Yazar:
Pyotr Kropotkin
Çevirmen:
Işık Ergüden
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Ocak 2015
Yayınevi:
Kaos Yayınları
ISBN:
9789757005131
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Mükemmel bir kitapSiyaset
Yıllar öncesinden geleceği gören bir kitap. Kropotkin’in sosyolojik, siyasal, felsefi ve bilimsel olarak anarşizm düşüncesini kısaca açıkladığı kitap.
1) Anarşi (Felsefesi-İdeali) (Konferans)
2) Anarşizm (Makale)
3) Anarşist Komünizm (Temelleri ve İlkeleri) (Makale)
Toplam üç metnin derlendiği bu eserde, Anarşizmin neliği, kuramsal yapısı ve fraksiyonları aktarılmaktadır.
1) Kropotkin, konferans metninde "karşılıklı yardımlaşma" ilkesinden yola çıkarak evrim felsefesiyle anarşizmin birbiriyle olan ilişkisini temellendirmeye girişiyor.
2) Anarşizm makalesinde, "Anarşizm" sözcüğünün etimolojik kökünden yola çıkarak anarşizmin neliğini, fraksiyonlarını, teori ve pratiğini açıklamaya çalışıyor.
3) Anarşist Komünizm makalesinde ise (buna anarko komünizm de deniyor), anarşizm ile komünizmi sentezleyerek sınıfsız ve özgür bir toplumun nasıl olacağını açıklıyor.
Anarşizm hakkında bilgi edinmek isteyenlere şiddetle tavsiye ederim.
Puan vermedi·112 syf.··
Beğendi
·2025 95. kitabı
·23 saatte okudu
·Okunma: 29 Ekim 2025 11:14
Eserimiz, anarşi felsefesi ve ideali üzerine yazılmıştır.
Günümüzde yaşanması ve toplum düzeni için ideal bir yaşam felsefesi olarak hayatımıza ve toplumumuza katabileceğimiz bir düşünce olarak ne yazık ki gözükmemektedir. Kropotkin, bu eserde anarşizm felsefesinin ve idealini açıklamaktadır.
Otorite, kilise, yönetici ve yargıcı kabul etmeyen bu sistem, bunların da yıkılmasını öğütlemektedir. Anarşizmin, daha çok komünist anarşizm fikrinde bütünleştiğini savunan yazar, komün anarşizminin ilkelerini ve prensiplerini belirtmektedir.
Anarşizm, kendi içerisinde farklı kollara ayrılmaktadır. Bunlardan bir tanesi de komünist anarşizmdir. Yazar, doğal seçilimle toplumdaki yardımlaşma ve dayanışmanın, insanların özgür, bireysel ve kolektif dayanışma içerisinde yaşamalarıyla toplumun daha yaşanılır bir yer olacağını belirtmektedir.
Bu fikirlerin, anarşist komünizmin ilke ve prensipleriyle paralel olduğunu; anarşist çatı altında genellikle aynı değerleri — yardımlaşma, dayanışma, bireysel özgürlük ve toplumun özgür bir şekilde, doğal seçilimle uyumlu bir biçimde gelişmesini — öngördüğünü ifade etmektedir.
Pyotr Alekseyeviç Kropotkin (1842–1921), Rusya doğumlu bir anarşist, coğrafyacı, doğa bilimci ve toplumsal teorisyendir. Aristokrat bir aileden gelmesine rağmen, genç yaşta otoriteye karşı eleştirel bir duruş geliştirmiştir. 1860’lı yıllarda Rusya’da radikal hareketlere katılmış, sürgün ve gözaltılar yaşamıştır.
Kropotkin’in çalışmaları hem bilimsel hem de politik açıdan özgün bir yaklaşım içerir. Doğadaki organizmalar arası işbirliği ve dayanışma üzerine gözlemleri, onun anarşist düşüncesinin temelini oluşturur. Özellikle “karşılıklı yardımlaşma (mutual aid)” teorisi, klasik Darwinci rekabet anlayışına karşı geliştirilmiş ve toplumların doğal olarak dayanışma üzerine kurulduğunu savunan bir tezdir.
Kropotkin, anarşizmi yalnızca devleti reddetmek olarak görmez; aynı zamanda etik, ekonomik ve sosyal bir düzen anlayışı olarak tanımlar. Onun yaklaşımı, bireyci anarşizmden farklı olarak kolektivist ve toplumsal bir çerçeveye oturur.
