Ulus Nedir?
Ernest RenanYazar:
Ernest Renan
Çevirmen:
Gökçe Yavaş
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Şubat 2021
Yayınevi:
Pinhan Yayıncılık
ISBN:
9786055302962
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Rahmetliyi lise yıllarımdan tanırım, aklımda hep “tam da devrinin adamı” nitelemesiyle kalmış. Eserde de düşüncelerime karşılık buldum. Renan’ın ulus kavramı üzerine konferansıyla birlikte Renan hakkında kısa bir girizgahla başlıyor eser. Dedim ya, tam da devrinin adamı; Saint Simon ve Comtelarla birlikte başlayan pozitif dünya algılayışı Renan’da bir nebze bilim dini algı olarak karşılık bulmaktadır. Nitekim soydaşı Rousseau gibi zihninde yeni bir din formu da şekillenmiştir: Bilim dini. Ulus üzerine tanımlamaları ise kendisinin düşünsel vatanı olarak beyan ettiği Almanya’nın bir Alman sorunsalı olan romantizminden de çokça etkilenerek kendisini geçmiş birliği ve şimdi iradesi olarak ortaya çıkmıştır. Gerçi eserde de ifade edildiği üzere Renan, düşüncede cesurken pratikte korkak fakat kurnaz bir insandır. Yer yer, duracağı yeri iyi kestiren Renan bir tutam romantizm eklenmiş bir idealisttir. Fakat şanslı bir idealist; unutmak halinin insan için önemi üzerine durup acıların birleştiriciliğinden dem vururken ölümünden sonra unutulması kendisini şanslı bir ölümsüz kılmıştır. Nitekim unutulmasaydı sonu soyadaşları Voltaire, Rousseau, Condorcet, Gouges gibi olabilirdi. Farkında olsa, kendisi de sevinirdi. Ezcümle, Renan bir dünya vatandaşıdır; yer yer ve bazen sık sık...
Ulus hakikatte nedir?Politika
"Ulus Nedir?" Renan'ın, "11 Mart 1882 Sorbonne Konferansı" söylemlerini ve notlarını içeren çok önemli bir eser. Bu eserinde politikaya, siyasete, kültürlere, savaşlara, ırklara, milletlere, uluslara (kendisi ulus kavramını devletten de, milletten de ayrı görüyor) ve bunlarla bağlantılı olan birçok kavrama da dokunup, bizlere açıklık getiriyor. Ulusun nasıl meydana geldiğini, ulusu diğer siyasi ve kültürel oluşum biçimlerinden ayıran noktaları, ulusun hakikatte ne olduğunu bizlere açık açık ve fazlasıyla eleştirel bir biçimde gösteriyor. Kendisinin dili biraz keskin ve bu özelliğini gizlemiyor yazılarında da, söylemlerinde de.
Hatta kendisi, dönemin önemli figürlerinden biri olan Alman filozof David Friedrich Strauss ile de mektuplar vasıtasıyla atışmıştır. Strauss'un düşüncelerini eleştirmiştir. Oysa kendisi Fransa'nın Strauss'u, Almanya'nın ise Renan'ı olmuştu.
Ben, Ernest Renan'ın çoğu fikrine katıldığımı söyleyebilirim, tabii ki ayrıldığımız noktalar da oldu ama genel hatlarıyla yakın görüşlerde olduğumuzu fark ettim.
Özellikle de eser içerisinde Türkiye'ye yer vermesi, Türkiye'nin oluşum biçimlerinden bahsetmesi ilgimi çekti. Sizler de konu olarak politikayı, siyaseti, devletlerin ve ulusların oluş biçimlerini merak ediyorsanız, bu esere şans verebilirsiniz. Özellikle de Renan'dan okumak farklı bir deneyim olacaktır.
Ama Ulus
Tarihsel bir ulus şeması çizmek mümkün mü?
Batıda gelişen ulus fikir neden Ortadoğu'da bir cehennem döndü? Osmanlı çok kültürlü, çok dili ve çok dinli bir toplumdu. Ama Osmanlı Avrupa da gelişen Rönesans ayak uyduramadı?
