Soru Kitapçığı
Alejandro ZambraYazar:
Alejandro Zambra
Çevirmen:
Çiğdem Öztürk
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 17 dk.
Sayfa Sayısı:
151
Basım Tarihi:
Mayıs 2018
İlk Yayın Tarihi:
2018
Yayınevi:
Notos Kitap
Orijinal Adı:
Facsimil
ISBN:
9786052389447
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·151 syf.·
2021 3. kitabı
Alejandro Zambra okumayı cidden seviyorum ve en sonunda tum kitaplarını okumuş oldum. Kalemini tavsiye eder miyim evet. Bu kitabı tamamen normal kitap formatindan cok 90 sorulul coktan seçmeli sınav formatında. Ve sorularin bazen birden fazla cevabı olabildigi gibi bazen de tek ve net cevabı olabiliyor.Kitabında evlilik,aşk,aile iliskileri,diktatörlük,eğitim ve her zaman ki gibi Şilideki diktatörlük günlerine deginiyor.Sona dogru 3 ayri bir metin bu metinlerle ilgili sorulari cevapliyorsunuz bu kitap çok farkli bir deneyimdi.
Bonzai ve ağaçların özel hayatı kitaplarıyla pek sevdiğim (aynı zamanda çok özgün bulduğum) Alejandro Zambra,soru kitapçığı ile de beklentimi karşıladı.
Konu anlatım tarzı ile birlikte iğnelerken gülümsetiyor.Şili’ye dair bir fikir edinirken kendi topraklarımızla da bağdaştırdığımız noktalar oluyor.
Sınav sistemleri,ezbere dayalı eğitim,öğretimin katı ve sıkıcı duvarları gibi benzerlikler bunlar.90 soru var kitapta hani o bildiğimiz anlam bütünlüğü-okuduğunu anlama gibi bilgilerimizi sorgulayan.Ama bu 90sorunun 90cevabı yok.Aslında pek çok sorunun tek bir cevabı olmadığı gibi.Güdülen,ezilen,biçimlendirilme uğruna kalıplara sokulan tüm kayıp gençliklerin elinde avucunda kalan belirsiz cevaplar gibi..
“Düşünüyorsun:Baba giriştir,gelişme oğul,sonuçsa kutsal ruh.”
“Beklemenin ülkesinde yaşıyoruz.,ömrümüz bir şeyleri bekleyerek geçiyor,Şili devasa bir bekleme salonu,numaramızın gelmesini bekleyerek öleceğiz.”
Puan vermedi·151 syf.·
2021 39. kitabı
Sınavlar, pek çok ülke gençliğinin yaşamak zorunda kaldığı en önemli sorunlardan biridir. Özellikle sınavlarda çok yaygın olarak kullanılan çoktan seçmeli sorular… Öğrencilere çözdürdüğümüz bu soruların, onların zihinlerine vurduğumuz birer balyozdan farkı yoktur. Çünkü bu sorular; yazma alışkanlığını yok eder, düşünme yetisini azaltır, sadece tek bir doğrunun olduğu yanılgısını yerleştirir… Alejandro Zambra; hem bu sisteme bir başkaldırı hem de bu sistemi altüst edercesine çoktan seçmeli soru yöntemiyle kurgulamış öykülerini. Yayınevi “anlatı” adı altında yayımlamış olsa da “Soru Kitapçığı”ndaki her bir soru bana göre içinde bir öykü barındırıyor. Soruların birden çok cevabının olduğu, cevabının olmadığı veya tek cevabının olduğu birçok durumla veya an’la baş başa bırakmış bizi. Sorular sormuş ve eğitim, diktatörlük, evlilik, ebeveynler, ekonomi, sosyal yaşam gibi pek çok konuda şıkları sunmuş okura. Eser; çok zekice kurgulandığı, yaşadığımız veya şahit olduğumuz birçok soruna parmak bastığı için okunmaya değer. Aldığımız balyoz darbelerinin etkisini azaltır belki.
