Semerkant Katarı
Guzel YahinaYazar:
Guzel Yahina
Çevirmen:
Uğur Büke
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·488 syf.··
Beğendi
·2025 24. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 10 Eylül 2025 16:28
1923 yılının sonbaharında Rusya'nın Tataristan bölgesindeyiz. Ekim Devrimi ve arkasından gelen iç savaş bölgede taş taş üstünde bırakmamış. Bunu bir de korkunç bir açlık dalgası takip etmiştir. Kırsal kesimler tamamen boşalmış, insanlar yiyecek bulma umuduyla başkent Kazan'a akın etmişlerdir. Maalesef ki yeni kurulan Sovyet hükümet bu açlıkla mücadelede bir ilerleme kaydedememiş, sonuçta toplu ölümler ve katliamlar baş göstermiştir. Anne-babaları ölen ve sokaklarda kalan 150 bin civarındaki kimsesiz çocuğu ise farklı bir son beklememektedir. Hükümet son çare olarak bu çocukları katarlarla açlığın olmadığı diğer bölgelere nakletme kararı alıp uygulamaya koyar. İşte bu kitapta bu katarlardan biri anlatılmaktadır.
Çağdaş Rus Edebiyatının önemli yazarlarından bir olan Tatar asıllı yazar ve senarist Guzel Yahina bu kitabında bizi kendi doğup büyüdüğü Kazan şehrine götürüyor ve 1923 yılı sonbaharında, kimsesiz 500 çocuğun bir katarla açlığın hüküm sürmediği Türkistan bölgesine götürülüş hikayesini kurgulayarak bize anlatıyor. Üzerinde doğru düzgün giyeceği olmayan, yalın ayak, aç ve kimsesiz 500 çocuk. Yol uzundur. Haftalar süren bu yolculukta mücadele edilecek o kadar çok şey vardır ki Semerkand'a sağ salim varılabilmesi bir mucize olarak kabul edilmektedir. Açlık, giyinme, bulaşıcı hastalıklar, ısınma, katarın yakıtı, su ve hijyen, geçilecek bölgelerde yer yer devam eden iç savaş başlıca sorunlardır
Yazar kitapta sadece bir yol hikayesi anlatmamaktadır. Olayın karakterlerinin hem önceki yaşadıklarını anlatmakta hem de iç dünyalarını bize yansıtarak geniş tahliller de yapmaktadır. Ayrıca bölgede yaşanan kaos ve boyutları hakkında da çok dramatik bilgiler vermektedir.
Ben beğenerek okudum. Bu tür dönem romanları sevenlerin de okumasını tavsiye ederim.
Taşıdığın yük kadar ağırdır yolun uzunluğu
Puan vermedi·488 syf.·
2025 8. kitabı
DİPÇE :
Roman, 1923 yılında yaşanmış bir olaya, 500 Tatar yetimin Semerkant’a nakledilmesine dayanıyor. Ama Yahina’nın yaptığı şey kuru bir tarih anlatmak değil.
O, bu çerçevenin içinde bireysel varoluşları, sessizlikleri ve çözülmeleri resmediyor.
Semerkant Katarı; bu kitapta sadece bir tren değildir, bir sığınak hatta bir rahimdir. Hayatla ölüm arasında sallanan yeni doğmuş bir umuttur. Her durakta biraz daha “insaniyet”in dışarı döküldüğü, her vagonda başka bir travmanın yankılandığı yine dönüp kırık parçalarını kendi içinde onardığı bir yendir. Bu trende sadece yollar değil, adı vicdan olan koca bir diyar katedilir.
Yolculuk, klasik bir yol hikayesinin aksine, varışa değil “taşınan anlam”a odaklanır. Hayatta kalan her çocuk insanlık ölmedi, dedirtir.
Kitabın yetişkin karakterleri, ideolojik inançlar ve bireysel travmalar arasında sıkışmış karakterlerdir.Kimisi görev bilinciyle hareket ederken kimisi sevgiyle kimisi ise geçmişini telafi etmek için oradadır. Yahina, karakterlerini kritik anlarda karar anlarında tanımlar ve onları inanılmaz derecede sahici kılar.
Çocuklar konuşmaz çokça. Ama suskunlukları anlatır her şeyi. Açlık, yoksunluk, terk edilmişlik…
Bu çocuklar, Sovyet sisteminin ve savaşın yan etkisi değil, merkezindedir. Çünkü sistemin çarpıklığı en çok onların gözünden görülür. Onlar hayatta kalma arzusunun en saf halidir.
