Yazar:
Rick Gekoski
Çevirmen:
Begüm Kovulmaz
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·285 syf.·
2022 3. kitabı
Darke çok keyif aldığım kitaplardan biri oldu. Kitap üç bölümden oluşuyor ve ben üç farklı duyguyu her bölümde baskın bir şekilde hissederek oradan oraya sürüklendim. Karakterimiz James Darke eski bir edebiyat öğretmeni. Hayatında hiçbir şey eskisi gibi değil. Hayata, insanlara, insanlığa, varoluşa karşı içinde kocaman bir nefret var. Telefonları açmıyor, dışarıya çıkmıyor, erzak stoğu yeterli, güneşlikler çekili. Tek başına yaşama hevesiyle kendisini evine kapatan Darke'ın karanlığına hoş geldiniz! Darke çok açık sözlü. İnsanı huzursuz eden, sert sözler kuruyor. Her şeyle bir alıp veremediği var. Bu öfkenin altından çıkan düşünceler elbette rahatsız edici. Yer yer kızdığım, "Kapa çeneni Darke!" diye bağırmak istediğim oldu. Sonra bu öfkenin ve nefretin altında yatan psikolojik sebepleri öğrenmeye başladım. Geçmişe dönüş tekniğinin kullanılmasıyla her sayfayı daha da büyük bir merakla çevirdim ve kahramanımızın ruhsal durumunu daha iyi çözümleyip, şu an içinde bulunduğu durumun sebeplerini daha iyi anladım. Bu saatten sonra müthiş bir acıma duygusu çöktü işte içime. Kapa çeneni diyen ben, Darke daha çok konuşsun, daha çok anlatsın istedim. Öfke, hüzün, umut üçgeninde onunla birlikte gezindim. Kitabın buram buram edebiyatla ilişkili olması, farklı romanlardan bahsedilmesi de epey ayrı bir tat katmış. Dickens ile çok karşılaşacaksınız mesela! Darke biraz sivri dilliyse bunun sebebi biraz da edebiyatla içli dışlı olmasından kaynaklı bence. Edebiyata dahi öfkelenebiliyormuş insan yeri geldiğinde ama yine şifayı onda buluyormuş. Düşünsenize; edebiyatın bizi iyileştirdiği konusunda hemfikiriz, Darke da bize katılıyor. Fakat bir yerde öyle büyük bir acıyla dolup taşıyor ki edebiyata bile lanet edip onun bile hiçbir işe yaramadığını savunuyor. Edebiyatın yetersiz kaldığı
‘Varolmanın acısını hiçbir şey hafifletmiyor ki. Doğrudan yüzleşildiğinde cesareti kırıyor, maskeyi düşürüyor, kaçındığınızda da sinsice kuyunuzu kazıyor, gölge ediyor.’
Darke üç kısımdan oluşan bir eser. İlk kısımda karakterin hayata karşı nefretini okuyoruz. Kendini tamamen dış dünyaya kapatmış, yaşam belirtisi vermeyecek şekilde kendi dünyasına gömülmüştür. Bazen şimdiki ana bazen geçmişe dönerek ne hissettiğini ne yaşadığını anlatıyor. İkinci kısımda neden bu kadar nefret ve öfke dolu olduğu çözülmeye başlıyor. Son kısım ise ilk bölümün sonucu olarak tamamen kendini açtığı bir bölüm. Genel olarak psikolojik yönü ağır basan bir eser ve Darke bir öğretmen. Bu anlamda edebiyata da psikolojik çözümlemeleriyle oldukça doyurucu yer vermiş. Her insanın kayıplara, acılara, deneyimlere karşı verdiği tepki farklı olmakla birlikte ona ihtiyaç duyulduğu zamanda orada olmaması ya da olması; ikilemde kaldığım bir his bıraktı bende. Detay vermeden, çok severek okudum. Bana kalırsa hayli etkileyici ve muhteşem bir kurgu.