Bazen bir kitapla karşılaşırsınız ve daha ilk sayfalardan itibaren “iyi ki” dersiniz ya. Hah işte, benim için bu duyguyu yaşatan kitapların yazarlarından birisi şüphesiz Alejandro Zambra. Onun kitaplarını okumak, sanki çok sevdiğim bir arkadaşımla uzun ve kaliteli bir sohbet ediyormuşum hissi veriyor. Fakat bu arkadaşım yakında uzak bir şehre taşınacak ve birbirimizi daha az göreceğiz gibi. Neden mi? Çünkü onun külliyatından okumadığım sadece “Şilili Şair” ve “Belgelerim” kaldı. Bu durum biraz hüzünlendiriyor beni. Yine de yeni kitaplarda onunla yeniden buluşacak olmak ve özlediğimde eski kitaplarına dönebilecek olmak hem heyecan verici hem de bir bakıma teselli. Aslında onun ve kitapları hakkında daha çok şey yazabilirim ama bugünlük değil. Çünkü bugün 2018 yılında yayımlanan “Soru Kitapçığı” anlatı kitabı ile buradayım.
Zambra’nın kalemi zaten kendine has ama bu kitapta kurduğu yapı gerçekten hayranlık uyandırıcı. Yüz elli bir sayfalık bu kısa metin, tıpkı bir sınav kitapçığı gibi ilerliyor ve sorular üzerinden bir anlatı kuruyor. İlk bakışta oyun gibi görünen bu form, aslında oldukça katmanlı bir okuma deneyimi sunuyor. Gülümsetiyor ve düşündürüyor.
Kitapta ebeveyn-çocuk ilişkileri, Şili’nin eğitim sistemi ve politik geçmişi gibi meseleler öylesine ince ve zekice işlenmiş ki, okurken “bu kadar az sayfaya bu kadar çok şey nasıl sığar?” diye düşünmeden edemiyorsunuz. Ama tabii ki bu, Zambra’nın alametifarikası. Çok da şaşırmamak gerek.
Zambra için olumsuz bir yorum duymak zor benden. Bir kitabını diğerinden daha çok sevebilirim ama kötü kitabı yok bana göre. Bu yüzden özgünlüğü, zekası ve ince mizahıyla öne çıkan bu kitap (ve diğer kitapları), edebiyatın oyunbaz tarafını sevenler için kesinlikle kaçırılmaması gereken bir metin. @_sayfayolcusu_
Çok alıştık yuvarlak karalamaya, önümüze konulan şıklar arasında seçim yaparak doğru cevabı bulmaya, yeni şeyler düşünmemeye, aykırı kararlar vermemeye.
Ve bunlar hep önümüze konan o soru kitapçıkları ile başladı. O zamandır, yani çok küçük yaştan beri sınırlı düşünüyoruz.
Bir hayatı, bir kişisel kıyameti, bir aşkı, bir aşk sonrasını bir soru kitapçığı üzerinde yaşamak ne tuhaf olurdu aslında. Bilmem geçebilir miydik bu sınavı.
Alejandro Zambra’yı çok seviyorum. Dilini, yazmadaki deneyselliğini, küçük bir kelimeden bir sürü anlam yaratma kabiliyetini, anlattıklarını, hissettirdiklerini, hepsini çok seviyorum.
Her onu okududuğumda yaz sonu sonbahar başı pencerelerin hafif aralanmaya başladığı, üzerimizde tatlı bir esintinin olduğu ama aynı zamanda güzel şeylerin biteceğine dair yersiz bir kaygı taşıdığımız o zamanlara gidiyorum. Tekinsizlikle birlikte gelen bir dinginlik hissediyorum. Olmuş bitmiş bir olayın, davanın uzak bir tanıdığıymışım gibi hissediyorum kendimi.