Yahina, Rusya'nın 1920’lerine sadece tarihsel bir bağlam olarak değil, vicdan sorgulaması olarak da bakıyor. Kitap, “bu çocukları kim koruyacak?” sorusuyla değil, “bu sistemin içinde kim insan kalacak?” sorusuyla meşgul.
Semerkant Katarı, sadece bir roman değil, aynı zamanda bir insanlık sınavı. Ve Yahina bu sınavı okura da çözdürüyor. Bu kitabı bitirdiğinizde, içinizde bir vagon kalıyor. İçinde tanıdığınız, adını unuttuğunuz ama
Savaşın Çocukları
uzun zamandır okuduğum en iyi tarihi kurgu kitabıydı. her karakter ilmek ilmek işlenmişti. çocuk sevgisi, insan olmanın ağırlığı, geçmiş travmalar, savaşın kötülüğü gibi birçok konuyu trenle beraber çok başarılı bir şekilde yürütmüş yazar. devey’in hikayesi ile beş yüz çocuğun hikayesi ayrı gibi dursa da savaşın acımasızlığında herkesin hikayesi bir aslında. içgüdüsel bir hayatta kalma isteği. yaşama isteği.
bazı duygular sınırları zorlar. en içte bir yerde insan olan yerimizi acıtır. bu kitap tam da öyle bir kitap.
duygusal açıdan iyi olduğunuz bir dönemde okumanızı tavsiye ederim.
Rusya İç Savaşı'nın son yıllarında özellikle Kazan bölgesinde korkunç bir kuraklık yaşanmaktadır.
Kuraklığın doğurduğu kitlesel açlık sonucu, büyük bir nüfus topraklarını bırakıp, şehirlere akın eder.
Sokaklar, aç çocuk doludur.
Devlet, ailelerini kaybetmiş, aç çocuk ordusunu, ( yaklaşık 150000 ) nispeten gıdanın bol olduğu, en azından hayatta kalma ihtimalinin daha yüksek olduğu yerlere transfer etme kararı alır.
Semerkant Katarı, başında katar komutanı Deyev ve çocuk komiseri Belaya'nın gözetiminde 500 çocukla yola çıkar.
Daha en başında çocuk seçiminde yumruğu yiyoruz, en yumuşak yerimizden.Deyev, hiçbir çocuğu geride bırakmak istemez.Ancak katar yola çıkmayı bile mucizevi bir şekilde gerçekleştirir.
Katarı hareket ettirecek yakıt, hatta kimi zaman ray bile yoktur.
Çocuklar için yeterli yiyecek, salgın hastalıklara karşı ilaç da yoktur.
Elde sadece Deyev'in inancı, azmi, şefkati, Belaya'nın kuralcılığı, katılığı, görev bilinci vardır.
Bug ve Fatima'yı da ekleyince bu ikiliye, olmazı oldurmaya, " yaşanılanlara duyulan öfkeyi sevgi gibi ikinci bir kanat" olarak taşımaya başlarlar.
Oyunlarda olur ya, yaralandıkça macera boyunca ilk yardım çantası, yiyecek bulursun, yoluna devam edersin.Tam da onun gibidir Semerkant Katarı.Yolda çare bulurlar, sıkıntılarına.
Çocukların her birinin adı, lakabı vardır.Devey tek tek sayar adlarını ki romanın en etkileyici bölümlerinden biriydi benim için.
Duygusal yükü çok ağır bir kitaptı, Semerkant Katarı.Zaman zaman durup soluklanma ihtiyacı duydum. Teknik olarak ara sıra savrulmuşluk hissi verdi bana.Geçişler hızlandırılmış gibiydi.Belki yaşanılanların yoğun oluşu buna yol açtı, bilmiyorum.Benim böyle yazarlara "dur biraz soluklan" diyesim var.
Kesinlikle okunmaya değer, Semerkant Katarı.
Gökkuşağı…
Bu kitap şans eseri elime geçti, kitabı bitirdikten sonra böyle ender rastlanan kitaplara şans vermediğim için utandım.
6 hafta boyunca aynı trende yüzlerce çocuk, açlık, susuzluk, çaresizlik, hem kendi içlerinde hem de dışarıda savaş veren katar komutanı.. ben böyle azimli umutlu bir karakter daha okumamıştım. Deyev, sen tanışmak istediğim nadir karakterlerden biri oldun. Senin geçmişin temiz olmayabilir fakat kurtardığın her çocuk sana borçlu. Kendi hayatın pahasına imkansız denilen şeyi başardın üstelik hiçbir çıkarın olmadan. Çok büyüksün çok.
