Fragmanlar
ThalesYazar:
Thales
Çevirmen:
C. Cengiz Çevik
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
2023
İlk Yayın Tarihi:
Kasım 2019
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Fragmenta Thaletis
ISBN:
9786254296154
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
ilk taşı atanFelsefe
Thales, Mısır'da felsefeyle uğraşıp yaşlı bir adam olarak Milet'e dönmüş, fenike kökenli, 35. olimpiyatın ilk yıllarında doğmuş 58. olimpiyat sırasında ölmüş. Hakkında bilinenler çoğunlukla tevatürden ibaret. Suyu (arkhe, töz) sever, en azından Aristotales öyle aktarmış. Bugün için Thales'in önemi ise bilimsel akıl yürütmeleri diyebiliriz. Doğa olaylarının nedenlerini mitoloji ile değil, doğa kanunları ile açıklamaya çalışmıştır..
Konu ile ilgili daha teferruatlı ilgilenenler için C. Cengiz Çevik 'in "Thales Üzerine Dersler" serisine bir karekod verilmiş. Bu da gayet güzel: youtube.com/live/tNbXQikDeF0
C. Cengiz Çevik 'in "Thales Üzerine Dersler" serisine bir karekod verilmiş. Bu da gayet güzel: youtube.com/live/tNbXQikDeF0Thales
Thales hakkında bildiğimiz tek bir şey olduğunu söyleyebilirim, o da hakkında kesin olarak bir bilgiye sahip olamayışımızdır. Gökbilimci, matematikçi, filozof. Yedi Bilge'den biri, dikkatli bir gözlemci, bilim insanı olarak da nitelendirilebilir.
Yazar Çevik, bu kitapta Thales hakkında yazılmışları ve söylenmişleri, yazılı kaynaklarını bu kitapta belirterek önemli ve eşsiz eser ortaya koyuyor. Thales meraklılarının muhakkak okuması gerek olduğunu düşünüyorum, ileri okuma kaynakları, Thales araştırmacılarının kaynaklarını da belirterek meraklısını hayal kırıklığına uğratmıyor. Bu önemli derleme eser, yazarın yoğun araştırma ve emeği sonrasında okuyucularıyla buluşmuş. Ayrıca Cengiz Çevik'in Youtube'de Thales dersleri verdiği videoları da vardır.
Bu kitap da ders kitabı olarak kullanılmaktadır. Doğumu-ölümü, yaşantısı, ailesi, gittiği yerleri, keşfettikleri; söylentiler, efsaneler... Maalesef çok büyük bir kısmı kesin değil. Lakin Thales meraklılarının okudukça doyamayacağı Türkçe ve benzersiz bir eser.
Felsefe tarihinin başlangıcını merak edenlerin okuması gereken bir kitap. Çünkü Thales' ın bugüne gelen hiçbir eseri yok fakat onun düşünceleri ve teorileri ile ilgili bir çok filozof ve matematikçinin yazdığı kitaplardan alıntılar var. Kitabı okurken dipnotları iyi takip etmek gerekiyor. Çeviri güzel. Güzel bir araştırma olmuş.
Kitap Thales’in neden ilk filozof olarak sayıldığından, Sokrates Öncesi Filozoflarının neden böyle anıldığı ve anılması gerektiği, Thales’in Mısır gezintisi doğruluğu gibi birçok konuya ve çevirilere dayanarak yazılmış bir eserdir. Felsefe ilgililerine tavsiye ediyorum.
İlk filozoflardan ve bilim insanlarından biri olan Thalesin meşhur felsefi görüşlerini barındıran kitap. Kendisi bize ilim ile birçok şeyin öngörülebileceğini ispatlıyor. İnsanlığın ilk çağlarında bulup ispatladığı şeyler hayrete düşürdü. Her şeyin ham maddesinin su olduğunu bulmuş olması ise çok enteresan
Thales hakkında bildiklerimiz, duyduklarımız, bize aktarilanlar, yaşamı ve felsefesi hakkındaki hemen hemen her şeyin, fragmanlari derlenmiş ve bir temele oturtulmaya çalışılmış. Zihnimizin Thales ile ilgili kısmını aydınlatacak bir çalışma. Yine de fark ediyoruz ki bildiğimiz bir çok şey Aristoteles'in anlattıkları. İster inanılır ister inanılmaz. 2500 yıl önce yaşamış ve hiç yazılı eser bırakmamış birisinden bahsediyoruz sonuçta.
Milet OkuluFelsefe
Felsefe ile ilk defa ilgileneceklerin, nereden başlamalıyım sorusu için pek çok kitap tavsiye edilir, en başta da çok yalın bir dille yazılmış “Sofi’nin Dünyası” ya da “Diogenes Laertius” gelecektir. Bu mükemmel kaynaklar gerçekten de felsefe tarihi için bir temel oluşturacaktır ve düşüncenin gelişmesini, ilerlemesini takip etmek isteyenler için de bir başlangıç niteliğindedir.
