Yazar:
Plutarkhos
Çevirmen:
İo Çokona
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
184
Basım Tarihi:
Temmuz 2015
İlk Yayın Tarihi:
Ocak 2001
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786053324898
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İLK BİYOGRAFİ KİTABIAraştırma-İnceleme
Plutarkhos, m.s 46 yılında Yunanistan’ın Khaironeia şehrinde doğdu. O zamanlar Khaioroneia yazara küçük gelir ve Atina’ya gider Burada retorik, felsefe, fizik ve matematik dersleri alır. Kendini okuyarak geliştirmiştir. O dönemde kitap edinmenin zorluğu düşünülürse, bilgi birikimine hayran kalmamak elde değil. Bu sebeple döneminde çok sevilen ve fikirlerine saygı duyulan biri olduğu için Roma’ya elçi olarak gönderilmiştir.
Plutarkhos edebi yönden alışılmışlığın dışında bir kurgusu vardır ve döneminde sadece Plutarkhos böyle bir eser verebilmiştir. Tarihteki iki önemli kişiyi ele alarak, doğumdan çocukluğa, başarılarından ölümüne kadar biyografik bir şekilde inceler. Dönemine göre edebiyatı olabildiğinde farklı çerçevede ele almıştır. Çünkü bulunduğu dönem tragedya, felsefi görüşler veyahut efsanelere yer veriliyordu herhangi bir kralın veya aydının hayatı anlatılmıyordu. Bu yüzden tahminimce ilk biyografi eseri Plutarkhos ‘un..
(Ki tahminim doğru çıktı. :) )
Bugün tarihi araştırmalarda Büyük İskender, Demetrios, Pompeius, Marcellus, Brutus gibi önemli kişilerin hayatı hakkında bilgilere Plutarkhos’un eserlerinden ulaşıyoruz. Bu önemli şahsiyetler hakkında bilgi almak için araştırma kaynağı niteliğinde.
Puan vermedi·184 syf.··
Beğendi
·2021 29. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 13 Ağustos 2021 23:19
plutarkhos’un paralel hayatlar dizisine, theseus - romulus ile başlamıştım. çok etkileyici bulduğumdan devamını getirmek istedim ve ikinci kitabım, iskender - sezar oldu.
“farklı dönemlerden, farklı iki insanın paralel hayatları.”
kitapta asıl önemli nokta kişilikler üzerinde durulmuş olması.
sunuş kısmından şöyle bir alıntı ile daha anlaşılır kılmak isterim:
“çoğu kez bir insanın karakterini geride ölüler bırakan kanlı zaferlerden ya da muhteşem şehir kuşatmalarından çok, önemsiz bir cümleden veya esprili bir ifadeden daha iyi anlamamız mümkündür.”
kitapta yararlanılan kaynaklar ile birlikte, diğer birçok eser ve tarihçi tarafından da doğrulanmış alıntılar aktarılmaktadır.
bunun yanında yer yer durumlar ile ilgili farklı hikayeler de verilmekte ve objektif bir pencereden okuma imkanı sunulmakta.
örneğin bir kısmında iskender’in gördüğü bir rüyanın, çeşitli kişilerce farklı yorumlanmasına yer verilmesi yahut iskender’in yaptığı bir eyleme olan bakış açısının farklı görünümleri.
nice kaynak üzerinden karşılaştırılması yapılan iki çok önemli hayat, asıl önemli olan da bu hayatların birbirine dokunmuş olması ve kişilikleri üzerinden farklı açılardan aktarılmış olması.
meraklılarına kesinlikle tavsiye ederim.
Plutarkhos’un “İskender ve Sezar” biyografisi, iki dev lideri yan yana getirerek adeta bir karakter aynası tutar. İskender’in fetih hırsı ve Sezar’ın politik zekâsı, Plutarkhos’un anlatımında hem paralellik hem de farklılıklarla ortaya konur. Plutarkhos, bu iki figürü idealize etmez; zaafları, başarıları ve motivasyonlarını samimiyetle ele alır...
İki ayrı hayat iki ayrı kahraman. Bir yanda İskender, bir yanda İskender'in hayatından etkilenen Sezar. İkisinin yaptıkları da birbirinden cesur ve inanılmaz.
9/10
2021 14. kitabı
Asıl merak ettiğim kişi Sezar’ın hayatıydı fakat İskender kısmı da çok etkileyiciydi. Plutarkhos’un paralel hayatlar dizisinde Marcus Antonius’un da hayatını okumuştum ama sanki bunun anlatımı daha hoş.
Birbiriyle aynı dönemde yaşamamış ama birbirine bağlanan iki insan.
Birisi Sezar’ın İskender için söylediği söz ki kitabın açıklamasında kullanılan bağ.
Aslında bir de ilginç bir şekilde İskenderiye Kütüphanesi’nin yanmasına sebep olan Sezar... Kente ismini veren Büyük İskender ve yıllar sonra o kente gelip düşmanı püskürtmek için ateş yakan ve kontrolden çıkan yangın sonucu kütüphaneyi tahrip eden Sezar... İlginç bir bağ. İkisini de okumak keyifliydi. Herkese tavsiye ederim.
