Çinko Çocuklar
Svetlana Aleksiyeviç
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 6 dk.
Sayfa Sayısı:
392
Basım Tarihi:
Şubat 2018
İlk Yayın Tarihi:
1989
Yayınevi:
Kafka Kitap
Orijinal Adı:
Rusça: Цинковые мальчики [Tsinkovyye mal'chiki]
ISBN:
9786054820641
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Savaşla ilgili gerçekleri okumak korkunçtur ama onu tanımamak daha korkunçtur!..
Çok fazla şiddet, cok fazla kan, cok fazla acı ve cok fazla gerçek barındıran bir kitap...
İnsanları imar masalı ile kandırıp daha askeri eğitim almamış çocukları bu masalla 10 yıllık savaşa sürükle, sonra da bu savaşı işgal olarak kabul et, daha sonra da hataydı, unutun de !!!
Peki arkadaşlarının kalıntılarını toplayan askerler bunu nasıl unutsun?
Eşini, dostunu, evladını, kardeşini son defa yüzünü bile görmeden çinko bir tabutta teslim alıp, tabutu dahi açmalarina izin verilmeden gömen anneler ,eşler, yakınları bunu nasıl unutsun?
Çocuklar savaşa gönderilir.
Bazıları ölür, savaş alanında parçalanır.
Bazıları bacaklarini kollarını orda bırakıp paramparca döner.
Bazilari ise tek parça olarak döner fakat içleri paramparçadır.
Hangileri daha şanslıdır?
Savaş dokunduğu herkes üzerinde iz bırakır.
Başta da yazdığım gibi ,savaşı tanımamak korkunçtur.Okuyun ki savaşın iç yüzünü görün.
Öyle bir günde okunacak eser değil...
Çünkü öyle okumaya ne dayanacak gücünüz nede takatiniz vardır...
1979'da başlayıp taaaa 1989'da kadar devam eden Afgan - Rus savaşını konu almakta kitap. Milyona yakın Afganlı sivil, on binlerce ise Rus Askerin hayatını kaybettiği savaş.
Ve bu savaşa katılan Rus Askerlerin anılarından oluşan bir kitap...
Her tarafı çivili çinko tabutlar içinde ailelerine teslim edilen ölü Rus askeri bedenleri...
Svetlana Aleksiyeviç hakkaten çok başka bi yazar.
Hem kalemi olsun,
Hem değindi konular,
Hemde yazma şekliyle bambaşka...
Bu uygulama sayesinde tanıyıp çok sevdiğim yazarlardan sadece Bi tanesi...
Tarihi gerçeklerden uyarlanmış kitap severler mutlaka bu eseri okumalı.
İyi okumalar, güzel paylaşımlar ️
Kimin savaşıydı bu savaş? Annelerin savaşı...Edebiyat
Aleksiyevic'in kitabı bir annenin Afganistan'dan fiziken sağ çıkan ama zihnen ölü olan, hem kendine hem çevresine yabancılaşmış oğlunun hikayesi ile başlıyor. "Keşke..." diyor annesi, "keşke ölmüş olsaydı da mezarına çiçekler götürseydim..."
Savaşmamış olanlar, savaşın Afganistan'da bittiğini düşünüyor. Ama anlatılan tüm hayatlarda herkes aynı şeyi söylüyor: "bizim asıl savaşımız döndüğümüzde başladı."
Öncelikle kitabı okumak benim için inanılmaz zordu. Her gün okumama rağmen bitirmem tam iki haftamı aldı. Bunun en büyük sebebi kitabın tam bir anıt mezar olması. Okurken yazılan her şeyin gerçek olduğunu bilmek insanı derin bir hüzne sürüklüyor; yaşanmış ve yaşanmamış hayatlar için yas tutuyorsunuz.
