Keder ve Mutluluk
Meg Mason
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
320
Basım Tarihi:
Mayıs 2023
İlk Yayın Tarihi:
9 Şubat 2021
Yayınevi:
Timaş Yayınları
ISBN:
9786050847390
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2024 74. kitabı
Kederin, mutluluğun ve mizahın iç içe geçtiği koşulsuz sevginin ne olduğuna dair okuduğum en en en etkileyici kitaplardan biriydi Keder ve Mutluluk.
Martha, ilk gençlik yıllarından itibaren yaşamını ele geçiren *** hastalığının (adını bilmediğimiz bir ruhsal hastalık bu) ruhuna, iş ve aile ilişkilerine, aşkına, evliliğine olan yansımalarını anlatıyor bize.
Anlatıyor ama aslında yaşadıklarını anlaması; yıllar boyunca dışarıdan her şey yolunda gibi görünürken, içinde bir şeylerin paramparça oluşunu, kendi enkazının altında kalışının nedenlerini anlaması neredeyse bütün bir yaşamına mâl oluyor.
Martha, dün itibariyle benim en yakın kurgusal arkadaşım oldu; daha fazla mutsuz olmasını istemediğim için okumaya yer yer ara verdim, bitirdiğimde hıçkıra hıçkıra ağladım. (Gerçekten ağladım, kucağında kitapla, içini çeke çeke ağlayan bir Begüm hayal edin.) :)
Hikayesi içime işledi.
Edebiyattan beklentiniz nedir? Sorusuna vereceğiniz yanıta göre, Meg Mason'ın anlatımı belki basit gelebilir size. Fakat ben bu dili Martha'nın kafasının içini yansıttığını düşündüğüm için çok gerçek buldum. Meg Mason gerçek bir karakter yaratmış, dahası ailesini, özellikle kızkardeşini :) yani yan karakterleri de bir o kadar sahici kılmış. Bu büyük bir başarı, dolayısıyla bu kitap edebiyatın süslü sözler demek olmadığının da kanıtı bir yerde.
"Yetişkin hayatımın her günü sevildim. Katlanılmaz oldum ama hiç sevgisiz kalmadım. Yalnız hissettim ama hiç yalnız kalmadım ve yaptığım affedilmez şeyler için de affedildim. Bana yapılanları affettiğimi söyleyemem çünkü ben kendimi affetmedim."
Bunlar bizim başımıza mı geliyor, yoksa bizim için mi oluyor?Edebiyat
Keder ve mutluluk.. Okuyan hemen herkesin ‘bu yıl okuduğum en iyi kitaplar’ listesine kurulan bu bol ödüllü kitabı gündemden kafamı kaldırma çabasının içinde zorla da olsa okudum. 2020 New Zealand Book Award ile 2021 Australian Book Industry Awards adayları arasında gösterilmiş, 2022 Women's Prize finalisti ve 2022 British Book ödülünün sahibi. Tesadüf eseri alınmış ödüller değil hiçbiri. Güzel kitap.
Ergenlik döneminde ruhunu teslim alan bir hastalığı Martha’nın anlatımından okuyoruz. Anlaşılamamayı; dikkat çekmek için, şımarıklıktan yaptığını düşünenlerin karşısındaki çaresizliğini; topluluk içine girdiğinde yaşadığı sıkışmayı; konuşmak zorunda kaldığı durumlarda omuzlarına binen yükü; kendiyle kurduğu ilişkinin belirsizliğini, karanlığın içinden bir türlü çıkamayışını.. Hemen herkesin kendiyle karşılaşacağı bir ayrıntı var bence bu kitapta. Tüm bunları az ya da çok hepimizin yaşamış olması, kendimize Martha’nın aynasıyla bakmamızı sağlıyor. Ruhsal hastalığın isminin verilmeyip x diye geçiştirilmesi de bu aidiyeti güçlendiriyor.
