Nar Çiçekleri
Mehmed UzunYazar:
Mehmed Uzun
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 18 dk.
Sayfa Sayısı:
152
Basım Tarihi:
Ocak 2021
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Dil:
Kürtçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786057728845
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yürekten kopup dökülenler1000Kitap
Yasak..hapis..sürgün..hasret..
Bunları, dili, fikri, düşüncesi yüzünden hiçbir insan yaşamamalı.
"Ahh..verebilseydim keşke, yüreği avucunda koşan her bir anneye, tepeden tırnağa oğula ve kıza kesmiş bir ülkeyi armağan.."
Bu dizeler, ne zaman bu tür konular konuşulsa aklıma gelir. Vermek isterim veremem. Ahh verebilseydim keşke..
Irkı, dini, dili ne olursa olsun, Annelerin çocukları için kadınların eşleri için ağlaması yürekleri titretmez mi ? Buna bir çare bulunmaz mı ?
Bir replik vardı: " Ölümün olduğu yerde daha ciddi ne olabilir "
Dünya sonunda ölümün olduğu bir yer. Kime bâki kalmış.
Bir yazardan okumuştum; "yeryüzünde insanların öldüğü hiçbir dava haklı olamaz." diyordu.
Evet, düşünen akleden sonunu bilen her insan bu sözün doğruluğunu kabul eder.
Kitapla ilgili incelemelere göz attım, tahammülsüzlükler, sert negatif eleştiriler, kaldırılmış onlarca yorum..
Bırakın sorunları tespit edip önlem almayı, çareler aramayı, daha konuyla ilgili kitabı beğendim demek, yazar doğru tespitler yapmış demek sıkıntılı halde. Burda bile. Dinlemiyoruz, araştırmıyoruz, bilmiyoruz, anlamıyoruz, en önemlisi de empati kurmuyoruz.
Mehmed Uzun'la ilk defa bu kitapla tanıştım. Yazarın bilgi birikimi, aydın kişiliği dili beni mestetti. Bu tanışmaya öncü olan arkadaşım 
dağlar a da ayrıca çok teşekkür ederim. Yazar milliyetçilik falan yapmıyor, o eleştirilere katılmıyorum. Varolan ve bizzat da kendi yaşamış olduğu sorunları çözüm sunarak örnekler vererek üstelik Türkiye sevdasıyla anlatıyor. Ne bölücülük düşüncesi ne zan altında bırakma, hiçbiri yok. Farklılıklarımızla, özgür dil ve düşüncelerle daha zengin daha güçlü bir ülke oluruz diyor özetle.
Okurken empati kurdum, duygulandım. Üzüldüm. Hem bölgede bulunmuş bir görevli olarak hem araştırmacı olarak konunun zaten kanayan
dağlar a da ayrıca çok teşekkür ederim. Yazar milliyetçilik falan yapmıyor, o eleştirilere katılmıyorum. Varolan ve bizzat da kendi yaşamış olduğu sorunları çözüm sunarak örnekler vererek üstelik Türkiye sevdasıyla anlatıyor. Ne bölücülük düşüncesi ne zan altında bırakma, hiçbiri yok. Farklılıklarımızla, özgür dil ve düşüncelerle daha zengin daha güçlü bir ülke oluruz diyor özetle.
Okurken empati kurdum, duygulandım. Üzüldüm. Hem bölgede bulunmuş bir görevli olarak hem araştırmacı olarak konunun zaten kanayanBen kendimi bulamadımPsikoloji
Dalda açan yaprakta,çiçekte, tomurcukta,
Havada uçan kuşta,yerdeki karıncada,
Suda yüzen balıkta,giden kalabalıkta,
Hepsine bakıyorum,kendimi arıyorum.
Dostların bakışında, suların akışında,
Güneşin doğuşunda, kalplerin atışında.
Yazılan kitaplarda, verilen uğraşlarda,
Bakmadığım kalmasın, kendimi arıyorum.
