Yazar:
Kemal Bilbaşar
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 44 dk.
Sayfa Sayısı:
520
Basım Tarihi:
6 Haziran 2018
İlk Yayın Tarihi:
1968
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750736926
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
8/10
Beğendi
·2022 14. kitabı
Merhaba arkadaşlar, Cemo'nun devam kitabı Memo 'yu bitirdim. Birinci kitabı okuyanlar ikinciyi de mutlaka okumalı, yoksa meselenin özü anlaşılmıyor.
Cemo' yu Zozana'da bırakıp Dersim'e geçelim.
Memo askerliğini bitirip memleketine döner. Şıh kızı Senem, eziyet gördüğü ağadan kaçıp, Memo ile sözleştikleri hana gelirse de onu bulamaz. Ağanın adamları çoktan peşine düşmüştür Senem'i onlardan önce gözü analığında olan büyük oğul bulur. Senem kendini Dicle'ye attı ölüsünü bulamadık der, kendi çiftliğine götürür. Senem'i bir seyis kurtarıp Dersim 'e götürür.
Memo' da Senem'in boğulduğunu öğrenip, sevdalısının öldüğü için çok üzülür. Eski işi çancılığa geri döner. Dağ bayır dolanıp çan satarken, Senem ile yolları yeniden kesişir. Meğer onları bir araya getiren kader, sonlarını da hazırlarmış.
Cumhuriyetin ilk yılları, Doğu Anadolu'nun amansız koşulları. Dik yamaçlar, dağlar, kar, kış.
Şıhlar, ağalar, alevi dedeleri, sömürülen marabalar. Diğer yanda devletin rüşvet yiyen, yancılık eden memurları. Her biri bir ağanın adamı.
Maraba yol bilmez, iz bilmez. Arkasını dayamış şıha, ağaya. Başında çoban olmadan kendini idare edemez. Bireyliği bilmez, hakkını hukukunu aramaz. Geliri gideri ağanın elindedir.
Mustafa Kemal yeni toprak kanunu getirmiştir. Dersim' de herkes kendi tarlasının, komunun sahibi olacak tapu dağıtılacak.
Memo ağa, kumandanın ve paşanın dediği gibi davranır, ağalık toprağını marabalarına dağıtır. Herkes mutludur, toprağını sürer, damını onarır. Kışı rahat geçirir. Ancak bahara çıkamazlar, içten içe kurulan ağalar, şıhlar hazırlık yapmaktadırlar. Böyle böyle Dersim isyanının süreci başlar, olayların önüne geçilemez . Nice ağalar asılır, nice marabalar ölür.
O yörenin insanı, orada yaşayanlar büyüklerinden dinlemişlerdir, bizim gibi okuyanlar da kitaplardan
Spoiler içerir.
Memo, Kemal Bilbaşar'ın 1970'te Cemo'dan sonra yayımladığı ve devamı olan romandır.
Roman şıh kızı Senem'in ağzından anlatılır. Annesi ve babasının evlenmesi ile başlar. Annesi hamile kalamazken bir Seyit evine ziyarete gelir ve ona yapması gerekenleri söyler. Sonra Senem doğar. Senem iyi yetiştirilir. Bir gün babasına Şeyh Saitliler iftira atarlar ve idam edilir. Annesini de dayısı, kötü biri olan Şıh Persin ile evlendirir. Çancı ustası Memo köylerine gelince onunla tanışır Senem ve aşık olur. Memo bir gün askere alınır. Şıh Persin Senem'i Şıh Abuzer'e verir ve Diyarbakır'a gönderir. Memo tesadüfen komutanı ile oraya gidince Senem'i görür. Gizlice yan yana gelirler. Senem hamile kalır. Memo ile sözleşirler sonradan buluşmak için. Ama Şıh Abuzer Senem'in kaçtığını öğrenince bir yalan söylerler ve Senem'in kendini suya attığı yayılır. Memo da onun öldüğüne inanır. Yıllar geçer çocukları doğar ve bir gün Memo Senem'in ölmediğini öğrenir ve tekrar kavuşurlar. Memo Cemo'dan da bahseder Senem'e. Senem'in köyüne Memo ağa olur. Bundan sonra da askerler ile aşiretler arasında yaşanan olaylar, Dersim isyanı anlatılır. İşini kötüye kullanan askerlerin halka kötü davrandığı, isyan eden aşiret liderleri ile iş birliği yaptıkları ve bu yüzden aslında yeni kanunlardan yana olan halkın yöneticilere yanlış anlatıldığı ifade edilmiştir. Romanın sonunda da o yıllarda Hozat'ta askerlik yapan birinin anılarına yer verilmiştir.
