Yazar:
Herman Koch
Çevirmen:
Lale Şimşek
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Çok acayip bir kitap Hendek. Her okura hitap etmeyebilir, ben çok beğendim ve farklı buldum. Olay odaklı ve her meselenin illa kesin bir yere bağlanması beklentisinde bir okursanız (ki o zaman İskandinav edebiyatı genel olarak size hitap etmeyebilir) Hendek’i muhtemelen sevmezsiniz. Hendek, atmosferi bakımından tipik İskandinav edebiyatı eseri olsa da dediğim gibi aynı zamanda çok da farklı.
Amsterdam belediye başkanının yeni yıl resepsiyonunda eşini bir belediye encümeninden kıskanıp, aralarında bir ilişki olduğu şüphesine kapılmasıyla başlıyor kitap. Bu çiftin ilişkisi ekseninde patolojik sınırlarda kıskançlıkla ilgili bir hikaye olduğunu düşünüyorsunuz ancak ilerledikçe sürekli bambaşka mevzular çıkıyor karşınıza. Belediye başkanının görevinin sorunlarıyla beraber iklim değişikliğinden demokrasinin işleyişine çeşitli toplumsal sorunlara, 95 yaşındaki anne babasının dahil olmasıyla beraber ailevi ilişkiler, yaşlılık, ihanet, intihar gibi temalara, en yakın arkadaşıyla olan diyalogları üzerinden de Paralel Evrenler Teorisi ve alternatif gerçekliklerle ilgili sorgulamalara gidiyorsunuz. Metinden beklentinize bağlı olarak bu çeşitliliği çok sevebilir ya da sıkıcı bulabilirsiniz. Olay odaklı bir okursanız bu ‘dağılmanın’ ana kurgudan uzaklaştırdığını hissedip sevmeyebilirsiniz. Ben, bu kadar farklı konuya, akıcılığı yitirmeden ve karakterin zihninin doğal akışında temas etmesine bayıldım gerçekten. Sanki bir yerde okuru da test etmiş Koch bu şekilde, çünkü pek olay olmayan kitapta, farklı sahnelerle ilerlerken hem dikkatinizi başka başka yönlere çekiyor hem de merak ettiklerinizle ilgili ipuçlarını -farklı okumalara elverişli şekilde- serpiştirerek ilerliyor. Üstelik bunu yaparken de pek çok konuyla ilgili dertlerine değiniyor. Özellikle modern insanın kendi içinde hem
Bugünün kitabı Hollandalı yazar Herman Koch'un şahane kitabı Hendek. Okuduğum için o kadar mutlu olduğum bir kitap oldu ki nereden başlasam anlatmaya, bilemiyorum. Ana konunun olduğu ancak bu konu etrafında sıçramalar ile ilerleyen bir anlatım mevcut eserde. Bu tarzda kitaplar okumayı sever misiniz bilmem ama Hendek tam da bu yüzden çok sevindirdi beni.
Amsterdam belediye başkanı Robert Walter, eşi Sylvia ile yeni yıl resepsiyonuna katılır. Burada, eşi ile belediye encümen üyelerinden birinin konuşmasına tanık olur uzaktan. Ve Sylvia'nın kahkahalar attığını görmesi ile içine kurt düşer. Aldatıldığını düşünmeye başlar başkan. Bununla takıntılı bir şekilde başa çıkmaya çalışırken, 94 yaşındaki babasının verdiği bir haber ile sarsılır. Anne ve babası, insanlara muhtaç olmadan ve sağlık sorunları ile kimseyi uğrştırmadan hayatlarına son vereceklerdir. Bununla da kalmaz Robert'ı bekleyen sürprizler ve bir gazeteci ile yaptığı röportaj ve gazetecinin sunduğu iddia altüst eder belediye başkanını. Hayatının aşkına güvenememeye başlar, ailesini anlayamaz Robert. Amsterdam'daki kirlilik, yapılan siyaset, ticari anlaşmalar, ucuz hırsızlıklar ve daha fazlası ile şekillenir Hendek.
