, ‘’Dip Akıntıları’’ ve ‘’Kairos’’ sonrası Berlin’li yazarlara devam etmek için okuduğum bir kitaptı. Monika Maron, 1941 Doğu Almanya doğumlu. Yani yaşamının neredeyse yarısını duvarla bölünmüş, özgürlüğün çok da yaşanamadığı bir ülkede geçirmiş.
Kitap, biyografi yazarı, yaşını almış, evli ve bir kız sahibi Johanna’nın hayatını ve düşüncelerini içeriyor. Büyük şehirden kasabanın daha sakin çevresine geçen Johanna, kısıtlı arkadaş çevresi ile ilişkisini sürdürürken mektuplaşarak da eski arkadaşlarıyla görüşmektedir. Bunlardan yola çıkarak kahramanımızın hayata dair görüşlerini öğrenmiş oluyoruz.
‘’ Otuz sene önce, bugün düşündüklerimi düşünen birini hor görürdüm herhalde. Şimdi yaşlandıkça muhafazakarlaşanlardan biriyim ben de.’’
Durağan, çok heyecan içermeyen olaylara rağmen merakla, elimden bırakamadan okudum. Belli yaş üzerine tavsiye edilir.
"Tutkular ancak yaşlılıkta en saf halleriyle ortaya çıkarlar, çünkü ancak o zaman hiçbir amaca hizmet etmek zorunda kalmazlar, onları baskılayan bir engel de yoktur. Ama tutkunun bu kadar arzulanacak nesi var ki? Tutkular neden haz almaktan daha çok önemsenir? Tutku ile haz arasındaki fark, delilik ile düşünme arasındaki fark gibidir. Deliliğin kime ne yararı var? Bizim tutkulardan yana bir eksiğimiz yok, sadece kendimizi tutkulara kaptırmıyoruz artık, çünkü ne kadar gülünç olduklarını fazlasıyla öğrenmiş bulunuyoruz."
severek okuduğum kitaplardan biri bu da. Yazara bir çok yönden katıldığımı fark etmem belki de kitabı daha çok sevmeme neden oldu.
Yazar Hakkında
Monika MaronYazar · 3 kitap
1941’de Berlin’de doğan Monika Maron Doğu Almanya’da büyüdü, 1988’de Batı’ya göç etti, halen doğduğu şehirde yaşıyor. Yayınlanmış romanları arasında Flugasche, Die Überläuferin, Stille Zeile sechs“ , Animal triste, Pawels Briefe, Eine Familiengeschichte, Endmoränen ve Ach Glück vardır. Hikayeden makaleye pek çok yapıtıyla çeşitli ödüllere layık görülmüştür: 1992 Kleist Ödülü, 2003 Friedrich Hölderlin Ödülü ve 2009 Alman Milli Ödülü
