Yazar:
Samuel Beckett
Çevirmen:
Uğur Ün
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
Nisan 2015
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
ISBN:
9789755390772
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sallanan bir sandalye olarak VaroluşFelsefe
Varoluşcu felsefeyle hiç tanışmamış birisi ya da sokaktan geçen alelade birisine bu kitabı uzatırsanız, en fazla 2-3 sayfa okuyup size saydıracaktır.
''Hayır, ben felsefe'yi seviyorum. Varoluşun anlamını felsefi metaforlar ve absürdizm de arıyorum'' diyorsa eğer... bu kitap okura her cümlede birçok şifre verecektir.
Beckett'i godot'yu beklerken ve eşlik kitaplarında tanımış ve özümsemiş birisi olarak; bu kitapla parçalar biraz daha tamamlandı diyebilirim.
Kitapta 5-6 karakter ve cok kaliteli dialoglar olsa da esas oğlanımız Murphy üzerinden şekilleniyor her şey.
Murhpy'nin tek bir ideali var. Sallanan bir sandalyede hiç rahatsız edilmeden ileri geri devinimini sürdürerek yaşamak. Tabi buna yaşamak denirse!
Murhpy'nin tek mutluluğu bununla sınırlı da değil. Sandalyeye çırılcıplak oturmayı ve sandalyeye kendisini bağlamayı da seviyor :) Aklınıza herhangi bir BDSM fantezisi gelmesin! öyle bir şey değil :)
Murphy'nin sandalye metaforunun ben de oluşturduğu izlenim;
Sallanan sandalye : Dünya ve sürekli oluşan devinimlerimiz. Yapıp ettiklerimiz , bazen ileri bazen geri gidişlerimiz... Yerimizde sayışlarımız, tökezleyişlerimiz.
Çıplaklık : Dünyaya gelişimiz. Özümüz. Çırılçıplak doğuşumuza bir vurgu olduğunu düşünüyorum...
Kendini sandalyeye bağlanmak : Kimi kendi rızamızla kimisi değil , zincirlere vurulmuş bir yaşam etrafında dönen insanın sayıklamaları...
Tıpkı Platon'un mağarasında , elleri , ayakları ve başları zincirlenmiş mahkumlar gibi... Gerçek ile gerçek olmayanın yitimi ve gölgeleri hakikat sanarak yaşamanın dayanılmaz hafifliği...
Camus'nun sisifos'u misali ; yaşama mahkum edilen insanın gözlerini kapayana dek sürdürdüğü, sürdürmek zorunda olduğu kronik rutinlerini, sallanan sandalye metaforuyla anlatan bir Beckett romanı...
Son olarak Beckett'in de
Var olmayan bir şeyi arzulayabilirsin ama sevemezsin...·192 syf.·1001KitapOkumalarım
9/10
2023 108. kitabı
MURPHY, Samuel Beckett in ilk romanı ve üçüncü kurmaca eseridir. Joyce sonrası gelenekte İrlandalı olmasına rağmen, o dönemde bazı eleştirmenlerin kabul ettiği, yazarın genç bir adam olarak Londra'da geçirdiği zamandan ve özellikle de onun deneyimlerinden büyük ölçüde yararlanan yeni bir edebi ifade biçiminin başlangıcı kabul edildi. Uzun yıllardır yirminci yüzyılın en ufuk açıcı figürlerinden birinin en popüler romanlarından biri olmuştur. Sade dil fakat aykırı ifadelerinde ürkütücü imgeleriyle ve yine tabiki de büyülü tekrarlarıyla bunu yazan Samuel Beckett'ir dedirtiyor. Yazarin yayınlanan ilk romanı olan Murphy, İrlanda Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Londra ve Dublin'de geçiyor. Murphy bir erkek hemşire ve bir ev kurmaya ve müstakbel gelininin kendisine katılması için yeterli serveti toplamaya çalışırken Londra'daki komik ama trajik hayatını anlatıyor. Günlük hayatın büyük bir kısmının komedi ve saçmalıklarına dayanmakla birlikte Londra'da başıboş dolaşan, çalışmaktan çekinen kahramanı, arzunun asla tatmin edilemeyeceğini anlar ve sersemlik arayışı içinde hayattan çekilir. Murphy, Celia'yı "gerekli olan çarpıcı bir aşk vakasında" seviyor, ancak müstakbel gelini İrlanda'dan ona katılmak için yola çıkmadan önce Londra'ya yerleşmesi gerekiyor. Beckett, Murphy'nin yetersiz kaynaklarını genişletmek için kullandığı çeşitli planları ve günlerinin saatlerini doldurmak için kullandığı meşgaleleri komik bir şekilde anlatıyor. Sonunda Murphy, Magdalen Mental Mercyseat hastanesinde hemşire olarak bir iş bulur ve burada hastaların kaderi olan bir satranç oyunuyla sonuçlanan çılgın dünyasına çekilir.