Kaos Yayınları’ndan çıkan Anarşi, Kropotkin’in anarşizme dair temel görüşlerini kısa ve anlaşılır bir şekilde sunar. Kitapta öne çıkan noktalar şunlardır:
Devlet Eleştirisi: Kropotkin, devletin merkezileşmiş, baskıcı ve toplumsal yaratıcılığı sınırlayan bir yapı olduğunu savunur. Ona göre devlet, doğal dayanışma eğilimini bastırır ve hiyerarşi ile sömürü mekanizmalarını sürdürür.
Karşılıklı Yardımlaşma: Toplumların evrimi, yalnızca rekabet değil, dayanışma ve işbirliği üzerine kuruludur. İnsanlar, doğal olarak işbirliğine yatkındır; anarşizm, bu eğilimi özgür bir biçimde ortaya çıkarmayı amaçlar.
Özgür Komünler ve Federalizm: Kropotkin, yerel komünlerin özgür birlikleri ve yatay örgütlenme biçimleriyle yönetilen bir toplumu savunur. Üretim ve paylaşım kolektif olarak organize edilir ve bireylerin özgür iradeleri temel
Başka bir dünya mümkün
Puan vermedi·112 syf.·
2019 2. kitabı
Anarşizm (Yunanca an- ve arche’den; otoritenin yokluğu anlamında) toplumun yönetimsiz olarak tasarlandığı bir yaşam ve davranış teorisine ya da ilkesine verilen addır. Anarşizm temellerini dayandığı kitionlu zenonun platonun devlet ütopyasına karşı yönetimsiz özgür topluluk ideolojisini ortaya koyarak günümüz yaşam felsefesinde yer edinmiştir. Bürokrasinin kökten yıkılması gerektiği anlayışla insanın insan üzerindeki yönetimin kesin reddiyle gerçekleşeceği olgusuyla hareket eder. Başka bir dünya mümkün naralarıyla sınırların reddine dayalı sistemin hayal olmadığı günümüz toplumuna uyarlanabirlik gerçekliğini göz ününe seren ortak bir yaşam ve birlik beraberlik olgusunda dayanışma ile hareket eden bir insanlığın mirasını devir alınması gerektiğini yeni bir yaşamın temellerinin felsefesi ve ideolojisiyle bağlayıcılığını gözler önüne seren kitaplardan sadece bir tanesi.
Ben Afrika’da kanat çırpan kelebeğin Kuzey Amerika’da yarattığı kasırgayı istiyorum. Ben kaos istiyorum!
Pyotr Kropotkin, gerçekten ilginç bir kişilik bence bir hayatını Youtube’daki videolardan izleyin. Ursula K. Le Guin’in Mülksüzler kitabını okuduktan sonra aklıma takılan “Anarşist düzen içinde insanlar ne kadar özgür olmalı?” sorusuna bir nebze cevap niteliğinde olan bir kitap. Üç ayrı metinden oluşan kitapta ahlak ve anarşizm ilişkisi hakkındaki değerlendirmeler ve Lyon duruşmasındaki anarşizmin tanımı üzerine yaptığı açıklamalar bence gerçekten ilgi çekici.
Yazar Hakkında
Pyotr KropotkinYazar · 20 kitap
Hayatı
9 Aralık 1842’da Moskova’da doğdu. Babası Prens Aleksei Kropotkin; annesi ise Yekaterina Nikolaevna'dır. 1846'da anneleri veremden ölünce, Peter ve kardeşleri daha katı olan babaları tarafından büyütülür.
Kropotkin Ağustos 1857’de onbeş yaşındayken St. Petersburg’daki Pages Taburuna katılır. Bu taburda çoğunluğu soylu sınıfından 150 genç eğitim görmektedir. Kropotkin sınıf arkadaşları ile ilişkilerini geliştirmekte zorlanır; taburdan ayrıldığı 1862’ye kadar zamanının büyük bir bölümünü kitap okumaya, mektup yazmaya ve dergi çıkarmaya ayırır.
Pages Taburu mezunlarının Rus ordusunda istedikleri yerde göreve gitme hakları bulunmaktaydı. 1862’de mezun olan Kropotkin iseSibirya’yı tercih etti. Böylece on yıl sürecek bir gezginlik dönemi başlamış oldu. Sibirya’da aldığı görevler Kropotkin’de hükümete karşı bir hayalkırıklığı oluşmasına neden oldu.
1864’de işinden istifa etmeyi düşündüğü bir sırada, kendisine Mançurya'nın coğrafik araştırmasına katılması teklif edildi. Teklifi kabul eden Kropotkin 1865 yılında kendisini tamamen bu coğrafi araştırmaya adadı.