Bu kitabında da yazarımız Şili’nin ulusal sınav sistemi formatında yazdığı irili ufaklı öyküleri okuyoruz. Aslında öyküler soruların içinde saklı. Herkesin cevabı da kıssadan hissesi de kendine göre. Bunlar öyle öyküler ki bir anda kendimizi Şili’de buluveriyoruz ve Şili’nin sosyal, ekonomik, siyasi dertlerine, Şili’deki aile yapısına kafa yorarken buluyoruz kendimizi. Hep Şili dediğimden Şili’ye özel durumlardan bahsediliyor sanılmasın, Şili özelinde aslında evrensel olabilecek konuları oldukça nükteli bir yerden yazmış yazarımız. Yer yer kahkaha attığım bölümlerle beraber burnumun sızladığı öyküler de mevcut.
Özetle yine Zambra’nın dilinden oldukça etkilendim. Böyle bir kurguda, yapıda kitabı ilk defa okudum ve bir sürü şey düşündüm yukarıda yazdığım hislerle birlikte. Ne bileyim işte, ben Alejandro Zambra’yı çok seviyorum.
Soru Kitapçığı |4+/5|
Aşağıdakilerden hangisi aşağıdadır?
A-) Aşağıdayım ben
B-) Hayır aşağıda olan benim
C-)Ben zirvelerdeyim boş verin beni
D-)Kendimi hiç bilemedim ki nerede olduğumu söyleyeyim
Aşağıdakilerden hangisi bu kitap hakkındaki genel yorumlarımdan biri değildir?
A-)Uzun zamandır okuduğum, hiciv seviyesi en yüksek ve en deneyse olan kitaplardan biri. Tam olarak kitap da sayılmaz. Doksan soruluk bir test kitapçığı diyebiliriz kendisine. Ancak öyle sorular var ki kitabın içerisinde, size eğitim sistemini ve aile bağlarını sorgulatıyor.
B-)Kitabın içerisinde beş farklı kısım var. Verilen kelime ile alakası olmayan kelimeyi bulma, boşluk doldurma, paragrafın anlam bütünlüğünü bozan cümleyi bulma ve paragrafları sıralama gibi soru tipleri var. Soru tipleri değişse de, kitabın sorguladığı şey değişmiyor. Yıllardır içinde büyüdüğümüz bu test sisteminin bize neyi öğretmediğini bize kendi hazırladığı sorularla haykırıyor.
C-) Kitap rezalet ötesi. İçinde doğru dürüst bir kelime bile yok. Neymiş, soruymuş? Test sistemi dediğin şey harika bi’ kere tamam mı? Sen çocukken boyama yapmayı sevmiyor muydun? Şimdi de boşlukları boyuyorsun neden sevmiyorsun ki? Rabbim sen akıl fikir ver ya!
D-)Yalnızca eğitim sistemi ve aile bağları sorgulanmıyor. Yazar’ın memleketi olan Şili’de gerçekleşen tarihsel olaylara da dokunulan birkaç bölüm var. İnternetteki yorumlar, yazarın önceki kitaplarını okuyup, yazarın tanıyıp da okumanın daha yararlı olacağını söylüyor. Ben yazarın ilk bu kitabını okudum, evet Şili’den bahsedilen bazı bölümlerde bir şeylerle bağlantı kurmak zor olsa da, eğitim sistemini ve aile bağlarının sorgulandığı bölümler yine de keyif vericiydi.
Aşağıdaki şıklardan hangisi benim kitabın neresinden keyif aldığımı doğru tarif etmektedir.
A-)Kitabın kapak dokusu
Yazardan 2. kitabım. Kitap bir soru kitapçığı formatında hazırlanmış gerçekten. Bunu bilmeyerek aldım ben kitabı. İlk sayfalarda çok şaşırdım bu sebeple ama fikir çok güzel, çok beğendim. Acaba daha neler yapıp yazar beni şaşırtacak diyerek sayfaları çevirdim. Fikir çok güzel dediğim gibi fakat uygulaması sayfalar ilerledikçe aynı hissi vermiyor. Bir yerden sonra normalleşiyor. Çok güzel eleştirel bir dili var ve yazar çok akıllı. Okurken bunu hissettiriyor. Denemenizi tavsiye ederim, farklı bir okuma sunuyor.
