Baykuş Virane Sever
Faruk DumanYazar:
Faruk Duman
Tasarımcı:
Ayşe Çelem
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
5 Şubat 2013
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750716041
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Faruk Duman’dan okuduğum ikinci kitap. İlki Köpekler İçin Gece Müziği idi. Bu kitapla yazarın üslubunu sevmiş ve diğer kitaplarını da okumaya karar vermiştim.
Baykuş Virane Sever sekiz öyküden oluşuyor. Hepsi birbirinden değerli öyküler ama içinde en sevdiğim Teyzem O Burhan’lı Günleri Nasıl Atlattı? oldu. Ayten karakterini hayatım boyunca unutmayacağım. Öyle derin bir bağı kurduk öyküyle.
Öykülerin ne anlattığını değil de daha çok okurken bana neler hissettiğinden bahsetmek istiyorum. Daha önce birçok kez belirtmiştim. Okurken okuyucuyu zorlayan, gerçek ve düşü karıştıran yapıtları daha çok seviyorum. Faruk Duman’ın üslubu da aynı böyle. Birçok öyküde çocukların anlatımı vardı ve araya giren hayalleri okurken birazcık karmaşa yaratsa da dimağımda bıraktığı tadı sevdim. Soğuk kış tasvirleri, köy hayatından manzaraları, küçük yer insanının ruh halini, diyaloglarını çok iyi yansıtıyor. Bazen Ardahanlı olduğunu kullandığı kelimelerden tekrar hatırlatıyor bana. Bazen de bazı cümleleri büyük harflerle yazıyor. Kendine özgü yazım dilinden hoşlandım kısacası
Öykü okumayı aslında pek beceremiyorum beni o kısacık anın içine çekebilen güzel öykülere daha önce denk gelemediğim için sanırım. Ama bu kitaptaki öyküleri sevdim.
Tavsiye ediyorum. Daha önce Duman ile tanışmadıysanız çok bekletmeyin. Sevgiler
instagram.com/p/B6sdrodJ7yd/?...
Okuduğum ikinci kitabıyla birlikte yazarla biraz daha tanıştım, kaynaştım sanki. Çok zor olmadı bu kaynaşma. Benim gibi doğa, ağaç, çiçek, böcek, kuş âşığı biri için; hikâyelerinde okurlarını ormana, dağa, doğaya yolculuğa çıkaran bir yazar vardı çünkü karşımda.
Sanki rüyadaydım öykülerin birçoğunda. O; rüyaların her şeyi mümkün kılan sınırsızlığı vardı. Bu kitapla ilgili istesem de içeriğe dair bilgi (spoiler) veremem. Hani bir rüya görürsünüz; dağlar, ormanlar, denizlerde maceradan maceraya koşarsınız. Sorsalar, “Ne gördün rüyanda?’’ diye, söyleyecek bir şey bulamazsınız. Duman’ın öyküleri de öyle biraz.
Bir araya gelmiş öykülerle ortak bir geçmişe, hatıralarla, düşlerle bir yolculuk sanki. Bu yolculukta yazar, kendi hayallerinin içinde sizin de hayal kurarak yol almanızı istiyor. Oyunlara başvuruyor. Okuyanın hayallerine bırakıyor öykülerinin sınırını. Kendinizi kaptırmış giderken birden. Evet, aynen böyle yapıyor.:) Şaşkınlıkla ne olduğunu anlamaya çalışıp baştan okuyorsunuz cümleyi, paragrafı; ne demek istemiş yazar, diye. Sonra alışıyorsunuz buna da, artık hiç duraklamıyorsunuz, yazarın sizi getirip bıraktığı o yerde. Gülümsüyorsunuz artık yarım bırakılmış o cümlelerde.
“Canlılar kaça ayrılır?’’ diye sorsalar; çoğumuz “bitkiler, hayvanlar, insanlar’’ deriz. Hah işte o, öyle değilmiş. Bu kitapla birlikte kışın, soğuğun, karın, havanın, taşın, kuru ağaç dalının, sandığın en çok da sobanın bir canlı olduğunu düşünmeye başlıyorsunuz.
