Yazar:
Javier Marias
Çevirmen:
Bülent Kale
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 23 dk.
Sayfa Sayısı:
296
Basım Tarihi:
Ağustos 1999
Yayınevi:
Gendas Yayınları
Orijinal Adı:
Corazón tan blanco
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Javier Marias / Beyaz Kalp
Kitabı su gibi tek solukta okudum ama ne anladın derseniz işte onu anlatmam biraz zor olur. Okuyun diyemem, ama okumayında diyemem. Karar sizin.
Sesler ve sessizlikEdebiyat
Son zamanlarda okuduğum en sarsıcı, bir o kadar da yavaş ama derinden giden kitaplardan biri kesinlikle Beyaz Kalp oldu. Javier Marías ile yolcuğa çıkmam böyle bir dönemde doğru bir tercih miydi bilmiyorum ama beni kelimenin tam anlamıyla kendi labirentine adım adım çekti, ve ben onu okumayı çok ama çok seviyorum.
Kitabı bitirdiğimde ilk hissettiğim şey şuydu Marias, hikayeden ziyade hislerin anatomisini çıkarıyor. Olay örgüsü aslında basit bir sırlar yumağı üzerine kurulu gibi görünse de, yazarın o uzun, dolambaçlı ve her biri ayrı birer felsefi sorgulama içeren cümleleri arasında kaybolmamak imkansız oluveriyor bir anda
Spoiler içerebilir ~
Kitapta beni en çok vuran nokta, bilmek mi daha tehlikeli, yoksa susmak mı? sorusu oldu. Ana karakterimiz Juan, babasının geçmişindeki bir trajediyi kurcaladıkça aslında her birimizin hayatındaki o beyaz kalplerin ne kadar kırılgan olduğunu görüyoruz. Shakespeare’in Macbeth’ine yapılan o meşhur atıf (ellerim senin renginde ama kalbim senin kadar beyaz olmasından utanırım) kitabın ruhuna öyle güzel işlenmiş ki...
Okurken hissettiklerimi anlatmam zaten çok zor ama çok sevdim.
Dürüst olmam gerekirse, bazen o uzun betimlemeler arasında hadi artık, ne olacaksa olsun ne sırmış dediğim anlar oldu. Ama sonra fark ettim ki Marias'ın amacı bizi sonuca ulaştırmak değil, o bekleyişin içindeki gerilimi yaşatmaktı.
Çeviri roman olmasına rağmen dilin o akışkan, neredeyse hipnotize eden bir tarafı var. Bir cümleyi bitirip vay be, bunu ben de hissetmiştim ama hiç böyle ifade edememiştim, diyerek duraksadığım çok yer oldu, hepimiz kolaylıkla kendimizden bir şeyler bulabiliriz.
Başkalarının konuşmalarını dinlemek, anlatılmaması gerekenleri duymak... O tekinsiz merak duygusu kitabın sonuna kadar yakamı bırakmadı.. insanın karanlık
Marias okumak zor, Marias okumak eşsiz!Roman
Beyaz Kalp, ölümle başlayan, bir intiharın gölgesiyle mühürlenen bir roman. Başta anlatılan intihar sahnesi hayalet gibi kitabın sonuna kadar ensemizde geziyor. Kitabın sonunda büyük yapbozun kayıp parçasının o hayalet olduğunu anlıyoruz.
Ve tüm bu düğümün ortasında yeni evli, kafası çok karışık bir Juan. Evlenince birinci, ikinci çoğul kişi olmanın yüküyle sırtı hep kambur Juan’ın. Juan, evlenince dört ayağın hep aynı yöne gitmesi zorunluluğuyla yorgun. Küçük bilinmezliklerin ortadan kalkmasıyla heyecanını yitirmekten muzdarip. Marias, Juan’ın sırtını belirsizliklere dayıyor, ona kararsızlığının bedelini ödetiyor. Juan’ın zihninin labirentlerinde okuru yoruyor, oradan oraya savuruyor.