Kitabın en önemli unsuru merak ögesinin sürekli canlı tutulması. Zaten bence yazarın yapmak istediği şey de bu. Kitabın kapağını kapatınca biten kitaplardan olmuyor bu nedenle Hendek. Hep bir ayrıntı, hep bir acaba mı hissi kurcalıyor aklınızı. Kıskançlık, evlilik, güvensizlik ve korku her yerde çıkıyor karşınıza. Sayfalar boyu Robert'ın yaşadığı kuşkuyu siz de onunla birlikte yaşıyorsunuz. 30 yıllık evliliğin nereye gittiğini anlamaya ve anlamlandırmaya çalışıyorsunuz. Hayal gücünün sınırları zorlanıyor, beklentilerin sonu gelmiyor kitapta. Böyle okumaları sevenlere mutlaka kitapla tanışmalarını
Hendek
Oksford sözlüğüne göre “Gerçek”: El ile tutulup göz ile görülecek biçimde tam anlamıyla var olan, varlığı hiçbir biçimde yadsınamayan, bir durum, bir olgu, bir nesne ya da bir nitelik olarak var olan.
"Kâğıt paranın üzerinde saymaca değeri yazılıdır, onun gerçek değeri ancak kâğıttır"
Yine aynı sözlüğe göre “Kurgu”: Eylem alanına geçmeyen, yalnızca bilmek ve açıklamak ereğini güden, kuramsal düşünce. Aradaki farkı belirleyen duyu organlarımız. El, göz, burun, kulak ve dil. Bunlardan aldığımız veriler bu iki olguyu birbirinden ayırıyor görünüyor. Oysa bir şey ihmal edilmiş bu tanımlarda. Bunu işleyen merkez yani beynimiz. Bir işlem merkezi olarak beynimiz bu iki durumunda yaşamdığı yer. Ve aslına bakarsanız aradındaki farkı ortaya koymak beyin açısından oldukça zor. Düşünün bir bazı anları koku ile, bazılarını görsel, çektiğiniz acıları ise dokunsal bir boyutta hatırlarız. Bunlar yaşanmıştır. Ya da yaşanmış olanı kendimize algımıza ve tüm birikimimize göre yorumlayıp depolarız. Olaya şahit kişiler yaşadıklarını farklı şekilde aktarır. Oysa olmuş olan tektir, bir tanedir ve biriciktir.
Hayal gücümüz bu kurguyu etkileyen en önemli parametrelerden biridir. Birikimlerimiz, gözlem gücümüz, bakış açımız gibi pek çok şey hayal gücümüzü etkiler. Aslında beynimiz kurguyla gerçeği daima karıştırma eğlimindedir. Çıkarımlaromız bu iki uç arasında sallanır. Önyargılar geliştiririz. Kendimizi korumak için bir sonraki adımı hesaplamak için zarar görmemek için. Yapılan bir küçük hareket ya da rutinin dışına çıkan bir eylem bizi şüpheye düşürür. Kurgu ve gerçek işte en çok bu noktada birbiri içine düşer. Artık sınamalısındır. Yani duyularını devreye sokmalı ve ayırt etmek için deney ve gözlem yapmalısındır. Bunu yapmamayı tercih ettiğinde ise senin kurgusal olarak yarattığın
*spoiler içerir*
Kafaları karıştıracak bir kitap Hendek. Okurken sıkılmayayım, sürekli düşüneyim, ben de şüphelenip sorgulayayım diyorsanız, yeni bir yazarla tanışmak, güncel bir şeyler okumak arayışındaysanız bir şans vermelisiniz. Herman Koch daha önceden okuduğum bir yazar değildi. Hendek kitabıyla tanıştık fakat belli ki kendisinden okuyacağım başka kitaplar da var. Modern çağın sorunlarını dillendiriyor yazar, yel değirmenleri hakkında konuşuyor, Tanrı var mıyı sorgulatıyor, intihar sadece işler kötüyken mi düşünülürü seslendiriyor, uzun yıllardır süren mutlu evlilik hissettiğin kadar mutlu mudurla şüphelendiriyor seni. Ana karakterimiz Robert Walter Amsterdam Belediye Başkanı'dır. Çevresinin gıptayla baktığı, kendisinin de büyük bir aşkla bağlı olduğu mutlu bir evliliği vardır. Peki bu evlilikte kaç kişiye yer vardır? Sevgili