Çevirmen:
Abdülhadi Timurtaş
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
Şubat 2022
Yayınevi:
Kent Işıkları Yayınları
Orijinal Adı:
Memo Zyen
ISBN:
9789944360036
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Maddeden manaya tefekkürDuygu ve Düşünce
Mem û Zin,
Kürt edebiyatının dünyaya bıraktığı en büyük miraslardan biri. 1393 civarında Cizre’de yaşanan bu olay, beşeri aşkın nasıl ilahi bir aşka dönüştüğünü anlatıyor.Ahmed-i Xani' nin bu eseri mesnevi tarzında yazılıyor. Daha sonra romanlaştırılıyor. Maalesef dünyada bir Romeo ve Juliet veya Leyla ile Mecnun kadar bilinmiyor ama hak ettiği değer çok daha fazla. Birçok dilde şerh edilmiş olan bu eser, benim için, dünyevi olandan kopup manaya ulaşmanın bir yolu oldu.
Kavuşma ümidinin müjdelendiği an, acıyla harmanlanmış bedenlerin bu müjdeye tutunamayıp teslim oluşu, acının sürekliliğinin insanı getirdiği farklı bir mertebeyi gösterir. Uzun süre acıyla yoğrulan ruh için, acının yok olma ihtimali bile sarsıcı bir sondur. Çünkü insan, bazen acısıyla var olduğunu hisseder ve o acı çekildiğinde ruhun bu dünyadaki dayanağı da yok olur. Günümüzün günübirlik, sığ duygularının gölgesinde kalanlar için bu imkansız bir muamma olsa da, gerçek aşka talip olanlar için yok oluş değil ,aslında hakikate kavuşmadır.
Şu an hissettiklerimi kelimelere sığdıramam. Gökyüzü ve yerküre, insan elinden çıkma bunca acı, mazlumların bunca feryadı karşısındaki bu dimdik duruşunu nasıl koruyabiliyor anlayamııyorum. Doğanın bunca beşeri acıya, yıkıma, karşı bu vakur duruşu yanında, insanların bu kadar zalim , merhametsiz ve madde dünyasına hapsolmuş olması gerçekten çok acı. Bu kitabı bitirdikten sonra içimde öyle bir yangın oluştu ki, bazı çaresizliklerin tek tesellisinin gözyaşları olması insanoğlu için ne büyük acziyet oluyor ve bu teselliyi sadece küçük bir esinti gibi hissediyorsunuz.
Bu eser, günümüzün gelgeç aşklarının anlayamayacağı kadar derin bir şaheser. Özellikle aşıkların mana alemine yükseldiği o son yirmi sayfa gerçekten tarif edilemezdi. Hele Ahmed-i Xani’nin kalemle olan
Rivayetlere göre gerçek yaşanmış bir imkansız aşk hikayesini anlatıyor. Beko adında bir şeytan yüzünden kavuşamayan aşıkların dramını anlatan bir kitap. Gerçek aşkın ne olduğunu hatırlatan çok güzel bir eser.
Mem û Zin. Rivayete göre olay 1450 yılında yaşanmış aşk hikayesi. Cizre Beyi, Ebdal oğlu Mir Zeynuddinin 2 kız kardeşi vardır Zin ve Siti diğer yandan da Mem ve can dostu Tacdin. Her yıl mart ayında düzenlenen bir eğlenceye katılırlar Zin ve Siti erkek kılığına girer Tacdin ve Mem de kadın kılığına çarşıda birbilerini görünce Zin ve Siti yüzüklerini Mem ve Tacdinin eline takar. Bir süre sonra Tacdin Sitiye aşık olduğunu söyler ve onu istemeye giderler evlenirler. Mem Zine aşık olur ama söylemez bir gün Zin bahçede Memi görür ve hatırlar. Ama abisinin yaveri Beko aralarına girer ve Cizre Beyine anlatır aklını karıştır. Meme bir teklifte bulunurlar Zini almak için Beyi satranç oynunda yenmesi gerekmektedir Mem çok iyi bir oyuncu olmasına rağmen Beko hile yapar ve Mem kaybeder. Daha sonra Cizre Beyi Memi zindana atar aradan bir yıl geçer Zine Memin zindana atıklarını söylerler Zin fenalaşır bunu gören abisi çok üzülür Ve Memi ziyaret etmesini söyler Zin zindana gider ama Mem bir gün önce vefat etmiştir Zin yıkılır. Aylarca Memin mezarından ayrılmaz. Ve abisine Memin mezarının olduğu yere Bekoyu da koymasını ister. Zinde bir süre sonra vefat eder. Şu an Mem ve Zinin mezarları bitişiktir ve yanlarında da Bekonun mezarı bulunmakta.
