Yazar:
Melayê Cizîrî
Çevirmen:
İlhami Sidar
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
448
Basım Tarihi:
2 Nisan 2021
İlk Yayın Tarihi:
1904
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Orijinal Adı:
ديوان
ISBN:
9786053143086
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
8 diğer baskı · Tümünü Göster
Melaye Ciziri Seti (3 Kitap Takım - Kutulu)
31 okunmaAvesta Yayınları · 2013 · 1672 s.
Dîvân
25 okunmaAyrıntı Yayınları · 2 Nisan 2021 · 448 s.
Divan - Dîwan
10 okunmaT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı · 2012 · 456 s.
Diwan Melaye Ciziri (Ciltli)
146 okunmaNubihar Yayınları · Kasım 2018 · 528 s.
Diwan
62 okunmaNubihar Yayınları · 2012 · 328 s.
Diwan
7 okunmaAvesta Yayınları · Ağustos 2012 · 432 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kürtçede tasavvuf edebiyatının bir şaheseri sayılan Melayê Cizîrî’nin divanını anlamak ve ondaki derin ve lâhutî mana iklimine girebilmek için sadece Kürtçe dilini bilmek elbette ki yetmez. Çünkü geniş ve derin bir ilme, keskin bir marifete, zengin ve coşkun bir aşka sahip olan Cizîrî’nin şiirlerinde tarih, felsefe,estetik,tasavvuf,belâgat,nahiv, astronomi gibi fizik ve metafizik konular iç içe geçmiştir. Ancak Mela, bütün bunları varılması ve ulaşılması gereken bir noktaya doğru yöneltir,asıl maksuduna ve matlubuna hizmet ustalık kazanır. Okuduğum en güzel Diwanlardan biri ilahi aşka en güzel şiirler Melaye'nin kaleminden çıkmış ince yaram, "Güzelim" hayatın bir yalandan ibaret olduğu bu çağda böyle bir kitap okumak umut oldu bana... Ben yine şiirlere, kitaplara en çokta kendime aşığım canım kendim eğomu tatmin edeyim biraz ne yani :)) hem Kürtçesi hem Türkçesi olan muazzam bir diwan okuyun mutlaka kitaplığınızda olsun efendim...
BİR MOLLANIN TASAVVURUNDAN AŞK VE İNSAN1000Kitap
Puan vermedi
Bir molla düşünün kendini aşkın ikici şeyhi ilan etsin. Bir molla hayal edin kendisini aşka anlam katan deniz, aşkın dillendirilmesine aracılık eden belagat ikliminin emiri, şiirin cihangiri olduğunu iddia etsin. Üstelik yüksek tondan aşk tasavvurunu haykıran bu zat, Gülistan’ın sahibi Sa’di Şirazi’ye çekinmeden meydan okuyarak “incilerle bezenmiş bir nazım istersen şayet gel Mela’nın şiirini gör Şiraz’a gitmene ne hacet” diyerek aşkın pirlerine kafa tutsun. Sizce bu türden yüksek perdeden meydan okuyan zat kim olabiliri? En iyisi siz merak deryasına fazla dalmadan ben merakınızı gidereyim. O zat tasavvufun piri, aşkın nevi şahsına münhasır şahsiyeti, şarkın Mevlana’sı Şeyh Ahmed el-Cizîrî’den bir başkası değildir.
Sözün ustası olan Mela’nın sözünün merkezinde aşk vardır. Mela aşksız ne lam der ne de cim der. Onun sözünün başı da ortası da sonu da aşktır. Bu açıdan aşk, Mela için kendisi ile sevdiği arasında ayırıcı dipsiz kuyuyu kapatma arzusuyla gerçekleştirdiği vicdani, sanatsal ve şiirsel bir eylemdir. Zira Mela’ya göre aşk varlığın temel gerekçesidir. Bir başka deyişle Mela’nın tasavvurunda aşk, Mabde-i Evvel, varlık ve yaratılışın temel gayesidir. Mela’nın tasavvurunda varoluş eylemi, sevgiye dayalı bir eylemdir. Mela’nın varlık teorisinde âlemin varlığı anlamına gelen hareket, bir sevgi ve aşk hareketidir. Kâinattaki devinimin en önemli muharrik gücü aşktır. Bu nedenle Mela, her türlü düşünce, teori ve bakış açısını sevgi temeli üzerinde inşa etmiştir.
