Yazar:
Yuval Noah Harari
Çevirmen:
Çiğdem Şentuğ
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
448
Basım Tarihi:
Aralık 2024
Yayınevi:
Kolektif Kitap
ISBN:
9786256896260
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Her eski şey bir zamanlar yeniydi..1000Kitap
“Bu kitabı, yapay zekâ devrimi hakkında daha doğru bir tarihsel perspektif sunabilmek için yazdım. Bu devrim emeklemeye yeni başladı ve önemli gelişmeleri yaşandıkları anda fark etmek çok zor. AlphaGo'nun zaferi veya Facebook'un Rohingya karşıtı seferberliğe katkısı gibi 2010'lardaki olayların asıl anlamını kavrayabilmek bugün bile oldukça güç. 2020'lerin başındaki gelişmeleri anlamaksa daha da zor. Yine de ufkumuzu genişletip bilgi ağlarının binlerce yıl içinde nasıl geliştiğine bakarak bugün yaşananlar hakkında fikir edinmenin mümkün olduğuna inanıyorum.” s.389 diyor Yuval Noah Harari .
Çok uzun bir makale ya da bir tez okur gibi okudum kitabı. Zira okuması hiç kolay değil, öncelikle bunu belirtmek isterim. Tamamen bilgi içeren, asiklopedivari kocaman ve küçük puntolu, kronoloji, tarih, evrim ve yapay zekayı anlatan bir kitap kendisi. Yazarın 
Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens ve 
Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi kitaplarını okumuştum, uzun zaman oluyor. Tekrar okumayı da düşünüyorum aslında. Olaylara farklı pencerelerden bakmak adına ufuk açıcı kitaplar. İncelemeyi de yazarın aşağıdaki son sözleri ile bitiriyorum efenim, keyifli okumalar ;)
“Bildiğimiz kadarıyla bugüne dek yeryüzünde maymunlar, fareler ve Dünya gezegenindeki diğer hayvanlar dışında bilinçli bir varlık yoktu. Şimdi bilinçsiz ama çok güçlü bir yabancı zekâ yarattık. Eğer doğru bir şekilde kullanamazsak, yapay zekâ yalnızca Dünya'daki insan egemenliğini yıkmakla kalmayıp, bilincin ışığını da söndürerek evreni zifiri karanlık bir diyara dönüştürebilir. Buna engel olmak bizim sorumluluğumuzdur…Daha akıllı ağlar oluşturmak için hem naif hem de popülist görüşleri bir kenara bırakmalı, mutlak doğruyu amaçlayan fantezilerimizden vazgeçmeli ve kendimizi sağlam telafi mekanizmaları olan kurumlar yaratmanın zor ve oldukça sıkıcı rutinine adamalıyız. Bu kitabın en
Yuval Noah Harari .
Çok uzun bir makale ya da bir tez okur gibi okudum kitabı. Zira okuması hiç kolay değil, öncelikle bunu belirtmek isterim. Tamamen bilgi içeren, asiklopedivari kocaman ve küçük puntolu, kronoloji, tarih, evrim ve yapay zekayı anlatan bir kitap kendisi. Yazarın Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens ve Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi kitaplarını okumuştum, uzun zaman oluyor. Tekrar okumayı da düşünüyorum aslında. Olaylara farklı pencerelerden bakmak adına ufuk açıcı kitaplar. İncelemeyi de yazarın aşağıdaki son sözleri ile bitiriyorum efenim, keyifli okumalar ;)
“Bildiğimiz kadarıyla bugüne dek yeryüzünde maymunlar, fareler ve Dünya gezegenindeki diğer hayvanlar dışında bilinçli bir varlık yoktu. Şimdi bilinçsiz ama çok güçlü bir yabancı zekâ yarattık. Eğer doğru bir şekilde kullanamazsak, yapay zekâ yalnızca Dünya'daki insan egemenliğini yıkmakla kalmayıp, bilincin ışığını da söndürerek evreni zifiri karanlık bir diyara dönüştürebilir. Buna engel olmak bizim sorumluluğumuzdur…Daha akıllı ağlar oluşturmak için hem naif hem de popülist görüşleri bir kenara bırakmalı, mutlak doğruyu amaçlayan fantezilerimizden vazgeçmeli ve kendimizi sağlam telafi mekanizmaları olan kurumlar yaratmanın zor ve oldukça sıkıcı rutinine adamalıyız. Bu kitabın en
Yapay zekanın gelecekte potansiyel tehlike arz edebilecek boyutlarına ufaktan değinen,bu tehlikelere şimdiden politik ve insanlık nezdinde stratejiler çizilmesinin önemli olduğunu,önlemin önemini vurgulayan bir kitap.Yazarın bir Homo Sapiens ya da Homo Deus kitaplarındaki aydınlanmayı yaşatmamıştır.Fazlaca bu kitaplar nazarında yüzeysel kalan bir havada.Bu iki kitaba göre sönük ve daha sıkıcı bulduğum bir eser oldu.Heybeye taşlar doldurtur ama;bi ametistle çakıl da aynı olmuyor yaniii misali..Sevemedim kara gözlüm hesabı,kıssadan hisse çok bizimla deyıl,üzdün beni Yuval abicim.
