Yazar:
Colette
Çevirmen:
Azra Erhat
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
2013
İlk Yayın Tarihi:
1955
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Chéri
ISBN:
9789755102863
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kısasa Kısas ya da "Çok Kullanılmış Erkek Evlat"Edebiyat
Colette! Evet, Colette. Dul, Karadul! Dansını beğenmediği erkeğini afiyetle yerken, ceza ya da ecza olsun için, aynı zamanda, kendisini de yeyip -tüketen, kara, kapkara bir dul! Tam sekiz gözlü, ruhu tavan arasında ama çatlaklardan sızan ışık hüzmelerinden , sürekli ruhuna yeni yollar bulup kendini yeniden kuran ama tam iyileşiyorum derken de adeta bir kirmenden yapılma örümcek gibi, kendi etrafında hızla dönüp, kendi kendini yeniden hapseden bir varoluş öznesi...
Gelgelelim bir önceki okuduğum Dişi Kedi kitabının incelemesinde arz ettiğim üzere, artık sakin bir hayat isteyip ( çok şey mi istedi idi sanki? ) kendisinden bir kızcağazı olan, ikinci eşi Henri de Jouvenel’in, onu aldatmasıyla ateşlenen bir intikam mevzuu vardı Colette’in, işte bu mevzuu üzerine, eşinin, bir önceki karısından olan oğluyla yatma, ve Jouvenel’i duygusal olarak yaralama girişiminden hareketle yazdığı bir kitap Colette’in bu kitabı.Daha doğrusu bu yaralama girişiminden çok sonra, yaptığı eylemin, ayartmanın, bir nevi sağlamasını yapıp, kendisini de onayladığı bir kitap bu kitap.Demek ki Colette de, her insan gibi, bütün aldığı öclerin, kalıcı bir teşhirini de sonsuzluğa emanet etmek istemiş ibret olsun diye. ..
İşte bu bilgiden hareketle okumağa başladığım Cicim’e, çok enterasan beklentiler içerisinde giriverdim ama öyle transparan, kırmızının bütün tonlarını içeren bir öykü toplamıyla da açıkcası karşılaşmadım. Tam bu noktada da Colette’in yazınsal başarısını, ağdasız ve nefis denilebilecek üslubunun da sonuna kadar keyfini sürdüm. Bu arada sakın ha! Colette’in öyle ensest, sapık vb gibi yaftalarla kendinizi negatif şekilde donatıp bu kitaba başlarsanız, kitabın katiyyen nektarını alamayacağınızı baştan bilin.
Bu kitaba battal bir novella diyebiliriz. Kurgudaki
Tam adı Sidonie-Gabrielle Colette olan, Fransa’nın en çok bilinen kadın yazarlarından ve edebiyat dünyasının ayrıksı ismi olarak biliniyor. Colette’i ilk defa okudum. Açıkçası, defalarca “diyalog romanlardan” hazzetmediğimi dile getirmiştim -tiyatro oyunları dışında tabii. Amma ve lâkin, oyun yazarı kimliğini, ustaca romana yedirmiş, beni son sayfaya dek sürükleyip durdu. Kendi açımdan, bu büyük bir başarı.
Colette, Cicim’i 1944’te yazmış. Girişteki biyografisini okumanızı tavsiye ederim, çünkü yaşam-öyküsünün romana yansımaları, aynadaki netlik kadar bariz. Pek çok evlilik yapmış, para kazanmış için kabare sanatçılığı yapmış... Colette’in çakma sosyete manzaralarını yansıtmasını keyifle okudum. Dönemin ahlâki anlayışı ve şekillendirdiği toplum yapısını da ele alıyor.
Yazar, çok klişe ve kalıplaşmış yaşlı erkek (genç erkek), yaşlı kadın(genç kadın) ve genç metresten (olgun metres) oluşan klasik üçlüyü Cicim’de tersine çevirirken, akıllara kazınmış bu toplum alışkanlığını ve (nasıl alışkanlıksa o artık) ezberi de bozuyor.
Okuduğuma çok memnun kaldığım, trajikomik yapısıyla insanı şaşkına çeviren, karekterlerin farklılığının üstüne, romanın çizdiği güzergâhı tahmin edememek, lezzete lezzet katıyor. Yakın zamanda Collette’in hayat hikâyesi sinemaya da uyarlandı. Başrolde Keira Knightley oynuyor. En kısa sürede izlemek istiyorum. Okuyun, okutun efendim.