Beckett'a girişin en iyi yolu bence Murphy, başlangıç kitabı olma açısından, Beckett'ın yazdıkları arasında, en kesintisiz keyif vereni ve en sürükleyicisi olabilir*** Arkadaşları ve
Samuel Beckett in ilk romanı ve üçüncü kurmaca eseridir. Joyce sonrası gelenekte İrlandalı olmasına rağmen, o dönemde bazı eleştirmenlerin kabul ettiği, yazarın genç bir adam olarak Londra'da geçirdiği zamandan ve özellikle de onun deneyimlerinden büyük ölçüde yararlanan yeni bir edebi ifade biçiminin başlangıcı kabul edildi. Uzun yıllardır yirminci yüzyılın en ufuk açıcı figürlerinden birinin en popüler romanlarından biri olmuştur. Sade dil fakat aykırı ifadelerinde ürkütücü imgeleriyle ve yine tabiki de büyülü tekrarlarıyla bunu yazan Samuel Beckett'ir dedirtiyor. Yazarin yayınlanan ilk romanı olan Murphy, İrlanda Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Londra ve Dublin'de geçiyor. Murphy bir erkek hemşire ve bir ev kurmaya ve müstakbel gelininin kendisine katılması için yeterli serveti toplamaya çalışırken Londra'daki komik ama trajik hayatını anlatıyor. Günlük hayatın büyük bir kısmının komedi ve saçmalıklarına dayanmakla birlikte Londra'da başıboş dolaşan, çalışmaktan çekinen kahramanı, arzunun asla tatmin edilemeyeceğini anlar ve sersemlik arayışı içinde hayattan çekilir. Murphy, Celia'yı "gerekli olan çarpıcı bir aşk vakasında" seviyor, ancak müstakbel gelini İrlanda'dan ona katılmak için yola çıkmadan önce Londra'ya yerleşmesi gerekiyor. Beckett, Murphy'nin yetersiz kaynaklarını genişletmek için kullandığı çeşitli planları ve günlerinin saatlerini doldurmak için kullandığı meşgaleleri komik bir şekilde anlatıyor. Sonunda Murphy, Magdalen Mental Mercyseat hastanesinde hemşire olarak bir iş bulur ve burada hastaların kaderi olan bir satranç oyunuyla sonuçlanan çılgın dünyasına çekilir.
Beckett'a girişin en iyi yolu bence Murphy, başlangıç kitabı olma açısından, Beckett'ın yazdıkları arasında, en kesintisiz keyif vereni ve en sürükleyicisi olabilir*** Arkadaşları veAKIL MI ASIL OLAN BEDEN Mİ;Edebiyat
İyi ki tanıştım seninle Canım yazar.Sevdiğim iki dalı birbiriyle harmanlayıp okuyucuya sunmak büyük bir zeka örneği fikrimce.Belirttiğim dallar,Psikoloji ve felsefe...Çok derinlerde yatan kimi zaman yüzünü gösteren,kimi zamanda gizliden gizliye hep varolan felsefe biraz da aşk ve kurgu dünyasıyla tanışmaya hazır olun derim.
Özgürlük göreceli bir kavramdır.Herkes özgürlüğü farklı şekilde anlatır.Eserde ki karaktere göre özgürlük; ana rahminden çıktığı gibi çırılçıplak sandalyeye bağlanmış ve sandalyede sallanmak...
Ve o sandalye Karakterimizin ışığı,varoluşu,yeniden doğuşu,dünyaya yeniden gelişi gibi...