Mela’nın aşk felsefesinde sevginin merkez üstü kalptir. Bu nedenledir ki Mela’nın aşk yüklü kalbinde sevdiğinden masivaya dair kumalığa asla yer yoktur. Mela’nın aşk tasavvuru vahdet zemini üzerine inşa edilmiş çift yönlü tek amaçlı bir iştiyak halidir. Mela’nın çift yönlü aşkı muhatap kabul ettiği insanın çift
Kürt şiirinin mihenk taşı sayılabilecek bir eserdir Melaye Ciziri Divan ı .Başucu kitabı olarak raflara yerini almalı diye düşünüyorum . Birbirinden güzel şiirler , kalıplaşmış mazmun cümlelerle kendinizi rüya alemindeymiş gibi hissediyorsunuz . Şiddetle tavsiye ediyorum herkese .Özellikle kendi dilinde Kürtçe olarak okunması halinde daha bir zevkli oluyor.
Molla Ahmed-i Cezirî veya Molla-yı Ceziri (1570-1640), 15. yüzyılda yaşamış olan Osmanlı Kürt alim ve mutasavvıfı.
Asıl adı Ehmed olan alimin doğum tarihi hakkında kesin bilgiler mevcut değildir. Kendisinin şiirinde belirttiğine göre Hicri takvime göre 974’te Cizre’de dünyaya gelmiştir.Miladi takvime göre 1566’a denk gelir. Dindar bir ailede büyümüştür. Diyarbakır, Bingöl, Hasankeyf gibi farklı yerlerde eğitim alan alim, imamlık görevini Diyarbakır’da yapmıştır. Diyarbakır’dan sonra Sırba, Hasankeyf ve Cizra’de imamlık yapmıştır ve hayatının sonuna kadar Cizre’de kalmıştır.
Alimin en önemli eseri Divan’ıdır. Divan’ının birden çok elyazması nüshaları mevcuttur. Bunlar arasında en eskisi Muhammed Tayyar Paşa-yı Amidi’nin 1131 Hicri tarihli el yazmasıdır. Bir diğer eski nüsha da Alman şarkiyatçı Martin Hartman (1851-1918) tarafından 1904 yılında Berlin’de Almanca bir önsözle birlikte tıpkıbasımı yapılan nüshadır. 2007 yılında alimin Divan’ı Kent Yayınları tarafında Türkçe olarak yayınlandı ve bu çalışmada eserin mevcut nüshaların tümü göz önünde tutularak hazırlanmıştır.
Bediüzzaman Saidi Kurdinin İstanbul’da kolunun altında taşıdığı, yanından ayırmadığı tek kitabı olduğu söylenir. Üstad, Mela Cizîrî hakkında ayrıca şöyle der: “Melayê Ciziri, Mevlânâ Celaleddin-i Rumi ve Mevlânâ cami aşk makamında birdirler. “
Kürt tasavvuf şiirinin en önemli temsilcisidir. Onun divan’ı geleneksel eğitim sistemi içinde temel
10/10
Beğendi
·2025 39. kitabı
Edebiyatın şiirin pirlerinden, Hafız Şirazi’ye bile meydan okuyan. Kürt şiirinin zirvesi olan Mela Cezeri’den, duygu yoğunluğunun had safhada olduğu muhteşem beyitler.