Okuduğum kitabın gerçeğini bulamadım. Okuduğum mem ü zin kitabının yazarı. Ahmed-i hani (ehmede xani) babamın ısrarı üzerine okuyorum ve güzle bir kitaba benziyor tavsiye ederim
Uzun aradan sonra...
İsmet Özel in de dediği gibi :
"Dilce susup
bedence konuşulan bir çağda
biliyorum kolay anlaşılmayacak"
Bu çağın efsanesi değil o yüzden bu çağı yaşamayı reddetmiş olanların anlayabileceği bir efsane...
Küçükken büyüklerimden dinlediğim bu destanı bir kez daha ama bu sefer kitaptan okuyarak hatırlamak müthiş bir duyguydu.
#k:176155 i okumayı marifet sayarak kendi kültürlerindeki aşk hikâyelerini bilmeyenlere de tekrardan yazıklar olsun !
Kesinlikle okuyun!Edebiyat
İsmet Özel in de dediği gibi :
"Dilce susup
bedence konuşulan bir çağda
biliyorum kolay anlaşılmayacak"
Bu çağın efsanesi değil o yüzden bu çağı yaşamayı reddetmiş olanların anlayabileceği bir efsane...
Küçükken büyüklerimden dinlediğim bu destanı bir kez daha ama bu sefer kitaptan okuyarak hatırlamak müthiş bir duyguydu.
#k:176155 i okumayı marifet sayarak kendi kültürlerindeki aşk hikâyelerini bilmeyenlere de tekrardan yazıklar olsun !
Kesinlikle okuyun!
Uzun süredir okumayı istediğim bir kitaptı . Kitabın özünün Kürtçe olması ve herkes okuyabilsin diye Türkçeye çevrilmesi çok iyi olmuş. Dili biraz ağır olmasına rağmen sıkılmadan okudum . Tavsiye ediyorum
Yerde yeşerip gökte olgunlaşan bir aşkın hikayesi....mem u zin
dramatik bir aşkın sonu, bu dünyada birbirlerine kavuşamayan iki aşığın serüveni
Öyküdeki karakterlerin birer metafor olarak kullanıldığını farketmek sıradan bir aşk öyküsü okuyor hissinden de uzak tutuyor. ihanet eden beko karakterine mesela, tüm hainlere öfke duyarak kızıyorsunuz.. gerçekten çok duygusal bir roman. son sayfalara geldiğinizde gözyaşlarınıza hakim olamayacaksınız...okumanızı tavsiye ederim
Mem û Zîn ' in hikayesini araştırınca Cizre'de 1450/1451 yılında yaşanan ve 17. yüzyıl sonunda Ahmed-i Hani tarafından manzum bir eser olarak yazıya geçirilen destansı bir aşk öyküsü olduğunu öğrenebiliriz.
