Peter Schlemihl
Adelbert Von ChamissoYazar:
Adelbert Von Chamisso
Çevirmen:
Sabahattin Ali
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
Ekim 1999
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 2020
Yayınevi:
Cumhuriyet Kitapları
Orijinal Adı:
Peter Schlemihls wundersame Geschichte
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Peter Schlemihl'in Olağanüstü Öyküsü
636 okunmaKolektif Kitap · Şubat 2016 · 120 s.
Peter Schlemihl'in Tuhaf Hikayesi
362 okunmaYordam Edebiyat · Kasım 2020 · 80 s.
Peter Schlemihl'in Garip Hikâyesi
257 okunmaAylak Adam Yayınları · 2014 · 90 s.
Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti
228 okunmaCan Yayınları · 2022 · 96 s.
Peter Schlemihl'in Tuhaf Öyküsü
108 okunmaZeplin Kitap · 2014 · 88 s.
Peter Schlemihl
102 okunmaCumhuriyet Kitapları · Ekim 1999 · 96 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gölgelerin gücü adına!Edebiyat
Hiç gölgenizin sizin için ne kadar değerli olduğunu düşündünüz mü?
Peki gölgeniz karşılığında size sınırsız bir zenginlik teklif edilse yine de mutsuz olmanız mümkün olur mu?
Işte bu eser de tam da bunu sorguluyor. Kahramanımız Peter, gölgesini içinden dilediği kadar altın çıkarabildiği bir kese karşılığında şeytana satar. Bundan sonra çok mutlu olmasını beklerken aslında gölge dediğimiz o basit görüntünün yokluğunun nelere yol açabileceğini şaşkınlıkla okuyoruz. Ve kitap hiç tahmin edilemeyecek bir sonla okuru şaşkına çevirir.
Peter olayları karşısındaki dostu Adelbert Von Chamisso ya anlatırcasına kaleme alinmiş eser.
Ve bu eserin Sabahattin Ali tarafından çevrilmiş olması bile okumak için yeterli bir sebep.
Peter Schlemihl'in oldukça tuhaf hikayesini okumanızı tavsiye ederim.
Adelbert Von Chamisso ya anlatırcasına kaleme alinmiş eser.
Ve bu eserin Sabahattin Ali tarafından çevrilmiş olması bile okumak için yeterli bir sebep.
Peter Schlemihl'in oldukça tuhaf hikayesini okumanızı tavsiye ederim.
Dünyada hiç bir şeyi olmayan Peter Schlemihl zengin bir adamdan iş istemek üzere onu ziyarete gittiğinde, orada garip, gri ceketli bir adamla ne olduğunu bile anlayamadan anlaşma yapmış bulunur. Adam ona, hiç ihtiyaç duymadığı ve hiç bir işe yaramayan gölgesi karşılığı, içinden istediği kadar altın çıkarabildiği keseyi teklif eder.
Bizimki anlaşmayı kabul eder ve artık zengin bir adamdır, artık istediği her şeye sahip olabilir, yoksa öyle değil midir? Bu noktadan sonra yaşananlar ibret verici bir hikaye oluşturuyor. Süper bir hikayeydi.
Puan vermedi·136 syf.·
2020 16. kitabı
Elime aldığım ilk andan itibaren beni kendinde tutmayı başardı Peter Schlemihl'in Olağanüstü Öyküsü. Sabahattin Ali'nin çevirisiyle de eğlenceli bir yolculuk oldu. Baş kahramanın kendi gölgesini satmasıyla başlayan macerası hiç beklemediğim bir şekilde son buldu. Kitabın başında "Gölgenin ne önemi var ki canım?" demiştim ancak yazarın konuyu işleyişiyle gölgenin yalnızca bir gölge olmadığını fark etmem zaman almadı. Kesinlikle vazgeçmeyeceğim şeyler listesine ekledim kendisini. Peki ya siz vazgeçer miydiniz gölgenizden?
Kitabı bitirdikten sonra siz değerli okurların kitap üzerine incelemelerini okurken denk geldiğim bir incelemeyi buraya bırakmak istiyorum.
#47508679
İyi okumalar dilerim.
Kitabı okumanızı öneririm. Güzel ve değerli bir kitap. Gayet de ilgi çekici. Ancak ilgimi çeken bir konu ise kitabın bir yerinde Türk halısıyla ilgili bir cümle geçmesi. Dönemin birçok romanında, klasiklerinde Türk eşyaları sıkça geçer. Özellikle Hasan Ali Yücel Klasikleri kitaplarını okuyanlar bu durumla sık sık karşılaşır. Özellikle Fransa'da Türk eşyalarına karşı çok yoğun bir ilgi duyulduğu dönem oldu.