Molla Ahmed-i CeziriŞiir
Kitabın tahlili için çok güzel bir incelemeyi aşağıdaki linkte okudum. Herkese tavsiye ederim.
https://1000kitap.com/gonderi/35032546
Elimdeki matbu Osman Tunç'un çevirisini yaptığı Kent yayınları vesilesi ile okuyucuya ulaşan bir eser (1.basım). Ben Kürtçe maalesef bilmeyen biriyim ama bu ülkedeki doğan her vatandaşın ( özellikle son 20 yıla kadar falan) fabrika ayarlarında öyle ya da böyle Kürtçe kelimeler yoğunluktadır, vardır bilir kaynaşmıştır. Dolayısıyla orijinal metinden bir iki kelimeyi anladığı için şiirle daha çok ünsiyet kurma çabasına girecek insanlar olacaktır. Bu nedenle (bence) bütün şiir kitaplarında olması gerektiği gibi orijinal metin ve çeviri yan yana durmalıdır. Manadan haz alan kimselerin dönüp kelimelerin birbiri ile olan uyumuna bakma hevesi olasıdır.
Tasavvuf ve Divan edebiyatının kendi usulleri gereğince mazmunlar oldukça yoğunluktadırlar. Bu mazmunların dışarıdan bir okuyucu için anlaşılması çokta kolay değildir. Ama kahır ekseriyetle bu mazmunlar gelenekseldir ve çok çok farklı anlamlarda kullanılmaz Bu nedenle böyle bir eserde acaba bir kaç tane şiirin şerhi ile bulunması eserin anlam dünyasında daha çok kıymet bulmasına vesile olur muydu?
Belê, belê me Dîwan xelas kir,min qet hez nedikir xelas we.
Min di jîyana xwe da tiştek evqas xweş, evqas watedar nexwendi bû...
Her tim hevokên Mela bala min dikişandin lê min nizan bû Deryayeke...
Ji bo min peyva "eşqê" wê pirtûkê şunda guherî lewra min bawerî eşqê nedihanî..
Ez çi bêjim yê kêm bimîne ji ber wê dibêjim; bixwînin û bibînin.
Sibehul xeyrî canê min
Şehê şerîn zebanê min
Tu î rûh û rewanê min
Bibit qurban te canê min
Tealallah çi zat î tu
Çi şêrîn sifet î tu
Ne wek qend û nebat î tu
Yeqîn rûh û heyat î tu
Heyat û reheta canim
Sibehul xeyrî ya xanim
Were, bînahiya çavan
Bibînim bejn û balan
Wicdan, Nizam, Raman û Felsefe
Mirov carna xwe ji bedêna xwe xelas dıkê û xwe ji bo heqiqête dıke feda, hêz û nefse durtır guhê xwe dıdê ser vicdanâ xwe.
Wicdan ji bo mirovatiye tışteki pır bı qedr û qiymete, Mirovek kû deste xwe bıde sêr wicdana xwe we vexte dıkeve riya heqiqete.
Em dıkarın bejın kû heqiqet dı bedêna mirov da dengê xwedeyê, çaxa mirov tê rûyê dınyayê, berî aqıl bı wicdana xwe dıhıse. Edalet, nizama tabiete, rehmdari û piyarî tehm dıkê...
Melayê Bateyî ji felsefeya xwe da behsa edaleta Xwede, mirovatiyê û wicdanê dıke. Mevludâ Şerif de meteforeke bı mefizikî tışten kû me jor heşmartın nıvisandiyê.
Weki Melayê Bateyî Feqiye Teyran ji felsefe ya xwe da ji qalê nizama jiyana û tışten metafizikî dıkê. Her tım tırsek dı dılê mirovda heyê ku ew tırs ji tışten kû ji ramane mezıntırın. Feqiye Teyran qıseya Zembilfiroş de ji qale ev tırsen ramane mezıntır dıke.