Depresyonun maddi temeldeki bir şeylerin yokluğundan doğduğuna dair o yanlış ve genel yargıyı da çok iyi vermiş Mason:
“Her şeyden çok seven bir eşe, güzel bir eve ve gözünün içine bakan aile üyelerine sahiptir; öyle ki annesine göre bu, nadiren elde edilebilecek türde bir zenginliktir. Fakat tüm bu zenginliğin içinde hayatı elinden kayıp parçalara ayrılıyormuş gibi hissetmekten kendini alamaz.”
Depresyon gibi anlatması oldukça zor bir konuyu bu kadar doğal bir metnin içinde okumak bir yanıyla çok konforlu. Ama şımarıklık sayılmayacaksa, bu kadar sadelik biraz fazla geldi bana. Hatta yordu. Devrik cümlelerin bir türlü toparlanamadığı hissi de bu yorgunluğa şu taşıdı sanki. Ama bunların tamamen kişisel beklentiler ve kriterlerle ilgili
Keder ve Mutluluk
Hiç sebepsiz yere mutsuzluğa düştüğünüz oldu mu?
Sebebini aradıkça o mutsuzluğa daha da gömüldüğünüz…
Umutsuzluktan çıkmaya çabalarken aslında bir bataklığın içinde olduğunuzu farkk ettiğiniz…
Ve bu şekilde geçen yıllarınız?
Martha’nın hikâyesi tam da böyle başlıyor.
Zaten sağlıksız bir evde büyüyen bir çocuk olarak, genetik yatkınlık ve kronik *** hastalığıyla mücadele ederken, seçeneği pek de yok gibiydi.
Ama en çok da savaşmak onun meselesi oldu. Bir noktadan sonra yaşamın kendisi bu savaşa dönüştü.
Patrick’in, “Sen böyle yaşamayı seviyorsun,” dediği an, aslında büyük bir gerçeği gösteriyordu: Martha başka türlüsünü bilmiyordu.
Bu onun normaliydi — sinir atakları, sakinleşmeler, yükselmeler, pişmanlıklar…
Bütün bu hengâme, esas istediklerini gizlemesine izin veriyor ve böylece her şey tahammül edilir hâle geliyordu.
Bir an, bu sarmaldan hiç çıkamayacak, kronik mutsuzluğun ve ***’in pençesinde kaybolacak diye korktum.
Ama öyle olmadı.
Evet, bir sihirli değnek değmedi, kimse sonsuza kadar mutlu yaşamadı.
Ama yeni bir “normal” buldular — belki de en gerçek mutluluk buydu.
Kız kardeşiyle arasındaki bağı çok sevdim.
Teyzelerinin onlar için yaptıkları içimi ısıttı.
Babası, sonunda güzel bir kitapla kendini gerçekleştirdiğinde ise sayfaları gülümseyerek okudum.
Ama beni en çok sarsan an, Martha’nın annesine “Artık içmeyeceksin,” dediği ve annesinin bir daha hiç içmemesiydi.
Birinin bunu ona söylemesi gerektiğini çok sonradan fark etmeleri…
Bazen gerçekten öyle olmaz mı?
Ne yapmamız gerektiğini hepimiz biliriz — herkes bilir — ama kimse söylemez.
Kimse söylemeyince de sen yapamazsın, yapmadığın için herkes senden uzaklaşır.
Sonsuz bir sarmal…
İşte o sarmalı kırdıkları için mutluyum.
Keder ve Mutluluk, Meg Mason’ın kaleme aldığı aile, aşk, evlilik, ilişkiler, ruhsal dalgalanmalar, depresyon gibi konuları derinlikle işleyen yalın, hayatın içinden, çok gerçekçi bir metin.
Hayatı, duygu durumu kitabın ismindeki gibi uçlarda olan, dengeyi bulmakta zorlanan bir kadını, Martha’yı anlatıyor metin. Martha ona her zaman özenli davranan iyi bir eşe, eğlenceli bir kız kardeşe, sevgi dolu bir babaya sahip bir kadın. Dışarıdan bakıldığında mutsuz olması için hiçbir neden yok gibi görünüyor. Ancak Martha ilk gençlik yıllarından itibaren bir yandan depresyonla mücadele ederken diğer yandan ailesini, hayatı sorgulamaya, anlamlandırmaya çalışıyor.
