Yazar:
Abdulrazak Gurnah
Çevirmen:
Müge Günay
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
~~~Bence1001kitaplıktı~~~
NobelEdebiyatÖdüllü yazar Abdulrazak Gurnah tan okuduğum 5.kitap olup iletişim yayınlarından yeni kitabın çıkmasını bekliyorum artık heyecanla, böylece bu kitapla yayınlanmış olanların hepsini okumuş
Terkediş yazar Abdulrazak Gurnah'ın Kumdan Yürek'ten sonra okuduğum ikinci kitabı.
Eser, Afrika'nın doğusuna yakın bir coğrafyada sömürgecilik dönemi sonrası geçen ;yaşayış tarzı , hayatın (siyasal,toplumsal,kültürel) tekrar kurulması , göç ,aidiyet, kadın davranışları ve aşk gibi konuları geniş bir perspektiften ele alan, içine içine konuşan bir anlatı.
Anlatıda çığlıklar var ama !
Aşk ve ayrılık temaları öyle yoğun ki terk eden mi terk edilen mi? Kim kimden kopuyor, aşk yaşanıyor ama anlatılamıyor ama eninde sonunda ayrılık oluyor.
Kitap etkileyici halini gerçekliğinden alıyor ve okuru da öyle içine çekiyor ki siz ister istemez kendinizi empati kurarken yakalıyorsunuz.
Terkediş aşkın içinde olan bağlılığı öyle güzel yansıtıyor ve bağlı olup da aynı zamanda "mecburi" kaçışı öyle ifade ediyor ki "aidiyet"in kayboluşu Martin Pearce’in Rehana'ya olan " geçici yakınlığı" ve hayatını altüst etmesi gibi vura kıra anlatıp kocaman bir "işte bu kadar" ile sizi düşüncelere sevk ediyor.
İnsan sadece insanı ,yurdu, duyguyu değil tamamiyle kendi hikayesini ,anlamını terk ediyor.
Velhasıl ; hayatınızı inşa ederken geçici sığınaklara kendinizi bırakmayın, bırakmayın ki hem sizin hem ardınızda kalanların yıkıntıları ile başkaları uğraşmak zorunda kalmasın...
Selametle
Terkediş1000Kitap
Ilk 30 sayfasına geldiğimde bırakmıştım ama okuduktan sonra utandım. Okurken o döneme gittim o aşkı, o yıkılmışlığı , o aidiyetsizliği hiçliği ve ötekilenmeyi karakterlerle birlikte yaşadm. Mutlaka tavsiye ediyorum. Kutuphanenizden olması gerekn kitaplardan biridir bu kitap...
Kölelik, sömürge ülkelerindeki yaşam ve Katman katman açılan bir aile ve aşk hikayesi. Hikaye kuşak kuşak anlatılıyor. İngiliz Martin ve yerli Rehana nın aşkıyla başlıyor. Sonra diğer kuşakların kesişimlerini anlatıyor. Benim Gurnahtan okuduğum ilk kitaptı. Dili sade akıcı sürükleyiciydi. Bittiği için üzüldüğüm bir kitap oldu. Mutlaka okunması gereken bir kitap.
Puan vermedi·331 syf.··
Beğendi
·2022 51. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 08 Eylül 2022 23:04
Terkediş” isimli romanı ile Commonwealth Yazar Ödülü’ne aday gösterilen Afrika doğumlu yazar Abdulrazak Gurnah, 2021 yılı Nobel Edebiyat Ödülü ‘nü kazandı. Ödül verilme nedeni olarak “Kültürler ve kıtalar arasındaki uçurumda sömürgeciliğin etkilerine ve mültecilerin kaderine kesin ve merhametli şekilde nüfuz etmesi” gösterildi. Genç yaşında ülkesini terk edip İngiltere’ye yerleşen yazarın Terkediş romanındaki “yurtsuzluk” izleği, yaşamındaki göçmenlik kültürüyle yakından ilgili. Eserdeki medeniyet çatışmasına, 19.yüzyıl Türk edebiyatından aşinayız. Romanda anlatılanlar Tanzimat romanlarındaki Doğu-Batı çatışmasının bir örneği adeta. Sömürgeci bir zihniyetle yaşayan insanların kendi kültürlerine yabancılaşmaları; alışkanlıklarından, değerlerinden taviz vermeleri ve zaman zaman kendilerinden olmayan insanlar tarafından dışlanmaları, bizim hiç de yabancısı olmadığımız konular.
Abdulrazak Gurnah eserde Mombasa'da geçen iki ayrı hikâyeyi anlatıyor ve romanın sonunda bu iki ayrı anlatıyı ustaca birleştiriyor. Aşk, yalnızlık, aidiyet, göç, kimlik sorunu gibi birçok meseleye gerçekçi bir açıdan bakıyor. Hikâyeyi kimseyi yargılamadan Doğu masalları anlatır gibi usul usul aktarıyor.