Felsefe nin ya da o zamanki anlayışla bilimin ilk defa doğduğu kabul edilen ülkemiz topraklarında yer alan Milet’de yaşamış Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes’in ortaya koyduğu düşünceler ya da onların referans aldığı eski Babil, Mısır ve cevabını asla öğrenemeyeceğimiz başka medeniyetler bugünki bilimin ve felsefenin de temellerini oluşturmuştur. Pinhan yayınları bu güzel eserde Fragmanlar şeklinde bu ilk filozofların kişilikleri, öğretileri ya da farklı kaynaklardaki alıntılarını bir araya toplayarak bu gizemli filozofların hayatlarına ve düşüncelerine ışık tutmuştur.
Bence felsefeye başlamak isteyen herkesin ilk kaynak olarak okuması ve kitaplığında mutlaka bulunması gereken bir eserdir. Bugün ortaya konan ve tartışılan tüm somut bilimlerin ve soyut düşüncelerin bundan 2500 yıl önce, etrafında olup bitenleri incelemek isteyen Doğa filozoflarının düşüncelerinden ortaya çıkmış olması gerçekten de ilgi çekidir. Sordukları bazı soruların cevaplarını insanlık olarak bugün hala aramaya devam ediyoruz. Bazı çocukca bulanabilecek düşünceleri ise zamanın koşullarında değerlendirildiğinde oldukça cesaretli ve devrim niteliğinde olduğu görülecektir.
Bu kitap sizlere neler vaat ediyor : İlk Madde, Arkhe, Apeiron, Geometri, İlk Harita, Politika, Güneş Tutulmaları, İlk Gök Haritası, İlk Madde, Töz, Öncül bir Evrim teorisi (İnsanların denizden ve balıklarla ilişkili olarak evrilmeleri), Zeytin Hasadı,
Tarih, felsefe, uzay ve gelecek dörtgeni
Aslında her şey bu iki soruyla başladı:
Kimiz ve neden buradayız?
"Evren"sel açıdan hiçbir kıymeti olmayan sadece küçük bilgimizle, hayatı daha işlevsel kılabilmek adına oluşturduğumuz ve kullanıyor olduğumuz miladi takvime göre M. S. yirmi birinci asırdayız. İnsalık muhtemelen var olduğu andan itibaren (bizim takvimimizin kapsama alanının çok öncesinde de) baştaki bu soruları sordu. (Elbette insanlığın içindeki meraklı çocuğu öldürmeyen ya da eski yetersiz basit cevapların üstüne konmayan tarafı.)
Günümüzden yaklaşık iki bin beş yüz yıl önce bu insanlar işte bu meraklı, olanla yetinmeyen ve çocuksu ruhla; hep hayatın anlamını, neden burada olduğumuzu, nasıl oluştuğumuzu sorup durdular. Bazen şimdi bakınca "amma saçmalamış" dediğimiz, bazen "vay canına bunu o dönemde nasıl fark edebilmiş helal olsun" dediğimiz tespitlerde bulundular. Ama hep sordular, gözlemlediler ve anlamak istediler.
Dünyanın şekli, nasıl bir uzay içinde olduğu, güneşin ve ayın konumu, evrenin oluşumu, yıldızların anlamı, insanın nasıl oluştuğu... gibi gibi pek çok konu hakkında fikir yürütüp çıkarımlarda bulundular. Ve günümüz bilimine binlerce yıl öncesinden yol açıp ışık tuttular. Şuna inanıyorum ki, o filozoflar olmasa bugün bizler belki dünyanın şekli, uzayda bulunduğu konum, mevsimlerin oluşumu, güneşin ayın işlevi, galaksimiz, kütle çekimi, canlılığın oluşumu gibi daha nice nice konuda bilgi sahibi olamayacaktık. Belki çok daha sonra bu düzeye ulaşacaktık. Bugün o güne göre çok daha fazla şey biliyoruz, yarın daha fazlasını bileceğiz. Bugün evrenin sonu hakkında bilgimiz yok, birinci, ikinci, üçüncü seviye çoklu evrenleri tartışıyoruz. Ama yarın olabilir.
İnsanın içindeki bu bilme aşkı; geçmişi, nasıl ortaya çıktığımızı bilme(tarih ve uzay) gelecek ve geçmiş hakkında dehşet verici bir
Batı felsefesinin doğum yeri kabul edilen Miletos okulunun üç temsilci bugün sizlerle: Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes...
Sürekli ismlerini duyduğum fakat ne yaptıklarını ve neden isimlerinin günümüze geldiğini bilmeden , merak içerisindeydim. Bihaber bir şekilde öğrenme eksikliğimi tamamlamak istedim.