Özgürlüğünü bu şekilde hissetmesinin alt nedenleri,sevgisizlik,ait olamamak,kabul görmeme,bir yer edinememe gibi olgular... Kısaca çocukluktan gelen büyük tramvaların bedene ve akla yansıması...
Yine sevgisiz büyüyen bir bireyin toplum içerisindeki durumunu,arkadaş ve özel ilişkilerini yüreğim yanarak okudum.
Canım yazar,eserinde köleliği,baskı altında büyüyen bireyleri,Evren,dünya,gezegen arasında ki uyumun bedene nasıl yansıdığını ilmek ilmek örerek anlatmış.
Murphyler olmasın dünyada,bunun için en çok anneye sorumluluk düşüyor.Murphy gibi büyüyen çocuklar için hayat cehenneme dönüyor.
Olmasın olmamalı,bu kötülük çok fazla...
Çok etkileyiciydi inanılmaz farklı bir okuma deneyimi kazandığım için kendimi şanslı hissediyorum.
Bundan sonrası için benden kurtuluşun yok gibi canım Beckett..
MurphyEdebiyat
"Neye âşıksın?" dedi murphy. "ben böyleyim. var olmayan bir şeyi arzulayabilirsin ama sevemezsin." murphy'den iyi bir hücumdu doğrusu. "peki neden beni değiştirmek için bunca çaba harcıyorsun? beni artık sevmemek için mi?"
Murphy, okumayı çok istememe rağmen, bir kaç kez başlayıp yarım bıraktığım bir kitaptı, çevirideki sıkıntı ile başa çıkacak gücü bulduğumda yeniden başladım ve bitirdim.
Bir yalnızlıklar kahramanı Murphy. Hayatı kendi anladığı şekilde yaşamayı seviyor, çalışmak ona göre değil ama hayatına giren bir kadın uğruna çalışmayı da denemiyor değil.
Aslında hayatla tek bağı zaman zaman çırılçıplak kendini bağladığı sallanan koltukta geçirdigi anlar. O anlarda gerçekten mutlu hissediyor kendini. Ben bunu yalnız ve mutsuz insanın en güvenilir yer olarak düşündüğü anne rahmine dönüş arzusuyla benzeştirdim. Bir süre çalıştığı akıl hastahanesinde de kendini iyi hissettiği anlar oluyor ve kaçınılmaz sona yavaş yavaş gidişi de burada oluyor zaten.
Değişik karakterdeki kahramanları ile okunmaya değer bir kitap Murpy.
Kitaptan bir kaç alıntı:
Bütün yaşam bir karmaşa ve bu yığının içinden seçebildiklerimizden oluşuyor.
Sonu kötü bitecek bir ilişkiye zaman varken son ver.
Var olmayan bir şeyi arzulayabilirsin ama sevemezsin.
Akıl onu kaybetmekten korkanlara kene gibi yapıştırdı. Ya kaybetmeyi umut edenlere...
Dış gerçekliğin ya da kısacası gerçekliğin tanımı tanımlayanın duyarlılığına göre değişiyordu.
Murphy sallanan koltuğuna kendini çırılçıplak bağlayıp dış dünyadan uzaklaşmak isteyen bir karakter, zihninde yaşamayı seviyor.
Bir de Celia var, Murphy ile aşıklar,mesleği fahişelik, bedeni ile varolan bir kişi. Ve Murphy’nin de varolmasını istiyor. Beden-ruh çatışması.
.
Murphy ussal dünyasına çekilip hiçliğe doğru ilerlerken Celia ve diğer karakterler onun onlar için birşey olmasını istiyorlar. Hiçlik ve varlık.
.
Benzer çatışma akıl hastaları ve tedavi süreçlerinde de görülüyor ilerleyen bölümlerde.Uyum sağlayamayan birey ve sorunun kendisinde olduğunu söyleyen doktrinler.
.
Bireyin yabancılaşması, yalnızlaşması, yaşadığı çağla sorunları vs. İkinci Dünya Savaşının etkilerinden ve dönemin sanatçılarının eserlerine farklı şekillerde yansımış.