eşi Sylvia da onunla aynı mı düşünüyor yoksa bu evlilikte başka biri için bir yer çoktan ayrılmış mı? Robert yeni yıl resepsiyonunda sevgili eşinin, belediye encümenlerinden biriyle konuşurken onun anlattıklarına kahkahayla eşlik eden karısını görünce eşinin onu aldattığı şüphesine kapılır ve evliliğini sorgulamaya başlar. Tam da bu sırada 94 yaşındaki babası, annesiyle birlikte hayatlarına son vereceklerini söyler. Hayatı imrenilen gözlerle bakılan Robert'ın nasıl korkularının esiri olduğunu, kıskançlık ve paranoya dolu bir eşe dönüştüğünü kendi gözlerinizle göreceksiniz. Robert'ın hayatı gerçekten mükemmel miydi yoksa o öyle mi görmeyi tercih ediyordu? Bu romanda Robert'ın her şeyi nasıl olduğu gibi görmeye başladığını okuyoruz. Bilinç akışı tekniğinin kullanılması bu açıdan kitabı daha kolay okunabilir hale getiriyor.****spoiler içerir***** Robert'ın kabaran kıskançlığını ve paranoyasının esiri olmasını okurken bazı noktalarda sabrımın
8/10
2022 26. kitabı
Herman Koch ve beni şaşırtmayan yine harika bir kitap! Havuzlu Yazlık’taki özgün uslup ve hikaye anlatıcılığını Hendek’te de yakalayınca kesinlikle favori yazarlarım arasına girdi Koch. Okuduğum iki kitabında da yazar dışarıdan bakıldığında makul ve güzel yaşantıları olan kahramanların başına beklenmedik rutin hayatı altüst eden olaylar getirirken bizi devamlı anlatıcının zihninde dolaştırıyor. Konuları, olayları dağıtıp dağıtıp tekrardan toplayıp bizi başka başka konular üzerinde düşünmek zorunda bırakıyor. Yazarın diğer kitabı Havuzlu Yazlık’ı anlatırken de bahsetmiştim bu kitabı sevip sevmemeniz kurgu bir metinden ne beklediğinizle alakalı tamamen. Sizi zorlamadan akan hızlı bir olay örgüsü seviyorsanız size beklediğinizi vermeyecektir Hendek. Yazarın ilk derdinin kurgudan ziyade baş kahraman olan anlatıcının zihin akışında kurgudan kopup anlatığı yerler olduğunu düşündüm iki kitabını da okurken. Ama aynı anda kurgu da -merak ve belirsizlik içinde- akmaya devam ederek kitaptan kopmamızı engelliyor. Yazar bu geçişleri çok zekice ve ustaca yapmış. Yazarın en sevdiğim yanı ise -anlatım tarzının yanında- olayların duygusunu bana çok iyi bir şekilde geçirmesi. Kısacası biraz farklı bir anlatım okuyacağınızı bilerek başlarsanız edebi anlamda sizi üzmeyecek bir metin olduğunu düşünüyorum kitabın. Şimdiden iyi okumalar!
Oldukça etkili bir kitaptı benim için. Başlarda parça parça anlatılan olaylar sıksa da kendini okutturan bir eser. Olaylar bir yılbaşı resepsiyonunda, devlet başkanının eşinin bir encümene kahkaha atmasıyla başlamakta. Bu kahkaha birden büyük bir paranoyaya dönüşür kahraman için. Karısının kendini aldattığı düşüncesine kapılır. Tüm bunlar yaşanırken de bir yandan anne babasının intihar düşüncesi öte yandan siyasi tahtını zora sokacak bir fotoğraf karesiyle kahramanın olay üçgeni tamamlanmaktadır. Koch işte bu üç olayla kahramanın hendeğini anlatır okura.
Daha çok insan zihninin kendi iblisi haline nasıl geldiğini anlatmaktadır.
Herkese merhaba :)
Eğer beni tiktokta da desteklemek isterseniz hesabım : @bookswithemir
Yani kitap o kadar 'garip' ki ne beğendim ne beğenmedim diyebilirim, kitabı bitirip hakkında biraz baktım da sanırım yazarın yazım tarzı böyleymiş o yüzden herkese hitap eden bir yazar olduğunu düşünmüyorum.