Ektiğim tohumlarda,biçtiğim başaklarda,
Hangi duygular döner,neye benzer başımda,
Ezilmişi görünce, bir cız yoksa şuramda,
Vicdanıma hükmeden,kendimi arıyorum.
Bir göz yaşı görünce, ağlayanı duyunca,
Bir çaresini bulup, derman olamıyorsam,
Neyim, kimim, neredeyim, cevap alamıyorsam.
Sesimi duyan var mı? kendimi arıyorum.
Kimin aşı kalmamış,ekmeği,ocağında.
Kim bilir hangi çocuk, sefaletin koynunda
Görevimiz ne bizim,cisim miyiz boşlukta,
Biri bana anlatsın,kendimi arıyorum.
Söylediğim kelamda,aldığım her selamda,
Kim oturur,kim kalkar,kim eğleşir yanımda,
Kimler bana çok yakın,kimler var uzağımda,
Kimler bana ne diyor,kendimi arıyorum
Mehmed Uzun’un Nar Çiçekleri, deneme türünün sıcak ve samimi örneklerinden biri. Yazar, edebiyatı, kitapları ve kültürel birikimi kendi yaşam deneyimleriyle harmanlayarak okura zengin bir okuma yolculuğu sunuyor. Kitap, yalnızca düşünmeye değil, yeni yazarlar ve eserler keşfetmeye de teşvik ediyor. Her sayfasında edebiyat sevgisini hissettiren bu eser, okuma listeme birçok yeni kitap eklememi sağlayan, keyifle okuduğum bir çalışma oldu.
Yazarın bahse konu ettiği Ermeni Soykırımı gibi bir akıl tutulmasını, taraflı Kürt sorununu ifade etmek ne kadar doğru tartışılır, evet Kürtler bazı noktalarda dışlanmış, ötekileştirilmiştir, lakin hep Türk düşmanlığı propagandası yaparak ve yalnızca Türkiye Cumhuriyetine sorunları yığmak yanlış bir düşünce kalıbı. Objektif yaklaşılmak isteniyorsa Şeyh Said veyahut diğer Kürt isyanlarının arka planında İngiliz ve diğer emperyalist emele sahip olan devletlerin bulunduğunu, Kürtlerin bu oyuna gelerek devlete baş kaldırdığını, Osmanlı'daki absürd Osmanlıcılığın yüzyıllar önce tükendiğini, iflas ettiği alenen ortadayken nasıl baz alabildiğini ve Osmanlı seviciliğini yapabildiğini anlamak mümkün değil. Görüşlerini kabul etmemekle birlikte duygusal yoğunluğu derin ve okuduğum kitaplar arasında en dolu dolu olan kitaplardan birisi oldu diyebilirim yazarın sahip olamadığı OBJEKTİFliği ben gerçekleştirdiğimde.
Musa Antere Ağıt kısmı ise yazarın bahsettiği gibi uzattıkça uzatmış, anlatımın akıcılığı ortadan kalkmakla beraber sıkıcı bir anlatıma giriş yapmış. Keşke ilk hali gibi kalsaydı dedim kitap, çocukluk anılarından bahsetse, otobiyografi gibi oradan oraya savursa ama olmadı en azından sonraki sayfalarda oldurtmadı.
Ve yazarın bu kitabını zayıflatan diğer bir öge ise sık sık tekrara düşmesi, aynı konuları birçok kez ifade etmesi, hep aynı yerlere dönmesi, tek odaklı bakması. Evet, Kürtler hep sıkıntılar çekmiştir, evet ötekileştirilmiştir ve halen de ötekileştirilip terörize edilmektedir; fakat hiçbir sorun tek taraflı doğmaz, doğamaz. İğneyi asla kendine batırmayıp çuvaldızını sürekli başkasına batırma gereği hissetmiş maalesef. Eleştirel bir kitap gibi görünüp ne yazık ki bu açıdan eleştirel yaklaşamamış ya da zihni yapısında propaganda amacı taşıyan ve empoze etme
Nar Çiçekleri Mehmed Uzun'un Türkçe yazdığı, hayatımıza değen dokuz denemeden oluşuyor. Çokkültürlülüğün, azınlık ve öteki olma sorununun, sürgün ve aydın olmanın onulmaz ağırlığının merkezde olduğu bu denemeler, şiddetin ve reddetmenin çözüm olamayacağını, ancak anlayarak, empati kurarak bir arada yaşanabileceğini savunuyor. Kırık bir hüznün egemen olduğu bu denemeler, aynı zamanda arada kalanların dünyasına içerden bir bakış....