Farklı bir üslûpla yazılmış olmasını çok sevdim kitabın; diğer kitapları da böyle midir çok merak ediyorum ve sabırsızlanıyorum okumak için. Saramago, Oğuz Atay gibi imlâda oyunlara başvurmasıyla kendine has bir yazar kimliği oluşturmuş Duman. Sanki okuyucuyla oyun oynamış, eğlenmiş, eğlendirmiş. Vermek istediği duyguyu, hikâyeyi
İlk kez beş sene kadar önce okuyup Faruk Duman edebiyatına giriş yaptığım Baykuş Virane Sever'i ikinci okuyuşumda gördüğüm şey şu: kitap hem Faruk Duman'ın en iyi eserlerinden biri, hem de edebiyatımızın gurur duyacağı denli iyi bir çalışma.
Faruk Duman demek, her şeyden önce orman, doğa, hayvanlar, sisler, dağlar ve sesler demek. Ve insan demek elbette. Bu öykü kitabında Faruk Duman'ın bir roman yazdığını söylemek asla abartı olmaz. Zira yazarın en dikkat çekici ve güçlü yanlarının başında gelen kendine özgü üslûbu, dil kullanımı, cümle kesişleri, cümle bitirmeyişleri öylesine ölçülü, dengeli kullanılmış ki edebiyat sayfalardan taşıyor. Muazzam güzellikte ve incelikte anlatılmış, kurgulanmış öyküler bunlar. Edebiyatın neden bu kadar güzel olduğunun, güzel ve iyi edebiyattan aldığımız tadın neden başka bir şeye benzemediğinin bir kanıtı, bir cevabı. Kitabın her öyküsünde karşımıza çıkan dil çalışması, anlatıma gösterilen özen, yazara ait anlatım tekniği ve biçiminin her öyküde dengeli şekilde kullanılarak sürdürülmesi hakikaten büyük keyif veriyor okurken. Özellikle de Faruk Duman'ın bir çok eserini okuduktan sonra bu kitaba dönmek bu keyfi artırıyor, çünkü ilk kez okumuş gibi hissettim kendimi. Muazzamdı...
Güzel ve iyi edebiyat. İyi ki varsın. Ve sen, iyi ki şu bir çırpıda bitiveren ömürlerimizin içerisinde bir sığınaksın, bir kaçış ve dayanma bahanesisin, bir sebepsin. Yazarın söyleyişiyle "güzel ölmek" için ellerimizde tuttuğumuz onca kitap arasında güzel ve iyi, pozsuz ve hakikilik peşindeki edebiyat, Faruk Duman'ın kitaplarında da çıkıyor karşımıza, ve onun sağaltan, koruyan ışığı, izi biz bu dünyadan göçene dek üzerimizden eksilmiyor, yok olmuyor, kaybolmuyor.
Yazarı ilk defa duydum ve hiç önyargım yoktu. Öykü okumayı çok seviyorum ve Türk yazarların öykü kitapları da ilgimi çeken katagoride yer alıyor. Baykuş Virane Sever kitabının içinde sekiz tane öykü var. Hepsi birbirinden akıcı öyküler olduğundan sıkılmadan okuyacağınıza eminim. Eğer öykü okumayı seven birisiyseniz bu kitabı da 'en iyiler' listenize ekleyeceksiniz. Yazarın üslubu kolay anlaşılırdı, sadeydi. Okurken bir zorluk yaşamadım. Bence öykü okumayı sevmeyenler bile bu kitabı okurken bıkmayacak diyebilirim. Mutlaka kitaba bir şans verin
Faruk Duman'ın Anlatı Evrenine Girmekte Zorlandım...Edebiyat
Kurmaca yapıtlarda, yazarın kurduğu anlatı evrenine girebilmek, o evrenin öğelerine nüfuz ederek kendi gerçekliği içinde okuyucu olarak yolculuk etmek her zaman mümkün olmayabilir. Zira her yazarın anlatı evreni farklıdır ve neyi nasıl anlattığına göre okuyucu konum alır. Ya o evrenin içinde bulunarak kurmaca ile sürüklenir ya da dışarıdan bakarak yazarın evrenine bigane kalır. Tabii yazar mutlaka okuyucusunu düşünerek anlatı evreni kurmak zorunda olmadığı gibi her yazarı her okuyucu da anlamak zorunda değildir. Edebiyatın zenginliği de buradan gelir.