Gazilerin hayat hikayelerini okumak...Biraz önce birlikte güldükleri arkadaşlarının bir an sonra yanı başlarında kafaları dağılmış, iç organları dışına fırlamış hatta onlardan kalan et parçalarını kayalardan kazıdıkları hikayeleri okumak... Öldürülen arkadaşlarının cebinden hiç gönderilmeyen mektupları topladıklarını okumak... Ölenler için yas tutarken sağ kaldıkları için sevinmelerinin getirdiği suçluluk duygularını okumak... Ne için öldüklerini bile bilmemelerini okumak... Hatta savaş devam ederken kahraman ilan edilip savaşın başarısızlığı kabullenildikten sonra herkesin onlara "siz birer hataydınız!" demelerini, katil ilan edilmelerini okumak...
Gazi hikayelerinden daha üzücü olan bir şey var ki o da kesinlikle annelerin hikayeleri. Bir askerin de söylediği gibi "bu savaş annelerin savaşı." Hangi taraftan olduklarının bir önemi yok; Afgan da olsa Rus da olsa kaybeden taraf hep anneler olmuş. Bunu da şu cümlelerle anlatmışlar ki bence kitaptaki en anlamlı cümlelerden biriydi: "Bizim yaralı bir askerimiz ölürken, yattığı yerden annesinin adını
Svetlana Aleksiyeviç’ten okuduğum ikinci kitap Çinko Çocuklar oldu. Yazardan okuduğum ilk kitabı elime aldığımda bundan yıllar önceydi: Çernobil Duası. Çernobil felaketine tanık olan insanların gerçek hikâyeleriydi bunlar ve kitabı çok beğenmiştim, hatta sonra Çernobil’i izlemiştim, dizisini yani. Aleksiyeviç yalnızca yazarlığıyla tanınmıyor, aynı zamanda gazeteci olduğu için kitaplarını kurgu olarak değerlendiremiyorum aslında, bu acılara tanık olanlara ses olmak için, dramatik olaylar hakkında insanlarla röportajlar yapıyor.
Çinko Çocuklar’ı da çok merak ediyordum… 1979-1989 yılları arasında yaşanan Sovyet- Afgan Savaşı’nın izlerini taşıyor bu kitap. İz demek hafif kalır tabii, çok keskin hatlarla savaşın acımasız ve gerçekçi yönleri yansıtılıyor, sanki ben de oradaydım. Yalnızca savaşı yaşayanlarla ve şahit olanlarla sınırlandırılmamış bu eser, savaş sonrasındaki süreci ele alıyor: Oğullarını, babalarını ve eşlerini hasretle bekleyenlerin trajedisi de işleniyor. Kitabın son kısmında, yazara karşı açılan davayı ve davanın detaylarını sunan belgeleri de okudum. Onunla röportaj yapan insanların çoğu, artık öyle düşünmediklerini, fikir değiştirdiklerini, anlattıklarını abartıp ve değiştirip öyle yazdığını bildirmişler. Tabii ki bunun arkasında çok daha kötü ve güçlü bir sistem var, o insanları buna zorlayan ve bu duruma iten bir şey… Maalesef yaşadığı ülkede barınamamış Aleksiyeviç, uzun yıllar başka ülkelerde sürgündeymiş. Çok sonra geri dönebilmiş. Sırf bu nedenlerle bitirmeye çalıştım doğrusu, yazdığı eserler nedeniyle haksızlığa uğramasını sindiremedim.
Çernobil Duası’ndan da fazlasıyla etkilenmiştim ama bir şekilde okumuştum, Çinko Çocuklar ise elimde süründü. Okumam bir hayli zamanımı aldı. Yaşananların gerçek olması, kanlı ve canlı sahneler, çaresizlik,
2015 Nobel Edebiyat Ödülü
“Zamanımızın acı ve cesaret anıtı olan çok sesli yazıları için”
.