Hem dizisini izlemiş hem de kitabını okumuş biri olarak biraz fazla basit buldum. Mesela zamanın zorlu şartlarına yer verilmeliydi. Özetle: Asıl hikâyeyi Ahmedê Xanî yazdı, daha sonra Muhammed Said el-Bûtî gibi yazarlar eseri yorumladı veya modernleştirdi diyelim. Bu da hikayeyi basitleştirdi bence. Halk arasında da farklı anlatımları illa ki vardır yani bu öykü tek bir kalemden çıkmış klasik bir roman değil, kültürel bir mirasın ürünü haline geldi. İlk defa okuyacak olanlar etkilenebilir tabi.
Her ne kadar kalem inci gibiyse de
Kıymetsiz olur fazla sündürülürse.
Ehmedê Xanî
Ehmedê Xanî
Sözcüklerin kifayetsiz kaldığı, cümlelerin boğazımda düğümlendiğini hissettim okurken...
Aşk ne çetin bir sınav öyle...
Mem ile zin in efsanevi aşkı bugüne kadar dillerden kalemlerden düşmedi, bugünden sonra da düşmeyecektir....
İki yüzüğün bir araya getirdiği ve sonunun hüzünle bittiği bir "Dünya Edebiyatı" eseridir. Bu kitabı elimde gören 5 kişiden 4'ü gerçekten dünya edebiyatından mı? İlk defa gördüm vs. gibi şeyler söylediler. Eser bizim Leyla ile Mecnun, Kerem ile Aslı, Tahir ile Zühre gibi eserlerimize benzemektedir. Eser çok fazla günyüzüne çıkmamıştır. Eser, *Kürt Edebiyatından* gelmektedir. Eser Mem ile Zin adlı iki gencin imkansız aşkını anlatır. Mem ve Zin Nevruz kutlamalarında karşılaşır ve birbirlerine aşık olur. Ancak aralarındaki bu aşk, çevredeki kötü niyetli insanların entrikaları yüzünden bir türlü mutlu sona ulaşamaz. Özellikle, kötü karakter Bekir'in kıskançlığı ve hain planları, Mem ve Zin'in kavuşmasını engeller.
Mem ve Zin, türlü zorluklara rağmen aşklarını sürdürmeye çalışır, ancak Bekir'in oyunları yüzünden sonunda Mem hapse atılır. Zin, sevdiği adamı kurtarmak için her yolu dener ama başarılı olamaz. Mem, hapiste ölür ve bu acı olay Zin'in de ölmesine yol açar. Zin, Mem'in mezarının başında ağıt yakarken toprağa sarılır ve orada can verir. Çevresindeki insanlar Zin'e teselli vermek için Zin'i kaldırmaya çalıştıklarında buz gibi soğuk bedene dokunduklarını fark ederler ve Zin'i de Mem'in toprağını yeniden açarak yan yanyana gömülürler. Bekir'de ölmüş ve iki aşığın ayakucuna gömülmüştür. İki aşığın mezarı çiçekle, gülle rengarenk açmışken, Bekir'in mezarını dikenli otlar bürümüştür.
Mem û Zin, sadece bir aşk hikayesi değil; aynı zamanda toplumsal eleştiri barındırır. İyilik ve kötülük, aşk ve nefret gibi kavramların iç içe geçtiği bu eser, Kürt kültüründe derin bir yere sahiptir ve aşkın yüceliğine toplumun baskıcı ve ayrıştırıcı yönlerini gözler önüne serer.
Yazar Hakkında
Muhammed Said Ramazan el-ButiYazar · 21 kitap
El Buti'nin; fıkıh, siyer, ve din usulü konularında 60'tan fazla eseri bulunuyor. El Buti'nin en önemli eseri Fıkıh El Sira. Buti'nin yazdığı kitaplar birçok İslam ülkesindeki üniversitelerde ders kitabı olarak okutuluyor. El Ezher Üniversitesi'nde doktora yapan El Buti, Şam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde fıkıh derslerine giriyordu. El Buti ayrıca Suriye'nin en eski camii Emeviye Camii'nde cuma hutbelerini veriyordu. El-Buti 21 Mart 2013'te cuma hutbesi verdiği camide suikast sonucu 84 yaşında vefat etmiştir.