Peter Schlemihl İncelemesi ve Chamısso'nun Aydınlanma ve Dönem EleştirisiEdebiyat
Adelbert von Chamisso çağında ortaya çıkan AYDINLANMA'nın sorunlarını eleştirmiş, dünyada etkisini göstermeye başlayan monotonlaşmanın ayak seslerini görmüş bir botanikçi, coğrafyacıdır. Chasmisso, ikinci dalga Alman romantiklerindendir, kendisi Fransız Devrimi sonrası Avrupa'yı karıştıran Napolyon savaşlarını görmüş bir (Frankofon bir Alman olarak) yazardır. 19.yy'da Almanlar Fransızların kültürünü tanımaktan uzaktılar, bu dönemde Chamisso Fransız edebiyatı ve sanatını bilen bir yazardı. Aynı zamanda, Fransız kültürünü bilmeyen Almanların kültür ve edebiyatını Fransızlara gösteren bir bilim insanı ve yazardır.
Bir coğrafyacı olarak Chamisso'yu en içten dualarımla karşıladım, ruhu şad olsun. Bu eserinde, Goethe'nin Faust'u ve Schiller'in Hayaletgören adlı eseri başta olmak üzere, klasik anlamda şekilden şekle giren mefistofeles figürü, Schlemıhl'a yönelir, tıpkı faust'ta görüldüğü üzere oynak ve şen şakrak bir adamdır. Çok ilginç bir şekilde, insan kılığındaki cemiyet hayatına uygun olan şeytan, büyü ve sihirbazlıklarıyla fizik kurallarına aykırı şeyler yapar, ilk bölümdeki baloda herkesin istediğini yapan adamdır. Önemli olan şey bu ilk bölümde, schlemıhl hariç herkes bu garip adamı ilginç bulmak yerine gayet normal birisi olarak görürler, işte metindeki kırılma burada ortaya çıkıyor, fizik kurallarına uygunsuz bir biçimde çalışan illüzyonlar olabildiğince normalleştirilmiştir, bu durum bize doğrudan şunu verir, kibir ve adaletsizlik meşru hale gelmiştir. İllüzyon, hakiki bir duruma geçmiştir, insanlar garip adamın ne çıkardığı ve önlerine sürdüklerini sorunlaştırmadan yaşamaktadırlar.
İlk bölümde, tıpkı faust'a benzer bir yönüyle, insanın içini gıdıklayan yönünü salık veren, insana hazlarına dönük buyruğunu gösteren şeytan, Schlemıhl'in gölgesi karşılığında ona
Ters Köşe!Edebiyat
Muh-te-şem!
Bir masal havasında başlayan öykü, birbirinden güzel metaforlarla an be an daha da ilgi çekici hale gelerek ters köşe bir sonla bitiyor.
Öyküye baktığımızda daha önceleri felsefeyle ilgilenmiş ancak vicdanını servete satmış bir adam olan Peter Schlemıh, günün birinde fakir bir halde yeni geldiği şehirde kardeşinden mektup getirdiği ünlü zengin gri ceketli adamla bir anlaşma yapar. Bu anlaşmaya göre, içinden istediği kadar altın çıkacak olan bir keseye karşılık gölgesini adama satar. Gölge çok basit görünse de insanlar gölgesiz ama zengin adamı dışlarlar. Kitabın heyecanını kaçırmamak için burada kesiyorum devamını anlatmayı.
Kitaptaki yardımcı fikirler ve metaforlar:
* Gölge: Kitap boyunca sanki şerefi simgeler gibi anlatılsa da en son cümlede tam tersine şeref olmayıp “şan, şöhret” olduğunu farkeder insan. İnsan şöhretini ne kadar büyütürse çevresi tarafından o kadar fazla kabul görür. Para şöhretin eksikliğini kapatmakta faydalı da olsa yeterli değildir. Şöhreti olmayan, çevre tarafından kabul görmeyen kişi ne kadar iyi veya zengin olsa da yok hükmündedir. Ne acı!