*Metin içeriğine dair olaylardan bahsederek okuma zevkini kaçırabilecek unsur uyarısı *
Léa, 50 yaşında hedonist, görmüş geçirmiş, usülleri ve kültürü olan soylu bir kadındır. Kendini diğerlerinden ayırdığı benzer özellikler taşıyan anasının gözü kadınlarla gündem ve gösteriş alışverişi yaparlar. Bu kadınlardan birinin oğlu olan 25 yaşındaki Chéri’yle altı yıl birliktelik yaşarlar. Bu birliktelik sırasındaki iletişimleri ego savaşları gibidir. Léa hep Chéri’sini öğütleri ve öğretileriyle; neyi nasıl yapması gerektiğini deneyim farkını kullanarak üstünlük taslayarak çiğner. Léa her zaman çok anlayışlı ve kibardır da. Güzelliğinin farkında olan Chéri ise buna karşılık hayata dair üstün öğretiler kazandığına inanmaktayken gençliğini yakmaktadır. 19 yaşından 25’ine kadar Léa ile geçirmiş olduğu zamanı güzel bir genç kadınla evlenerek sonlandırdığını düşünürler. Fakat o sırada yavru ceylanıyla tanışan tazı kendini üç aylık bir depresyona sürükleyecektir. Hikayenin sonunda Léa müthiş acısına rağmen Chéri’yi çılgın bir anne tarafından değil de bir sevgili tarafından gençliği gençlikte öğrenmesi üzere itekler.1 İçerisinde iken değil sonrasında anlamış olduğumuz sonuçların trajik kabülüyle sonlanır.
1. “Ben de Lili kadar bitiğim… Çabuk, çabuk, küçüğüm, git gençliğini ara. Kocakarılar senin gençliğini ancak kemirdiler, ama o hala var, seni bekleyen genç kadında ara gençliğini. Gençliği onda tattın. Gençliğin doyurmadığını, fakat her zaman ona dönüldüğünü bilirsin. Hem karşılaştırma yapmaya dün geceden başlamadın… Ama ne diye öğüt verip duruyorum, ruhumun soyluluğunu göstermek mi istiyorum? Sizin ikinizle ilgili ne biliyorum ki! O seni seviyor muhakkak. Senin üzerine titremek sırası onda şimdi. O seni sapık bir anne gibi değil, bir sevgili gibi sevecektir. Sen ona şımarık
cheri - colette
bekledigimden daha az entrika ve olay vardı daha çok his ve duygular yoğunluktaydı yine de beğendim güzel bir fransız klasiği, dili eski fransızca gereği bana biraz ağdalı geldi
Orta yaşlı eski kibar fahişe, yine kendi çevresinden bir arkadaşının yeniyetme oğluyla yaşadığı aşk. Roller değişmiş, bu defa genç erkek yaşlı kadın aşkı. Esas oğlan evlenmeye karar verir, kendine uygun! akranıyla evlenir ne çare ki aradığını bulamaz (ne aradığını aslında kendisi de bilmiyor) eski sevgiliye dönmek ister, reddedilir, vs vs (yazarın da vaktiyle kendinden yaşça hayli küçük üvey oğluyla aşk yaşadığı dedikodusu varmış, bu açıdan bakınca kitap belki biraz daha ilginç gelebilir) vakit bol yapacak iş yoksa okunabilir #colette #fransızedebiyatı
Benim kitabi çok sevmemin nedeni karakterlerin farklılığı mı donemin ahlak kurallarına bakış açısı mi yoksa Colette’in normlara meydan okuyan karakterini romana yansıtması mı bilmiyorum. Belki de hepsidir. Ama beni en .ok etkileyen toplumun ahlak anlayışına tam olarak uymayan bir konunun bir kadın yazar tarafından 1944’te yazılmasıdır.
Ah Colette! Romanlarını nasıl bir duyguyla yazdın, nasıl bu kadar bağladın beni kendine, okurken ki heycanımı nasıl anlatsam… Dediğin gibi gerçekten sadece hayal ürünü olan bir şey değil bu, anılarının ve deneyimlerinin çağrışımı bu yazdıkların. Kadın nesnesinin nasılda değişik bir açıdan erkeğe yansıtılmış hali “Cicim.” Döneminin ve edebiyat tarihinin en norm dışı yazarlarından Colette kişisel hayatında da pek çok defa bir erkeği sevmeyi denemiş, farklı evlilikler yapmış, kendi parasını kazanmış, kabare sanatçılığı yapmış. 81 yaşına kadar yaşayan Colette imrenilen yaşamı ve başarılı edebiyatıyla kendi kaderini de kendi tayin etmiş.
