Yazar:
James Branch Cabell
Çevirmen:
Elif Kadriye Özkılıç
Editör:
Alican Saygı Ortanca
Tasarımcı:
Hamdi Akçay
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
336
Basım Tarihi:
Ekim 2019
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Jurgen, A Comedy of Justice
ISBN:
9786057762245
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
"Her içkiden bir kere tatmaya niyetliyim"·336 syf.·Fantastik Edebiyat
5/10
2023 23. kitabı
Adalet... Ulan ne kapsamlı ve ne kadar da içi boş bir kelimesin sen! Belki de her bokun içinde seni aradığımız için her şeyi kapsadın, akabinde doyma noktasını da aşırdık istemsiz, sen de ne var ne yoksa attın içinden, güzelce bir kusuverdin sana her şeyini yükleyip duran insanlığın üzerine, haliyle için boşalıverdi. Sen rahatladın belki ama gözümüzde kıymetini de yitiriverdin artık. Şimdi her yerde seni arıyor gözüksek de, yaptığımız sadece seni kendimize yontmaktan öteye geçemiyor... Kolektiflikten, objektiflikten, pragmatiklikten giderek uzaklaştın artık. Daha da bir boka yaramazsın zaten, Sikkim'e kadar yolun var ;) (Hindistan'da bir eyalet, yanlış anlaşılmasın)
Bizim gibi politize olmuş toplumlarda, "Adalet" kelimesini görünce üstüne atlamak, içinden kendi dertlerimize göre manalar devşirmek, hatta izah edilemeyen yerlerde trajikomik şekilde mizahını yapmak adettendir. Tariz, hiciv severiz, Nef'i pirimiz, zülfüyare dokununca, yer miyiz yemez miyiz ;) Hal böyleyken ben de Jurgen'in hikayesinden böylesi çıkarımlarda bulunarak, bir nebze de olsa politize olmuş dimağıma trajikomik gelecek şeyler arayışıyla başlayıverdim maceraya. Ama ne gam! Konu çıka çıka orta yaş bunalımına çıkmasın mı? Beni ne bağlar abi orta yaş bunalımı? Kırklı yaşlarına merdiven dayamış bir tefecinin, geçmiş maceralarından yana iç huzursuzlukları ve hesaplaşmalarının adaletle ne alakası var? "Adil davranmak" kavramını sırf kadın erkek ilişkilerine mi indirgeyelim abicim yani? Ne gerek var yani yirmili yaşlarında dünya güzeli kadınlarla yaşadığın veyahut yaşayamadığın şeylerin kırklı yaşlarında aklını meşgul etmesine? Saçının ve de kıçının kılı ağarmış, göbeğin, geçtiğin her çizgide senden fotofinişle önde bitiriyor yarışı, iyi kötü bir de karın var, işine bak be abicim... Yirmiler yirmilerde
Öncelikle değerlendirmeme başlamadan önce kitabı beğenmediğimi belirtmek istiyorum. “Unutulmuş Fantastik Klasikler” dizisinden okuduğum bir kitap ilk kez hoşuma gitmedi.
Diziden okumadığım iki kitap daha var. Onlar nasıldır bilmiyorum ama Jurgen vasat bir okuma yolculuğu sundu.
Elfdiyarı Kralı’nın Kızı, Fantastes, Ouroboros Yılanı ve Sisler İçindeki Lut çok güzel kitaplardı. Bu nedenle Jurgen’e karşı beklentim büyüktü, belki de bu yüzden hayal kırıklığı yaşadım.
Jurgen, alt başlığıyla “Bir Adalet Komedisi” diye yayınlanan bu eser, bizim bildiğimiz ve aradığımız adalete hiç benzemiyor. Yani “ülkemizde olmayan adalet”e demek istedim.