Dün elime aldığım gibi bitirdim, kitabı bir okurun sistemin içindeki gençlerin mutlaka okumasını tavsiye etmesi üzerine aldım.
Şili ile ilgili olan yaşanmış ekonomik, politik olayların , hukuki kurulların, tarihinin çok da içinde ve bilgim olmadığı bölümlerini çok da otutturamadım kafamda ,biraz araştırıp tekrar okumam gerekiyor diyerek hızlı geçtim o bölümleri.
Yaşamak istediklerimizin, duygularımızın , özgürlüklerimizin her dönemde bizim seçimimiz olmayan sınavlardaki şıklarla belirlenmiş olması . Bir fikir belirtmek yerine ,kopya çekmek; düşünmek yerine ezberlemek, öğretmek yerine daha çok soru çözmek, soru idmanları ile görmediğin bir sorunun çıkma yüzdesini düşük sayılara indirmek...
Aile yakınlıklarını, evlenmeyi , boşanmayı , diktatörlük altında şekillenen hayatların içine alıyor bizi.
Kitabı açınca, önce bir şaşırdım, bölümlere ayrılmıştı aynı bir sınav gibi. Çoktan seçmeli , boşluk doldurma, cümle sıralama ,hangisi diğerlerinden alakasız ,metin soruları ... Soruları okuyunca anladım ki bir cevap yok. Hemen soru görünce şıklara bakıp doğruyu bulmaya çalıştım , hatta bir doğru olması gerekiyor diye birkaç kez daha sıkları okudum , soruyu okudum .
Cevapların hepsi doğruydu, sana göre , bana göre , ortama göre, hissettiklerine göre...
Bu yaratıcılık kısmı beni çok etkiledi. Sorular , cevaplar da öyle . Sayfa sayfa anlatsaydı bu kadar etkili olmazdı. Şıklı sorulara alışkın olunca , anlamak da daha kolay oldu belki de :)
Bazı sorular da inanılmaz duygulandım, bazı sorular da çok kızdım...
Yazarın okuduğum ilk kitabıydı , okumaya devam edeceğim.
Şilili sıradan insanın yaşama dair sorulara çoktan seçmeli cevapları, edebiyat deneme sınavı gibi kitap. Oldukça farklı, adapte olana kadar garip, sona doğru esprisini kavrayınca zevkli, fikir ilginç ama...(biraz fazla zorlama olmuş galiba #bonzai #evedönmeninyolları #ağaçlarınözelhayatı çok çok daha iyiydi) #alejandrozambra #sorukitapçığı
Yazar Hakkında
Alejandro ZambraYazar · 10 kitap
1975’te Şili’de doğdu. İspanyol edebiyatı ve filoloji okudu. Etkilendiği yazarlar arasında José Santos González Vera ile Juan Emar’ı sayan Zambra, ilk romanı Bonzai (2006) ile çeşitli ödüller kazandı. Cristián Jiménez tarafından 2011’de sinemaya uyarlanan Bonzai Cannes Film Festivali’nde ve İstanbul Film Festivali’nde gösterildi. Belgelerim’de yer alan “Aile Hayatı” öyküsü de Cristián Jiménez ile Alicia Scherson tarafından Vida de familia (2017) adıyla sinemaya, Soru Kitapçığı adlı kitabıysa Felipe Hirsch tarafından Democracia (Demokrasi) başlığıyla tiyatroya uyarlandı. 2010 yılında Granta’nın İspanyolca yazan en iyi yirmi iki romancı arasında gösterdiği Zambra El Mercurio, La Tercera, The Clinic ve El País gazetelerinde yazdı. Meksiko’da yaşıyor. Bahía Inútil (1998) ve Mudanza (2003) adlı şiir kitapları da bulunuyor.