* Para: Öyle bir göz bürüyen yapısı vardır ki gri ceketli adam gibi görünen şeytanın en iyi silahıdır. İnsanlar para söz konusu olunca, kişinin yüzüne bakmaya veya onu tanımaya bile gerek duymazlar. Gri ceketli adamı hatırlayan kimse olmamasına rağmen altınlarla yapılan veya alınan şeylerin hatırlanması buna çok iyi bir örnektir. Öte yandan altınlara köle olacak kişileri seçer gri ceketli adam kılığındaki şeytan. Halbuki altınlardansa iyiliği düşünen yardımcı Bay Hendel’e sokulmaz şeytan. Neden? Çünkü Kont Peter daha önce de servet karşılığında vicdanını satabilmiştir. Oysa ki Bay Bendel, efendisi uğruna şeytanı öldüresiye dövmekten çekinmeyen iyi yürekli, sadık bir adamdır. Şeytan ona
Peter Schlemihl'in Olağanüstü Hikayesi
Yazarın kendi hayatı da kitabı kadar ilginç. Herhangi bir yere bağı yok gibi. Kendini hiçbir zaman bir yere ait hissedememiş. Bir evim diyebileceği bir yeri olmamış. Yaşamış olduğu bu hayatı eserine yansıtmadığını düşünmekte anlamsız olurdu. Çünkü yazar kendi yaşamından parça olduğunu inkar etse de hikayenin ortaya çıkış noktası bile kendisiydi aslında..
Kitap bir yoksulun umuduyla, yeni bir hayat bulma düşüncesindeki adamın ilk adımlarını atmasıyla başlıyor. Zengin bir adamın evine misafir olan Peter kendisinden üstün tuttuğu insanların yaşamıyla serseme dönüyor. Oraya ait olmadığı belli ama onu umursayan olmadığı için meraklı gözlerle etrafa bakınmaktan ve orayı, onları tanımaya çalışmaktan kendini alamıyor. Özellikle de kim ne isterse istesin ona istediğini bir şekilde verebilen adamdan. Birisine sormaya çekiniyor ancak bu olağan gibi algılanan durumu anlamlandıramıyordu..
Yaşananlardan ve özellikle o adamın kendisinden dehşete düşen Peter evden ayrılmaya karar veriyor. Diğerlerinin umrunda olmadan çıkmayı başarabilirdi çünkü önemsiz biriydi. Ama ne yazık ki hiç istemediği bir kişinin dikkatini çekmişti. Gri ceketli adam mütevazi ve neredeyse onun karşısında utanır gibi konuşuyordu. Ağzından çıkan birkaç cümle ise Peter'ın kafasını iyice karıştırmaktan başka bir işe yaramamıştı. Adam ondan gölgesini istiyordu. Evet, karşısındaki bu adam ondan kendisi için o an pek de önem ifade etmeyen gölgesini istiyordu.
Gölgesinin paha biçilemez olduğunu iddia eden bir adam ve gölgesinin karşılığında da ona her şeyi vaat eden bir adam..
Artık gri ceketli adam mı deli ya da bunun gerçek olabileceğine dair umutları yeşeren Peter mı deliydi belirsizdi. Ama anlaşma göz açıp kapayana kadar gerçekleşmişti bile. Gölgeye karşılık bir talih
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü – Adelbert von Chamisso
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü, kısa olmasına rağmen düşündürdüğü şeyler açısından oldukça yoğun bir kitaptı. Hikâye ilk bakışta fantastik bir masal gibi başlıyor: Peter Schlemihl, sonsuz zenginlik karşılığında gölgesini şeytana satıyor. Ancak çok geçmeden gölgesiz yaşamanın, parasız yaşamaktan çok daha zor olduğunu fark ediyor.
Kitabı okurken en çok hoşuma giden şey, gölgenin aslında sadece bir gölge olmamasıydı. Bana göre burada gölge, insanın kimliğini, toplum içindeki yerini ve hatta vicdanını temsil ediyor. Peter ne kadar zenginleşirse zenginleşsin, insanlar onun farklı olduğunu fark ediyor ve onu dışlamaya başlıyor. Bu yüzden kitap, para ile mutluluk arasındaki ilişkiyi oldukça etkileyici bir şekilde sorguluyor.
Hikâye çok eski bir dönemde yazılmış olmasına rağmen şaşırtıcı derecede güncel hissettirdi. Çünkü bugün de insanlar bazen başarı, para ya da statü uğruna kendilerinden önemli parçalar vermeyi göze alabiliyor. Peter’in yaşadığı şey bana biraz bunun sembolik bir anlatımı gibi geldi.