Yaşlılık Defteri ya da Kapalı Kapılar·285 syf.·
9/10
2025 1. kitabı
Bir edebiyat öğretmeni olarak bu eseri okumak çok keyifliydi.
3 bölümden oluşan bu "yaşlılık defteri" oldukça etkileyici ve akıcı bir üslupla kaleme alınmış.
Birinci bölümde dünyayla tüm bağlarını koparmış, karanlık, huysuz ama oldukça bilgili, pek çok şey yaşamış olduğu kelimelerin ağırlığından ve acısından belli bir James Darke var.
Bu bölümde hayata başka bir pencereden bakmaya çalıştım.
Şu alıntı benim için Darke'ın ruhunu en iyi anlatan satırlar arasında: "Bir kere düşünmeye başladım mı içim üzüntüyle doluyor, düşünmekten başka bir şey yapamıyorum o zaman. Öyle umutsuz saatlerde en iyisi daha önce okuduğum şeyleri yeniden okumak."
Bu alıntıya tutkuyla bağlanıyorum; edebiyat okumuş olmanın üzüntüye, yaşlılığa ve hayatı anlamlandırmaya iyi gelecek olması içimi ferahlatıyor. Anlamlandıramadığımda ve soru işaretlerim arttığında onlarla benden önce boğuşmuş insanların yanında soluk almak...
İkinci bölümde Darke bu karanlığın sebebini öğrenmek için bizi anılarına ve kalbindeki ateşin düştüğü yere götürüyor. İşte burada anlıyoruz her şeyi.
"Benim hayatım dökülmemiş gözyaşları vadisiydi." diyor Darke...
Eşi Suzy, kızı Lucy ve Genç James Darke'ın bir hastalıkla değişen hayatları...
"Yaşayan ve ölen et yığınlarıyız. Maddiyiz. Ruh, ölüm ânında terk etmiyor bedeni."
Bu bölümde çok fazla kabuk bağlamış yaram açıldı. Acıyla hem Darke'a hem yaralarıma hem de Suzy'e baktım. Ölüme giden süreci iliklerime kadar hissederek okudum. Suzy'inin odasında yatağının başındaydım.
Üçüncü bölümde ise karanlıktan aydınlığa yolculuk ediyoruz ve yüzleşiyoruz. Bu süreçte Darke'ın Kızı Lucy ve torunu Rudy ile yaşama tutunma çabasını okuyoruz.
"...hayata dönmek tamamen anlamsız şeylerin birbirini takip ettiği düzeni yeniden ziyaret etmekti." diyordu Darke.
Bu eserle birlikte hayatın 3
Darke etkisi diye bir şey var:)
“İnsanlarla tanışmak için değil, onları kullanmak için buradayım. Onların yerine makineleri geçirebilsem bunu hiç tereddüt etmeden yapardım.”
#darke psikoloji ve edebiyatın yoğunlukta olduğu müthiş kurgulanmış, keyifli bir kitap. Yıl favorilerimde yerini aldı.
James Darke mizantrop ve İngiliz edebiyatı öğretmeni.Onun günlüğünü ya da iç hesaplaşmalarının dökümünü okuyoruz. İnsanlarla bağını kopararak eve kapanan, iletişim kurmamak için duymuyor taklidi yapan biri. Sert, keskin söylemleri var, okuru rahatsız etmekten çekinmiyor. Onun bu süreçte yaşadıklarını, öfkesini ve tiksintisini okurken geçmişini de öğrenmeye başlıyoruz. Darke, psikolojik açıdan titizce detaylandırılmış. Kaçış-paralize olma-inkar-yüzleşme gibi travmanın evreleri ile birlikte öfke-hüzün-acı-umut gibi duygu geçişlerini gözlemek etkileyiciydi.