Faruk Duman'ın anlatı evrenine giremediğimi, girmeye çalışsam bile en nihayetinde bigane kaldığımı belirtmek durumundayım. Muhtemelen yazarın kendi çocukluk evreninden devşirdiği öyküler benim okuyucu olarak o evrene girmemi zorlaştırdı. Bunda hem kültürel unsurların etkili olduğunu hem de Duman'ın anlatı dilinin kapalı olmasının muhakkak payı var. Zira bu iddiamı Ethem Baran'ın çocukluk öykülerinin sarihliğine ve kültürel olarak benim çocukluğuma yakın olduğuna bağlayabilirim sanırım. Zira Baran'ın kullandığı yerel aksan ve deyimler ve bundan da öte çocukluk evreni aşina olduğum şeylerdi. Tabii bu demek değildir ki Faruk Duman'ın anlatı evreninde sorunlar var ya da o evren her okuyucuya hitap etmez. Aksine bu anlatısal dünyaya nüfuz edenler için Duman'ın öyküleri gayet etkileyici ve sürükleyici gelecektir.
Meseleye bu perspektiften baktığımızda kurmaca yapıtların değerlendirilmesinin kolay olmadığını belirtmek gerekir. Baykuş Virane Sever bana hitap etmeyen daha doğrusu içine girmekte zorlandığım öykülerden oluşuyor. Kayıp İnci dışında diğer öykülere nüfuz etmekte onlarla birlikte yolculuk etmekte zorlandım. Buna rağmen bambaşka dili ve anlatı evreniyle Faruk Duman keşfedilmeyi bekleyen bir yazar. Öykü meraklılarının
“Baykuş Virane Sever, Şahinler Pervaz İle”Edebiyat
Faruk Duman’la 2021’in o unutulmaz yazında “Sus Barbatus!” nehir romanıyla tanışmıştım. Çok daha evvelinden ismini duyduğum bu modern yazarımızın “Sus Barbatus!”larını (üç cilt) üst üste okumuş ve o zamanlar bu roman serisi için “21. Yüzyıl destanı” tanımlaması yapmıştım. Özellikle Yaşar Kemal’i çağrıştıran gövdeli bir üslubun yazarın özgün söyleyişleri ve dile verdiği şekillerle güçlenen tavrı romanı, zihnimde son yıllarda okuduğum sıkı romanlardan biri yapmıştı.
Geçenlerde D&R’de gezerken bu kez Duman’ı öykülerine rastladım. “Baykuş Virane Sever” ve “Kargasabunu” adlı kitaplarını aldım çıktım. Önceliği “Baykuş Virane Sever”e verdim. İsmini Yunus Emre’nin bir beytinden alan bu kitapta toplam 8 öykü bulunuyor.
2013 tarihli bu öykü kitabından “Sus Barbatus!”taki başarıyı beklemek haksızlıktı elbette. Böyle bir beklentiye girmeden ancak bazı ilzer arayarak kitabı birkaç günde bitirdim. Yazarın anlam dünyasını oluşturan tabiat, öykülere yine damgasını vurmuştu. Ardahanlı olan Duman, tıpkı “Sus Barbatus!”da olduğu gibi doğanın soğuk yüzünü –kış mevsiminin sert hallerini- bazı öykülerine yansıtmış. Özellikle ilk öykü “Kayıp İnci” benim çok hoşuma gitti. John Steinbeck’in “İnci”sine selam gönderen öykü, bir yandan kitap okumanın eski yıllardaki önemini vurgularken öte yandan devlet işini devletten daha çok ciddiye alan insanların trajikomik hallerine odaklanıyor.
İkinci öykü “Teyzem O Burhan’lı Günleri Nasıl Atlattı?”da bir aile faciası var. Kocasını erken yaşta bir trafik kazasında kaybeden kadın, kocasının evlenmeden önceki aile durumları derken öykü iç içe geçip bir bütünlük oluşturuyor.