Tefecilik yapan Jurgen, eşi Lisa’yı kaybediyor ve onu aramaya başlıyor. Çıktığı bu yolculuklarda ise başına birçok olay geliyor. Girip çıktığı bu ortamlar günümüz dünyasına ait değil; mitosların ve var olmayan dünyaların insanlarıyla dolu. Bildiğim ve bana tanıdık gelen birçok varlıkla da karşılaşıyor Jurgen: Troyalı Helen ve Arthur efsanesinden önemli kişiler… En çok bahsi geçen Yunan mitolojisinden kesitler sunması hoş olmuş. İskandinav mitolojisi de var ve daha başka mitoslar. Yani bunların çoğuna hâkim olmama rağmen yazarın üslubunu ve yarattığı kurguyu sevemedim. Beni içine alamadı bir türlü.
Jurgen orta yaşlarda bir adam ve bir bunalım geçiriyor; andropoz dönemini yaşıyor. Karısını ararken başka kadınlarla birlikte oluyor ve kadınlara karşı adil olmaya çalışıyormuş gibi bir izlenim verse de bence tam tersi bir durum söz konusuydu.
Yazarın bu kitabı müstehcenlik suçlamasıyla mahkemeye çıkarılıyor ve tam iki yıl sonra Cabell davayı kazanıyor… Felsefi anlamda yoğun bir eser, ironik bir dili var. Fakat birçok anlamda bana hitap etmeyen keyifsiz bir okuma serüveniydi.
İncelememi yayınladığım
Jurgen isimli orta yaşlı neredeyse narşist diyeceğimiz kadar kendini beğenmiş, her fırsatta zeki olduğunu dile getiren, kadınlara adil davranma adı altında evlenen ve bu konuda şeyhlere taş çıkaran genellikle sinirimi bozan tefecinin mitolojik, felsefi ve yer yer komik macerası diyebilirim. Okuduğum en ağır kitaplardan biriydi ve mitoloji bilgimin yetersiz olduğunu fark ettim. Jurgen’in macerası karısını aramasıyla başlıyor ve Guinevere, Kraliçe Helen gibi tanıdığımız karakterlerle de karşılaşıyoruz. Yazara müstehcanlık davası açılması ve yazarın davayı kazanması da beni hiç şaşırtmadı.
9/10
Beğendi
·2019 329. kitabı
İthakinin unutulmuş fantastik klasiklerinde ilk başladığım kitaba göre biraz ağır diyebilirim. Çünkü kitap ciddi manada mit, Arthur efsanesi ve az biraz da olsa felsefe bilgisi istiyor ve çoğu şeye atıfta bulunuyor. Bunun tedbirini alarak yelken açmak da fayda var.
Shakespeare'in dilinden bir ara hamleti, othelloyu, julius caesarı okuyorum sandım hem ironik hem güldürücü hem de dili sanatsal gidiyor. Tabi kitap boyunca Jurgen'in dilinden düşmeyen adalet kelimesi ve eşini bulmak için gittigi fantastik diyarlarda sevgilisi olan her kadına adil olması (?) Nasıl bir adalet duygusuysa her şeyde bir nizam arayışı..
Serinin diğer kitapları için sabırsızlanıyorum.
Jurgen,kendini çok zeki gören orta yaşlı,emekli şâir ve tefecidir.Bir gün kaybolan ve sevdiğinden pek de emin olmadığı karısını aramak için kentaurla birlikte mağaraya girer,bundan sonra kahramanımız çeşitli mitolojik canlılarla karşılaşır.Öyle ki bazılarıyla evlenir bile.Gittiği her yerde karısının yanı sıra adaleti de arar ama ne yazık ki ikisini de bulamaz.Jurgen bu yolculuğunda Tanrı'nın yanına gidip tahtına oturur,cennete ve cehenneme seyahat eder,baş iblisle tanışır,cehennemde bi vampirle evlenir,Arthur'un diyarına gider,Merlin'le tanışır,Gölün Hanımı'nı görür,cennette 4 büyük melekle sohbet eder,Truvalı Helen'in anlatılan abartılı güzelliğine şahitlik eder...Tanrı'ya bile kafa tutar alay eder ama bi şekilde yol onu ilk başladığı yere mağaranın önüne çıkarır ve karısını orada bulur evine döner...