Edebiyat adeta bir karakter romanda. Darke’ın edebiyat hakkında söylemleri çok fazla, genellikle sivri dilli. Edebiyatı hayatının merkezine koyan birinin edebiyatın yardımcı olamayacağı kadar zor bir acıyla karşılamasından doğan tepki de denilebilir. Edebiyat ile ilgili söylemleri aksi ve sert olsa da haklı olduğu noktalar da yadsınamaz. Darke’ın da dediği gibi edebiyatın bizi rahatsız edici düşünceyle karşılaştırmak gibi bir işlevi var ve bu işlevini çok seviyorum. Kitapta birçok yazara açıkça veya metnin içinde örtük bir şekilde rastlayacaksınız ama en çok Dickens ile karşılaşacaksınız.
#rickgekoski yayıncı ve yazar. Man Booker başta olmak üzere birçok edebiyat ödülünde jüri ekibinde yer alıyor veya jüri başkanlığı yapıyor. Evet beklenti oluşuyor bu bilgiyle, ben beklentimi aşan bir kitap okudum:)
"... iyi edebiyatı iyi bir şekilde okumak hayatı yorumlamamızı sağlar, bizi besler ve teselli eder."
Edebiyata dair keskin söylemleri olan mizantrop bir İngiliz Edebiyatı öğretmeninin, sayfalar ilerledikçe aydınlanan karanlık evinin içine çekiyor, Darke!
Üç kısımdan oluşan bu kitabın henüz ilk kısmında James Darke'la birlikte onu evin içine kapatan psikolojisiyle yüzleşirken nefretle karışık bir acıma duygusu ortaya çıkıyor. Hayatına, insanlara, hatta hayvanlara karşı sert sözlerini dinliyor, onu böyle düşünmeye iten sebepleri merak ediyoruz. Üstüne edebiyata dair düşünceleri de eklenince okurunu sürüklüyor, yazarların, alıntıların zikredildiği sayfaları ilgiyle okutuyor. Bu ilk kısımda insanlardan izole edilmiş evin, Darke'ın üzerindeki etkisini de göz önünde bulundurursam onu bu yaşayışa çeken yaşlılığın verdiği huzursuzlukla birlikte ölen eşinin son aylarındaki sancıları olduğunu düşünüyorum. Huysuz, huzursuz, öfkeli, yalnız ve bir o kadar da aklını kaybetmiş gibidir. Birçok fikrinde hak vermeme rağmen bazılarında kızdırdı beni. Yine de kitabın son sayfalarına kadar o Darke etkisi hep üzerimdeydi. Kitabın ikinci kısmında hayatının eşiyle yaşadığı sürecini ve onun hastalığının izlerini sürüyoruz. Böylelikle Darke'ın ilk kısımdaki psikolojisini çözmeye başlıyoruz. Ayrıca burada kızıyla arasına giren o sorunlu mesafeyi de fark ettikten sonra artık üçüncü kısımda Darke çırılçıplak kalıyor, okurun gözünde. Bu son iki kısımda duygusal okurluğum ortaya çıkmasaydı Darke'la omuz omuza bitirecektim kitabı.
Psikolojinin ve edebiyatın bir araya gelip muazzam kusursuzluğunu sergileyen kitaplardan biri, Darke! Temelinde James Darke'ın iç dünyasını yansıtan, diğer taraftan da aile ve aile içi ilişkileri çözümlüyor. İki eş arasındaki iletişimin, ebeveynlerin çocuk üzerindeki
Günlük duygusal yaşantılarımıza öyle saçma bir ölçüde değer atfediyoruz, duygularımızı öyle yoğun bir biçimde sorguluyor ve şisiriyoruz ki, mahvolmuş durumda olmak haricinde hafifçe mutsuz, birazcık tasalı, üzgün olmak mümkün değil artık. Her şey abartılı, esnetilmiş ve doğasından uzaklaştırılmış, zamanı geldiğinde uygun sekilde yüklü dili elimizin altında bulamıyoruz.