Mehmed Uzun’un Nar Çiçekleri, bir denemenin ötesinde, kırılgan bir kültürün direnişini nefes nefese dokuyan şiirsel bir manifesto. Okuru, sürgünün soğuk rüzgârlarıyla savrulan karakterlerin iç dünyasında gezindirirken, kimlik bunalımını bir nar tanesi gibi soyuyor: Her bir parça, acıyla tatlıyı, kayıpla aidiyeti aynı anda barındırıyor. Uzun’un kelimeleri, sınırların çizdiği yaralara inat, Kürt sözlü geleneğinin ışığında bir şifaya dönüşüyor.
Roman, sürgünü coğrafi bir kopuştan ziyade dilin sınırlarında yaşayan bir travma olarak resmediyor. Anlatıdaki çok dillilik, karakterlerin kimlik bunalımını yansıtırken, aynı zamanda bir direniş biçimi: Sanki Walter Benjamin’in “hikâye anlatıcısı” modern zamanlarda yeniden doğmuş, belleği parçalayan iktidarlara rağmen hafızayı kelimelerle dikiyor. Uzun, varlık mücadelesi veren bir halkın portresini çizerken, melankoliyi romantize etmiyor; aksine, yasın içinden filizlenen bir umudu işliyor.
Nar Çiçekleri, yalnızca Kürt edebiyatının değil, tüm “sürgün” deneyimlerinin ortak dilidir. Her kırık nar tanesi, bir halkın hikâyesini fısıldarken, okura şunu hatırlatıyor: Bütünlük, parçalanmışlığın içinde saklıdır. Uzun, bu romanla sürgünü bir mekânsızlık değil, yeni bir dilin yurdu kılıyor. Belki de gerçek, tam da bu dilin içinde çiçek açıyor…
Kan rengi; Nar ÇiçekleriEdebiyat
Puan vermedi·152 syf.·
2022 14. kitabı
Mehmed Uzun, en sevdiğim Kürt edebiyatı temsilcilerinden biridir. Bu denemesinde ‘tek dil, tek ulus, tek kültür’ politikasıyla kurulup yönetilen Türkiye Cumhuriyeti’ne ‘ötekiler’in penceresinden bakmış, yapıcı eleştirilerilerde bulunmuş. Çoğu yerde haklı buldum çünkü empati yapma fırsatım vardı.
At gözlüklerimizden vazgeçtiğimiz gün Kürt aydınlarının çınlayan sesine daha iyi kulak verebileceğiz. Şimdilik o yüce dağda, Mir Bedirxan’ın dizinin dibinde, aydınların içinde mutlu, huzurlu ol. Ölümsüzsün abi.
Ve tek bir cümle her şeyi özetler: KANLA KAN YIKANMAZ.
Dilime geç düştü Mehmed Uzun’un kelimeleri… Ama kalbime tam vaktinde ulaştı. Kesinlikle tavsiye edeceğim bir deneme. Mehmed uzun’un diğer kitaplarını da okumak için sabırsızlanıyorum.
Nar çiçeği gibi. . Güzel ama içinde bir hüzün taşıyan bir kitap.1000Kitap
Nar Çiçekleri, okurunu ilk sayfadan itibaren “hikâye anlatmaktan çok bir hafıza kurma” hissine sürükleyen bir metin gibi. Kitap, klasik anlamda olay örgüsünden çok bir duygu akışıyla ilerliyor.