Kitabın giriş cümlesi “Hep aynı dünyanın üzerinde ışıldıyordu güneş, başka seçeceği yoktu çünkü.” o atmosfere bir gönderme gibi geldi.
.
#murphy beden-ruh, varlık-hiçlik, yaşam- ölüm gibi problemlerin olduğu yoğun bir kitap ve Beckett’in anlatımı çok ilginç.
.
Dilin sınırlarını zorluyor, anlam-anlamsızlıklık, yoğun-basit, trajik- komik, inişli çıkışlı bir anlatım. Dualite her yerde :)
.
Beckett anlatımıyla ilgili detayları aslında karakterler üzerinden yazmış ya da bana öyle geldi:)
*..kulağa ulaştıkları anda yok olmaya yazgılı sözcüklere boğulmuş hissediyordu kendini, her sözcük bir anlama ifade etmeye zaman bulamadan, bir sonraki tarafından geçersiz kılınıyordu.
*Tümcesini düşünmek ve sözcüklerle ifade etmek yeteneklerini güç bir deneyden geçirmekti onun için.... bir düşüncenin labirentine atılmamayı ne zaman öğrenecekti?
*İnsan bir bilgi birikimine ulaştığında bir şeyler söylemek zorunda kalır ve abuk sabuk laflar eder
Samuel Beckett’ın Murphy’si, okuyucunun eline bir hikaye tutuşturmaz; aksine, okuyucunun elindeki tüm anlam haritalarını yakıp onu kendi zihninin ıssızlığında çıplak bırakır. Bir yazar olarak şunu söyleyebilirim ki; Beckett burada bir "karakter" yaratmamış, bir "vazgeçiş anatomisi" çizmiştir
Çoğu yazar karakterine bir amaç, bir "yolculuk" yükler. Beckett ise Murphy’ye tek bir görev vermiştir: Durmak. Murphy’nin sallanan sandalyesine kendini bağlaması, aslında modern insanın bitmek bilmeyen o anlamsız "oluş" çabasına indirilmiş en estetik darbedir.
Kitapta herkes Murphy’yi bir kalıba sokmaya çalışırken (sevgili, çalışan, dost, vatandaş), Murphy’nin akıl hastanesindeki o mutlak sessizliğe olan tutkusu, aslında hepimizin içindeki o "hiçlik" arzusunun dışavurumudur. Murphy'nin o meşhur zihin analizindeki "karanlık bölge"ye ulaşma çabası, edebiyatın ulaştığı en yüksek soyutlama noktalarından biridir. 12. bölümdeki o "toz olma" hali ise, trajik bir son değil, Murphy’nin başından beri planladığı o muazzam kaçışın başarıyla tamamlanmasıdır.
Bu kitaba "sıkıcı", "olay yok" ya da "anlamsız" diyenlerin yaşadığı o kafa karışıklığını izlemek, aslında kitabın kendisi kadar absürt bir seyir zevki sunuyor.
Murphy’ye kötü diyen kitle, genellikle edebiyatı sadece bir "olay örgüsü tüketimi" veya "boş zaman aktivitesi" sanan, zihnini sadece lineer bir çizgide hareket ettirebilen pragmatik zihinlerdir. Onlar için bir kitabın değerli olması için bir katilin yakalanması ya da aşıkların kavuşması gerekir. Oysa Beckett, okuyucudan sabır değil, bir felsefi teslimiyet bekler.
Bu eseri kavrayamayanların asıl sorunu Murphy ile değil, kendi zihinlerinin o "aydınlık ve sığ" bölgesinden çıkmaya korkmalarıdır. Onlar, Neary gibi boş arzuların peşinde koşmayı "hayat" sandıkları için, Murphy’nin o
1969 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen İrlandalı yazar postmodern edebiyat ve absürt tiyatronun en başarılı temsilcilerinden biri olarak görülüyor. Murphy yazarın ilk romanı. Eserlerini genelde Fransızca yazan #samuelbeckett bu eseri 1938’de İngilizce olarak yazmış ve sonra Fransızca’ya çevirmiş.
Murphy bir anti kahraman. Daha ilk bölümde sallanan koltuğunun üzerinde çıplak otururken rastlıyoruz ona. Koltuğunda bir biçim oturmak bedenini rahatlatıyor bu usunun da hoşuna gidiyor. Bedeninde rahatlamadıkça usunda yaşamaya başlayamaz.