James Darke…
Bir ingiliz edebiyat öğretmeni. İnsanlarla konuşmamak için eve kapanan, gelen hizmetlilerle iletişim kurmamak için sağır taklidi yapan, kendi karanlığında yaşamak isteyen biri. Öfkeli, huzursuz, kederli, üzgün, sinirli ve yalnız. Üç bölümden oluşan kitapta, ilkinde darke’ın öfkesini, kendini izole edişini, hayata olan nefretini okuyoruz. İkinci bölümde eşiyle yaşadığı hayatı ve kendi karanlığına gömülmesinin sebeplerini anlatıyor. Üçüncü ve son kısımda ise okuyucuya kendini açıyor ve aydınlığa çıkıyor.
Kitapta aynı zamanda hoşuma giden kısım Charles Dickens’in sık sık geçmesiydi. Okumayı çok sevdiğim bir yazar. Böyle farklı kitaplarda karşıma çıkınca tanıdıkla karşılaşıyormuş hissi veriyor
Farklı ve güzel bir kurguydu, severek okudum!
Darke’ın karanlık dünyasına adım atmaya hazırsanız başlayalım.
Frich tadında cümlelerin içindeki anlamlar okuru satırlar arasına çekerken, yüksek oktanlı, sarkastik cümlelerin derinliği, metni okuyanın yüreğinde hissetmesini sağlıyor.
Yaşama, insanlara, belki de varoluşa karşı duyduğu çift sarmallı duygu durumu, kederin dışa vurumu, öfke patlaması.
Çevresindeki herkesi dışarı kilitleyen obsesif Bay Darke, bambaşka bir dünya kurar kendine; karanlık, sessiz, kimsenin adım atmasına izin vermediği…
Darke’ın dünyasının panoramik seyrine dalmak bambaşka bir yolculuktu benim için. Öfkesini tüm gücüyle hissetmeme rağmen nedenini kavradıkça üzüldüğüm bir karaktere büründü Darke.
T.S Eliot’a göndermelerini, Dickens hayranlığını okumak başka bir zevkti, gülümsetti yer yer.
Sonuç: hüzünlü özlem, şiddetli üzüntü ve sevginin iyileştirici gücü…
Hoşçakal James Darke…
Yaşama, insanlara karşı olan nefretinin sebebini, satırları yutarcasına okuduktan sonra anlamlandırdım, biraz da hak verdim sana. Kızmadım mı? Elbette kızdım. Ama öyle haklıydın ki…
Kader, kederle bir bütün halinde seyredebiliyor çoğu zaman. Ve siz ön koltuktan izlerken, müdahale edememenin verdiği umutsuzlukla kıvranıyorsunuz.
Mr. Darke ile daha önce tanışmış mıydınız? Kendisi kimselere benzemiyor çünkü, huysuz mu dersiniz, yaşlı mı yoksa acı kaybın verdiği yalnızlıkla başa çıkamamanın büyük çaresizliği mi bilinmez, kim bilir belki de hepsi birden. Karalığın ardındaki karanlık, karanlığın içindeki büyük bir sürgün onun evreni. Tüm dünyayla bağını sessizce değil bağıra bağıra koparmaya kararlı ve bir o kadar da her şeyden nefret eden biri kendileri. Tipik bir roman karakteri aslında, yaşlı, huysuz ve münzevi. Bir tek dönemin Rusyasında omuzlarında paltosu ve etrafında dolanan hizmetçileri eksik sanki.
Eser, insanlar arası ilişkinin veya iletişim denen şeyin hangi koşullarda bir illete dönüşebileceğini gösterir nitelikte veya kayıpların insan hayatı üzerindeki sarsıcı evrelerini. Her kayıp koca bir boşluk insan denen varlığın hayatında. Sonuçta her bir kayıp, büyük eksik bir parça demek ve eksikler birikip sonsuz yokluğu oluşturur. Yitirecek bir şeyi kalmayınca da kendini kaybediyor insan. Parça parça azalıyor ve koca bir hiç oluveriyor. Darke de onlardan biri işte. Kayıpların karanlığında azalacak yeri kalmayınca kendini boşluğa savuranlardan.
