Bok Yoluna Gitmek
Erich KästnerYazar:
Erich Kästner
Çevirmen:
Suzan Geridönmez
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 33 dk.
Sayfa Sayısı:
302
Basım Tarihi:
Haziran 2016
Yayınevi:
Sel Yayınları
ISBN:
9789755708010
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Yıkım edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olan Wolfgang Borchert'in etkilendiği yazarlardan biridir Erich Kästner. Bu eseri de Borchert'i ve yıkım edebiyatını daha iyi anlayabilmek adına okumayı tercih ettim ve hem yazarı hem eserini çok sevdim.
Erich Kästner, 10 mayıs 1933’te, Berlin’de ki opera meydanında, “dejenerasyon ve ahlaki çürümeye karşı! Aile ve devlette terbiye ve edep için!” bağırtıları eşliğinde nasyonal sosyalistler tarafından kitapları ateşe atılan ve III.Reich tarafından apolitik işler üretmeye mecbur bırakılan yazardır.
Yayıncısı tarafından, adının sansüre uğradığı "Bok Yoluna Gitmek" (Der Gong Vor Die Hunde) eserinde Almanya’nın ve onunla birlikte Avrupa’nın onu yutacak dev bir dalgayı görmeksizin suya atlamasını anlatıyor. Hem de yüzme bilmemesine rağmen.
Yayınevine önerilen kitap başlığı "Fabian. Bir Ahlakçının Hikâyesi" alaycı ve yergi niteliğindeki duruşun anlaşılmasına pek az hizmet ediyordu. Kästner, baş karakteri Fabian'ın yönsüzlüğünü, toplumda nereye ait olduğunu belirleyemeyişini gösterip eleştirirken, buna herhangi bir çözüm sunmamaktadır. O, neyin değişmesi gerektiğini değil, sadece bir şeylerin değişmesi gerektiğini biliyordu.Sonuçta Kästner kendini birden çok kez ahlakçı, yani karakterin ve toplumunun gözlemcisi olarak nitelemiştir. Yazarın kahramanıyla kendi arasına belli bir mesafe koyduğuna dair, en önemli işaret, romanın irite edici sonu ve son paragrafın başlığı, yani anlatıcı konumu sekteye uğratan ve doğrudan kamuoyuna seslenen şu talimattır:
Yüzme öğrenin!
Demek istenen şuydu: Fabian yaşama becerisine sahip değil, siz ondan farklı yaşayın!
Bok Yoluna Gitmek ÜzerineEdebiyat
Kültürel ve ahlaki yozlaşmanın, kokuşmuşluğun, faşist nazi döneminin palazlanmaya başladığı dönemde politik ve maddi çıkar uğruna omurgasız yandaş davranışları karşısında ahlaki duruşlarını kormaya çalışan iki arkadaşın üstesinden gelemedikleri toplumsal çöküş karşısında verdikleri fikirsel mücadeleleri anlatılıyor. Tarihte içeri nedeniyle naziler tarafından yakılan kitap olarak biliniyor.
Çöküş ve ahlaki çürümeye karşı, devlet ve ailede namus ve disiplin için; Heinrich Mann, Ernst Glaeser ve Erich Kästner´in yazdıklarını ateşe veriyorum."
.10 Mayıs 1933'de Berlin Opera Meydanı bu sözlerle yankılanırken, Kästner kenarda, kitaplarının genç Naziler tarafından yakılışını izliyordu. .
1930 ların Almanyasında geçen bir kitap "Bok Yoluna Gitmek "ve toplumsal ,siyasi ,ahlâkî bir portresini çiziyor Almanyanın.
Naziler yeni düzen kurmaya başlıyor ve Kastner'in yaptığı gibi çatlak bir ses istemiyorlar tam da Kastner'in düşündüğü gibi...
Güncel gelişmeleri anlamak,tehlikenin farkına vardırmak için yazılmış aynı ismi gibi insanlara diyor ki kitabinda kısaca aynı ismi gibi "Bok Yoluna Gitmeyin "hani o insanlığın koşar adım gittiği yer ...