Aslında bir gazeteci olan yazar bu kitabında Sovyetler Birliği-Afganistan savaşının farklı insanların röportajları üzerinden kolaj halinde kitaplaştırmış. Türüne roman-orotoryo diyen de varmış. Çünkü gerçekten kitap bir ağıt resmen. Savaşa katılan gencecik erkerden,ölenlerin annelerine,hemşireden ,subaylara, en çok da ölenlerin annelerine sorulmuş savaş . Okuduklarım canımı yaktı. Çok acımasız,çok üzücü şeyler. Ama bir o kadar da gerçek. Savaşın her iki yönünü de görebiliyorsunuz ve çoğu kişi döndükten sonra kandırıldık diyor üstelik. Erkekler savaş sonrası duyarsızlaşıp,öldürmeyi alışkanlık haline getirmiş. Kadınlarsa kayıpları nedeniyle major depresyondan hayat boyu çıkamamış. Bu arada kitabı sonuna kadar okumak yürek istiyor baştan söylemesi.
.
Yazarın Ödül sonrası konuşması ise bence muhteşem. Okumanızı yada dinlemenizi tavsiye ederim. Nette Türkçe’ye çevrilmiş hali var. Ama ilk başını burada paylaşayım;
.
Sevgili dostlar,
Bu kürsüde tek başıma durmuyorum. Etrafımda sesler var, yüzlerce ses... Sesler her zaman benimle, çocukluğumdan beri.
Çocukken köyde yaşıyordum. Biz çocuklar sokakta oynamayı seviyorduk, ama akşamları, yorgun argın ninelerin -bizim orada nasıl derler- konuşlandığı banklar, mıknatıslıymış gibi bizi kendilerine çekiyordu. Hiçbirinin kocası, babası, erkek kardeşi yoktu. Savaştan sonra köyümüzde erkek olduğunu hatırlamıyorum. Savaş sırasında her dört Belarusludan biri, cephede veya partizanların yanında savaşırken öldü.
Savaştan sonraki çocuk dünyamız, kadınların dünyasıydı. Her şeyden çok aklımda kalan, kadınların ölümden değil, sevgiden bahsettiği. O en son gün ksevdikleriyle nasıl vedalaştıklarını anlatırlardı, onları bir zamanlar nasıl beklediklerini,
Sovyetler Birliğinin 1979-1989 yılları arasında parçalanma sürecinde Afganistan ile girdiği savaşta gerçek anıların yaşayanlar tarafından anlatılıyor. 15 bin askerin öldüğü, binlercesinin yaralandığı, yaralanmadan gelenlerin ise psikolojik olarak göçmüş bir ruh haline geldiği görülmekte. Bu anıları mektuplar halinde yazılmış olması, yazanların duygularını en ince ayrıntısına kadar anlatmaları çok etkileyici, iç parçalayan birçok durum var. Bir asker, anne, baba, eş, çocuk, nişanlı, hemşire, doktor hepsinin acısı farklı da olsa ortak paydada buluşuyorlar.
Afganistan'a bir vatansever olarak gidip birçoğunun çinko tabutlar eşliğinde ülkesine geri dönüşü, bazılarının cesetlerinin paramparça olup toplanamadığı tabutta ceset ağırlığı yapsın diye kumla doldurmaları. Savaş ortamında mayınlar ve kurşunların insanlara yaptıkları. Sadece o ülkede değil ülkemizde de buna benzer birçok yaşanmış hikâyenin oluşu insanın kalbini yaralıyor. Kitap yayınlandıktan sonra yazara asker aileleri tarafından davalar açılmış ve kitapta son bölümde bunlara yer verilmiş. 2015'te Nobel edebiyat ödülü alan Svetlana Aleksiyeviç belgesel gibi bir kitap yazmış. Okurken canınızın sıkılacağını biliyorum fakat yine de tavsiye ederim. Herkese iyi okumalar dilerim.
Bu kitabı okuduktan sonra bir kitabın insanı nasıl bir kedere sürükleye bileceğini anladım.
Nasıl bir kitabsın sen? Neden insanı bu kadar derinden yıpratıyorsun?