“Murphy usunu dış evrene sımsıkı kapalı, büyük ve oyuk bir küre olarak tasarlıyordu.”
“Bir yanda ussal olgu, diğer yanda ise, aynı ölçüde hoş olmasa da eşit derecede gerçeklik taşıyan bedensel olgu vardı.”
Burada Beckett’ın ünlü düşünür Descartes’ın “Ruh - Beden” düalizminden etkilendiği görülmektedir.
“İkiye parçalanmıştı, bir parçası aydınlık, gölge ve karanlık bir küre olarak tanımladığı şu usundaki odayı terk etmiyordu hiç, buradan çıkış yolu yoktu çünkü. Ama ussal dünyadaki her devini, bedenin dünyasında bir dinlenme gerektiriyordu.”
Murphy yalnız kalıp varoluşçu ussal özgürleşmeler tatmak isterken bedensel aşkı simgeleyen Celia onunla evlenmek isteyen bir fahişe. Çalışmak istemeyen Murphy’i iş bulmaya zorluyor. Murphy için akıl hastanesinde bulduğu iş bir kaçış aynı zamanda. Hasta bakıcılığı işinin kendisine ne kadar uygun olduğunu anlıyor.
Biraz zorlayan ama müthiş bir eser. Samuel Beckett denince aklıma ilk gelen isim canım 
Ezgi ile okuduk. Beni de fan kulübüne üye yapabilir
İngilizce ve Fransızcadan Çeviren : Uğur Ün
Ezgi ile okuduk. Beni de fan kulübüne üye yapabilir
İngilizce ve Fransızcadan Çeviren : Uğur Ün
Bu kitabı uzun zamandır okuyorum ve çok kısa bir roman olmasına karşın bana ağır geldiğini söyleyebilirim. Öncelikle amaçlanan düşünceyi anlamak mümkün oldu. Özellikle Descartes'ı daha önce okumuş olduğum için aşinaydım. Kişinin düşünmek için etrafından belki de fiziksel olarak en yakın çevresinden soyutlanmış olması gerekiyordu. Murphy karakteri üzerinden bu durumu anlatan Beckett, okuyucuyu Murphy amacıyla kasvetli bir duruma sokuyor desem doğru olabilir. Murphy'nin insanlara karşı olan mesafesi, düşünmeye, kendi usuyla buluşmaya olan ihtiyacı oldukça hissediliyor. Aynı zamanda Celia karakteriyle birlikte ufak bir aşk öyküsü de olsa Murphy'nin fiziksel dünyayla bir temas istememesini okuyorsunuz çoğu kısımda. Bu yüzden Celia'ın aşkı pek de karşılık bulmuyor gibi.
Açıkçası bir daha okumak ve çok ara vermeden 1-2 günde bitirmek daha faydalı olacak benim için. Şimdi biraz rafa kaldırmam gerekiyor. Okuyacak olanlara iyi okumalar şimdiden.
Sevgiler.
Murphy-Samuel BeckettEdebiyat
Kitabın ićindeki aforizmalar iyi ,Samuel becket 'se daha iyi ama iş kitaba gelince (bana gôre) cidden çok kötü.Zorla bitirdiğim kitaplardan biri oldu ve sorumsuz mörphy'e baya bi sövdüm galiba kitap boyunca..
Yazar Hakkında
Samuel BeckettYazar · 38 kitap
Samuel Barclay Beckett, (13 Nisan 1906; Foxrock, Dublin - 22 Aralık 1989, Paris), İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürd Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.
Beckett'in eserleri sade ve temel olarak minimalisttir. Bazı yorumlara göre, çağdaş insanın durumu hakkında oldukça kötümser, hatta hiççi eserler vermiştir. Gittikçe daha kısa ve özlü eserler veren Beckett, bu kötümserliği kara mizah yoluyla anlatır. "Roman ve drama türlerinde yeni formlarda oluşturduğu eserlerini, modern insanın yoksunluğu üzerine kurguladığı" için, 1969'da Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen Beckett, ayrıca 1984'te Aosdána'da Saoi seçilmiştir.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Samuel_Bec...