Gizemler, sırlar, hep evin oturma odasında, orta yerde duruyor. Ama sanki romanın asıl meselesi bu gizemi çözmek değilmiş gibi düşünüyor, açığa çıkmasını çok da acele etmeden bekliyorsunuz. Tüm o üstü kapalı duran belirsizlikler elimizden tutup bizi romanın sonuna kadar geçiriyor.
Ana karakterin tercüman olması vasıtasıyla dilin işlevi üzerine düşündürüyor sizi kitap. Dil, bir araç mı, yoksa bir barikat mı? Anlatmak, anlamak ve anlaşılmak için yeterli mi? Dilimizden dökülenler ve barikatın arkasında sakladıklarımız, ilişkide dengeleri nasıl belirliyor? Buradan da anlaşılacağı gibi çokça soru sorduran, didikleyen, okurun aklını ve yüreğini cevapsız sorular yumağında zorlayıcı bir egzersize tabi tutan bir yazar.
Ve Javier Marias ‘ın yazım tarzı: Uzun, gerçekten uzun cümleler..Dallanıp budaklanan, ileriye doğru giderken bir anda arkasını dönen, bir anda elini sağ tarafa uzatan cümleler..Her şeyi söylemeyen, ama bazı şeyleri tekrar tekrar söyleyen, girdaplı bir anlatım. Dolayısıyla oldukça zor, yorucu, ama bir o kadar da lezzetli bir okuma pratiğiydi benim için.
*Sözlerin güvenilmez olduğu,
Javier Marias ‘ın yazım tarzı: Uzun, gerçekten uzun cümleler..Dallanıp budaklanan, ileriye doğru giderken bir anda arkasını dönen, bir anda elini sağ tarafa uzatan cümleler..Her şeyi söylemeyen, ama bazı şeyleri tekrar tekrar söyleyen, girdaplı bir anlatım. Dolayısıyla oldukça zor, yorucu, ama bir o kadar da lezzetli bir okuma pratiğiydi benim için.
*Sözlerin güvenilmez olduğu,Ağız hep doludur ve çoğu lüzumsuzdur...
Bir kadının, Teresa Aguilera'nın intiharıyla başlayan kalbe dokunan müthiş serüven "Beyaz Kalp"...
Bir kez anlatmayagörsün insan, "Her şey anlatılabilir. Başlamak yeter, sonra çorap söküğü gibi gelir kelimeler."
Eser; yeni evli genç bir çevirmen olan Juan'ın geçmişindeki soru işaretlerine cevap aramakla başlıyor, sonra eserin tanıtımında da söylendiği gibi çorap söküğü gibi geliyor her şey.
Ama bir kez duyulunca bir daha unutulmazlar, söylenenler hep bilinir. (S/220)
Javier Marías'la tanışma eserim oldu Beyaz Kalp. Muazzam bir kalem. Bir kurgu, bir hikâye üzerinden öyle şeyler anlatıyor ki...
Dil nasıl bir ayraç hayatımızda?
Susmak ya da konuşmak hayatımızı, geleceğimizi nasıl belirliyor? Ne çok konuşuyoruz, anlatıyoruz. Sözcükler, kelimeler nasıl etkiliyor hayatımızı? 'Ama'lar, 'belki'ler, 'keşke'ler, 'ya da'lar yaşamdaki virajlarımızı belirliyor. Üzüntülerimizi, sevinçlerimi, hayal kırıklıklarımızı, umutlarımızı belirleyen ne çok sözcük var...
Hikâye var evet hikâye yazılmış ama yazılırken de yazarın ustalığıyla bütün bunlar irdelenmiş, usulca konuya yedirilip okurun tabağına sunulmuş...