Edeibyatta, tiyatroda, sinemada, müzikte hatta sanatta bile kadın ve erkek ilişkisi üzerine eserler bulunmaktadır. Tabi ki bunlar her zaman bizim klasik romantizm anlayışımıza uygun değiler. Colette kitabında olgun bir kadın (Lea) ve genç bir erkek (Cicim) arasındaki bağı, ilişkiyi, sevgiyi, aşkı, cinselliği, paylaştıkları duyguları temel almıştır. Lea’nın seneler önce himayesine aldığı Cicim’le olan ilişkisi gün gün büyük bir aşka dönüşmüştür. Birbirlerinin çok seven Lea ve Cicim’in hayatı Cicim’in annesinin onu evlendirme isteğiyle tamamen alt üst olurken ikilinin iç dünyasına yaşadığı acıyı Colette bizimle paylaşıyor. Lea’nın Cicim’in evlenmesi ardından onu unutmak için bir süre ortadan kaybolması, Cicim’in eşiyle gittiği balayı sonrası Lea’yı bulamaması evliliğini umursaması kederinden perişan olmasını okuyoruz aslında. Lea’nın geri gelmesinin ardından ona koşan Cicim hem onun aşkını istiyor hem de eşinin gençliğini… Colette kitabında büyük aşkı ve genç bir beden arasında kalan Cicim’in, yaşlılığın etkisiyle kendinde kusur arayan fedakar Lea’nın kah komik çoğu zaman hüzünlü yer yer ateşli hikayesi anlatmakta.
Puan vermedi·150 syf.··
Beğendi
·2024 24. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 25 Şubat 2024 00:00
Paris’in Altın Çağı : La Belle Epoque
İkinci Fransa İmparatorluğu ve Prusya Krallığı arasında çıkan veraset savaşı sonrası sağlanan barış dönemi ile Birinci Dünya Savaşı başlangıcına kadar süren refah dönemi…
Başka bir deyişle 1880 Fransa’sında yaşanan, güzelliğin, kadın figürlerinin, kadın güzelliğininin öne çıkarılmasından dolayı bu ismi almış.
Neden şimdi bu bilgiyi paylaştığıma gelince…
#sidoniegabriellecolette bu döneme damgasını vurmuş bir kadın.
Edebiyatla ilişkisi ilk eşi olan yazar #henrigauthiervillars ‘ın kendi adıyla yayınlattığı ve çok ses getiren #claudine roman serisiyle başlamış. Boşandıktan sonra altı yıl müzikhollerde şarkıcılık yapmış.
#moulinrouge ‘da sahne alırken kıyafetinin açılması onun “Skandallar Kraliçesi” olarak anılmasına sebep olmuş.
Kendisini “erotik bir militan” tanımlayan cüretkâr Colette esasında yalnızlık ve zorluk dolu yıllar yaşamış.
O, küllerinden doğan bir #zümrüdüanka …
O, “Gigi, Cicim, Dişi Kedi, Duygusal Sürgün, O Zevkler, Avare Kadın” eserlerini edebiyata kazandırmış bir savaşçı.
Colette ‘ye gelince: Kurtezan Lea de Lanval ve meslektaşı Charlotte az önce bahsettiğim #labelleepoque dönemi kadınları.
Lea, geçen onca seneye rağmen güzelliğinden hiçbir şey kaybetmeyen hayat tecrübesi olan bilgili bir kadın. “Cicim” karakteri ise arkadaşı Charlotte’un güzelliği dillere destan biricik oğlu.
Colette, kimi zaman aşkın ve nefretin doruklarında gezindiği kimi zaman şefkatli bir “anne-oğul” (aralarındaki 30 yaştan ötürü) ilişkisi gibi olan bu birliktelikle toplumsal normları yerle bir edecek ölçüde cüretkâr bir Paris panoraması çizmiş.
Cicim kitap YorumuRoman
Selam arkadaşlar
Kitaptan önce biraz Colette den bahsetmek istiyorum. Colette; Parisli, sivri dilli, şahsına münhasır bir yazar.. Claudine serisi ile yazarlık hayatına başlayan yazar, burjuva toplumunu, özgürlüğü, erotik temaları ele alır kitaplarında.. Cicim kitabında ise Colette'in kendi hayatından izler taşıdığı söyleniyor. Kendisini aldatan kocasından intikam almak için kocasının ilk evliliğinden olan üvey genç oğlu ile beraber olduğu söyleniyor. Filmi de olan bu kitap da ise 50 yaşına yakın Lea ile bir fahişenin genç oğlu Cheri (cicim) ile yaşadığı aşk ve ilişkiyi konu alıyor. Nükteli, farklı dili olduğu kesin yazarın ancak Paris'in siyasi, sosyal durumları ile ilgili yüzeysel değil de daha derin eleştiriler olmasını beklerdim. Kitabın kapağını içeriğinden daha çok beğendim.
Yaşı kendisinden daha büyük bir kadınla, annesinin arkadaşıyla yaşadığı ilişki ve Cicim (Cheri)’in hikayesi...