Mecazen değil, açık bir şekilde tahammül edememek onunkisi.. Çevresine ördüğü duvarlarıyla bütün insanlığı kapıda bırakacak ya da kendini insanlardan korurcasına içeriden kilitleyecek kim bilir? “Artık diğer insanların varlığına, onları kovmak için bile olsa tahammül edemiyorum.”
Bana en üzücü gelen noktalardan birisi de koca bir kütüphanesine bile yüz çevirir noktasına gelmiş olmasıydı Darke’nin, insanlık gerçekten bunu bile yapıyor kişiye (!) ve yine gün sonunda cevaplanmak için bir ton soru bırakıyor kitap bizlere. Peki sizin cesaretiniz var mı Darke ile tanışmaya?
Panaptikon metaforlu şahane bir metin
Ever tried, ever failed, no matter, try again, fail again, fail better" #samuelbeckett
Darke, satirik anlatım tarzı ile bende ilk olarak Samuel Beckett’in, Nabokov’un, Wittgenstein’ın ve metnin içinde kendisine lanet edecek kadar içine işleyen T. S. Eliot’un cümbüşlü etkisini uyandırdı, ki hepsi cümleler arasındaki pandomimde, kelimeler ve görüntülerle ustaca oynarlar.
Kitabın ana karakteri James Darke bir anti kahraman.
Mizantrop, obsesif, muhalif, eski bir edebiyat öğretmeni.
Evli bir kız çocuk babası…
Yalnızca kitapları ve "yaşlılık defteri" diye adlandırdığı günlüğüyle vakit geçirdiğinde çok mutlu olan karakterin hemen her şeyden nefret eden mizacıyla sevgi, bağlılık ve şefkatle paradoksal olarak iki ayrı yüzünü okuyoruz.
Kimi bireyler için de geçerli olan küçümseme dili ile reddedilen nesne ve özneleri, yazar öyle canlı bir şekilde anlatmış ki okurunu heyecanla bir sonraki sayfaya taşıyor.
Kim bilir belki de yazarın konuşturduğu karakter aslında kendisinin #öteki ‘sidir.
Hayatının merkezine koyduğu edebiyatın bile kendisini teskin edemediği yıkıcı kaybının ardından yaktığı müstehzi ağıt satırlarını okurken psikolojik açıdan mükemmel detaylandırılmış karakterler inşaasına şapka çıkarmamak elde değil.
Kesin olan bir şey var ki bu okuma ilke “kader ve keder” dilemmasına kinetik olarak karışacaksınız.
Böyle kitaplara bayılıyorum.James,dünyadan elini eteğini çekmeye karar vermiş,titiz,huysuz bir emekli edebiyat öğretmeni.Kitapları,yaşlılık defteri ve ilginç fikirleri var.Içinde de egemen olan duygu:nefret.Insanlara tahammül edemiyor.Kendini kendi dünyasına mahkum etmiş.James bir antikarakter gibi dursa da bazı düşünceleri oldukça gerçek ve haklı. James 'in yüreği büyük bir kayıpla yara almış ve başka bir gerçeklik de vicdanını alttan alta kemiriyor.James huysuz olduğu için sürekli söyleniyor:İnsanlara,kitaplara,olaylara,köpeklere...Onun bu söylenmelerini okumak oldukça keyifli.Isaret ettiği bazı şeylerse düşünmeye değer.Özellikle edebiyat hakkında söylenmeyi çok seviyor.Bir de Dickens'la sarsılmaz bağları var.Darke ruh dünyasını muazzam anlatmış,psikoloji ve edebiyat kol kola dans etmiş satırlarda.Ben eserdeki tüm karakterleri sevdim.Özellikle karısı Suzy ile ilişkilerini okumak çok keyifliydi.Sonradan kozasını delme denemeleri,kızı ve torunu ile kurmaya çalıştığı bağ...Her satırından keyif aldım. Kızı Lucy karakteri de başarılı bir şekilde aktarılmış.Kitabı çok sevdim .Kendisine yoğun duygular besledim.Yazarın üslubu,zamanda gidiş gelişler,duyguların aktarımı oldukça tatmin ediciydi.İyi ki okudum.