Kropotkin 1867 Nisan'da nihayet ordudan ayrıldı; ve Irkutsk'u terk ederek St. Petersburg'a döndü. Burada Merkezi İstatistik Komitesi’nde çalışmaya başladı. Bir taraftan da Coğrafya Topluluğu için yaptığı çalışmalara devam ediyordu. Üniversiteye kayıt yaptırdı, ama mali sorunlar yüzünden mezun olamadı. 1868-1870 yıllarında zamanını tamamiyle coğrafya çalışmalarına ayırdı.
1871 Sonbaharında babası ölür. Aynı yıl Kropotkin kamu görevlerinden ayrılır. İmparatorluk Coğrafya Topluluğu ona sekreterlik görevi teklif eder. Bu onun yaşındaki birisi için büyük bir onur sayılan bir görevdir; ancak Kropotkin orada yapacağı kariyeri boşa geçirilmiş olarak değerlendirerek, teklifi reddeder.
Anarşizmle tanışma
1871 Paris Komünü'nün etkisi ile işçi hareketlerine olan ilgisi artar; işçi hareketleri hakkında daha çok şey öğrenmek için yurtdışına seyahat etmeye karar verir. 1872 Şubat'ta Rusya'dan ayrılarak İsviçre'ye hareket eder. Zürih'e varır varmaz hemen Enternasyonal'in yerel şubesine üye olur. Ancak bir süre sonra daha radikal olan Jura Federasyonu'nunNeuchatel'deki merkezini ziyaret eder. Buradaki izlenimleriyle anarşizmi benimser.
Kropotkin 1872 Mayıs'ta Rusya'ya döner; nihilistlerin liderliğindeki Chaikovski Çevresi içinde devrimci görüşlerin yayılmasında önemli bir rol üstlenir.
1873 yılında Peter Kropotkin tutuklanarak hapse atılır; 1876'da İngiltere'ye kaçar. Burada kısa bir süre kaldıktan sonra İsviçre'ye giderek Jura Federasyonuna katılır. 1877'de Paris'e gider; burada sosyalist hareketin başlatılmasına katkıda bulunur. 1878'de İsviçre'ye döner; Jura federasyonunun devrimci gazetesi Le Révolté'ye yazılar yazar.
1881'de, Çar II. Alexander'ın suikaste uğramasından kısa bir süre sonra Kropotkin İsviçre'den sınırdışı edilir. Thonon (Savoy)'da kısa bir süre kaldıktan sonra Londra'ya gider. Burada bir yıl kadar kaldıktan sonra 1882'nin sonlarına doğru tekrar Thonon'a döner. Burada Fransız hükümeti tarafından tutuklanır. Lyon'da yapılan duruşmada Enternasyonal üyesi olduğu gerekçesiyle beş yıl hapis cezasına çarptırılır. 1886'da serbest bırakılınca Londra'ya yerleşir. Aynı yıl Sibirya'ya sürgün edilen kardeşi Alexander intihar eder.
1890larda zamanının çoğunu yazmakla geçirir; kitaplarında anarşist-komünizmi teorisini geliştirmeye çalışır. 1897'de Kanada ve ABD'yi ziyaret eder. Amerikan dergisi Atlantic Monthly anılarını basmayı kabul eder.
1901-1909 yılları arasında daha çok Rusça yazılar yazar. 1905 devriminin başarısızlığa düşmesi hayal kırıklığına uğramasına yol açar.
Savaş ve Devrim
1909'de İsviçre'ye döner; Lena altın madenlerinde 270 işçinin katledilmesi olayının gündeme getirilmesi için çalışır. Ancak bu çabaları I. Dünya Savaşı ile kesintiye uğrar. I. Dünya Savaşı sırasında işçi sınıfına karşı en büyük tehdit olarak gördüğü Alman emperyalizmine karşı devletler arası ittifakı destekleyen bir tavır alır. Bu tavrı birçok kişi tarafından sert şekilde eleştirilir; Errico Malatesta gibi pek çok anarşist bu dönemde Kropotkin'den uzaklaşır. Bu tavır en net biçimiyle Onaltılar Manifestosunda görülebilir. 1917'de Petrograd'a gider; burada Aleksandr Kerenski hükümetine yardımlarda bulunur. Ancak Bolşeviklerin iktidara gelmesiyle bu çabaları da sona erer. Pyotr Kropotkin 8 Şubat 1921'de ölür.Bolşevik lider Lenin'in kişisel izni ile Novodevichy mezarlığında anarşistler tarafından büyük bir cenaze töreni düzenlenir. Bu, anarşistlerin kitlesel olarak Rusya'daki son biraraya gelişi olur.