Kitap boyunca karısından ve iş arkadaşının beraber olup kendisini aldattığını düşünen Robert'ın bakış açısını okuyoruz ve aslında bütün hikayeyi sadece Robert'ın tarafından görüyoruz.
Kitap boyunca da o yüzden aslında sadece yanlış anlama mı yoksa gerçek mi bilmeden okuyoruz biz de Robert karakteriyle beraber öğreniyoruz her şeyi.
Yazarın tarzı genelde boşluklar bırakması, sonuca bağlamamasıymış sanırsam bu kitapta da öyle oldu aslında bir son yok. Ve aslında ben böyle kitaplardan hiç haz etmem.
Ama bu kitapta tahmin ettiğim kadar fazla rahatsız etmedi çünkü kitap boyunca aslında kıskançlıktan farklı duygulardan bir insanın nasıl 'paranoyaklaştığını' okuyoruz desem yeridir.
Kitabı özetlemem gerekirse aslında Robert'ın arkadaşları ve eşiyle olan ilişkisini William James'in o sözüyle özetleyebilirim;
"Bir odada iki kişi buluştuğunda, aslında altı kişi vardır. Kendimi gördüğüm halimle ben, onun beni gördüğü haliyle ben, benim onu gördüğüm haliyle o, onun kendisini gördüğü haliyle o, gerçekte olan ben ve gerçekte olan o."
Ve biz kitap boyunca 2 kişinin ilişkisini aslında bizim gördüğümüz haliyle okuyoruz bu yüzden de açık bir iletişim olmadan maalesef bu kitapta da gördüğümüz gibi bazı şeyler sonuca ulaşmıyor ve insan kendi kafasında düşündükleriyle beraber kalıyor :')
Değişik bir kitap Hendek; uyandırdığı merak duygusu o kadar güçlü ki, acaba Robert haklı miydi diye okurken sonuna bakma isteği uyandıran kitaplardan. Ama sonuna baknanız bile istediğiniz bilgiye erişemiyorsunuz çünkü net sona sahip kitaplardan değil. Amsterdam Belediye Başkanı Robert Walter yeni yıl resepsiyonunda karısının, encümenlerden biriyle konuşurken kahkaha attığını görür ve zihninde bir "acaba" belirir. Kitap boyunca okuru acaba karısı onu aldatıyor mu şüphesinin peşinde sürükler ve bunu büyük bir başarı ile yapar. Şüphenin beynini ele geçirişi, kendince parçaları bir araya getirip kanıtlar toplayışı ve ruh hali çok güzel bir şekilde verilmiş. Robert'in zihninde kaybolduğumu hissettim. Ama kitap tek bir omurga üzerine çakmamış çivilerini, yan taraftan anlattıkları da etkileyici ve düşündürücü idi. 90 yaşını devirmiş anne ve babasının intihar isteği, yakın arkadaşı Bernhard'ın gerçeklik ve evrenler ile ilgili tezleri, yıllar öncesinden fırlayan Vietnam Savaşı protestosuna ait fotoğraf karesi kitabı farklı yönlere de savuruyordu. Ayrıca iklim değişikliği, faşizm ve siyasete dair söyleyecek sözü olan kitabı ben severek okudum. Robert'in şüphesini iliklerime kadar hissettim. Olay ağırlıklı bir eser değil, herkese hitap edeceğini sanmıyorum ben severek ve hissederek okudum. Edebiyatta farklılıkları sevenlerin bunu da seveceğini düşünüyorum.
Çok değişik bir kitap, Hendek. Amsterdam belediye başkanı, Robert’in yeni yıl resepsiyonunda karısının encümenlerden birisiyle cilveli konuşmasını ve gülüşmesini görmesi üzerine bunu koca ömrüne bir şüphe olarak kaydeder ve roman bu şüphenin üzerine kurulur. Kitap boyunca bu şüpheyi doğrulayacak kanıtlar ararken, Robert’ın 90 yaşındaki anne babasının ölme planlarını , yakın arkadaşı Bernard’ın paralel evrenler teorisi ile alternatif gerçekleri , Robert’ın kızı ve erkek arkadaşı ile olan ilişkisini ve Vietnam savaşından kalma protestonun fotoğraflarının bir anda gün yüzüne çıkıp Robert’ın suçlanmasını okuyoruz.