Kitap absürd komedi tadında yazılmış fantastik bir macera.Murat MENTEŞ okuyanlar bilir çeşitli göndermelere kelime oyunlarına yer verilmiş.Çok fazla mitolojik canlılar,yerler,çesitli eşyalar kullanılmış kitabı anlayabilmek için mitolojik bilgiye sahip olmak gerekiyor,en azından Arthur ve Merlin efsanesini bilmek lazım çünkü çok değinilmiş ve biliyoruz gibi kabul edilmiş.Bütün bu bilgiye sahip olanlar için eğlenceli bir kitap olabilir ama ben biraz sıkıldım.
James Branch Cabell’ın Jurgen – Bir Adalet Komedisi adlı kitabı, otoritere karşı alaycı tutumu ve müstehcenlik suçlamaları nedeniyle çoğu zaman yasaklı eserlerden birisi olarak kalmış.
Zamanla fikir özgürlüğünün simgelerinden birisi haline gelen roman, Neil Gaiman ve Terry Pratchett gibi usta yazarları etkileyerek Mark Twain ve Scott Fitzgerald’ın da saygısını
hak etmeyi başarmış.
.
Kendisini çok zeki gören orta yaşlı,emekli şâir ve tefeci tüccar Jurgen’in kaybolan ve sevdiğinden pek de emin olmadığı karısını aramak için kentaurla birlikte mağaraya girmesiyle başlayan maceralarını konu alan kitap, okurunu büyülü ülkelere, cennet ve cehenneme doğru yapılan bir yolculuğa davet ediyor.
.
#meltemce
Öncelikle fantastik ve mitoloji severin keyifle okuyacağını düşündüğümü söylemeliyim.
.
Metin; Çin, Hint ve olmazsa olmaz Yunan mitolojisindeki her türlü mitolojik unsurdan beslenmiş . Ayrıca , Kral Arthur efsanesine , Gölün Hanım’ına ,Merlin ve Caliburn’a (Excalibur ), Truvalı Helen ile Akhileus'a da selam veriyoruz.
.
Felsefi boyutuyla da, Aleister Crowley’in “Çığır açan felsefe başyapıtlarından biri,” dediği Jurgen anlatımındaki sanatsal dili, şahane alegorileri ve ironik anlatımıyla tam bir şölen...
.
Jurgen, İthaki Yayınları'nın Unutulmuş Fantastik Klasikler serisini, yayınevi tarafından önerilen sıra ile okuduğunuzda üçüncü kitaptır. Tüm seride olduğu gibi kapak tasarımı oldukça etkileyici ama içinde bir iki yazım hatası bulunmakla beraber dipnot işaretleri çok küçük olduğundan bazen kaçırdım ve sayfa boyunca tekrar tekrar işareti aradım.
Kitabın içeriği hakkında ise, öncelikle yazar kitapta farklı ülke ve geleneklere ait birçok mitolojik karaktere yer vermiş, benim için daha önce hiç duymadığım bu inanışları öğrenmek çok keyifliydi. Aynı zamanda yazarın bu kadar çok mitolojik kültüre hakim olması karşısında hayranlık duymamak elde değil. Hikaye oldukça yoğun ve akıcı olmasına rağmen ana karakter Jurgen’i ve pek sevemediğim için okumam uzun sürdü. Karakterin kadınlara yönelik ısrarlı takıntısı rahatsız edici ama sanki tüm konu Jurgen ve kadınlar gibi görünse de, kitap içinde çok fazla düşünce barındırıyor. Hatta olay örgüsü içinde verilmiş düşüncelerin bir kısmını anlamadığımı düşünüyorum. Anladıklarım ise beni etkilemeye yetti. Kitap, sonuna doğru daha heyecanlı ve daha ilgi çekici hale geliyor.
Son olarak kitabı önerir miyim? Jurgen, herkese önereceğim bir kitap değil ya da birisi sorduğunda emin bir şekilde evet okumalısın da diyemem ama kendim okuduğum için mutluyum.