"Marka, bir hikaye türüdür. Bir ürünü markalaştırmak, o ürünle ilgili, ürünün gerçek özellikleriyle pek de ilgisi olmayan ancak tüketicilerin ürünle bağdaştırdığı bir hikaye anlatmak demektir.
Mesela Coca-Cola şirketi onlarca yıldır ürünlerinin hikayesini tekrar tekrar anlatan reklamlara onlarca milyar dolar harcadı.
İnsanlar aynı hikayeyi o kadar çok gördü ve duydu ki, artık aromalı bir su karışımını diş çürümesi, obezite ve plastik atıkla ilişkilendirmek yerine eğlence, mutluluk ve gençlikle bir arada düşünüyorlar. Marka yaratmak budur.."
(Sayfa: 48)
"Neksus: Taş Devri'nden Yapay Zekâya Bilgi Ağlarının Kısa Tarihi" adlı kitap, bilginin insanlık tarihindeki evrimini ve günümüzdeki yapay zekâ çağındaki rolünü derinlemesine inceliyor. Harari, önceki kitaplarında olduğu gibi geniş bir perspektifle tarihi, felsefi ve teknolojik konuları bir araya getirerek biz takipçilerini düşündürmeyi amaçlıyor.
Harari, insanlığın başarısının temelinde karmaşık bilgi ağları kurma yeteneğinin yattığını savunuyor. Taş devrinden günümüze kadar hikayeler, kitaplar, internet ve algoritmalar aracılığıyla kurulan bu ağlar, iş birliğini mümkün kılmış ve muazzam bir güç ortaya çıkarmış. Kitap, bilginin sadece gerçeği yansıtmadığını, aynı zamanda bir güç aracı olduğunu da öne sürüyor. Bilgi ağlarını kontrol edenler, toplumu ve bireyleri etkileyebilir, hatta manipüle edebilirler diyor.
Harari, yapay zekânın bilgi ağlarını kökten değiştirecek potansiyele sahip olduğunu vurguluyor. Kendi başına karar verebilen, yeni bilgiler üretebilen ve insan müdahalesine ihtiyaç duymayan yapay zekâ sistemleri, hem büyük fırsatlar hem de ciddi riskler barındırıyor. Kitap, bilgi ağlarının en büyük sorunlarından birinin yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılması olduğunu belirtiyor. Özellikle yapay zekâ
Dikkat, spoiler içerebilir
Yeryüzünde hikaye uydurabilme becerisi geliştirmiş ilk canlı olan insan, sizce her zaman gerçeğin peşinde midir?
İnsanlar her zaman gerçeğin peşinde midir, yoksa inandığı hikayelere uyma eğilimi içinde de olabilir mi?
Bilgi dediğimiz şey her zaman hakikati mi temsil eder?
Dinler insanlığa her zaman barış ve neşe mi getirmiştir?
Matbaanın icadı birçok olumlu sonucu doğursa da, propaganda ve korkunun da hızla yayılmasına ve bir çok masumun hayatını kaybetmesine neden olmuş olabilir mi?
Bilgiyi çok hızlı yayabilme kapasitesine sahip olan radyo ve telgraf yanlış insanların elinde neye dönüşmüştür?