Gurnah; aile bağları, kadının toplumdaki yeri, gelenek, din, politika gibi birçok konuyu masaya yatırıyor. İnsanı ve mekânı terk etmenin yarattığı yıkımı ustaca işliyor.
“Korkup sinmemiştim, onu hatırlıyorum yalnızca bilmediğim bir yerde bulunmanın olağan yabancılığı vardı üzerimde…”s.268
Her şeyin dağılıp yok olması...
Yazardan okuduğum üçüncü kitap ve hepsini de çok beğendim. İnsan Gurnah'ın kitaplarında kendinden bir şeyler bulabiliyor.Yani en azından ben buluyorum diyeyim.Ya da belki de hüzün evrenseldir bilemiyorum.Bahsettiğim şey çiğ bir hüzün değil.Okurken bu durumu ben de hissettim ama kelimelere dökünce böyle oluyormuş diyorsunuz.Sizin anlatamadıklarınızı anlatabiliyor yani.Aynı şeyi aynı kelimelerle bu kadar iyi anlatamazdım ben.Zaten bu yüzden o yazar olmuş ben de okuyucu.Bence win win.
Yer yer bazı şeyleri çok mu uzatmış acaba dedim ama uzattığı yerleri okumaktan keyif aldım.Bu durum bazılarını sıkabilir tabi.Sadede gel diye çıkışırken bulabilirsiniz kendinizi.Ben öyle demedim,acele etmedim,her cümlesinin tadını çıkarmaya çalıştım çünkü bence Gurnah harika bir yazar.Çeviren de müthiş çevirmiş,bir alkış da ona.
Sömürgecilik,aşk,aile, yalnızlık konuları etrafında şekillenen kitabı ben çok sevdim.Sizlerin de seçeceğini düşünüyorum.Okuyun.
Pearce ile Rehana'nın hikâyesini üç kuşağın ortak yazgısına bağlayan Abdulrazak Gurnah , nesnel ve sahici anlatısı ile etnik-ulusal kimliklerin ötesinde bir kimliğin mümkün olduğu yeni bir edebiyatın ve dünyanın habercisi..
Abdulrazak Gurnah, postkolonyal edebiyatın önemli temsilcilerinden biriymiş.
Abdulrazak Gurnah 17 yaşında Zanzibar'dan İngiltere'ye göç etmiş.Kitaplarına kendi deneyimlerini yansıttığı söyleniyor.
Terkediş, Zanzibar'ın özgürlüğünü kazandığı ancak kargaşanın devam ettiği bir dönemde Mombasa'nın küçük bir sahil kasabasında geçiyor.
Kitabın ilk bölümünde yerli halktan Rehana ile İngiliz Pearce arasında yaşanan kabul görmeyen bir aşk anlatılırken, kitabın ikinci bölümünde üç kardeşin öyküsü anlatılmaya başlıyor.Kardeşlerden biri olan Amin'in aşık olduğu Cemile, Rehana' nın torunudur.İki bölüm arasında böylece bağlantı sağlanmış.Kardeşlerden Raşit eğitim için Zanzibar'dan İngiltere'ye gider.Kendi ülkesinde geleceği olmadığını düşünen Raşit İngiltere'de de açık bir şekilde ayrımcılığa uğrar.
Sömürgecilik sonrası yaşanan kimlik sorunu, arada kalmışlık güçlü bir şekilde anlatılmış kitapta.İyi ki okudum dediğim kitaplardan biri oldu Terkediş.
Terkediş uzun zaman sonra okuduğum en duygusal kitap oldu diyebilirim. İki ayrı kısımdan oluşan kitap önce Rehana ve Pearce’ın karşılaşma hikayelerini anlatıyor daha sonrasında ise onlardan iki kuşak sonra Amin ve Raşit kardeşlerin hikayesiyle devam ediyor. Özellikle ikinci kısımda Amin ve Raşit’in, birinin aşk birinin de gurbetle sınanması, ayrı düşmeleri, sömürgecilik ve savaşla, Avrupalıların ayrımcılıklarıyla ve buna rağmen azimle ayakta kalmasıyla, kederle büyüyüp yaşlanmalarını okumak mahvetti beni.. Kitabı bitirince yazarın neden Nobel ödülüne layık görüldüğünü daha iyi anlıyorsunuz…
Terkediş·331 syf.·Roman
9/10
2023 1. kitabı
Nobel ödüllü Abdulrazak Gurnah’ın okuduğum ilk romanı.
İngiliz gezgin Martin Pearce ile Doğu Afrikalı Rehana’nın aşkı ; üç kuşak sonra Amin ile Cemile’nin aşkı; Amin’in kardeşi Raşit’in İngiltere’ye göçmen olarak gidişi; Raşit’in İngiltere’ye uyum sağlarken yaşadığı sıkıntıları; Zanzibar’ın sömürge tarihinin anlatımı;
Gurnah romanında aşkları, terkedilişleri, aile bağlarını, kadınını toplumdaki yerini, gelenekleri, sömürgeciliği, ırkçılığı, göçmenliği çok katmanlı bir şekilde birbirlerine bağlayarak çok ustaca ve akıcı bir dil kullanarak anlatıyor.
