Yazar:
Sevan Nişanyan
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
640
Basım Tarihi:
Şubat 2021
İlk Yayın Tarihi:
Ekim 2009
Yayınevi:
Liberus
ISBN:
9786056920974
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Doğru"larını eleştiremeyen, sorgulayamayan, tanrılaştıran; önyargıları, kompleksleri, tabuları olan bireylerin okumamasını şiddetle tavsiye ediyorum:
Sevan Nişanyan'ın Taraf gazetesindeki Kelimebaz köşesinde 29 Ekim 2008-14 Aralık 2009 tarihleri arasında yayımlanan yazılarının bir araya getirildiği bu kitap; Türkiye siyasetini, yakın tarihi, dini, milliyetçiliği ve sorgulamaya cesaret edilemeyen birçok kavramı irdeliyor.
Türkçe'den Yunanca, Latince, Arapça, Farsça, Kürtçe, Ermenice, Aramice, İbranice'ye kadar uzanan geniş bir kelime dağarcığından ve muazzam bir bilgi birikiminden beslenen yazılarda, üsttenci bir üslup değil, sohbet havası hakim olduğu için okurken kendinizi entelektüel, samimi, eğlenceli bir sohbetin içinde buluyorsunuz.
İnce bir zekanın ürünü olduğunu hissettiren, "izahı olmayan"ları konu alan mizah örnekleriyle dolu bu kelimeler dünyası yolculuğunun en belirgin özelliklerinden biri de güldürürken düşündürmesi. Sorgulanamayan, eleştirilemeyen "gerçek"lerle uyutulan ve büyütülen neslimiz için zor olsa da, önyargısız okunduğu takdirde düşünce ufkumuzda yeni kapılar açılmasını sağlayan bir çalışma.
Kelimebaz'ı "keyifli" ve "ufuk açıcı" olarak tanımlamak, emeğin hakkını vermek için yeterli olmasa da, yerinde olacaktır.
Çünkü yazarının da belirttiği gibi; "Kelimelerin öyküsü insan öyküleri gibidir, biraz hoşça vakit geçirirsin, şansın varsa biraz da ufkun açılır. O kadar."(s. 452, Basur)
Kusma1000Kitap
Deneme tarzı bu tür kitapların ana özelliği sahasında uzman olamayanların kendi çabalarıyla sağdan soldan duyduklarıyla çok da bilimsel olmayan verilerle ve ideolojik olarak yanlı propagandaist kendini tatmin için yazılanlardan olması çok kötü. Yazar bu tür olumsuzlukları bizzat şahsında toplayıp kitapta sindiremeyip kusmuş. Bu kusuntuların arasında kitabı okumaya çalışmak üzüntü verici.
Puan vermedi·556 syf.·
2022 30. kitabı
Sevan Bedros Nişanyan'ı etimoloji "kökenbilim-étymologie" sahasındaki çalışmalarından çok, Agos ve Taraf'taki köşe yazarlığı, eski eşi Müjde Tönbekici'nin üzerine dışkı fırlatması, tarih metodolojisi duyumlara-güvenilmez hatıralara dayanan Kadir Mısıroğlu'nu övmesi ve twitterdaki nefret söylemi barındıran çıkışlarıyla hatırlıyorum. O kadar çok "falso"su var ki, bu falsolar araştırmacılığının üzerine kalınca bir beton döküyor adeta. Bazen bu araştırmacılığına rağmen empati ve muhakemesinin zayıf olduğunu da düşündüğüm oluyor. Elazığ depremine yönelik olarak hayatını kaybetmiş kişilerin ailelerini bir kez daha yaralayan beyanları halen hafızalardaki yerini koruyor. Halbuki bir akıl etse, muhakeme etse, kendisi aynı zamanda Ermenistan vatandaşı, 1988 Hamamlı (Spitak) depremi 20.000'den fazla Ermeni'nin (ki 1000 kadarı çocuktu) hayatını kaybetmesine sebep olmuş, Gümrü ve Karakilise (Vanadzor) bile bu depremden nasibini almıştı. Ermenistan'da Türk yok gibi bir şey fakat var farz edelim hatta Ermenilerin bu Türk'ü köşeyazarı olarak görmekten gocunmadığını da aklımızın bir köşesine yazalım. Şimdi bu Türk çıkıp deseydi ki "bu Spitak, Stepanavan filanın bağlı bulunduğu Lori, Şirak vesaire Ermenistan'ın en faşist, en ırkçı, en boktan, en bağnaz bölgeleridir ama çocuklara üzüldüm" deseydi ne olurdu? Nişanyan bunu yaptı işte. Kaldı ki Spitak Depremine Türkiye de çok fazla yardımda bulunmuş, 3 yıl sonra yardımlarla belini doğrultan Ermenistan teşekkürünü(!) Karabağ'a saldırıp Azerbaycan Türklerini bölgeden sürerek etmişti.