Uzun yıllar, 17 yaşından 40 yaşına kadar uçlarda geçen yaşamı bir psikiyatristle yolu kesişince değişiyor. Kendisine, ailesine, eşine, yaşadıklarına yeniden, yeni bir gözle bakmaya başlıyor. Aslında insanın kendi iyileşme yolculuğunu tamamlamadan hayatta çok zor yol alacağını anlatıyor roman.
Avustralyalı yazar Meg Mason bu romanıyla kurmaca dalında British Book Award ödülüne layık görülmüş. Ayrıca Women’s Prize finalistleri arasında yerini almayı başarmış. Bence Meg Mason karakter yaratmada oldukça becerikli. Kitaptaki tüm karakterler ustaca işlenmiş. Özellikle ana karakter Martha her haliyle hissettiğim, gözümde canlanan, derinden tanıdığım biri oldu. Onunla uçlarda gezinip, kendini anlamlandırmaya çalışırken yaşadığı ruhsal dalgalanmaları hissettiğim, annesiyle yaptığı telefon konuşmalarında hüzünlendiğim bir süreçti benim için. Martha’nın yaşamı insanın kendi içine bakmasının ne kadar acılı, sancılı ama elzem olduğunu gözler önüne seriyor. Yakın zamanda dilimize çevrilmiş bu romanın daha çok okunması dileğiyle.
Empati ve Olgunluk
Çok uzun süredir beni bu kadar düşündüren bir kitap okumamıştım. Bazı şeyleri yeniden fark etmemi sağladı aslında; bir yanıyla içsel dünyama dönüş, öteki yanıyla bir takım akrabalarım ve yakın arkadaşlarımın hangi merhalelerden geçtiklerine bu kez empatik bir bakış..
Kitabın hayatımda aksiyon alabilmem için listeme eklediği yeni üç ana başlık, şöyle özetlenebilir;
1-Ruh ve akıl sağlığımın yerinde olmasının büyük bir lüks oluşuna dair farkındalık ve buna duymam gereken müteşekkirlik. Beraberinde gelen bilinçle, ağır ilaçlarla bu psikosomatik hastaliklara sahip bireylerle, onları dışlayıp yalnizlaştırmadan, nasıl dengeli bir ilişki kurulabilir, araştırmak.
2-Kurban psikolojisinden her daim uzak durmak ve olgunlaşmak için daha çok çabalamak; bu konuda ana karakterin annesinin, kızına yazdığı şu satırlar tam bir silkelenme etkisi yaratti bende…
“Hep ben kurbandım. Ve elbette, kurbanların her zaman istediği gibi davranılmasına izin verilirdi. Acı çektiği sürece, kimse yaptıklarından sorumlu tutulamaz. Ben seni büyümemek için bahanem yaptım. Ama sonra büyüdüm. 68 yaşında. Çünkü beni sen zorladın.”
Sorun şu ki ben 68 ime kadar bekleyemem :) dolayısıyla; hedef bu süreyi mümkün olduğunca kısaltmak :)
3-Zor zamanlar, hep yaşanır. Aşağıdaki alıntı, bu zamanlara karşı verebileceğimiz tepkinin en iyi özeti aslında..Alıntıdaki ikinci önermeyi akılda tutmak; ki bu yukaridaki 2. aksiyon maddesini uygulamamda hizlandirici katalizör olacaktır.
“ Bazı şeyler olur. Korkunç şeyler…Herhangi birimizin tek yapabileceği, bunlar bizim başımıza mı geliyor, yoksa bizim için mi oluyor buna karar vermek.”