En çarpıcı tarafı, anlatının sürekli bir “yarım kalmışlık” hissi taşıması. Karakterler tam olarak tamamlanmıyor, cümleler bazen bilerek eksik bırakılıyor gibi. Bu da okura şunu hissettiriyor: burada anlatılan şey bir kurgu değil, yaşanmışlığın kendisi. Nar çiçekleri de tam bu yüzden bir sembole dönüşüyor; hem güzelliği hem de kırılganlığı aynı anda taşıyan bir imge gibi.
Kitap ilerledikçe dilin şiirselliği daha da baskın hale geliyor. Uzun betimlemeler bile yorucu değil; aksine bir tür iç monoloğa dönüşüyor. Sanki karakterler konuşmuyor da içlerinden geçenleri doğrudan bize fısıldıyor. Bu da okuma deneyimini daha “edebi bir yolculuk” haline getiriyor.
Nar Çiçekleri, hızlı okunup bitirilecek bir hikâye değil; ağır ağır sindirilen, hatta zaman zaman geri dönüp tekrar bakma ihtiyacı hissettiren bir metin.
Bence bu kitabın en etkileyici yanı şu: Okuduktan sonra bitmiyor. İçinde kalıyor. Çünkü geride “bitmiş bir kitap” değil, zihinde devam eden bir ses kalıyor. Bazı cümleler zihninde dönmeye devam ediyor ve fark ediyorsun ki aslında sen kitabı okumadın, kitap seni biraz değiştirdi.
Caner’den Bir Bakış !
Nar ÇiçekleriAlıntı
Nasıl nar ağaçları, çiçekleri, ve renkleri, tüm farklılıklarına rağmen, insana huzur veren mükemmel bir uyu içindeyse, insanlık da kıtalar, renkler, farklı diller kültürler dinler, alkışlanlıklar, gelenek ve görenekleriyle renkli bir uyum içindedir. Nar Çiçekleri Mehmed Uzun
Nar Çiçekleri Mehmed UzunYazar Hakkında
Mehmed UzunYazar · 27 kitap
1953 yılında, Viranşehir kökenli bir aşiret ailesinin çocuğu olarak Siverek'te doğdu. Mehmed'in, beş kardeşi daha vardı. Küçük yaşlarında ailesinden duyduğu sözlü anlatım örnekleri, edebi sanatının temelini oluşturmuştur. İlerde yazacağı romanların kökü, bu çocukluk anılarından beslenmiştir.
Kürt dilinin yasak olduğu bir dönemde, birçok Kürt yazarın aksine egemen dilde değil anadilinde yazmayı tercih etmiştir. Özellikle, zayıf olan Kürtçe yazı dilini geliştirmek, ortak bir edebi dil oluşturmak ve Kürt hikâye anlatım geleneğini canlandırmaya yönelik yaptığı çalışmalarla modern Kürt edebiyatında kurucu bir role sahiptir.
26 Ağustos 1977'de, sahte Tunus pasaportuyla Suriye üzerinden gittiği İsveç'e yerleşti. Kurmanci, Türkçe ve İsveççe yazdığı kitapları yirmiye yakın dilde yayınlandı. Hakkında, Türkiye'de çok sayıda dava açıldı. 1981'de Türk vatandaşlığından atıldı ve 1992 yılına kadar Türkiye'ye gelemedi.
Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliği yaptı. Ayrıca İsveç Pen Kulübü ve Uluslararası Pen Kulüp'te aktif çalıştı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği'nin de üyesi olan Uzun'un bugüne kadar çok sayıda Kürtçe roman yazdı.
Mehmed Uzun, "Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık" romanı ve "Nar Çiçekleri" adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 baharında yargılandı.
Yakalandığı mide kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören ünlü edebiyatçı, 11 Ekim 2007 günü Diyarbakır'da yaşamını yitirdi. 13 Ekim günü Diyarbakır Ulucami'de kılınan cenaze namazı ardından, Mardinkapı Mezarlığı'na defnedildi.