Niyet okuyuculuğu yapmak istemem ama Nişanyan Türklerin önemli bir kısmının hoşgörüden yoksun, farklılıklara kapalı ya da lafı dolandırmadan söyleyeyim "barbar" olduğunu düşünüyor ama yukarıdaki örneği adam akıllı bir düşünse herhalde varacağı sonuç daha farklı
Kelimelere eskiden beri bir takıklığım var. Sıradan, yaygın bir kelimeyi ansızın açıp Google amcadan ıncığına cıncığına kadar araştırırım bazen. Kelimelerin köklerine ilişkin Nişanyan'ın köşe yazılarının derlemesi olan bu kitapla karşılaşmak benim için hazine bulmak gibi bir şey oldu. Vallahi çok sevdim.
Incık cıncık ne demek acaba yazdım da kökeni konusunda hiçbir fikrim yok:)
Kelimeler demişken: Söz Türkçe, laf Farsça, kökende eşdeğer kelimeler. Ama Farsça laf Türkçede evrilmiş, özellikle “boş söz” gibi bir nüans kazanmış. Arapçası kelime.
Güzel kitap.
Kelimelerle arası iyi olanlara tavsiye edilir.
Puan vermedi·556 syf.
Kelime kökenleri hakkında bilgi verirken bile nasıl Türk ve Atatürk düşmanlığı yapılır, nasıl pkk sempatizanlığı yapılır görmek istiyorsanız buyrun okuyun! Daha fazla tahammül edemedim. Gençliğe Hitabe dahil birçok değerimiz ile "aklınca" dalga geçmiş beyefendi. Hadi be ordan! Şu kadar dil biliyormuş vs diye övülmeye layık bir insan değil yazar bana göre. Aklımda sadece ve sadece Türk, Atatürk düşmanı ve eşinin başından bir kavanoz dışkı boşaltan bir "....." olarak kalacak. Zaten kendisiyle ilgilenenlere bakıp neye hizmet ettiğini kolayca anlayabileceğiniz biri.
Kelime bahane!...
Bu kelimebazlık değil cambazlık, hilebazlık, düzenbazlık olsa gerek.
Sevan Nişanyan'ın Elif'in Öküzü kitabından sonra okuduğum ikinci kitabı. O kadar beğendim ki Nişanyan Sözlük'ü de sipariş ettim. Kitap Nişanyan'ın Taraf gazetesinde yazdığı Kelimebaz köşesindeki yazılarının derlenmesiyle oluşmuş. Günümüzde kullanılan yüzlerce kelimenin etimolojik köklerini incelerken çok keyifli hikayeler eşliğinde anlatıyor Nişanyan. Tam bir genel kültür deposu. Herkesin kitaplığında olması gereken bir kitap bana göre
Uzun bir sürede kitabı bitirdim. Sıkıcı zannedilmesin,ara ara birkaç yazı okuyup kapattım kapağını zira her bir yazıda yeni kelimelerin kökenine inilmekte;her kelimede yeni ufuklar açılmakta…
Sevan Nişanyan’ın uzun yıllar Taraf gazetesinde “Kelimebaz” köşesinde yayımladığı yazılardan oluşan kitapta yazar din,millet,dil gibi insanların önem verdikleri kavramlara dil uzatmaktan çekinmiyor. Sanıyorum bu yüzden birkaç kez hapse de girmiş. Onu bir “kelime uzmanı” yapan da bu mahpusluk zamanları(elbette binlerce saat kafa parlatması) olmuş. Bildiğinden,inandığından(!) da caymamış. Başta biraz yadırgıyor insan ama sonra alışıyorsun.
Yüzlerce kelimenin serüvenini takip ettiğimiz bu çalışma “kelime”lerle vakit geçirmeyi seven okuyucular için bir başucu kitabı niteliğinde.
Okunacak gibi değil akmıyor, çok fazla kişisel fikir ile kelimelerin açıklamalarını boğmuş, özellikle dipnotlar ile daha da içinden çıkılmaz hale gelmiş, merakını cezbedip devam etmenizi sağlayamıyor,o yüzden yarıda bıraktım.
Kitap, Sevan Nişanyan'ın 2008-2009 yıllarında, Taraf gazetesinde Kelimebaz köşesinde yayımlanan yazılarından oluşuyor. Kelimelerin etimolojik incelemelerinin yapıldığı ve biraz da yayımlandığı günlerdeki güncel olayların yorumlandığı yazılar bunlar. Bir "Elifin Öküzü" mü derseniz, bence değil; ama etimolojiye, kelimelere, dile ilgi duyanlar için yine de güzel bir kitap olduğunu düşünüyorum.
Kitabı okumaya başlamadan önce, hakkında neler yazılmış diye bir bakayım dedim. Kelimeleri alt alta yazmışlar kitap olmuş tarzında bir yorum çarptı gözüme. Çok ilginç. Çünkü zaten kitap sözlük türünde yazılmış. Yani kelimelerden oluşması çok normal. Önce beklentimizin farkına varıp ona uygun kitap seçmemiz gerek. Velhasıl kelimelerle sıkı fıkı bir ilişkiniz yoksa, hiç bulaşmayın derim, sıkılabilirsiniz.
Herkese iyi okumalar dilerim.