"Dil yağmur damlası gibidir" ve dinleyen de sonuna kadar şaşırmak ister, biraz daha duymak, uydurulmuş ya da yalan bile olsalar daha çok, daha çok bilmek ister. (S/222)
Okudukça daha çok bilmek isteyeceğiniz, bildikçe daha çok şaşıracağınız müthiş bir eser.
Sıradan bir insanın hikâyesini okuduğunuzu sandığınızda duvardaki portrelere hapsolmuş kadınların sırlarını, annelerin, kızkardeşlerin, sevgililerin hikâyesini okuyacaksınız...
Yazarın, Hamlet'den alıntıladığı pasajla incelememi tamamlamak istiyorum.
Artık biliriz ve bu bizim bembeyaz ya da solmuş ya da korkmuş ya da ürkek kalbimizi lekeleyebilir. (S/228)
Javier Marìas kaleminle fethettin
#1001kitap~~~Edebiyat
"...Ellerim senin rengin;
ama bu kadar beyaz bir kalp giymekten utanıyorum..."
William Shakespeare,
Macbeth ten alıntıyla ve 1ölümle başlayan kitap, yer yer kitap Macbeth esintileriyle de devam eder, Javier Marias in Beyaz Kalp'i geçmişin amansız gücünü ısrarla anlatarak, Juan, babası Ranz'ın iç yaşamı hakkında çok az şey bilir ama Juan evlendiğinde geçmişi yeniden düşünmeye başlar ve gerçekten bilmek istemediği şeyleri düşünmeye başlar. Gizlilik, roman boyunca ortalıktadır, Beyaz Kalp , insan doğasının gizleri, sözleri, yalnızlıkları, yalnızlığına ortak olanlari anlatan zorlayıcı ama güzel 1kitap. Entrika; babanın günahları; sahte ve gerçek durumlar; evlilik ve psikolojik tüm durumları ile Marías, kararsızlığın bedellerini söylenen ve düşünülen sözcüklerle anlatır ve sorgular...
~~~Yapmam gerekeni yaptım, yiğitlik yaptım ve işi bitirdim, iş yapılması gereken 1şeydir ve 1yigitliktir, bu yüzden er ya da geç anlatılır, senin için öldürdüm ve bu benim yigitliğimdir, bunu sana anlatmak da benim sana hediyemdir, yaptığım şeyi bilince beni daha da çok seveceksin, bunu bilmek senin o bembeyaz kalbini lekelese bile~~~
Kitap, 1aile öğle yemeğinin ortasında, yeni evli olan Teresa banyoya gider, bluzunun düğmelerini açar ve kendini kalbinden vurup balayından hemen sonra kendini öldürmesinin sebebini yıllar sonra, bu gizemli durumla, Juan gerçeğe yaklaştıkça kendi ilişkilerini ve ne olduğunu gerçekten bilmek isteyip istemediğini ve kendi yaşamını da sorgulamaya başlar tüm aykırı durumlarıyla...
~~~Uyuyanlar ve ölüler 1er tablodan başka 1şey değildir baba~~~
Rahatsız edici, Beyaz Kalp 2neslin, 2evliliğin, geçmişin amansız gücünün ve bilginin korkunç bedelinin 1tasviri olup ölmeden önce okunması gereken 1001kitap arasındadır, kitabın çok ilginç 1tarafi var okurken 50syfdan fazla
Javier Marias’ın 1991 Ekim ayında yazmayı bitirdiği kitap Beyaz Kalp, 1992 yılında yayımlanıyor ve ben 2020 yılında bu kitabı kitaplığıma dahil edip 2021 yılında da okuma şerefine nail oluyorum. İsmi beni ilk okuyuşta büyülüyor sonra Macbeth’ten esinlenen bir isim olduğunu öğreniyorum ve tabi bende büyülenme ikiye katlanıyor. Başlangıcından sonuna tadı damağımda kalan bir okuma şöleni yaşıyorum, ve iyi ki sözleri eşliğinde kapatıyorum kitabı.