Öte yandan sürekli olarak Kitabın sonunu öğrenmek için merak duygunuz hep en üst düzeyde. Hal böyle olunca Robert’ın şüpheleri konusunda haklı olup olmadığını öğrenmek için sayfalar bir bir ardına akıp gidiyor . Başkanın kafasında yarattığı ihtimaller üzerinden konunun dallanıp budaklanması üzerine de kitap boyunca bir kaybolup bir toparlanıyorsunuz. Kitabın değişikliği de bence kesinlikle bu noktaya dayanıyor.
Kitabın son sayfalarındaki gelişmelerden hangi okur neyi düşünmek isterse diyerek yazar sonunu şaibeli bırakıyor ve herkes kendi yorumuyla kitabı kapatıyor. Şunu fark ettim ki bu kitabı birisiyle beraber aynı anda okuyup iki farklı son veya iki aynı son olarak konuşmayı isterdim.
Herman Kocha gelirsek de daha önce okuduğum bir yazar değildi ama ‘Hendek’ kitabının son olmayacağını düşünenlerdenim.
Hendek'i bir kelime ile anlatmam gerekse belirsizlik derdim. Güvenilmez anlatıcının iyi bir örneği. Baş karakter Robert Walter'ın (önce Robert Walser diye okuyup şaşırdım, belki bir selam çakmıştır rahmetliye) taraflı anlatımı ve zihnindeki belirsizlikler yüzünden olayların belirsiz bir şekilde ilerlediği ve sonlanmadığı, öykü bittiğinde okuyucuyu birçok soru ile başbaşa bırakan bir kitap.
Kitapla ilgili sevdiğim ve sevmediğim yönler var. Sevdiklerimden ilki dokunduğu temalar ölüm hakkı, aldatma, yabancılık, yaşlılık, kaybetme korkusu ve şüphe. Güncel karakterler (Françoise Hollande, Obama, Clinton) ve olaylar, ve bildiğim bir ülke (Hollanda) ve aşina olduğum bir kültür olması gibi konularla atmosferini sevdim ve yakın hissettim. Merakı canlı tutması ile heyecanlı bir okuma oldu. Büyük sorular sordurmasa da insan neden aldatır, insan hislerine güvenebilir mi, ölümü seçme hakkı gibi konulara dokunmasını sevdim.
Sevmediğim ise bazı konuları neden dahil ettiği ve neden bu kadar çok konu arasında bazılarını yüzeysel geçtiği oldu. Mesela yel değirmenleri konusu neden vardı, neden bu kadar uzadı, kedinin kaybolması ve ardıç kuşu ile yaratmaya çalıştığı mistik havayı anlamlandıramadım. Küresel ısınma ve ölümden sonra bize ne oluyor, büyük patlama ya da evrenin yaratılmasından önce ne vardı gibi sorulara sadece dokundu, dahil etmese miydi diye düşündüm. Ama bu gayet öznel bir yorum. Karakterle ilgili de belirsizlikler var, özellikle Robert'in karısı Sylvia hakkında.
Yine de severek okudum kitabı. Ve yanılmıyorsam okuduğum ilk Hollandalı yazar oldu. Net sonlar sevenleri mutlu etmeyebilir ama kitap bittikten sonra bu soruları ben kendim düşüneyim sonunu ben yazayım diyenler sever. Belirsizlik atmosferini çok güzel yaratmış yazar. #hermankoch aynı zamanda senaristlik de
Yazar Hakkında
Herman KochYazar · 4 kitap
Herman Koch, Hollandalı bir yazar ve aktör. Öyküler, romanlar ve köşe yazıları yazmıştır. En çok satan romanı Akşam Yemeği 21 dile çevrildi. Radyo, televizyon ve sinema için oyunculuk yaptı. Uzun süredir devam eden TV dizisi Jiskefet'i birlikte yarattı.