Lı ser habune Søren Kierkegaard ji felsefe ya xweda ji buna tırse hemû tışten metafizikî nivisandınê. Nîşaniya xweye "Tırs û Cırıfîn" de qale Hz. İbrahim û wicdane wi û edaletê xwedê dıkê.
Netice ewê kû filozofê Kurd hertım tıştê metafizikî û maddi bı hevrê temam kırınê.
Ne bı tenê tıştê metafiziki ne ji bı tenê tıştê maddî bondor kırıne. Ji ber ku Xwedê hertışt bı hêvre bı nizamêke afîrandiyê jı bo wê mirov ji ramanen xwe bı tıştê heyî hîdûd dıgrê...
Melayê Cizîrî
Dîwana Melayê Cizîrî heta niha ji aliyê gelek weşanxaneyan ve hatiye çapkirin. Divê bête zanîn, xwendina destxetan karekî pir îza ye û hewce ye baş bêne xwendin. Di vî warî de Weşanxaneya Nûbiharê karekî profesîyonel dike.
Di vê pirtûkê de hem helbestên Mela hem jî wergera Tirkî heye. Wergêr Osman Tunç e û ez dikarim bi dilekî rihet bibêjim, wergera herî baş a Melayê Cizîrî jî ev e. Lewra ji bo wergera helbestên Mela, divê wergêr hem Erebî, hem jî Farisî baş bizane. Lê mixabin hin wergêr (naxwazim navê wan bibêjim) ne Farisîya wan ne jî Erebîya wan baş in lê wergerê dikin.
Helbestên Melayê Cizîrî li gor cureyên helbestên wî hatine rêzkirin. Yek bi yek navên helbestan nehatine nivîsandin. Sedem jî ev e; di helbestên klasîk de navên helbestan tunene. Di dawîya pirtûkê de wek fihrîst hatiye amadekirin.
Cureyên helbestan: Qesîde, Medhiye, Terkîb (Terkîbê Bend, Tercî-ê Bend, Tardiye, Terbî), Xazel, Hicîw, Rubaî, Ferd, Muşaare.
Dîwaneke evînî ji pênûsa Melayê Cizîrî...
Melayê Cizîrî yek ji helbestvanên girîng ên edebiyata Kurdî ye. Stranên evînî yên herî xweş ên bi Kurdî ji berhemên wî hatine çêkirin.
Heger hûn dixwazin dilsoziya Melayê Cizîrî ya ji bo evînê fêm bikin, divê hûn vê dîwanê bixwînin...
Yazar Hakkında
Melayê CizîrîYazar · 4 kitap
Asıl adı Ahmed olan alimin doğum tarihi hakkında kesin bilgiler mevcut değildir. Kendisinin şiirinde belirttiğine göre Hicri takvime göre 974'te Cizre'de dünyaya gelmiştir. Miladi takvime göre 1566'a denk gelir. Dindar bir ailede büyümüştür. Diyarbakır, Bingöl, Hasankeyf gibi farklı yerlerde eğitim alan alim, imamlık görevini Diyarbakır'da yapmıştır. Diyarbakır'dan sonra Sırba, Hasankeyf ve Cizra'de imamlık yapmıştır ve hayatının sonuna kadar Cizre'de kalmıştır.
Alimin en önemli eseri Divan'ıdır. Divan'ının birden çok elyazması nüshaları mevcuttur. Bunlar arasında en eskisi Muhammed Tayyar Paşa-yı Amidi'nin 1715 (1131 Hicri) tarihli el yazmasıdır. Bir diğer eski nüsha da Alman şarkiyatçı Martin Hartman (1851-1918) tarafından 1904 yılında Berlin'de Almanca bir önsözle birlikte tıpkıbasımı yapılan nüshadır. 2007 yılında alimin Divan'ı Kent Yayınları tarafından Türkçe olarak yayınlandı ve bu çalışmada eserin mevcut nüshaların tümü göz önünde tutularak hazırlanmıştır.