Nasıl anlatılır bu kitap hiç emin değilim, neresinden başlayacağımı düşünüyorum olmuyor, çünkü kitap kronolojik bir anlatıma ya da klasik bir yapıya sahip değil. Kurguyu takip ederken sık sık anlatıcının aklına gelen düşüncelerle bambaşka yerlere savruluyoruz. Buna karşın çok uzaklara götürüp sonra tekrar ana hikayeye bizi döndürüyor yazar. Kurgudaki güçlü merak hissi ise kitabı elinizden bırakmamanıza sebep oluyor, hem de konu bu kadar dallanıp budaklanırken.
Yıllar önce gerçekleşen bir intiharla başlıyor kitap ve ardından ana anlatıcımız sözü devralıyor, daha sonra ise hep onunla devam ediyoruz yola. Onun düşündükleri, hissettikleri, gördükleri ve de duydukları. İsmini söylemek istemiyorum çünkü karakterin ismini kitabın sonlarına doğru öğrendiğimde birazcık durup düşündüm ve vay be ismini yeni mi öğrendim dedim kendi kendime. Bu isimsizlik hali onu benimsememe ve onunla özdeşleşmeme daha da yardımcı olmuş diye düşündüm. Çünkü karakterimiz tam anlamıyla sıradan bir insan bana göre. Sıradan insanın hayatına eşlik etmek onun zihninde onunla bir yolculuğa çıkmak fikri kitaba beni daha da bağladı diyebilirim. O düşünürken onunla beraber kurgudan bir anlığına da olsa ayrılıp düşünmeye başlıyoruz bazı temalar çevresinde.
Yazar kitabın başında verdiği bazı cümleleri neredeyse aynı haliyle kitabın sonunda tekrar sunuyor. Başka bir
Uzun uzun cümlelerine rağmen kelimelerin arasında boğulmana izin vermeyen ve üstüne üstelik konuyu her daim takip edilebilir derecede akıcı tutan; kitabın sonunda da haliyle beni kendine hayran bıraktırmış olan bir yazar ile tanıştım.
Javier Marías..
Marias çok büyük bir Shakespeare hayranı. Beyaz kalp de Macbecth den bir alıntı. Bakınız ki ‘Ellerim senin renginde. Ama bu kadar beyaz bir kalp taşımaktan utanıyorum.’ s65
Her eserin Shakespeare den birer alıntı olduğunu yazarımızı biraz araştırınca öğrenmiş oldum. Hayran olduğum nokta :)
Marias İspanyol bir çevirmen. Hal böyle olunca bu eserdeki Juan karakterimiz de çevirmen olarak karşımıza çıkıyor ve eşi Luisa ile bir çeviri görevinde tanışıyor. Kitabı okurken çevirmen bir yazarın farkını kelime oyunlarına kendinizi kaptırmış olduğunuzu fark ettiğinizde derinden hissedeceksiniz. (Bir yerden sonra hatta yorulup kitaba ara vermek durumunda kalıyorsunuz.) İkinci hayran olduğum nokta kesinlikle Marias’ın dili kullanış tarzı ve dil üzerine kitabın bazı sayfalarına eklemiş olduğu düşündürücü görüşleri.
Kitap Juan’ın balayından yeni dönmüş teyzesinin bir akşam yemek masasından kalkıp tuvalette babasının silahıyla kendisini vurmasıyla başlıyor. Ve bu intihar soru işaretleri ile kitabın sonuna kadar arka plan da hep bizimle kalacak mı derken kitabın sonunda Juanın babasının itiraflarıyla intiharın arka yüzü belli oluyor da derin bir oh çekiyoruz.
Juan ve Luisa ‘ı yeni evlenmiş ve balayına gitmiş bir çift olarak tanıyoruz. Kitap boyunca bol bol geriye kırılmalarla evliliğe ayak uydurmaya çalışan Juanın gördüklerini, yaşadıklarını , yaşadıklarının onda bıraktığı hisleri ve iç sesini okuyoruz.