İşte böyle bir kitaptı 
Keder ve Mutluluk sevgili arkadaşlar..Farklı bakış açıları katan, bitirdikten sonra koltugunuzda otururken sizi uzaklara daldirip düşündüren; melankoliyle değil, umutla :)
Keder ve Mutluluk sevgili arkadaşlar..Farklı bakış açıları katan, bitirdikten sonra koltugunuzda otururken sizi uzaklara daldirip düşündüren; melankoliyle değil, umutla :)
Keder ve Mutluluk kırk yaşına gelmiş olan Martha'nın baba evine dönmesi ile başlıyor. Ardından çocukluğundan itibaren o güne nasıl gelindiğini, yaşanan tüm olumsuz durumları, buhranı ama bazen de ufak sevinçleri adım adım öğreniyoruz.
Martha on yedi yaşından itibaren kronik bir depresyon ile mücadele etmektedir. Mutlu, sevecen, sıcak bir aileye, onu seven bir kocaya, düzenli bir hayata sahip olsa bile hep bir şeyler eksiktir hayatında. İçindeki karanlık dehlizlerde kaybolup bir türlü gün yüzüne çıkamamaktadır. Bu çaresizliği çevresindeki herkesi etkiler.
Yer yer Martha'ya kızdım. Onu seven bir ailesi, her şeyi yapmaya hazır bir eşi varken dedim neden mutlu olamıyorsun? Ama durum bir an düşünüce insanın içindeki o kederi atamamasının ne demek olduğunu çoğu insan anlayacaktır diye düşünüyorum. Bu durum hepimizin başına gelmiştir muhtemelen. Martha'nın psikolojik bir rahatsızlığa sahip olduğunu düşünürsek ona kızmak doğru gelmiyor. Kendini iyileştirmek için bir şekilde çabalamasını taktir ettim.
İçten içten anne olma isteğinin olması ama bunun çevresindekiler tarafından anlaşılmadığını düşünmesi beni biraz üzdü. Açıkçası annelik hayatımda öncelik olan hatta hiç düşündüğüm bir konu değilken, Martha sayesinde bu konuya farklı bir açıdan bakmış oldum. Bir çok kişi Martha'nın yaşadıklarında bir parça bulacaktır diye düşünüyorum. Ancak kitap biraz durağan sürekli bir olay olmuyor ve bu biraz okurken yorabilir. Yine de bu tarz hikayeleri sevenlerin beğeneceğini düşündüğüm bir kitap.
9/10
2025 4. kitabı
Keder ve Mutluluk hayatın ta kendisi diyebileceğim bir kitap kesinlikle. Çok çok sevdim. Uzun zamandır beni böyle içine alan, sorgulatan, güldüren, gözlerimi dolduran ve sarsan bir kitap okumamıştım. Genç bir kadın üzerinden; modern hayatı,aile bağlarını, günümüz romantik ilişkilerini, bir şeylerle başa çıkabilmeyi, çuvallamayı, yeniden başlamayı, yola devam edebilmeyi o kadar güzel işlemiş ki Martha sanki benim kız kardeşimmiş gibi hikayesini sahiplendim. Çokça kendimden şey de buldum kitapta ki bence okuyan çoğu genç kadın da benim gibi hissedecektir.
Ayrıca o kadar hoş ve naif bir dili üslubu var ki çok sıradan bir öyküyü böyle büyülü bir hale getirebilmiş. Son derece süsten uzak komik ve net bir dil ama asla yavan da değil ve bu gerçekten ustalık gerektiren bir denge. Çağdaş metinlerde en çok şikayet ettiğim şey sadelik ve yavanlığın içi çe geçmesi ve bunda kesinlikle böyle bir şey yok.
İçten içe yürek burkan duygusal gelgitlerine sizi de eşlik ettiren ama yüzde devamlı bir tebessümle hızlı hızlı sayfa çevirttiren sıcacık bir metin. Yıllar sonra elimin yine bu kitaba gideceğine şimdiden eminim. Keyifli okumalar!
Henüz 2025'in başında okuduğum ama biliyorum ki bu yıl okuyup en sevdiğim kitaplar listesinin ilk üçünde kesinlikle yer alacak olan o kitap.