İnternet ve Facebook'un iletişimi çok kolaylaştırması her daim insanların yararına mı olmuştur?
İnsan eliyle icat edilmiş tüm bu bilgi ağlarının (neksus) olumlu-olumsuz sonuçlarını çok güzel örneklerle anlatan Harari, "hikaye uydurma becerisinin milyonlarca yıl sonra yeryüzünde bu kez etten kemikten olmayan bir zekanın yeteneği haline gelmesinin ne gibi sonuçları olabilir?" sorusunu da yanıtlamaya çalışıyor.
Ortaya çıkabilecek olumsuz sonuçlar neler olabilir ve bu sonuçların engellenebilmesi için neler yapılabilir?
Kitap çok dolu, ufuk açıcı bir kitap arkadaşlar, cümlelerin altlarını çize çize, notlar yaza yaza oldukça yavaş bir okuma gerçekleştirdim. Okurken büyük bir emeğin ürünü olduğunu hissediyorsunuz.
Kontrol mü, Özgürlük mü?1000k
Neksus, insanlık tarihini, teknolojiyle kurduğumuz ilişki üzerinden anlatan düşündürücü bir kitap. Hari, bilgiyi nasıl ürettiğimizi, yaydığımızı ve bu bilginin zamanla güce nasıl dönüştüğünü sade ama etkileyici bir dille ele alıyor. Özellikle yapay zekâ, dijital ağlar ve bilgi akışının bireyler ve toplumlar üzerindeki etkisi kitabın merkezinde yer alıyor.
Kitap, sadece geçmişi anlatmakla kalmıyor; bugünü ve geleceği de sorgulatıyor. Okurken “Bilgi gerçekten bizi özgürleştiriyor mu, yoksa kontrol altına mı alıyor?” sorusu sık sık akla geliyor. Akademik olmaktan çok düşünmeye sevk eden bir üslubu var; bu da kitabı herkes için okunabilir kılıyor.
Kısacası Neksus, teknoloji çağında insan olmayı, güç ve bilgi arasındaki bağı merak edenler için akıcı ve ufuk açıcı bir okuma.
Bilgi ağlarının geçmişten günümüze değişimini çok güzel ele almış bir kitap. Ancak yapay zekanın gelecegine dair hep olumsuzluklardan bahsetti, keşke onu daha geniş ve farklı açılardan da ele alsaydı. O zaman mükemmel bir kitap olurdu.
Harari nin her kitabında olduğu gibi bu kitabı da bitirdiğinizde bir üniversite daha bitirmiş gibi entellektüel bilgi almış oluyorsunuz .
Öncelikle şunu belirtmeliyim ki bu kadar objektif olarak olaylara yaklaşbilmek büyük bir yetenek
Kitaba başlarken bilginin temeline inmiş ve bilginin dünyada nasıl kademe kademe ilerleyip dünyayı nasıl şekillendirdiğini incelemiş
Daha sonra yapay zekanın, tarihteki olaylara bakarak geçmişe paralel bir şekilde nasıl ilerleyebileceğini öngörmeye çalışmış.
Yapay zekanın nasıl bir fırsat olduğunu, ancak doğru kontrol mekanizmaları ile denetlemezse bizden ayrı yaratılan ilk inorganik zekanın nasıl sıkıntılar yaratabileceği hakkında fikirler sunmuş.
Ayrıca Amerika ve Çin de farklı üretilen yapay zekaların global dünya dışında, küçük kozalar yaratıp dünyanın farklı bölgelerinde küreselleşme dışına nasıl gidebileceği fikride sunmuş ki bu çok dikkat edilmeyen önemli nir husus.
Yapay zekayı en iyi geliştiren ülkenin, güce nasıl sahip olabileceğini de tabii ki de çok güzel aktarmış.
Kitabın temeline bakarsak yapay zeka doğru kontrol edilmezse risk, doğru kontrol edilirse büyük bir fırsat.
Aynı Sanayi ve tarım devrimi‘nde olduğu gibi, büyük bir devrimin eşiğinde olduğumuzu da ve bunun da kısa süreli veya uzun süreli bir sancılı süreç olabileceğini de göz önüne sermiş.
Bu adamın diğer kitapları hakkında söylediğim gibi, bu kitabın da diğer kitapların da okullarda zorunlu okutulması gerektiğini düşünüyorum.