Yazar Svetlana adeta çıplak duyguları gözlerimiz önüne seriyor. Artık nerde üniformalı birini görsem gözlerim doluyor. Duygular o kadar temiz ifade edilmiş ki, kendimi okumaktan alıkoyamıyordum.
"Çinko çocuklar" eserinde ruslar ve afganlar arasında olan, 10 yıl süren bir savaştan ve savaştaki askerlerin neler çektiklerinden bahsediliyor.
Uçurtma Avcısı kitabında afganların kendi içlerinde olan savaştan ve ahalinin çilelerinden bahsedilir. Burdaysa onları korumaya çalışan askerlerin..
Savaşın iç yüzünü bize tüm çıplaklığıyla gösteren ve insanın duygularını derinden sarsan bir kitap.
İyi okumalar dilerim.
Uçurtma Avcısı kitabında afganların kendi içlerinde olan savaştan ve ahalinin çilelerinden bahsedilir. Burdaysa onları korumaya çalışan askerlerin..
Savaşın iç yüzünü bize tüm çıplaklığıyla gösteren ve insanın duygularını derinden sarsan bir kitap.
İyi okumalar dilerim.
Puan vermedi·392 syf.··
Beğendi
·2024 30. kitabı
·515 günde okudu
·Okunma: 26 Haziran 2024 01:20
ÇİNKO ÇOCUKLAR
Yazar: Svetlana Aleksiyeviç
Mayına basıp parçalanıyorlardı.. Onlardan geriye kalan ancak yarım kova et, kemik ve kan oluyordu. Biz ise ancak şöyle şeyler yazabiliyorduk: Araç kazasında öldü, uçuruma düştü, gıda zehirlenmesi. Ancak binlerce asker ölmeye başladığında, ancak o zaman, ölenlerin yakınlarına gerçeği söylememize izin verdiler. Ben cesetlere alışmıştım....
SAVAŞTAKİ İNSANLAR İÇİN ÖLÜMÜN BİR GİZEMİ YOKTUR..
Ben nasıl bir kitap okudum böyle
Kalbim sızlıyor, yüreğim dayanmıyor..
Kitabı elime alınca ellerim titriyor..
Bu tür kitapları okumayı seviyorum, ama bölüm bölüm ancak okuyabiliyorum..
Kitap yaklaşık bir buçuk yıldır elimde sürünüyor, bir röportaj okuyorum kitabı görünmeyecek bir yere koyup, birkaç gün sonra alıp biraz daha okuyorum.. Bazen aylarca okumak istemedim..
Böyle böyle kitabı okudum bitirdim..
Ama ben de bittim..
Asker ve askerlik mesleği benim hassas noktam.. Bundandır belki bu denli etkilenmem, bu denli hissetmem..
Kitaptaki her cümle, her kişinin hikâyesi yüreğimi deldi geçti..
Din, dil, ırk hiç önemli değil..
Onların da hayalleri, ümitleri, sevenleri, sevdikleri vardı..
Ama ne yazık ki Çinko tabutlarda gönderildiler.. Üstelik belki de tabutların çoğu boştu, bilinmez..
On yıl kadar süren, Sovyetler Birliği 'nin çöküşündeki en büyük etkenlerden biri olan ve 15.000'e yakın Sovyet askerinin ölmesine, on binlercesinin yaralanmasına, Afganistan tarafında da çok büyük kayıplara yol açan Sovyet - Afgan Savaşı'nı merkeze alarak bu savaşta savaşmış 500.000 'i Aşkın Sovyet keşif erinin, piyadenin, pilotun, subayın, cephe gerisindeki hastanelerde görev yapmış cerrahların, hemşirelerin bireysel tanıklıklarına ve savaş tüm harareti ile devam ederken, Sovyetler de evlatlarının, babalarının, eşlerinin, sağ salim geri dönüşünü hasretle
Hani bazı kitaplardan sonra insanlar kendilerine gelemez ya hele ki bu kitapların konusu yaşanmışlıksa.. boğazınıza bir yumru oturur ve uzun süre kendinize gelemezsiniz ben olsaydım ne yapardım diye sorgularken bulursunuz kendinizi. İşte çinko çocuklar da bende bu duyguyu yarattı. Eminim ki uzun süre unutamayacağım ve sürekli kendimi sorgularken bulacağım savaşta iki taraf için de bakınıldığın da iki tarafında kaybetmiş olduğunu görürsünüz.