Romanda yörenin kültürüne, geleneğine yer verilmesi çok kıymetli. Kitap baştan sona bize bunu veriyor. Kahraman bakış açısı ile yazıldığı için kahramanlar yörenin ağzı ile konuşmaktadır. Pir Sultan Abdal'dan dizeler kullanılmıştır. Aşıklık geleneği gibi, Hızır'ın görünmesi gibi halk edebiyatı motifleri eserde yer almıştır.
Eveet yaklaşık 1.5 haftadır okumakta olduğum bu kitabında sonuna geldim. Okuduğum Cemo kitabından sonra serinin devamı olan Memo kitabını da okudum ve ilk defa kitabını okumuş olduğum yazar Kemal Bilbaşar'ın bu iki kitabını da gayet güzel buldum. Memo nun incelemesine gelecek olursak ilk kitapta çok da detay verilmeyen olaylar burda detaylıca ele alınmış. Tarihe de fazla ilgili biri olarak Memo daki bu Cumhuriyet öncesi dönemdeki bazı siyasi olayların bu kitapta toplumsal olarak etkilerini fazlasıyla görüyoruz. Olaylar arasında fazlasıyla sıkı bir bağ var ve o dönemde yer alan insanlar kitapta fazlasıyla iyi empoze edilmiş. Ben sıkılmadan kitabı bitirdim. Herkese tavsiye ederim. İyi okumalar.
MEMO
Yazar: Kemal Bilbaşar
"Sevdayla dolan yürekte onura inada yer kalmaz. Zira ki, alın yazısına karşı durulmaz!"
"Ana yüreğidir kanar, avrat yüreğidir yanar, bacı yüreğidir sızlar.."
♡
Kemal Bilbaşar 'ın edebiyat kişiliği, kendine has üslubu ve anlatım ustalığıyla, bu yıl içerisinde benim de severek okuduğum "Cemo" kitabıyla tanıştım. Yıl bitmeden "Cemo" kitabının devamı olan "Memo" kitabını da okdum bitti. Rauf Mutluay 'ın yazar hakkında ilk sayfalarda yazdığı uzun yazı da ayrıca güzeldi. Ve kitap bittiğinde biz okurlarını fazlasıyla etkileyici bir 'Sonsöz' de olduğunu belirtmek isterim. "Hozat Seyyar Jandarma Alayı Yedek Asteğmeni, Dersim Ayaklanması 'na Ait Anılarını Anlatıyor."
Cemo 'nun sonlarına doğru Sorikoğlu öcü alınmış, çancı ustası Memo 'muz Dersim dağlarına doğru yönelir. Cemo ile Senem, her iki karakter de farklı yerden yüreğime dokunurken, Memo ağa da beni fazlasıyla sinir etmişti. Bu romanda ve hikâyenin devamında ise Ağa Memo 'nun girdiği dramları okurken çok etkilendim. 'Bazen hiçbir şey göründüğü gibi değildir' düşüncesi beynimde dönüp durdu.
Bu romanın merkezinde yer alan Memo, köyde yoksulluk, adaletsizlik ve feodal düzen içinde ezilen bir gençtir. Memo’nun hikayesi sadece bireysel bir yaşam mücadelesi değil; aynı zamanda bir dönemin Anadolu’sunun sosyal yapısının da aynasıdır.
Cumhuriyet’in ilk yılları..
İmparatorluk içindeyken bile kendi egemenliğini koruyabilmiş olan ağalar, çıkarlarına dört elle sarılmışlar, direniyorlar. Aşiret düzeninde çatlakların, kutuplaşmaların derinleştiği bir dönem ve patlak veren fırtına: Dersim olayları. Acımasız koşulların rüzgârlarıyla savrulan, yitip giden insanlar.. Bu fırtınada obasını, insanlarını fitneden korumaya ant vermiş, kulları uyarıp diriltmeye baş koymuş bir çan ustası: Memo.
Bilbaşar, köydeki
Cumhuriyetin ilk yılları.. Doğu Anadolu’nun dik yamaçları, sert kışları, yaylaları, şıhları, ağaları.. Ve bunların karşısında birbirleri için yanan, kül olan şıh kızı Senem ve çan ustası Memo.. Günlerin ay, ayların yıl gibi geçtiği zamanlarda çilesi bir türlü dolmayan insanlar.. Dersim olayları, toprak kanunu, töreler.. Anlatılan tam bir roman mı, destan mı yoksa bir masal mı??
#okudumyorum
#Memo
#KemalBilbaşar
#Canyayınları 517 sayfa
Kemal Bilbaşar, daha önce okuduğum romanında güzeller güzeli Cemo nun destansı öyküsünü anlatmıştı .
Bu kitabında ise Memo nun hikayesi anlatılıyor.Fakat asıl üzerinde durulan konu zorlu bir çoğrafya olan Doğu Anadolu daki sosyal düzendir.Merkezden uzak olan bu bölge ağaların , aşiretlerin ve şeyhlerin kontrolündedir.Bunların yönetimindeki maraba ise hiç bir konuda hakkı yoktu.