Kahramanımız Fabian da diyor ki "Yüzmeyi Öğrenin " Artık nereye çekerseniz çekin... .
#okudumbitti📚 #erichkästner #bokyolunagitmek 1933 yılında henüz Nasyonal Sosyalist Partinin Nazi kimliği ile anılmadığı dönemlerde yasaklanarak yakılan bir kitap olan Bok yoluna gitmek, kimi zaman yazıldığı dönemin de etkisiyle #antikahraman özelliği taşıyan Jakop Fabian'nın gerekli donanımlara sahip olmaması sonucu yaşam hakkında lehine kararlar verememesini anlatır. Okunur mu? Hem de...
Bok Yoluna Gitmek, edebiyat tarihinde eşine az rastlanır bir çalışma. Nasyonal Sosyalist hareketin yükselişte olduğu 1931 Almanya'sında; ismi başta olmak üzere önemli ölçüde yayıncı sansürüne uğrayan bir eser, Fabian. Bir Ahlakçının Hikayesi adıyla yayınlanıyor ilk kez. 2013 yılında ise yazarın aslında yayınlamak istediği isme kavuşuyor: Der Gang bir die Hunde / Bok Yoluna Gitmek.
Dönemin siyasi çalkantılarına, insan yaşantılarına, insanların istedikleri ve istemedikleri durumlara maruz kalışlarına, bulmuş olmalarına, yitirmiş olmalarına, sorgulamalarına iki dostun penceresinden açılan bir dünyaya bakıyorsunuz. Ahlâk öğesini dönemin anlayışı ve beklentisi ile keşfedebilmek oldukça keyif verici. Zamanın devinimini, beklenti ve ahlak yaklaşımının dönüşümünü görme fırsatı sunuyor.
Nazilerin henüz iktidar bile olmadıkları bir dönemde yazılan ve yayımlanan bu kitap ağır bir sansüre uğramıştır. Ve o dönem yakılan meşhur kitaplar arasında yerini almıştır.
Çok ilginç bir roman, kendine has bir havası var. Aynı anda bütün karakterlerin ne düşündüğünü anlayabiliyorsunuz. Sonu çok acayip bitti. "NE" diye kaldım. Çok beğendim ama kitabı tam anlayamamış gibi hissediyorum ya da şu an tam sindiremedim, bilmiyorum. Başyapıt mı? Hem evet hem hayır. Kesin olan tek bir şey var, Stefan Zweig kitaplarından daha çok okunmayı hak ediyor.
15.05.21 Eklemelerim:
Evet kitap beni bazı şeyleri düşünmeye itti. Almanya hakkında olumsuzlaşan düşüncelerim bu kitaptan sonra daha da olumsuz oldu. Aslında genel olarak insanlık hakkında düşüncelerim olumsuzlaştı. Yıl olmuş 2021 hala bir sürü ülke bir sürü insan kendini düşünüyor. İnsanlık için üretim yapalım, doğayı katledelim, çöplerimiz uzayda salınsın, ozon tabakası delinsin, iklimler değişsin hiç fark etmez. Deterjandan bin çeşit üretelim, telefondan bin çeşit üretelim, arabadan bin çeşit üretelim sonra "insanlık" hangisi daha iyi diye araştırsın bulsun en iyisini, en iyisini araştırırken harcadığı vaktin hiçbir değeri yok. Bu ürünler üretilirken insanların harcadığı zamanın hiç değeri yok. Kullanılmayan , ziyan olan ürünlerin ve gezegene verdiğimiz zararın hiç önemi yok.
Sahi biz neden üretim yapıp duruyoruz ya? Çeşit çeşit plastik oyuncak, tabak, paket. Gerçekten bunun insanlığa faydası var mı?
Bir yerlerde bazı insanların açlık, susuzluk çekmesini neden kabul edip saçma sapan şeyler üretip tüketmeye odaklıyız?
İnsanlara eğitim verip verip, "savaş" gibi akıl almaz şeyleri nasıl normal karşılayabiliyoruz bu çağda hala?
Yetmedi mi dünya savaşı?