İhtiyaçlar, ilişkilerindeki dinamikler, hayatlarında olan eksiklikleri birbirlerinden tamamlamaları, içsel konuşmaları çok etkileyici. Kitap boyunca bu ilişki açıklığıyla , derinliğiyle ve özellikle yazarın anlatımıyla beni çok etkilerken, içinde barındırdığı -belki de sömürü ya da istismar diyebileceğim- durumlarla da öfkelendirdi diyebilirim.
Cicim’in duygusal olarak yoksunluğunu Lea’da gidermeye çalışması ve onun da bu ilişkiyi besliyor olması... Bende uyandırdığı duygulardan arındırdığımda, aslında günümüz gerçekliğinden ne kadar çok iz barındırdığını düşündüm. Madame Peloux karakteri çocuğuna duygusal anlamda hiçbir yatırım yapamayan, sınırlarını belirlemeyen bir anne olarak onun hayatında ne büyük etki yarattığının farkında olmadan hayatını sürdüren bir kadın. Belki de bunu kasti olarak yapıyor. Ya da başka türlüsünü bilmiyor.
Cicim’in çocukluğundan bir bölümü şöyle anlatıyor yazar:
“Henüz peltek peltek konuşurken, hizmetkarların en aşağılık dedikodularını topladı. ... Şekerlemeler karnını ağrıttı, akşam yemeği unutulduğunda açlık sancılarına katlandı. Yarı çıplak ve üşütmüş halde ıslak güllerin arasında oturup annesinin onu sergilediği Çiçek Festivali’nde sıkıntıdan patladı. Ama on iki yaşında ona “Küçük Şaheser” diyen Amerikalı bir hanımın oynaması için kendisine avuç dolusu para verdiği yasadışı kumar salonlarında eğlendiği de oldu.”
Kısacası içinde barındırdığı büyük bir hikayeyle beni etkileyen bir kitap oldu. Ama zaman zaman çeviriden kaynaklandığını düşündüğüm zorlanmalar yaşadım. Yine kendi dilinden okumayı isteyeceğim bir kitap oldu.
Ayrıca Colette’in hikayesini okumak ve onun nasıl bir yazar olduğunu görmek de kitabı bambaşka bir konuma
Yazar Hakkında
ColetteYazar · 18 kitap
Askeriyede yüzbaşıyken yaralanan ve bu nedenle küçük bir memurluk görevine getirilen bir babanın kızı olarak doğan Gabrielle Sidonie Colette, Burgundian kasabasında, Saint-Sauveur-en Puisaye'de doğdu. Çocukluk ve genç kızlık yıllarını taşrada geçirdi. 20 yaşına geldiğinde kendisinden 15 yaş büyük olan yazar ve eleştirmen Henri Gauthier-Villars ile evlendi. Bir süre serbest yazar olarak çeşitli dergilere yazılar gönderen Colette, Belçika Akademisi ile Acaremie Goncourt üyesi oldu.
1906 yılına gelindiğinde Gabrielle Sidonie Colette, dul bir kadındı. Paris müzikollerine ve Moulin Rouge'a girdi. Başarısız bir yazar olan ilk kocası Henri Gauthier-Villars yönetiminde özyaşamsal çizgiler taşıyan ve çok sevilen "Claudine" romanlarını kaleme almaya başladı. 1900'lü yılların başında "Claudine Okulda", "Claudine Paris'te", "Claudine Evli", "Claudine Gidiyor" adlı kitapları çıkardı. Sözü edilen bu kitaplarda yaşamı tanımaya çalışan akıllı bir kadının çocukluğunu, gençliğini ve evliliğini anlatır. Dört kitabında ortak kahramanı olan Claudine'ın, özgürlüğünü kazanmaya çabaları burjuva toplumu fazla irdelemeden erotik bir sonla noktalanır. Yazdıklarıyla kendi yaşamını temel olarak ortaya koyan Gabrielle Sidonie Colette, gerek "Claudine'ın Evi" gerekse "Sido" adlı romanlarında kendi çocukluğunu, yaşadığı memleketin özelliklerini ve annesini anlatır.
Yapıtlarında Paris müzikhol dünyasını da sık sık irdeleyen yazar, bu çevreyi olabildiğince açık bir dille konu etmekle birlikte toplumsal-eleştirel derinlik kazandıramaz. Genç bir teğmene duyduğu aşk nedeniyle kendi kişiliğini bulan revü şarkıcısı "Mitsou" ve zengin bir hayat kadını olan annesinin bir arkadaşıyla dostluk kuran üçkağıtçı "Cheri"nin yaşamını anlattığı romanlar, yazarın olaylar karşısındaki yüzeysel değerlendirmelerine ışık tutacak niteliktedir.
"Yeşil Başaklar" ve "Kediler" adlı romanlarında ise aşk ilişkilerini, özellikle de kadınların duygu dünyasını çevre ve yaşam koşulları içinde ince bir duyarlılıkla ele alan yazar 1954'te Paris'te yaşamını yitirmiştir.