Çancı ustası memo ve şıh kızı nın hikâyesi eşliğinde Dersim olaylarına da tanık oluyoruz.
Olayların nedenlerine baktığımızda mezhep farklılığı olarak düşünsek de aslında çok başka nedenler görüyoruz.O yörelerde görevli yozlaşmış ve şeyhlerin çıkarları doğrultusunda hareket eden bir kısım askerlerin halka zülmetmesi isyanı teşvik etmiştir.
Kan ile beslenmeyen toprakta medeniyet çiçek açmaz.
Yöresel ağızla yazılan destansı bir anlatımı olan yürek burkan bir hikaye okumanızı tavsiye ederim.
Hayatınızda kitaplar hiç eksilmesin...⚘️
Dersim olaylarına yöre halkının gözünden bir bakış... Okurken suç kimde, diye soruyorsunuz ister istemez. Cemo romanıyla aynı karakterleri ve olayı anlatıyor ama bu sefer Senem’in anlatımıyla.
Kitabın adı:Memo
Yazarın adı:Kemal Bilbaşar
Sayfa sayısı:520
Sürükleyici ve yorucu, üzücü ve sinir bozucu bir kitap.
Alevi sünni çatışması, Ağalar,Şıhlar, Reisleri,sahtekarlıklar, Yalancılıkla, iftiralar hepsi o zamandan beri halen sürüyor.
Memo ; çancı ustası ekmeğini çan yaparak genç kızlara gelinlere saç bağı, halhal,hayvanlara çan yapıp satar geçimini bu şekilde sağlandı. Birgün Senemle karşılaşır hani derler ya erkek gibi kız Senem öyledir. Bileğine silahına güvenen bir genç kız. Memo'yla birbirlerini severler evlenirler.
Eee bir önceki kitapta bizim Memo Cemo'yla evlenmişti Cemo'ya ne olmuştu da Memo Senem'le evlendi......
Yine kemal bilbaşar bambaşka duygu ve dünyalara sürüklemiş her bölümünde soluksuz okunacak muazzam bir eser cemodan sonra ikinci bir deryaya daldırıyor insanı ve bambaşka bir açıdan yeniden sürüklüyor sizi yeni bir öykünün içine.....
Cumhuriyet panaroması niteliğinde, güçlü bir kadın karakter ve destansı bir direniş mücadelesiyle 1920-1930'lu yılların Doğu'su. Okurken kendinizi bir engin dağlarda, bir altın gibi ovalarda hissedeceğiniz, karşınıza çıkan bir marabayla onun ağız özellikleriyle sohbet edebileceğiniz bir başyapıt. 
Memo 
Cemo Kemal Bilbaşar
Memo Cemo Kemal Bilbaşar
Yazar Hakkında
Kemal BilbaşarYazar · 16 kitap
1910 yılında Çanakkale'de doğan Bilbaşar, orta öğretimini 1929 yılında Edirne Öğretmen Okulu'nda tamamlamış, iki yıl ilkokul öğretmenliği yapmıştır. Yüksek öğretimini Gazi Eğitim Enstitüsü Tarih-Coğrafya Bölümünde tamamlamış, 1935 yılında mezun olmuştur. Aynı yılın resim-iş bölümü mezunlarından Bedia Bilge ile evlenmiş, İzmir'e yerleşmiştir. Hayatları boyunca biribirlerinden bir gün olsun ayrılmayan çiftin iki çocuğu olmuştur. Nazilli ve İzmir Karataş Ortaokullarında öğretmenlik yapan Bilbaşar 1961 yılında emekliye ayrılmış, bir süre siyasetle uğraştıktan sonra 1966'da İstanbul'a yerleşmiş, kendini tümüyle yazmaya vermiştir. Yazar 21 Ocak 1983'te ölmüştür.
Kemal Bilbaşar edebiyatla ilgilenmeye Gazi Eğitim Enstitüsü'nde başlamış, ilk öykülerini İzmir'de Cahit Tanyol ve İlhan İleri ile birlikte çıkardıkları Aramak dergisinde yayımlamıştır (1939). Bu dönemde Halkevlerinin açtığı öykü yarışmasında ilk ödülü kazanan yazar, 1945-1952 yılları hariç, sürekli öykü yayımlamış, radyo oyunları yazmış, pek çok gazete ve dergide öykü, roman ve makaleleri çıkmıştır. Tiyatro, senaryo ve ders kitapları da yazan Bilbaşar, 1961 den sonra daha çok roman türüne ağırlık vermiştir.
Aldığı Ödüller :
Bilbaşar 1939 yılında Budakoğlu öyküsüyle Ankara Halkevi Öykü yarışmasını, Cemo adlı romanıyla 1967 yılı Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü, 1970 yılında da Yeşil Gölge adlı romanıyla May Roman Ödülü'nü kazanmıştır.