İşte şimdi başarılı bir eser okudum dediğiniz bir kitap olacak.Sarıp sarmalayan bir olay örgüsü , kelimelerden kopmadan o uzun
Yazarla tanışma kitabım oldu. Cümlelerin uzunluğu 
Marcel Proust un yazım tarzını anımsatıyor. Bu yönüyle okurken edebi bir zevk de veriyor.
Yaşam ve ölüm arasında bir keşif yaptırıyor. Aynı zamanda görülmeyeni gün yüzüne çıkaran hassas bir araştırmayla okurunu derinliklerdekinin keşfine çıkarıyor.
“Verilen verilmeyenle eş, sakındığımız ve uzak durduğumuz şeylerle tutunduğumuz ve yakaladıklarımız aynı, yaşadıklarımız hiç denemediklerimizle bir ama yine de hayatımızı seçerek, eleyerek, reddederek ve bu tıpatıp aynı şeyleri birbirinden ayıran bir çizgi tasarlayarak ve kendi hikayemizi hatırladığımız ve anlatılabilen biricik hikaye haline getiren bir çizgi tasarlayarak geçiriyoruz.”
Marcel Proust un yazım tarzını anımsatıyor. Bu yönüyle okurken edebi bir zevk de veriyor.
Yaşam ve ölüm arasında bir keşif yaptırıyor. Aynı zamanda görülmeyeni gün yüzüne çıkaran hassas bir araştırmayla okurunu derinliklerdekinin keşfine çıkarıyor.
“Verilen verilmeyenle eş, sakındığımız ve uzak durduğumuz şeylerle tutunduğumuz ve yakaladıklarımız aynı, yaşadıklarımız hiç denemediklerimizle bir ama yine de hayatımızı seçerek, eleyerek, reddederek ve bu tıpatıp aynı şeyleri birbirinden ayıran bir çizgi tasarlayarak ve kendi hikayemizi hatırladığımız ve anlatılabilen biricik hikaye haline getiren bir çizgi tasarlayarak geçiriyoruz.”
Okuduğum ikinci kitabıyla Marias beni kendine bağlamaya devam ediyor. Duygusal Adam Marias'a aşık olduğum ilk kitap olduğu için yeri farklı ama yine de okuduğum her kitapta da ona ayrı aşık olacağım gibi duruyor.
Gelelim şimdi Beyaz Kalp'e;
Kitap sadece üç sayfada anlatılan yıllar önce gerçekleşmiş bir intiharla başlıyor. Daha sonra asıl anlatıcımız sözü devralıyor, anlatıcı aynı zamanda da kitabın baş karakteri. Anlatıcının devreye girdiği yerde yine cümleleri iki üç kere okumaya başladım ve acaba Marias için hala zaman uygun değil mi diye düşünmedim değil. Anlatımına alışınca da yine bir şölen başladı.
Konu daha çok evlilik üzerinde işlenmiş. Evlilikle değişen düzenler, uyum sağlama, eşlerin birbirleriyle ilişkisindeki dönüşümler, sadakat, güvenmek gibi pek çok noktası sorgulanıyor. Baş karakterimizin mesleği çevirmen olduğu için kendi içinde sorgulamalara giderken bir yandan da dilin işlevi üzerine de düşündürüyor. Anlamak, anlatmak ve anlaşılmak için dil yeterli mi? Sorguladıklarımızı rahatça dile dökebiliyor muyuz yoksa dilimizle barikatlar mı oluşturuyoruz? Ahh bir de anlatıcının babası sanat danışmanı Ranz var ve onunla da özellikle resim sanatına küçük bir bakış atıyorsunuz. Ayrıca Ranz'ı sadece sanat danışmanı olarak görmüyoruz, hikayenin temel halkalarından da biri olur kendisi.