Uyduruk, taraflı bir kitap olduğu ve siyasi amaçları için, içindeki zehri dökmek kastıyla yazıldığı için beğenmedim. Halbuki tam tersi taraflı amaçlar için yazılsaydı Muhteşem bir kitap olabilirdi. Böylesi yazarların kalemlerini akrep iğnesi, yılan zehri gibi kullanmaları çok acı.
Yazar Hakkında
Sevan NişanyanYazar · 24 kitap
İlköğrenimini Özel Pangaltı Ermeni İlkokulu'nda gördü; 1968'de, Milliyet gazetesi tarafından düzenlenen İlkokullararası Bilgi ve Kültür Yarışması'nda üçüncü oldu.[1] Orta öğrenimini Işık Lisesi ve Robert Lisesinde tamamladı. 1974'te ABD'ye giderek Yale Üniversitesi ve Columbia Üniversitesinde tarih, felsefe ve Güney Amerika Siyasi Sistemleri üzerine eğitim gördü.
1984-1985 yıllarında Commodore 64 adlı kişisel bilgisayarı (PC) Türkiye'ye getiren firmanın kurucusu ve yöneticisi oldu. Bilgisayar programcılığı ile ilgilendi, çeşitli konuşma ve konferanslara katıldı. Türkiye'nin ilk popüler bilgisayar dergisi olan Commodore'u kurup orada Baytan Bitirmez müstear ismiyle yazılar yazdı.
Sevan Nişanyan, çeşitli Britanya ve Uzakdoğu yayınevleri için seyahat kitapları kaleme aldı. 1998 yılında "Küçük Oteller Kitabı" adlı kitabı ilk kez yayımladı. Türk turizmine kitle turizmi dışında yeni bir yön kazandırma çabası olarak görülebilecek "Küçük Oteller Kitabı"'nı her sene yenileyerek bir referans kitabı haline geldi.
1995 yılında eşi Müjde Nişanyan ile birlikte İzmir'in Selçuk ilçesinin Şirince köyüne yerleşen Nişanyan, bu köyde geleneksel mimari dokuyu korumak ve canlandırmak için yaptığı çalışmalarla tanındı. Eski köy evlerini geleneksel tarzda onararak oluşturduğu Nişanyan Evleri adlı otel 1999'da işletmeye girdi. Şirince'de yıkılmakta olan evleri resmi izin olmadan restore ettiği gerekçesiyle 2001 yılında 2863 sayılı yasa kapsamında 10 ay hapis cezası aldı.
Bu dönemde Türkçenin etimolojisi üzerine ilk kapsamlı bilimsel çalışma olan "Sözlerin Soyağacı: Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü" adlı çalışmasını tamamladı; aynı sözlüğün popüler bir özeti olan "Elifin Öküzü ya da Sürprizler Kitabı" adlı kitabı yayımlandı.
2004'te İnsan Hakları Derneği tarafından verilen Ayşenur Zarakolu Özgür Düşünce Ödülü'ne layık görüldü.[5] Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu bölgeleri hakkında resmî görüşün verilerini sorgulayan "Ankara'nın Doğusundaki Türkiye" adlı gezi rehberi 2006'da yayımlandı.
Nişanyan'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemine ilişkin eleştirel görüşlere yer veren "Yanlış Cumhuriyet: Atatürk ve Kemalizm Üzerine 51 Soru" adlı kitabı 2008'de basıldı. "Sözlerin Soyağacı"'nın geniş ölçüde gözden geçirilmiş ve genişletilmiş yeni versiyonu da aynı tarihte piyasaya sunuldu.
Agos gazetesindeki köşe yazarlığının yanı sıra, 29 Ekim 2008 ve 14 Aralık 2009 tarihleri arasında Taraf gazetesinde "Kelimebaz" adıyla dile ilişkin köşe yazıları yazdı. Bu yazıları iki ayrı kitapta toplanarak "Kelimabaz - 1" ve "Kelimebaz - 2" isimleriyle yayımlandı.
2009'dan itibaren Anadolu yer adlarına ilişkin geniş kapsamlı bir çalışma başlattı. Çalışmanın ilk ürünleri 2010'da piyasaya çıkan "Adını Unutan Ülke: Türkiye'de Adı Değiştirilen Yerler Sözlüğü" adlı kitapta ve Index Anatolicus web sitesinde yayımlandı.
Likya hakkında kitap yazma çalışması sırasında aklına düşen kaya mezarı inşa etme fikrini, yirmi yıl sonra, 2012 yılında Şirince'de gerçekleştirdi.
Agos yazılarını da kapsayan otobiyografisi Aslanlı Yol, 2012 yılında yayımlandı.
Şirince'de inşa ettiği taş binalar mühürlendikten sonra mührü sökerek inşaata devam eden Nişanyan iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. Daha önce onanan hapis cezaları da buna eklenince infaz süresi 11 yıl 5 aya çıktı. Söke Cezaevi'nde cezası infaz edilmeye başlandı. 2017'de daha sonra aktarılmış olduğu Foça Açık Cezaevi'nden firar ederek yurtdışına kaçtı. Sığındığı Yunanistan'dan iltica talebinde bulundu.