Kitabın dili masalsı ama altında ciddi bir yalnızlık hissi var. Peter’in toplum tarafından dışlanması, sevdiği insanlara yaklaşamaması ve giderek yalnızlaşması beni en çok etkileyen bölümler oldu. Özellikle zengin olmasına rağmen mutlu olamaması, hikâyenin en güçlü yönlerinden biri.
Bir diğer sevdiğim tarafı ise kitabın sadece fantastik bir hikâye anlatmakla yetinmemesi. Aynı zamanda insanın değerleri, seçimleri ve bedelleri üzerine de düşündürüyor. Peter’in önüne çıkan ikinci teklif, yani gölgesini geri almak için ruhunu vermesi gerektiği an, hikâyenin asıl kırılma noktasıydı.
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü, bana bazı kayıpların parayla telafi edilemeyeceğini düşündürdü. Kısa ama anlamı oldukça büyük
Zavallı Schlemihl’in Kederli DestanıEdebiyat
Çoğunluk içindeki azınlığa mensup bir yazarın kaleminden çıkmış, yer yer şiirsel ve baştan tırnağa masalsı ögelerle dolu anlamlı bir novella.
Bu kitap, normal şartlarda varlığı yokluğu bir olan gölgesini dipsiz ve bereketli bir altın kesesi karşılığında şeytan ile takas eden bir adamı konu ediniyor. Akabinde gölgesiz kalan bu adamın toplumdan dışlanmasına ve hatta son raddede mülkünün yakılmasına sebep olan bu pazarlığın acıklı netîcesini okuyoruz. Yidişlerin aptal ve beceriksiz kişileri nitelemek için kullandıkları sıfatın Schlemihl’e soyadı olması tesâdüf olmasa gerek ki biraz düşününce zavallı Schlemihl’in muhâsebesini yapmadan gölgesini satması aptallık değil de nedir? Belki de tartışmasız kabul görecek bir hatâdan bahsedebilsek de bu adamcağıza aptal demek için fazla acele ediyoruz.
Elbette bu kurgunun gerek arka kapak gerekse önsözün vâdettiği bir de alt metni var ki yazarın kendi yaşamıyla sıkı sıkıya bağlı. Milliyetçiliğin filizlendiği çağda Fransız köklere sâhip biri olarak Alman toplumunda dâimâ eğreti durması ve ona öyle hissettirilmesi, Fransa’ya gidip rahata kavuşmak istese de içinde büyüdüğü kültüre ve topraklara duyduğu âidiyetin onu geri döndürmesi derken bu rakip milletlerin savaşmaya başlaması… Bir atasözüyle özetlemek gerekirse bu novella için yazarımızın ne İsa’ya ne Musa’ya yaranamamasının kederli destanı demek de mümkün.
Sabahattin Ali’nin enfes Türkçesiyle dilimize kazandırdığı bu eserin önsözü de onun kaleminden çıkmış ve burada öz ama gâyet temiz bir biçimde kurgu ile yazar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmış. Evet bir solukta okunacak denli akıcı ve alâkayı cezbedecek güçlü yönleri olan masalsı, zaman zaman çocuklara hitap eden bir içeriğe sahip. Ancak kurguyu şâyet Ali’nin mâlûmatları olmaksızın okusaydım bu kadar etkilenir miydim
Toplumun Dışında Bir Varlıkİnsan
Adalbert von Chamisso'nun kaleme aldığı "Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti," romantik edebiyatın öne çıkan eserlerinden biridir. 19. yüzyıl Alman edebiyatının önemli bir temsilcisi olan Chamisso, bu eseriyle insanın toplum içindeki yerini, dışlanmışlığı ve öteki olmayı ele alır.
Roman, ana karakter Peter Schlemihl'in acayip bir şekilde gölgesini kaybetmesiyle başlar. Gölgesizlik, toplum içindeki yerini kaybetmiş, dışlanmış bir varlık olmanın sembolüdür. Schlemihl'in yaşadığı bu acayip durum, onun toplumda yabancılaşmasını ve izole olmasına sebep olur. Gölgesizlik, yalnızlığın ve ötekiliğin bir metaforu olarak işlev görür. Schlemihl, toplum tarafından dışlanmış olmasına rağmen içsel bir erdem ve onur taşır. Kendi değerlerinden ödün vermeden yaşamaya çalışır, ancak toplumun normlarına uymadığı için sürekli bir dışlanma ve yabancılaşma hali içindedir. Sadık dostu Bendel ona karşılaştığı her sorunlara rağmen yoldaşlık eder. Yaptığı bir anlaşma sonucunda sadece gölgesini değil, aşkını ve hayattaki amacını kaybeden Schlemihl kendi için ve içindeki iyi taraf için farklı bir yolculuğa çıkar.