Belaya.. seni okurken dünyanın gerçekleriyle yüzleştim, kırıldım, kızdım öfkeden deliye döndüm ama en sonunda hak verdim, kabullendim. Bazen haklıydın, bazen haksız. Ama zaten senin de dediğin gibi hayat böyledir. İyilik cesaret ister.
Bu kitabı asla unutamayacağım.
Bolşevik İhtilali'nden altı yıl sonra...
Yıl 1923...
Kazan, Rusya...
Kıtlık, açlık ve sefalet içinde insanların yaşam mücadelesi. Sokaklarda yaşayan aç çocukları saymak mümkün değil. Hükümet ise savaşta ailesini kaybetmiş çocukların çoğunlukta olduğu bir tren yolculuğuna imza atıyor. Belki başka coğrafyalarda yaşama hakları olur diye...
Çocuk ve açlık kelimeleri belki de yeryüzünde birbirine en uzak olan iki coğrafya gibi olmalıydı. Ama hayat bu ikisini tam da tek bedende buluşturuyordu ne yazık ki.
Yaşamın içindeki tezatlıkları da görüyorsunuz güçlü ve güçsüz, ölüm ve yaşam, iyi ve kötü gibi. Yaşadıkları yerden ayrılmak zorunda kalmak, belki de en büyük çaresizliklerden biridir. Kitaptaki yolculuğu okurken, verdikleri tüm mücadeleyi içinizde bir yerlerde hissedeceksiniz.
Katarın komutanın Deyev'in yiyecek bulma özellikle bulunması zor olan eti bulmaya çalıştığı bölümleri okurken, yaşadığımız zamandaki insanların sorunları ile karşılaştırdım ister istemez. Tilki, porsuk hatta gelengiye bile razıydı ama yoktu işte.
Böylesine zorlu bir yolculukta elbette kayıpları da oldu. Deyev ve Belaya 'ın yüzlerce çocuğun sorumluluğunda açlık, susuzluk, hastalık ve ölümle sürekli göz teması kurdukları yolculuk, okuyucuya çok şey anlatıyor. Her bir çocuğun kaybında içinizden bir parça kopuyor.
Peki sizce bu yolculuk nasıl sonlanmıştır?
9/10
Beğendi
·2025 2. kitabı
Ben ne okudum şimdi dedirten bu canım kitabı bugün bitirdim. 2025’in ilk haftasında olmamıza rağmen diyebilirim ki bu yılın en sevdiğim kitaplarından biri olacak “Semerkant Katarı.” Ne anlatıyor kitap biraz da bunun üzerine konuşalım.
Kitap Bolşevik İhtilali sonrası Rusya’sında dolandırıyor bizi. İç savaşın son yıllarındayız, açlık, şiddet, kuraklık kol geziyor. Kahramanlarımız ailesini savaşta yitirmiş çocukları Kazan’dan Türkistan’a götürme görevini üstleniyorlar. Aç, susuz, kimsesiz, hasta 500 çocuk… Yolculuk altı hafta sürüyor ve biz de bu serüvene tanık oluyoruz. Tanık olduklarımız çok can acıtıcı şeyler ve maalesef çok da gerçek. Savaşın değiştirip dönüştürdüğü bir toplumun portresi bu kitap. İmkansızlık koşullarında imkan yaratma çabalarına tanık oluyoruz. Bazı kısımları sanırım ömrüm boyunca unutamayacağım.
Karakter derinlikleri çok güzel yansıtılmış ki kitabın sonunda anlıyoruz ki o dönemde yaşamış bazı şahsiyetlerden esinlenmiş yazar. Bu da kitabı daha bir etkileyici kılmış. Deyev’i , Belaya’yı, Bug’ı, Fatima’yı, trendeki tüm çocukları sanırım uzun bir süre unutamayacağım.
Yıl 1923, aylardan Ekim.
Bolşevik İhtilali biteli altı yıl olmuş.
Kazan sokakları korkunç bir kuraklığın, acımasız bir kıtlığın pençesinde.
Kaos ise her yerde.
Yakılıp yıkılmış köyler, parçalanmış aileler, sokakların acımasızlığında yaşamaya çalışan aç küçük bedenler, bir lokma ekmek için şehre akın edenler…
Savaşta ailesini kaybetmiş, evsiz çocukların çoğunlukta olduğu yaklaşık yüz elli bin çocuk hükümet tarafından ivedilikle gıdanın daha bol ve yaşama ihtimalinin daha çok olduğu coğrafyalara trenle tahliye edilmeye başlanır.