Yazar Hakkında
Abdulrazak GurnahYazar · 9 kitap
1948’de Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da doğdu. Anadili, Afrika’da seksen milyon kişinin konuştuğu Svahili’dir. İlköğrenimini İngiliz okullarında tamamladı, çocukluğunda gittiği Kur’an kursunda Arapça öğrendi. Gençliğinde Zanzibar Ayaklanması’na (1964) ve sonrasında kurulan sosyalist rejimin çalkantılı yıllarına tanıklık etti. 1968’de İngiltere’ye gitti. Yükseköğrenimini Kent Üniversitesi’nde tamamladı. Doktora tezinde (1982) kolonyal söylemin Doğu Afrika, Karayip ve Hindistan edebiyatındaki izdüşümlerini analiz etti. Postkolonyal edebiyat alanında uzmanlaştı. Halihazırda Kent Üniversitesi’nde İngiliz edebiyatı profesörü. İlk romanı Memory of Departure’da (Ayrılışın Hatırası, 1987) Afrika’da geçen gençlik yıllarının ardından ülkeyi terk eden Hassan karakterinin hafızasında yer eden Afrika imgesini postkolonyal dönemin kimlik sorunları ışığında inceledi. İkinci romanı Pilgrim’s Way (Hac Yolu, 1988) başlığını Winchester’ı Canterbury’deki Thomas Beckett mabedine bağlayan yoldan alır. Daha iyi bir yaşam umuduyla İngiltere’ye gelen Tanzanyalı Davud, karşılaştığı göçmen karşıtı tutumlardan dolayı paranoyak bir benlik geliştirir ve çareyi Tanzanya’daki geçmişini tamamen silmekte arar. Dottie (1990), Dottie Badoara Fatma Balfour karakteri üzerinden benzer bir yabancılaşma sorununu tartışır. Fatma Balfour’un melez kimliği, ırk ve etnisite sorununun göçmen ve sürgün karakterler üzerindeki travmatik etkilerinin yakıcı bir simgesidir. Paradise’ta (Cennet, 1994) Gurnah, Yakup’un oğlu Yusuf’un Kur’an’da anlatılan hikâyesini 1900-1914 arası Doğu Afrika’ya uyarlar. Kolonyal söylemin Afrika’ya dair klişelerini kölelik, tarihin çarpıtılması, İslâmofobi gibi meseleler üstünden tartışırken Yusuf’un bireysel hikâyesi bir yandan kolonyalizmin bir yandan da despotizmin eleştirisine açılan ikili bir işlev görür. By the Sea (Deniz Kenarında, 2001), emperyal pedagojinin Afrika’nın yerli gelenekleriyle karşılaşmasının doğurduğu verimli paradoksları konu eder. Salih Ömer, Kur’an eğitimi almaktan duyduğu geleneksel kıvanç ile kolonyal eğitimin kazandırdığı dünya bilgisi arasında bocalarken yeni Afrika’nın çelişkileri ete kemiğe bürünür. The Last Gift (Son Armağan, 2011), 1996’da yayımlanan Admiring Silence’la (Sessizliğe Hayranlık) birlikte bir nehir roman anlatısıdır. Admiring Silence’ın isimsiz anlatıcısı ülkesini terk eden bir Zanzibarlı muhaliftir; Britanya’ya yerleşip evlendikten sonra öğretmenlik yapar. Hayatının en istikrarlı görünen döneminde bireysel tarihini yazmaya karar verdiğinde, hiç de istikrarlı olmayan, kayıp ve kırılgan bir bastırılmış benlikle yüzleşmek zorunda kalır. The Last Gift’te ise Gurnah, bu isimsiz anlatıcısının hikâyesini kültürel farklılıkları, belleğe kazınmış tarifsiz acıları kat eden bir anlatıya kavuşturur. Gurnah’ın hakikat anlayışı, gerek kolonyal dönemin karamsar ve toptancı tasvirlerini gerekse anavatan-memleket şovenizmlerini reddeden sahici bir arayışa dayanır. Gurnah, romanları dışında, Salman Rushdie, Anthony Burgess, Joseph Conrad, Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Zoe Vicomb gibi yazarlar üstüne edebiyat eleştirileri yazdı, kitaplar hazırladı. Bütün romanlarını kuşatan motiflerin ve temaların estetik yetkinliğe ulaştığı ana metin olduğunu düşündüğümüz için İletişim Yayınları olarak Gurnah külliyatını yayımlamaya Desertion (Terkediş, 2005) ile başlıyoruz. Gurnah’ın dünya edebiyatına evrensel bir içerik ve nitelik kazandıran romanlarını yayımlamaya devam edeceğiz.
Yazar, 2021 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülmüştür.