Okuyacaklara keyifli okumalar...
venimus, vicimus, vidimus...
Yazarımız Plutarkhos MS I yüzyılda yaşamış Yunan tarihçi, biyografi ve deneme yazarıdır. Kendisini günümüze devreden “Paralel Hayatlar” yazı serisiyle tanırız. Asıl olanı ise kendisinin ciltler dolusu bir yazım hayatı olduğudur. Kaynağın ilk elden sahibidir.
Kitabında İskender ve Sezar’ın hayatlarından ziyade kişilikleri, olaylara tepkileri, ahlak anlayışları ve dahası olarak karşımıza muazzam denecek kalitede bir yazım örneği sunmaktadır. Okumaktan en keyif aldığım yazarların başında gelmesi ve olayları abartmadan tamamen olayların örgüleriyle anlatan ve okuru hiç sıkmayan ilerleyişi vardır.
Plutark’ın tarihte önemli olması sayısız eserler vermesinden ziyade kitaplarında 151 tane yazarın ve Aristoteles’in günümüze ulaşamayan 70 ve Theophrastos'tan ise 50 alıntı yapmıştır. Bunlar bile yazarın ne kadar değerli olduğunun birer kanıtı olmaktadır.
Paralel hayatları yazarken yazarın gayesini en iyi “Ressamların çizdikleri portrelerde vücudun diğer kısımlarına pek önem vermeyip karakterin aksettiği gözlere ve bakışlara odaklandıkları gibi, biz de savaşlarla yüce kahramanlıkları başkalarına bırakıp onların ruhlarını belirleyen işaretlere dayanarak yaşamlarını aktarmaya çalışacağız.” Bu alıntıdan anlamaktayız. Bu sebeple şahsım adına kendisine hayran olmayı ve çevrilen bütün eserlerinin birer okuru olmayı sürdüreceğim.
İskender; doğumu bile başkaca yorumlanan Makedonyalı Kral II. Filip’in oğlu, Aristoteles öğrencisi ve Asya’nın dönem fatihi… Muazzam bir eğitim hayatı, şan ve şöhretten uzak bir ahlak anlayışı, hiç olmayacak kadar yufka bir yürek. Sınırları genişledikçe içten çalkalanan bir imparatorluk, 13 yıla sığdırılan hiç mağlubiyetiz bir hükümdarlık ve 33 yaşında zehirden öldürülen genç bir İmparator. Kitap içerisinde geçen hadiseleri anlatmak istemiyorum. Bu sebeple
Tarihin en büyük iki komutanı, strateji ve politika uzmanları. İskenderin hayatından etkilenen daha büyük bir komutan (bana göre) Sezar. Kitap bu iki tarihi kişiliğin hayatlarını anlatıyor, derinlemesine olmasa da yüzeysel olarak soyağaçları, yaptıkları işler ve başarıları bu kitapta yer alıyor. Tarihe ve bu kişiliklere merakınız varsa kesinlikle okunması gereken bir kitap.
Puan vermedi·184 syf.·
2025 277. kitabı
Fetihleriyle Hellenistik dönemi başlatan İskender ile Roma’da imparatorluğu başlatan Caesar’ın biyografisi. İskender babasından aldığı güçle birçok iş başarıyor. Caesar ise kendisini yaratan insanlardan biri. Plutarkhos çeşitli benzerlikler kurduğu isimler üzerine karşılaştırmalı biyografileri ile ünlü. Daha önce Marcus Antonius’u okudum ve karşılaştırmalı biyografilerinin daha ilginç olduğunu söyleyebilirim. İskender Caesar sonrasında Demothenes Cicero biyografisini öneririm. Demothenes İskender döneminde yaşamış, onu eleştiren bir hatip. Cicero ise Caesar döneminde yaşamış ve onu eleştiren bir hatip. Birlikte okunduğunda daha verimli olur.
Tarihin iki eşsiz lider ve komutanı her zaman ilgimi çekmiştir. Net olarak Türk Tarih Kurumundan çıkan Roma ve Bizans Tarihi kitaplarında bu bilgileri edinmiştim fakat PLUTARKHOS'un bu eseri çok daha akıcı ve doyurucu bir özelliğe sahip olduğunu kitabı okuduktan sonra anladım. Roma döneminde MS 60 yıllarda yaşayan PLUTARKHOS edindiği kaynaklardan ve döneme şahit olmuş özellikle Sezar'ın hayattan kalan yaşlılardan edindiği hikayesel bilgilerle bu eşsiz eseri meydana getirmiş. Daha öncesinde hepimizin bildiği İskender filmi ile Rome Dizisinin bu eserden tamamen yararlandığına kitabı okuduğunuzda ve film ile diziyi izlediğinizde şahit olacaksınız. Bir kez daha yabancı yapımlara da saygı duymamı sağladı çünkü adamlar bizimkiler gibi ideolojik ve reyting kaygısı ile yapımları çekemiyorlar tamamen doğru ve yanlışlarıyla kendi tarihlerini sunuyorlar. Bu iki değerli liderin hayatı çağlar sonrasında bile insanlara bir şeyler katıyorsa işte onların sonsuza dek yaşamasını sağlayan özellikte bu olmalıdır. Aldıkları kararlarla sadece o anı değil birkaç adım sonrasını öngörerek alıyorlardı ki bu öngörüler ve anlık değil geleceğe yönelik planlarda onları ardıllarından ve sonra gelecek olan birçok liderden eşsiz kılıyor. Okumanızı tavsiye ederim her iki dönemi adeta yaşıyormuşsunuz gibi hissedeceksiniz.