•
Yaşları daha 18-19 olan isteyerek yada istemeyerek gidilen bir savaş ve on yıl süren bir savaş 1979-1989 arası süren Sovyet Afganistan savaşı her iki cephede de binlerce ölü ve yaralı Sovyet birliğinde görev alan keşif eri piyade pilot subay cephe gerisin de olan cerrahlar hemşireler ve bu savaşa evlatlarını eşlerini gönderen aileler her birinin acısı aynı ortak.. ölüm ve yaşananlar. Belgesel niteliğinde olan savaşta yaşanılanların anlatıldığı her bir anlatıcıda etkilendiğiniz asıl gerçek yaşanılanları okumak beni bir hayli sarstı… sizlerin de bu gerçek hikayeyi okumanızı şiddetle tavsiye ediyorum..
Kitap, 20 yıl süren Sovyet-Afgan savaşı sırasında görev yapmış ve bir şekilde sağ kalmış askerlerin/memurların ve savaşta hayatını kaybetmiş askerlerin yakınlarına ait anılardan oluşuyor. Açıkçası okurken vicdan azabı çekmemek elde değil, ailelerin acısını derinden hissetmemek ve savaşın acımasız yüzünü görmüş askerlerin deliliğe yakın bir gerçekliği anlattıkları sahnelerden etkilenmemek elde değil. Geri kalmış bir devletin, 50 yıl sonra bile ekonomik ve teknolojik olarak ilerlememesinden dolayı insanını sahaya bir et gibi sürmesi gerçekten üzücü. Siyasilerin büyük heveslerle girdiği ve planladıkları gibi gittiği takdirde kendilerini yüceltebilecekleri bir savaş, işler istedikleri gibi gitmediğinde siyasi bir hataya nasıl dönüşüyor görmüş oluyoruz. Orada zor şartlar altında yaşayan, savaşan, ölen, sakat kalan, savaşın yıkımından sonra gerçek hayata bir türlü dönemeyen insanların hayatlarının nasıl hiçbir önemi kalmadığını görüyoruz. Kendi deyimleri ile 'biz burada gereksiziz.' Salt insan dramı var kitapta, insan olmanın biyolojik hayvanlıktan ne ince bir çizgiyle ayrıldığını görmek çarpıcıydı.
Reklam
Yazar Hakkında
Svetlana AleksiyeviçYazar · 5 kitap
Svetlana Aleksandrovna Aleksiyeviç (Rusça: Светлана Александровна Алексиевич; Beyaz Rusça:Святлана Аляксандраўна Алексіевіч Svyatlana Alyaksandrawna Alyeksiyevich; d. 31 Mayıs 1948) Beyaz Rusyalı araştırmacı gazeteci, yazar. 2014 yılında, Ural Federal Üniversitesi tarafından Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterildi.
Ukrayna'nın Stanislav (1962'den sonra adı Ivano-Frankivsk olan yerleşim birimi) şehrinde, Beyaz Rusyalı baba ve Ukraynalı bir annenden dünyaya geldi. Çocukluğu Beyaz Rusya'da geçen yazar, Beyaz Rusya Devlet Üniversitesi gazetecilik bölümünden 1972'de mezun oldu. Sonrasında bazı yerel gazetelerde çalıştıktan sonra, Minsk'te yayınlanan Neman isimli edebiyat dergisinin muhabiri oldu.