Veriyi kontrol eden, geleceği kontrol eder.
Neksus ; Okuyucuyu insanlık tarihinin derinliklerinden günümüzün yapay zekâ çağına uzanan, bilginin evrimine odaklanan çarpıcı bir yolculuğa çıkarıyor
Taş Devri'ndeki basit bilgi aktarımından başlayarak yazının icadı, matbaanın devrimi ve nihayetinde internetin küresel bilgi ağına dönüşümünü inceliyor.
Harari, bu tarihi süreçte bilginin nasıl toplandığını, depolandığını, yayıldığını ve en önemlisi nasıl yönetildiğini ustaca betimliyor.
Bu bağlamda Neksus bilginin sadece bir araç olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıları, siyasi sistemleri ve kültürel normları derinden etkileyen temel bir güç olduğunu savunuyor. bilginin kontrolünün tarih boyunca güç dengelerini nasıl belirlediği örneklerle açıklanıyor.
Merkezi otoritelerin bilginin yayılımını nasıl sınırlandırdığı, bürokrasinin bilgi yönetimi üzerindeki etkisi ve teknolojik devrimlerin bu dinamikleri nasıl altüst ettiği çarpıcı bir şekilde analiz ediliyor.
Kitabın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise yapay zekânın yükselişi ve bunun insanlık için ne anlama geldiği üzerine yoğunlaşıyor. Harari, yapay zekânın yeni bir tür bilgi ağı yaratarak insanlığın bilgiyle olan ilişkisini kökten değiştirebileceğini öne sürüyor.
Yapay zekânın muazzam miktarda veriyi işleme, analiz etme ve hatta yeni bilgiler üretme kapasitesi, insanlığın bilgiye erişimini ve bilgiyi anlama biçimini yeniden tanımlayabilir. Ancak yazar, bu potansiyel faydaların yanı sıra, yapay zekânın kontrolü, algoritmik önyargılar ve bilginin manipülasyonu gibi ciddi risklere de dikkat çekiyor.
Neksus bilgi ağlarının genişlemesi ve çeşitlenmesinin hakikat algımızı nasıl etkilediği sorusunu da cesurca ele alıyor. Dezenformasyonun, yanlış bilginin ve sahte haberlerin yaygınlaştığı bir çağda, güvenilir bilgiye ulaşmanın ve ortak bir anlayış oluşturmanın giderek
Taş Devrin’den Yapay Zekaya Bilgi Ağlarının Kısa TarihiSiyaset
Kitabın içeriğine girmeden önce işlediği konunun zorluğununa rağmen gayet akıcı olduğunu belirtmek isterim. Tarih, siyaset ve yapay zekadan bahsederek bunların gelecek yaşamımızı nasıl şekillendireceği üzerine tartışmanın bu kadar akıcı aktarılması taktire şayan. Aslına bakarsanız Yuval Noah Harari bir bestseller yazar olarak diğer kitaplarında da bunu yapıyor.
Anlatılan kavram ve olgular 21. yy. Filazofu olarak anılan birisine yakışır bir şekilde ele alınıyor. Bahsedilen konular Kalıp ezber ve sıkıcı kronolojiden ziyade yorumlama ve başka kavramlar ile bağlantı kurarak kitabın ana fikrini desteklemeye yönelik. Geçmişi geleceğin teknolojisi yapay zeka ile yorumlamak ve dersleri çıkarmak bazen zorlama çıkarımlara da neden olabiliyor açıkçası.
Son olarak şunu söylemeliyim ki bu kitap Yuval Noah Harari’nin diğer kitaplarına göre daha genel ve konu itibariyle çok daha tahminlere dayalı bir çalışma olmuş. Diğer kitapları olan 21. 
21. Yüzyıl İçin 21 Ders Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi ve 
Homo Sapiens olmak üzere bu kitaplarda çok daha fazla bilgi ağırlıklı kafa açıcı konular işlenirken 
Neksus’da daha çok geleceğin nasıl şekilleneceği üzerine tartışmalar yer alıyor. Diğer yandan tam da bu nedenle nek Neksus gelecekte değeri daha çok anlaşılabilecek bir kitap olabilir.
