Ədəbi cəhətdən xüsusi mütaliə lətafətinə malik, oxuduqca səhifələri bir-birinə calanan, amma bir o qədər də bitməsini istəməyəcəyiniz bir əsərdən bəhs etmək istəyirəm. Bu əsər daha öncə “Dan ulduzu” kitabı ilə tanınan yazar Elçin Əzimlinin “Çağrı” romanıdır. Bu romanın misra aralarında vətənin dəyəri, sevgi, şövq, güc hərisliyi, qadın qüvvəti (bəli, zəifliyi deyil, qüvvəti), analıq duyğusu, atalıq məsuliyyəti, vərasət, tarixi gerçəklər, savaşın vəhşəti, həqiqi nəciblik, həsrət, ayrılıq, vəhdət, səfər, bağışlanma kimi bir-birindən güclü motivlərin işlənməsinə şahid olacaq, mənim kimi siz də əsəri mütaliə edib bitirdikdən sonra bir müddət boşluğa düşəcək, əsərin sehrindən qopmaq istəməyəcəksiniz. Bu əsərdə tarix, mənəviyyat, fəlsəfə, ədəbiyyat, irfani biliklər vəhdət təşkil edir. Bədii dili əvəzolunmaz təsvirlər, məcazlar, bənzətmələrlə zəngin olan “Çağrı” əsərini oxumağı həm tarixi, həm ədəbiyyatı sevənlərə tövsiyə edirik. İndi isə keçək əsərin süjet xəttinin təhlilinə. Diləyənlər əsəri oxuduqdan sonra təhlilə nəzər yetirə bilərlər.
XIII əsr, Mavəraünnəhr, Zərəfşan çayı sahilləri, torpaq yuvalarından başını çıxarıb yazın gəlişini qarşılayan “kelegü”lər – sünbülqıranların insan qorxusu, qədim türkün Torpaq Ana ilə bağı ilə başlayan Elçin Əzimlinin “Çağrı” tarixi romanı Çingiz xanın dünyanı lərzəyə gətirdiyi bir dövrdən bəhs edir. Amma bu əsərin baş qəhrəmanı nə Çingiz xan, nə monqol ordusu, nə də başqa biridir. Əsər Mavəraünnəhr ərazisində qarluq obasının təsviri, qarluqların Zərəfşan sahilindəki məskəni – Qayalıqda baş verən proseslərin alovlanması, qarluq hakimləri – Laçınoğullarının ailə məzarlığının yerləşdiyi Laçın qayasındakı mağaraya yad adamın, fiziki cəhətdən qarluqlara, hətta onların heç bir zaman görmədiyi görünüşə malik olan başdan ayağa – kirpiyindən əbasına