Adını dünyaya duyuran biyografi türünün duayeni Plutarkhos.
İnsanların etkilenebileceği her alanı felsefi açıdan etraflıca incelediği”Ethika”eserinden sonra 105-115 yılları arasında yazmış olduğu tahmin edilen “Paralel Hayatlar”başlığı altında yayımlanan 23 çift(karşılaştırma)4 tek kişi(biyografi)olmak üzere 27 tane kitabı bulunmaktadır.
:
Paralel Hayatlar kitapların genelinde:
Yunan ve Romalı hükümdarları,
filozofları,askeri kumandanların ailesini,
çocukluğunu,eğitimlerini,gençliğini,
bilinen-bilinmeyen karakteristik özelliklerini,devir açan başarılarını,ölümünü,ölümünden sonra onu izleyen olayları hem bireysel hem de birbirlerine paralel olan kişilerin hayatlarını kıyaslayan Plutarkhos;Efsanelerle gerçek hikayeler arasında bağlantı kuran araştırmacıların haklı olduklarını ve okuyucusuna etik ve ahlak dersi verdiğini açıkça belirtiyor.Ayrıca kıyaslamaların çoğunu bizlerede bırakıyor.
:
Başladığı her şeyi yarıda bırakmayan,aklına koyduğu hedeften asla vazgeçmeyen,
adaletleriyle girdiği tüm savaşları kazananan büyük liderler İskender ve Sezar’ın birbirlerine benzer özelliklerinden etkilenmemek mümkün değil.
Peki İskender’in tüm yaşamı boyunca ona öncülük yapan,stratejilerini ondan aldığı, başucunda gözü gibi sakladığı ,geceleri yastığının altından ayırmadığı kitabı ne mi?
Ve…
Sezar denilince ilk aklımıza “Et tu Brutus” yani “Sen de mi Brutus”sözleri geliyor dimi?
Sezar'ın en güvendiği dostu olan Brutus,Sezar'a karşı çıkanlarla birlikte olur. Onu ortadan kaldırmak için suikast planlarını nasıl yaptığını,son darbeyi Brutus’un elinden alan Sezar’ın yıkılışını merak ediyorum diyorsanız ,muhteşem bir eser sizleri bekliyor. Plutarkhos 
İskender - Sezar
Plutarkhos İskender - SezarYazar Hakkında
PlutarkhosYazar · 27 kitap
Mestrius Plutarchus (MS. 46 - 120?) Yunan tarihçi, biyografi ve deneme yazarı. Ayrıca orta dönem Platonculardandır. Plutarkhos Delfi'nin yaklaşık 35 km doğusunda bulunan Chaeronea, Boeotia Yunanistan'da iyi bir ailede dünyaya gelmiştir. Plutarkhos ciltlerce eser yazmış olduğu belirtilmektedir. Lampria Katalogu adlı bir antik katalog listesinde 227 eseri olduğu bildirilmiştir. Elimize geçen eserleri Paralel Yaşamlar ve Moralia adlı iki toplanmış eserdir.
Plutarkhos MS46 yılında Delfi'nin yaklaşık 35 km doğusundan bulunan Chaeronea şehrinde doğmuştur. Bu şehir Yunanistan'ın Beotia bölgesindedir; Hesiodos ve Pindaros'un doğum bölgesi ve bu şehir Makadonyalı II. Filip'in Yunanlıları yenmiş olduğu mevkii olarak ün yapmıştır. Ailesi bu şehrin ileri gelen yerli zenginlerinden biri idi.
Plutarkhos'un yaşamı hakkında bilgiler yazmış olduğu denemelerden doğrudan doğruya veya onları yorumlamayla çıkartılmıştır. Örneğin Plutarkhos'un yazmış olduğu otobiyografik bir deneme (De sollertia animalium) yorumlanarak babasıyla pek arasının iyi olmadığı ama bu denemede isimleri anılan kardeşi (Lampria) ve büyükbabası (Nikardo) iyi geçindiğini sonucuna varılmıştır.
MS 60 yıllarında Atina'ya gidip oradaki Akademia'da "Ammonio"'nun derslerine devam ettiği ve onun çok iyi bir talebesi ve müridi olduğu ve retorik, matematik ve Platoncu felsefe derslerinde başarı kazandığı bildirilir.