II. Dünya Savaşı, Sovyet-Afgan Savaşı, Çernobil faciası, SSCB'nin dağılması gibi dramatik olayları yaşamış, bu olaylara tanık olmuş kişilerle röportajlar yaptı. Bu insanlardan dinlediklerinin izlerini yazdığı kitaplarda kolayca görmek mümkündür.
Yazıları Lukashenko rejimini rahatsız etti. 2000 yılında hakkında yasal kovuşturma başlatıldı. Bunun üzerine ülkesini terk etti. Hayatının sonraki on yıllık kısmını, kendisine kucak açan Paris, Gothenburg ve Berlin gibi şehirlerde, siyasi sürgün olarak geçirdi. Nihayet 2011 yılında ülkesine, Minsk şehrine geri döndü.
Yazarın kitapları, SSCB'de yaşamış insanların, ülke dağılmadan önce ve sonrasındaki, duygusal hayatlarındaki değişimlerin edebi kroniği olarak tanımlanmaktadır. Sovyet-Afgan Savaşı'nın ilk ağızdan anlatıldığı Çinko Çocukları ve Çernobil kazasının ele alındığı Çernobil'den Sesler isimli kitapları en önemli eserleridir. Kitaplarında ele aldığı konuları şu şekilde tanımlamaktadır:
« SSCB dönemine ve sonrasına dönüp baktığımızda, tarihimizin koca bir mezar ve büyük bir kan banyosundan ibaret olduğunu görürüz. Kurbanlarla cellatlar arasındaki tükenmek bilmez diyalogları duyarız. Sürekli olarak karşımıza aynı lanetli sorunsallar çıkar: Ne yapmalı, suçlu kim? Devrim, toplama kampları, II. Dünya Savaşı, Sovyet-Afgan Savaşı sırasında halktan gizlenen gerçekler, büyük bir imparatorluğun çöküşü, devasa ölçekte bir sosyalist ütopyanın paramparça dağılması, yeni ortaya çıkan evrensel problemler, Çernobil faciası vs. Bunlar, Dünya üstündeki tüm insanların cevaplaması gereken sorulardır ki, tümü bizim kendi gerçek tarihimizdir. İşte tüm bu cehennemden çıkma soru ve sorunlar, benim kitaplarımın izleğini oluştururlar. »
Savaşın Kadınsı Olmayan Yüzü isimli ilk kitabını 1985 yılında yazdı. Kitap, kısa sürede birçok baskı yaparak, iki milyon adetten daha fazla satış rakamına ulaştı. Romanda, II. Dünya Savaşı daha önce çok da ele alınmayan yönleriyle, bir kadının monologları şeklinde anlatılmaktadır. The Last Witnesses: the Book of Unchildlike Stories (Son Tanıklar: Çocuksu Olmayan Öyküler) isimli kitabında, savaşı yaşayan çocukların anıları yer almakta, savaş kadın ve çocukların gözünden adeta yeniden anlatılmakta, yepyeni bir duygu dünyasına kapı aralamaktadır. 1993 yılında, SSCB'nin dağılması sonucunda umutsuzluğa kapılıp, intihara teşebbüs eden insanların öykülerinin anlatıldığı Ölümle Efsunlananlar (Enchanted with Death) isimli kitabını yayınladı. Gerçekten de kendilerini ve yaşam biçimlerini komünist ideoloji ile özdeşleştirmiş çok sayıda Sovyet vatandaşı, ortaya çıkan yeni düzeni kabullenmekte ve bu tarihsel gerçekliği algılamakta zorluk çekmişti.
Aleksiyeviç'in kitapları, aralarında Türkçenin de bulunduğu toplam 19 farklı dile çevrilmiştir. Kitapların yanı sıra 21 adet belgeselin metnini hazırlamış ve üç adet de tiyatro oyununun senaryosunu yazmıştır. Tiyatro eserleri, Fransa, Almanya ve Bulgaristan'da sahnelenmiştir.