Nedir bu eğitim? Normalimizi küçük zihinlere kabul ettirmek. Her öğretmenin normali o kadar farklı ki... Her ailenin normali o kadar farklı ki... Olmuyor hala aynı hatalarla devam ediyoruz. Corona yüzünden evimizden çıkmıyoruz ama hayalimiz eskiye dönmek
Bok Yoluna…
"Çöküş ve ahlaki çürümeye karşı, devlet ve ailede
namus ve disiplin için; Heinrich Mann, Ernst Glaeser ve Erich Kästner'in yazdiklarni ateşe veriyorum."
10 Mayis 1933'de Berlin Opera Meydanı bu sözlerle yankılanırken, Kastner kenarda, kitaplarının genç Naziler tarafından yakılışını izliyordu.
Almanya'daki politik ve ahlaki çöküşü eleştiren roman, uyarıcısı olduğu yozlaşmanın hışmına uğramıştı. Naziler henüz iktidarda bile değilken ağır bir sansüre ugrayan kitap, bu kez tamamen yasaklanıp ateşe mahkûm edilmişti.
1930'ların Almanyası’ndan 2000'ler Türkiyesi’ne (Şu an 2020’lerin diyebiliriz) dikkate değer bir pencere açacağını düşündüğümüz Bok Yoluna Gitmek, politik ve ahlaki yozlaşmanın sonuçlarıyla erken bir yüzleşme şansı veriyor... (Arka Kapaktan)
Bok Yoluna Gitmek Erich Kästner
Bok Yoluna Gitmek Erich Kästner
Eseri çok beğendim. İsmi yazdığı çocuk kitapları ile anılan bir insanın bu derece harika, sürükleyici ve düşündürücü bir kitap yazmış olduğunu beklemiyordum. Oysa bir Alman eleştirmenin Kästner hakkinda 'keşke daha çok roman yazmış olsaydı' demiş olduğunu okumuştum daha önce. Ve evet, ben de katiliyorum kitaptan sonra bu düşünceye. Kitaba başlar başlamaz sizi içine çekiyor. Akıcı şekilde devam ediyor. Bir an olsun sıkılmadım. Karakterler inandırıcı ve dolu dolu. Hayatın anlamsızlığıyla boğuşan, büyük şehirde bir şeylerin (iş ve kariyer) veya birilerinin (onu jigolo olarak tutmak isteyen) ayartmalarına karşı sürekli bir tiksinti ve alet olmak istememe duygusuyla karşı koyan genç bir adamın hikayesi. Bir ahlak abidesi değil belki, ama ahlaki bulmadığı şeylere de teslim olmayacak güçlü bir karaktere sahip. Kitapta çok başarılı toplum eleştirileri var. İnsanarası ilişkilerin zorluğunun altı çizilmiş bana göre. Aşırı keyifle okudum, bu sene okuduğum en güzel kitaplardan birisiydi. Çocuk kitapları dışındaki eserlerini okumak isterim, elime geçtikçe okuma niyetindeyim.
Kitapla kalınız...
Reklam
Yazar Hakkında
Erich KästnerYazar · 24 kitap
Emil Erich Kästner (d. 23 Şubat 1899, Dresden - ö. 29 Temmuz 1974, Münih) Alman yazar.
I. Dünya Savaşı'na katıldı. Savaştan sonra liseyi bitirdi ve Üniversite de Alman dili, tarih, felsefe ve tiyatro tarihi okudu. Gazetelerde redaktör ve tiyatro eleştirmeni olarak çalıştı. 1933'te iktidardaki nasyonal sosyalistler bütün kitaplarını yaktılar. İki kez Gestapo tarafından tutuklandı ve 1943 yılında yazı yazması yasaklandı. Savaştan sonra tiyatro ve film alanlarında çalıştı. 1966 yılında edebiyat çalışmalarına son verdi. 1974 yılında Münih'te öldü. Yaşamı boyunca yapıtları için pek çok ödül aldı. Çocuklar için yazmış olduğu kitapları bütün dünyada çeşitli dillere çevrildi. Kästner, Alman çocuk edebiyatında yeni bir çığır açmış, çocuk kitaplarını gerçekçi temeller üzerine oturtmuştur.