Kitap boyunca üç ismin günümüze kadar gelen kişilikleri ve kim oldukları anlatılıyor. Yazımın devamında kitaptan içerikler sunarak, kişilikleri ve sundukları argümanları tanıtacağım. Kitabı almak istiyorsanız, bundan fazla yorum yapamıyorum. Çünkü “kitap bu!”
Maalesef, üzerine eleştiri ve kavram farklılığı sunabileceğim bir kitap değil. Meraklılar için tam teşekkürlü bir ilaç, kaynakçalarını her sayfada belirterek bir bütün oluşturulmuş.
Eklemeden geçemem, eminim çevirisi zor bir iş olmuştur. Eski Yunancadan çeviri ve anlatımı bütünleştirme-günümüz haliyle-kolay olmasa gerek.
Aristoteles, seleflerinin doğal dünyanın ve doğa olaylarının “nedenleri ve ilkeleri” arayışlarını anlatırken, Thales of Miletus(İyonya’da, şu an Türkiye’nin batı kıyısındaki bir şehir) ilk girişimde bulunan kişi olduğunu söylüyor.
Bkz: plato.stanford.edu.tr
Sınırlarımız içerisindeki bu buluş toprakları, öğrenilmesi ve keşfedilmesi gereken yerlerden. Şu an merak ettiklerimiz önceden merak edilmedi mi? Dünya ve kozmos üzerinde düşünülmedi mi? İşte tam bu dönemde başladı. Presokratik felsefe, doğa ve evrenin ana maddesinin ne olduğunun merakıyla başlayan bu çağın ismi. Bir diğer ismiyle: Felsefenin Mihenk Taşları! Bununla ilgili bir podcast paylaşacağım.
•THALES•
Milet okulunun ilk filozofu. Evrenin merakı içerisinde, evrenin temel maddesi(arkhe-başlangıç, ilk)nedir?
Bu soruların ilk temsilcisi Thales’tir. Thales için bütün başlangıç sudan ibarettir.
Apollodoros’un Kronikler’inde söylediğine
Felsefe tarihinde Miletos (İyonya) Okulu olarak bilenen ekol, Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes'in doğayla ilgili gözleme dayalı bilgilerle örülü düşüncelerinden bina edilmiştir. Söz konusu düşünürlerin felsefenin temelini oluşturmasının nedeniyse Homeros ve Hesiodos'tan farklı olarak doğayı mitolojik bir yaklaşımla değil, akılcı ve bilimsel bir yaklaşımla ele alıp incelemeye başlamış olmalarında ve bu konuda geleneğin verdiği cevaplarla yetinmeyip "Evrenin ilk ilkesi/maddesi, yani 'arkhe' nedir?" şeklindeki ilk felsefi soruya verdikleri yanıtlarda yatar. Onlar, "tek olanı, bütün varlıkların değişmez maddi ilkesini" aramaya başlayarak Yunan felsefesinin doğumunu müjdelemişlerdir. Aşağıda bu üç filozofla ilgili bilgileri daha anlaşılır olması için maddeler hâlinde vereceğim.
___
Thales:
- Miletos okulunun olduğu kadar bilimin ve felsefenin de kurucusu olarak kabul edilir.
- Ona göre arkhe "su"dur çünkü canlıların yaşamını sürdürebilmesi için suya ihtiyacı vardır. Bu bakımdan materyalist monist bir filozof olarak kabul edilebilir.
- Arkhe olarak suyu seçmesinde suyun katı, sıvı ve gaz hâlde bulunan (ve bu özelliği gözlemlenebilen) yegâne madde olması etkili olmuş olabilir.
- "Her şey tanrılarla doludur." der. Dolayısıyla su arkhe'si tanrıdır, yani yaşamsal güçtür.
- Aynı zamanda gökbilimcidir (astronom) ve bir yılda 365 gün olduğunu göstermiş, yaz ile kış gündönümlerini hesaplamıştır.
- MÖ 28 Mayıs 585 tarihindeki güneş tutulmasını önceden bilmiştir, ki bu bilgi, sonradan Batı düşünce geleneği içinde "felsefe ve bilimi başlatan ilk bilgi" olarak değerlendirilmiştir.
- Evlilik konusundaki düşünceleri, evlilikten felsefi anlamda uzak durulması gerektiğine ilişkin anlayışı yüzyıllar boyunca etkilemiştir. Anthony Kenny'ye göre büyük filozoflara bakıldığında neredeyse
Reklam
Yazar Hakkında
ThalesYazar · 1 kitap
MÖ 624, Milet'de doğmuş, MÖ 546, Milet'de ölmüştür. Miletli Thales, Sokrates öncesi dönemde yaşamış olan Anadolulu bir filozoftur. İlk filozoflardan olduğu için felsefenin ve bilimin öncüsü olarak adlandırılır. Eski Yunan'ın Yedi Bilge'sinden ilkidir. Ticaretle uğraşmış ve bu nedenle Mısır'da bulunmuştur. Elimize ulaşmış hiçbir metni yoktur.