Eser, aynı zamanda romantizmin temel unsurlarını içerir. Doğa, insan duyguları ve metafizik kavramlar eserin atmosferini şekillendirir.
Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti, insanın kendi özünden uzaklaşması ve toplumun normlarına karşı durması durumunda yaşanan çatışmayı sorgular. Chamisso'nun eseri, bireyin kendi özgünlüğünü koruma mücadelesini ve bu uğurda yaşadığı sıkıntıları çarpıcı bir şekilde sunar ve toplumun dışındaki varlıkların yaşadığı trajediyi düşündürür.
Yazar Hakkında
Adelbert Von ChamissoYazar · 2 kitap
Berlin romantikleri arasındaki en yetenekli şairlerden biri, yazar ve bilim adamı. Faust’u andıran Peter Schlemihls wundersame Geschichte (1814; Peter Schlemihl’in Garip Öyküsü) adlı masalı en ünlü yapıtıdır.Fransız Devrimi’nin terör ortamından kaçan ailesi, Chamisso dokuz yaşındayken Berlin’e sığındı. Chamisso, anadili Fransız- canın yerme Almanca kullanmaya başladı. İlk yapıtlarını 1804-06 arasında, kendisinin de yayın yönetiminde yer aldığı Berliner Musenalmanach’ta yayımladı. 1804′te, Berlin romantiklerinin toplandığı Kuzey Yıldızı Birliği (Nordsternbund) adlı derneği kurdu. 1807-08′de Fransa ve İsviç-re’yi dolaştı; bu sırada Madame de Stael’in çevresindeki edebiyatçılar topluluğuna katıldı.
Chamisso’nun en ünlü yapıtının kahramanı Peter Schlemihl’in öyküsü gerçekte alegori yoluyla vatansız bir adam olan Chamisso’nun kendi siyasal yazgısını dile getirir. Gölgesini Şeytan’a satan Schlemihl, karşılı-ğında hiç tükenmeyen bir para kesesi alır. Ama gölgesiz bir insanın umulmadık güçlüklerle karşılaşacağını çok geçmeden anlar. Gene de Şeytan’ın yeni önerisi üzerine gölgesiyle ruhunu takas etmeye yanaşmaz; bir adımda yedi fersah yol alan bir çift çizme giyerek, ilk takasta yitirdiği iç huzurunu yeniden bulmak için dünyayı dolaşmaya çıkar.Chamisso’nun, Robert Schumann’ın bestelediği Frauenliebe und Frauenleben (Kadınların Aşkı ve Yaşamı) gibi ilk şiirleri, dönemin Alman romantik şiirine özgü naif bir üslupla yapmacıksız duyguları betimli-yordu. “Vergeltung” ve “Salaş y Gomez” gibi öykülü baladları ile şiirlerinde ise kimi zaman olağandışı ve dokunaklı konuları işledi. Ama şiirleri zamanla daha gerçekçi bir çizgiye yöneldi ve Heinrich Heine’nin övgüsünü kazandı. Bu dönemdeki şiirlerinin çoğunda, 1838′de yapıtlarını çevirdiği Fransız şair Pierre-Jean de Beranger’nin siyasal şiirlerini örnek aldı. Beranger’den yaptığı çeviriler ve onlara öykünen kendi şiirleri Alman edebiyatına siyasal lirizm öğesini getirdiği için, birçok eleştirmen Chamisso’yu 1840′lann siyasal şiirinin habercisi sayar.Chamisso, yumuşakçalarda eşeyli ve eşeysiz üreme biçimlerinin birbirini izlemesini
konu alan araştırmalarıyla bilim adamı olarak da ün kazanmıştı. Ayrıca, Güney Asya dilleri üzerine çalışmalarıyla da ünlü bir filologdu. Dünya çevresinde yapılan bilimsel bir keşif gezisine botanikçi olarak katılan Chamisso’nun (1815-18) sefer sırasında tuttuğu günlük Reise um die Welt mit der Romanzoffischen Entdeckungs-Expedition (1821; Romanzov Keşif Ekibiyle Dünya Çevresinde Yolculuk) bu türün klasikleri arasına girmiştir.