Yuval Noah Harari bir bestseller yazar olarak diğer kitaplarında da bunu yapıyor.
Anlatılan kavram ve olgular 21. yy. Filazofu olarak anılan birisine yakışır bir şekilde ele alınıyor. Bahsedilen konular Kalıp ezber ve sıkıcı kronolojiden ziyade yorumlama ve başka kavramlar ile bağlantı kurarak kitabın ana fikrini desteklemeye yönelik. Geçmişi geleceğin teknolojisi yapay zeka ile yorumlamak ve dersleri çıkarmak bazen zorlama çıkarımlara da neden olabiliyor açıkçası.
Son olarak şunu söylemeliyim ki bu kitap Yuval Noah Harari’nin diğer kitaplarına göre daha genel ve konu itibariyle çok daha tahminlere dayalı bir çalışma olmuş. Diğer kitapları olan 21. 21. Yüzyıl İçin 21 Ders Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi ve Homo Sapiens olmak üzere bu kitaplarda çok daha fazla bilgi ağırlıklı kafa açıcı konular işlenirken Neksus’da daha çok geleceğin nasıl şekilleneceği üzerine tartışmalar yer alıyor. Diğer yandan tam da bu nedenle nek Neksus gelecekte değeri daha çok anlaşılabilecek bir kitap olabilir.Naif Gerçeklik
Yeni eğitim dönemi başlamasına bir hafta var. Evde makarna yaparken dinleyecek bir şeyler arıyordum. Betül Uslu'nun podcasti bir anda sırada çalmaya başladı. Podcastinin adı "Naif Gerçekler" ama ben "Nahif Gerçekler" olarak anladım başta. İnstagram'dan takip ettiğim için Betül Hanım'ın zarif gerçekler diyerek gündem hakkında konuşacağı hicivli bir podcast serisi çektiğini düşünüyordum. Podcastin başında naif gerçekliğin ne olduğundan bahsetti. İlk defa karşılaştığım bir ifadeydi. İlginç bir şekilde üzerine araştırma yapma ihtiyacı hissettim ama bir türlü naif bakış açısını ve önemini oturtamadım. Ocak ayında Harrari'nin yeni kitabını tanıtımını gördüm. Birkaç aydır Türkçe basımı yapılmış olmasına rağmen kitapçılarda görmemiştim. Okumaya başladım. Neksus da naif gerçekliğin ne olduğuyla başlıyordu. Bu tesadüf hoşuma gitti biraz.
Naif bakış açısı verilerle rasyonel çıkarımlar arasındaki ilişkiyi anlatan bir kavram. Kitapta bilginin niteliği ve bilgi ağları genel hatlarıyla incelenerek başlıyor. 3 ana bölümü var: insan ağları, inorganik ağlar, bilgisayar ağları.
İnsan ağlarında, hikaye anlatıcılığı üzerinde duruyor Harrari, tabi kendi tarzında. Dinler tarihinden başlayıp demokrasinin gelişimine kadar oldukça geniş perspektifte konuları ustaca ele alıp ilişkilendirerek okuyucuya sunuyor. Tarihi salt tarihsel olaylar olarak ele almak yerine insanlık tarihi ve teknolojiyle ele alıyor olması bambaşka bakış açıları için kapıları aralıyor.
İkinci bölümde bilgisayarların bilgi ağlarımızı nasıl değiştirdiği üzerinde duruluyor. Bu bölümde algoritmaların karar mekanizmamızı nasıl etkilediği yakın zamanda yaşanan olaylardan somut örnekler verilerek anlatılıyor. Son bölüm yapay zekanın beraberinde getirdiği ve getireceği yenilikleri yazar kendi tahminleriyle paylaşıyor.
Yazar Hakkında
Yuval Noah HarariYazar · 10 kitap
Uluslararası çok satanlar listesine girmeyi başaran Profesör, Harari, Hayvanlardan Tanrılara adlı kolektif inceleme kitabının yazarıdır. 2002 yılında doktorasını Oxford'da tamamlayan tarihçinin uzmanlık alanı Dünya Tarihidir. 2013 yılında görev aldığı Kudüs Hebrew Üniversitesinde dünyanın bir çok yerinden gelen 80.000'den fazla öğrenciye ders vermiştir.