“Zürafa” öyküsünde ele alınanların ülkenin toplumsal bir olayı olarak kabul edilmesi mümkün. Dağa çıkanlar, gözcülük yapanlar, siyasi olarak yok sayılmak istenenler vs. gibi konular
Ne anlatıyordan ziyade neler hissettirmek istiyor diye düşündüren kitapları okumayı sever misiniz ?
Ve bir de şöyle gerçek ile kurmacannın iç içe girdiği kitapları ?
—Eğer cevabınız evetse o zaman bu öykü kitabını şiddetle tavsiye ederim.
Hani bazan uyuklar rüya mı gördüm dışardan sesler mi geldi tam hatırlamıyorum deriz ya işte aynen öyle bir sanrı.. Hani ne anlatıyor diye sorsanız toparlayıp özetleyemem Lakin birçok nesnenin canlı ile cansız kavramların iç içe geçtiği şu sekiz öykülük kitabı çok beğendiğimi söyleyebilirim.
“Sanırsın her kitap bir yolculuk biletidir; böylece sanki bir kitap değil de çekip gitmek için bir yer seçiyordum. Merak ettiğim her şeyi, görmek istediğim her yeri, tanımak istediğim herkesi burada bulabileceğimi düşünüyordum.”
Puan: 8/10
Farklı bir dili var ve hikayenin içine girmemi engelledi.Edebiyat
Yazarın okuduğum ilk kitabıydı. Maalesef dili bana alışılmışın dışında ve zor geldi, dolayısıyla hikayeleri anlamamakla birlikte içine de giremedim. Kullandığı sözcüklerde metafor mu yapmış yoksa gerçekten bunları mı kastetmiş diye düşündüğüm öyküler oldu. Hal böyle olunca yalnızca iki hikayesi gerçekten dokundu diğerlerini okumasam da olurdu. Yanlış anlaşılmasın, sadece bestseller romanlar okuyan biri değilim, edebiyatta da yoğun cümleleri severim aslında ama burda farklı, bana uymayan bir şey vardı ve onu anlatmak istedim okuyacak olanlara.
Yazar Hakkında
Faruk DumanYazar · 29 kitap
Ankara Dil ve Coğrafya Fakültesi Kütüphanecilik Bölümünden mezun oldu. Öyküleri, 1991 yılından beri Yazıt, Damar, Papirüs ve Adam Öykü gibi dergilerde yayınlandı. 1996 yılında Çankaya Belediyesi'nin Öykü-Şiir Yarışması'nda Çocuk Öyküleri dalında ikincilik aldı. Bu öyküleri daha sonra Mızıkçı Mızıka adıyla yayınlandı. İlk öykü kitabı Seslerde Başka Sesler 1997 yılında yayınlandı. 1998'de Orhan Kemal ödülleri öykü dalında ikincilik ödülü kazandı. 2000'de Sait Faik Hikâye Armağanı, 2004'de Haldun Taner Öykü Ödülü, 2010'da Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazandı.
Öykü
Kedi'çin Masallar, Notos Kitap (2010)
Sencer ile Yusufçuk, Can Yayınları (2009)
Keder Atlısı, Can Yayınları (2004)
Pîrî, Can Yayınları (2003)
Nar Kitabı, Can Yayınları (2001)
Av Dönüşleri, Can Yayınları (1999)
Seslerde Başka Sesler, Can Yayınları (1997)
Roman
Köpekler İçin Gece Müziği, Can Yayınları (2014)
Ve Bir Pars, Hüzünle Kaybolur, Can Yayınları (2012)
İncir Tarihi, Can Yayınları, (2010)
Kırk, Can Yayınları, (2006)
Deneme
Adasız Deniz, Can Yayınları (2010)
Çocuk Kitabı
Cüce Prens, Can Çocuk Yayınları (2011)
Jüpiter'in Eteği, Can Çocuk Yayınları (2009)
Gagalar, Patiler ve Başka Güzel Şeyler, Can Çocuk Yayınları (2009)