Okurken ara sıra düşündüğünüz şey ilk üç sayfada anlatılan intihar oluyor. Anlatıcının cümlelerine kapılırken arka planda cinayetin pusu sizi kitabın sonuna kadar takip ediyor. Tüm evlilik, sorgulama, sanat, intihar, aile, dil derken her şey son noktada yapboz gibi yerine oturuyor. Benim için ters köşe olduğum bir son değildi ama Marias'ın kurgusuna hayran bırakan bir sondu.
Beyaz Kalp, Javier Marias'tan okuduğum 4. kitap oldu... Ve tabii ki devam edecek okumalarım️...
.
Neden mi? Çünkü Marias dümdüz okunacak bir yazar değil... Düşündüren, "ben olsam ne yapardım?" dedirten, ne tarafa gitseniz diğer tarafın haklılığı arasında ikilemde bırakan satırlarıyla fethediyor okuru... Cümleleri uzun, anlatımı bazen tekrarlı ama lezzeti muazzam...
.
Kitaplarının girişi can alıcı oluyor Marias'ın... Gizemli bir durumun içine sokup sonra adım adım çözüyor... Mevzu burada o adımlar... O adımlar dallanıp budaklanarak enfes bir ağaç oluşturuyor...
.
Beyaz Kalp bir kadının intiharıyla başlıyor... Anlatıcımızın da teyzesi... Geçmişten geliyor anlatım... Ara ara geçmişe dönerek devam ediyor...
.
Anlatıcı Juan bir çevirmen ve tercüman, birçok dil biliyor... Yeni evli... Babasıyla ilişkisi, evlilik üzerine sorgulamalar, çevirmenlik ile tercümanlığın farklılığı, dil üzerine düşünceleri ve daha birçok sorgulamalar içeren bir roman Beyaz Kalp... Shakespeare'den bir alıntıdan alınmış kitabın adı... Girişte karşılıyor o alıntı bizi... Shakespearesever bir yazar Marias...
.
Bazen beni en iyi anlayan yazarın Marias olduğunu düşünüyorum... Kitaplarını okurken bu his çok ağır basıyor... Ve tabii kesinlikle okumanızı öneriyorum... Ama uyarayım, öyle kolay bir okuma olmayacak... Öyleyse zor metinleri sevenlere gelsin...
Yazar Hakkında
Javier MariasYazar · 18 kitap
İspanyol romancı, deneme yazarı, çevirmen. 1951'de Madrid'de doğdu. Çocukluğunun bir kısmını babası düşünür Julian Marias'ın çeşitli üniversitelerde ders verdiği ABD'de geçirdi. Yazarlık hayatına on yedi yaşında yazdığı Los Dominios del Lobo (Kurdun Toprakları) ile atılan Marias, Madrid Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı eğitimi gördü ve okuldan mezun olduktan sonra bir süre çevirmenliğe ağırlık verdi. Çevirdiği yazarlar arasında Hardy, Conrad, Nabokov, Faulkner, Kipling, James, Stevenson, Browne ve Shakespeare sayılabilir. 1980'ler boyunca Madrid, Oxford ve Venedik'teki çeşitli üniversitelerde, ayrıca Boston'daki Wellesley College'da ders verdi. Reino de Redonda adlı küçük bir yayınevinin başında olan Marias, bunun yanı sıra El Pais gazetesinde köşe yazıları yazıyordu.
Marías, 71. doğum gününden 9 gün önce 11 Eylül 2022'de Madrid'de zatürreden öldü.
Eserleri otuzun üstünde dile çevrilmiş olan Marias'ın Türkçede yayımlanmış kitapları şunlar:
- Beyaz Kalp (Gendaş Kültür, 1999)
- Yarın Savaşta Beni Düşün (Sistem, 1999)
- Ufkun Öte Yanı (Everest, 2000)
- Yazınsal Yaşamlar (Can, 2008)
- Duygusal Adam (Sel, 2009)