Katarın sorumluları genç ve şefkatli komutan Deyev ile prensip sahibi sert mizaçlı çocuk komiseri Belaya ‘dır. Ve Kazan’dan Semerkant’a götürülen beş yüz çocuğun mihmandarıdır.
Volga kıyısındaki ormanlardan, Kazak bozkırlarından, Kızılkum Çölü’nden Türkistan dağlarına uzanan; açlıkla, susuzlukla, hastalıklarla, ölüm tehlikesiyle sınanan bir yolculuk bu.
Zulmün ve umudun kol kola gezdiği satırlar 
Semerkant Katarı okuyucusuna direnişi, kardeşliği ve fedakarlığı göz yaşları içinde yeniden düşünmeye davetkâr.
Semerkant Katarı okuyucusuna direnişi, kardeşliği ve fedakarlığı göz yaşları içinde yeniden düşünmeye davetkâr.Semerkant Katarı
Doktor bir anne ve mühendis bir babanın kızı olarak Kazan'da dünyaya gelen Guzel Şamilyevna
Yahina Çağdaş Rus edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir.
Everest Yayınları'ndan çıkan eserin Rusça aslından çevirisi Uğur Büke imzasını taşıyor.
1923 Rusya iç savaşının son yılları açlık, kıtlık ve salgın hastalıkların hüküm sürdüğü Kazan. Anne babalarını kaybetmiş, evsiz barksız, kimsesiz çocuklar ve evlatlarını kaybetmiş yüzlerce aile.
Hükümet, savaşta ailesini kaybeden iki ile on iki yaş arası kimsesiz, evsiz barksız beş yüz çocuğun Kazan'dan alınıp gıdanın ve yaşam koşullarının bir nebze daha iyi olduğu Semerkant'a trenle götürülmesine karar verir. "Semerkant Katarı". Katarın komutanlığına genç ve şefkatli Deyev öncülük edecektir. Bu yolculukta kendisine daha sert bir mizaca sahip komser Belaya, sağlıkçı Bug, hemşire ve aşçı Memelya eşlik edecektir.
Ancak, ortada bir sorun vardır. Çocukları götürecekleri ne bir vagon, ne yolculukları boyunca onların karınlarını doyurabilecekleri yiyecek ne de üzerlerine giyebilecekleri kıyafet. Zorlu bir süreçtir. Komutan Deyev'in yılmadan usanmadan çabalaması ile bu zorlu yolculuk başlar...
Öyle duygu yüklü bir metindi ki, okurken boğazınız düğüm düğüm, gözleriniz dolu dolu oluyor.
Çok etkilendim, çok sevdim. Siz de okuyun isterim. Gönülden tavsiyemdir.
Semerkant Katarı guzel #y:130117
Semerkant Katarı guzel #y:130117
Yaklaşık 4000 km civarındaki bir yolu saatte 50 km hız yapan bir tren ve tarihin en acımasız döneminde yaşları 2 ila 12 arasında 500 çocuk yolcunun yaşadıklarına yer verilmiş. Romanda savaşın en masumları olan çocukların çektikleri acılar ölümle burun buruna gelmeleri iyi işlenmiş. İnsanlığın tükendiği zamanlarda insan olarak kalabilen Deyev ve Belaya iki zıt karakter olarak farklı yaşamların birlikteliğini sunmuş yazar. İnsanı içine çeken sürükleyici ve hüzünlü bir kitaptı. Kesinlikle tavsiye olunur. İyi okumalar.
Yazar Hakkında
Guzel YahinaYazar · 5 kitap
Guzel Yahina, Rus yazar ve senaristtir.
Mühendis bir baba ve doktor bir annenin kızı olarak Kazan'da doğdu. Anadili Tatarcadır. Rusçayı ancak kreşe başladıktan sonra öğrendi.
Tatar Devlet Beşeri Bilimler ve Eğitim Üniversitesi'nde Yabancı Diller Bölümü'nde okudu. 2015 yılında Moskova Film Okulu'ndan mezun oldu.
2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalina karşı çıkan yazarlar arasında yer alarak, savaş karşıtı bir bildiriyi de imzalamıştır.
Halkla ilişkiler ve reklamcılık alanında çalıştıktan sonra Neva ve Oktyabr dergilerinde yazarlık kariyerine başladı. Büyükannesinin dekulakizasyon programının bir parçası olarak Sibirya'ya zorla göçünü ve buradaki hayatını anlatan ilk romanı Zuleikha'nın birçok bölümü Rus Siberian Fires dergisinde yayımlandı. Romanları ve hikâyeleri ile ülkesinde ve Avrupa'da birçok ödül kazanmıştır.