Puanım 4/5 (%79/100)
Uzun ve ağır bir kitap olsa da inceleme yazmakta zorlandığım bir durumdayım. Öncelikle İthaki Yayınları'nın Unutulmuş Fantastik Eserler serisinin üçüncü ve şimdilik sonuncu kitabı Jurgen. Seri çok iyi düşünülmüş ve seriden okuduğum diğer kitap Dünyanın Sonundaki Orman çok güzeldi. Jurgen'i bir tık daha çok sevdiğimi söyleyebilirim.
Jurgen benim her zaman ilgimi çeken bir Trickster figürü. (Loki gibi oyuncu, düzenbaz) Aslında karakter olarak öyle değil fakat diğer karakterlerle olan diyalogları harika. Çok zeki olduğu için herkese ilginç ve okuması eğlenceli cevaplar veriyor. Zeki olması zaten en büyük özelliği olabilir.
Olay örgüsü de oldukça güzeldi. Yine de kitap biraz daha kısa olabilirdi diye düşünmüyor değilim. Yaratılan dünya mükemmeldi. Belki de kitaptaki en sevdiğim özellik bu olabilir. İçerisinde onlarca farklı mitolojik ve efsanevi yaratıkların, kişilerin bulunduğu bir dünya yaratılmış ve Jurgen gibi zeki bir karakterin onlarla iletişimini görebiliyoruz. Fakat bu konuda bir uyarım olacak. Mitoloji bilginiz veya ilginiz yoksa kafanız çok karışabilir. Özellikle Arthur ve onunla ilgili efsanelere bir göz atmanız iyi olacaktır çünkü kitap birçok şeyi "zaten bunu okuyucu biliyordur" düşüncesiyle veriyor.
Kısacası; okuması zevkli, Jurgen karakteri çok başarılı ve mitolojik elementlerin fantastik dünyaya koyulması da bir o kadar başarılı. Tavsiye ediyorum okumanızı. (Serinin devamı geleceği için bir an önce başlayın derim.)
ironi1000Kitap
Bu kitaptaki üstün varlıkların düşüncesel olarak alçaltılması ve ana karakterin olduğu gibi basit bir insanın yüceltilmesi çok hoşuma gitti. Konusu başlı başına çok iyi yazılmış bir ironi gibi.
Jurgen: Bir Adalet Komedisi1000Kitap
James Branch Cabell, komik fantastiğin ve kaçış edebiyatının önemli isimlerinden olsa da Jurgen: Bir Adalet Komedisi, içerdiği çift anlamlı cümleler ve genel olarak tüm otoriter kurumlara karşı alaycı duruşu nedeniyle müstehcenlik suçlamasıyla mahkeme önünde yargılandı ve kitapların dağıtımı durdurulduğunda düşünce özgürlüğünün en muzip simgelerinden oldu. Açılışından iki yıl sonra davayı kazanan Cabell, intikamını, kitabın yeni önsözüne karakteri Jurgen’i mahkemeye çıkardığı bir sahne ekleyerek aldı. Terry Pratchett, Neil Gaiman, Robert A. Heinlein gibi isimleri da etkileyen James Branch Cabell, çağdaşlarından Mark Twain, F. Scott Fitzgerald gibi isimlerin de saygısını kazanmıştı.
Jurgen: Bir Adalet Komedisi, kendini “fena hâlde zeki” diye tanımlayan, orta yaşlarda bir tüccar olan Jurgen’in hikâyesini anlatır. Kahramanımız bir kentaurun peşinden fantastik diyarlara, cennete ve cehenneme yaptığı yolculukta, var olmayan felsefecilerin, sanatçıların, var olmayan yapıtlarından alıntılar yaparak, cazibesini sonuna kadar kullanarak Arthur efsanesinin dünyasından Gölün Hanımı, Kraliçe Guinevere, Lancelot gibi isimlerle, Truvalı Helen’le hatta Şeytan’ın karısıyla bile tanışır. Ancak bu centilmen kahraman her karşılaştığı kişiye, özellikle de kadınlara adil davranmaktan asla vazgeçmez. Jurgen: Bir Adalet Komedisi, cesur, alaycı bir isyan. Kocaman kocaman mevkilerdeki adamlara nanik yapan serseri bir metin.
Reklam