Okurken tüm duyguları yaşadım, bitince bittiği için üzüldüm. Martha benim için kurgusal bir karakterden çok duygusal bağ kurduğum bir arkadaş gibiydi. Dışardan her şey hoş görünürken xxx hastalığına yakalanan Marthanın paramparça olan hayatının tüm parçalarını anlamlandırma çabasını okuyoruz. Yazarın ruhsal hastalığın ismini belirtmemesi çok güzel bir detay olmuş, çünkü her okurun duygusal çalkalantılarını o boşluğa yerleştirebilmesi mümkün. Çok yalın bir dil, çok temiz bir anlatım var kitapta. Bu da sanki Marthanın günlüğünü okuyoruz gibi hissettiriyor. Martha çok sahici, yan karakterler çok sahici. Okurken gülümsedim, ağladım, öfkelendim, çok etkilendim. Keder ve Mutluluk yüreğimi paramparça edip bitti.
Sevgili Martha…
Bizi kendi hayatının içine alıp götürdüğün yetmezmiş gibi bir de senin beyninin içinde ki ses olabilmemizi başardın.
Seninle beraber büyüdük. Evlendik. Senin çıkmazlarında bizde kaybolduk. Ve seninle beraber bizde bir umut ışığı aradık.
Bazen bu kadının derdi ne? Diye geçirdim içimden.
Kişisel hayatımda ne kadar olumsuz olaylar yaşamış olsam da günün sonunda kendime bir umut ışığı bulabilmem çok kolay olur. Senin için bu neden zor? Diye düşünürken aslında bunun bir seçim veya tercih değil bir hastalıktan ötürü olduğunu okuyunca taşlar yerine oturdu.
Zaman zaman bu kadının bir amacı yok bebeği olsa ne kadar mutlu olurdu aslında neden istemiyor keşke cesaret edebilse diye derken buldum kendimi…
Halbuki her kadın gibi sende bunu çok istemişsin...
sana bu konuda cesaret vermediği için de Patricki hiç affedemeyeceksin biliyorum.
Herkes olduğu rolünde iyi olmaya çalışıyor ben bu konuda Patricke de hiç kızamıyorum.
Nihayetinde babanın kütüphanesinde tozlu kitapları avuçlarının içinde olduğunu okuduğum an dedim ki “işte bu!”
Kitaplar sana iyi gelecek.
Kitaplar herkese iyi gelir.
Kitaplar olmasa hayat bu kadar da çekilecek bir yer olmazdı kanımca..
Keder ve Mutluluk kitabına 10/10 vererek mükemmel bir kitap demem yalan olur.
Naçizane fikrim abartılmış bir kitap olmasına rağmen 8/10 hak ediyor.
Ağlayan arkadaşları selamlıyorum benim kalbim neden bu kadar katılaşmış onu çözmeye gidiyorum.
Kitabımızda Martha adındaki karakterimizin yaşadığı depresif ve psikolojik bozukluklarının onu ve hayatını ne hale getirdiğini çarpıcı bir dille okuyoruz.
Kitabımızda geri dönüş tekniği kullanılmış başta aslında olayların sonucu verilmiş lakin ilerledikçe olayların nasıl gerçekleştiğini okuyoruz.
Bana kalırsa kitap güzel özellikle Martha'nın dobralığı, düşünceleri ama kitap beni çok fazla etkilemedi.
Kitapları okurkenki psikolojik durumumuz, o zaman yaşadıklarımız kitaptan aldıklarımızı etkiliyor. Belki daha sonra tekrar okurum.
Kitabı okuyun. Bakalım siz ne düşüneceksiniz.
Meg Mason Keder ve Mutluluk
Meg Mason Keder ve MutlulukYazar Hakkında
Meg MasonYazar · 1 kitap
Meg Mason, Avustralyalı bir yazardır. Sorrow and Bliss adlı romanı, 2022 Kadın Kurgu Ödülü'ne aday gösterildi. Financial Times, Vogue ve The New Yorker için bir gazeteciydi. Jane Austen ve George Saunders'dan etkilendi.