Gelişen ulus fikir aslında imparatorluklar devri miadını doldurmuştu ve imparatorluk sonrası uluslar Avrupa'nın sömürge alanları oldu.
Burda Avrupa'yı suçlamaktan çok kendimize yönelik bir suçluluk eleştirisi yapmak daha mantıklı olur...
Sizce doğru değil mi?
ULUS NEDİR ?1000Kitap
Eser, Strauss ve Renan'ın tartışmaları, mektuplaşmaları ile başlıyor. Bu tartışma önceleri nazikçe başlamış fakat sonrasında oldukça sertleşmiştir. Daha sonra Renan'ın 11 Mart 1882 tarihinde Sorbonne Konferası (ULUS NEDİR) konuşmasını okuyorsunuz. Burada, ırk ve ulus kelimelerinin farklılıklarından, oluşumlarından,gerekliliklerinde ve anlam kaymalarından bahsediyor. Son bölümde ise bu konferansın ve Renan'ın, Jean-Marie Tremblay tarafından analizleri tek tek yapılıyor. Bu analizler de en dikkat çekici başlık bana göre Renan'ın Irkçılığı başlığı idi. Bu konferans dönemi için bir başyapıt sayılmıştır.
Ulusal Değerlerin Belirlenmesi ÜzerineFelsefe
Fransız Filolog Ernest Renan'ın hayatı ve fikirlerinin tanıtımıyla başlayan bu kitapta belirli bir insan topluluğunun, Ulus/ Millet olabilmesi için hangi şartları taşıması gerektiğini yüzeysel ama
Ulus Nedir?Siyaset
Kitap oldukça kısa. Yazara (Ernest Renan'a) ait olan asıl bölüme geçilmeden önce, Ernest Renan'ın kişiliği, düşünce tarzı ve olaylara yaklaşımı hakkında bilgi veren bir ön içerikle karşılaşıyorsunuz.
Ulus Nedir?Tarih
İçinde Ernest Renan'ın "Ulus Nedir" isimli 1882 tarihinde Sorbonne'da verdiği konferans, Philippe Forest'in detaylı bir Renan portresini içeren "sunum" unu ve Jean Marie Trembley'in "Okuma Yolu" adlı sonsöz mahiyetinde bir yazı bulunuyor Ulus Nedir? isimli kısa risalenin içinde.
Philippe Forest'in sunum yazısı Renan'ın entelektüel portresi gibi de okunabilir. Renan'ın hangi düşünsel süreçlerden geldiğini ve hangi saiklerle Ulus Nedir isimli risale yazdığını detaylı bir şekilde özetliyor.
Jean Marie Trembley'in okuma yolu adlı sonsöz mahiyetindeki yazısı ise salt Ulus Nedir'in yazılış sürecini ve Renan'ın hangi düşünürlerden etkilenerek bu kısa ve etkili konferansı sunduğunu ve tarihsel önemini özetliyor.
Ulus Nedir isimli konferansın en nihayetinde yazılış nedeninin Fransa ile Almanya arasında kadim mesele olan Alsas Loren sorunu olduğu anlaşılıyor. Alsas bölgesini Alman dili konuştukları ve Alman ırkına mensup oldukları iddiasıyla ırk temelinde Alman toprağı olarak tanımlayan Strauss'un aksine, ulusun hissiyat ve ruhani bir ilke olduğunu iddia eden Renan bu itkiyle ulus tanımını yapmıştır.
Renan'ın ulus tanımı ortak zengin bir hatıralar mirası ile şimdiki zamanda ortak karara varma ve birlikte yaşama arzusudur. Alman düşünür Strauss'un aksine Renan'ın bu tanımının halen geçerli olduğunu iddia etmek yanlış olmayacaktır. Ulus dine, dile, ırka dayanmaz. Ulus birliktelik arzusu kader birliğidir.
Renan'ın bu çok önemli risalesini yayımladığı için Pinhan yayınlarına teşekkür etmek gerekir.
Sosyal bilimler ile ilgilenen meraklıların bu kitabı okumaları elzemdir.
ULUS NEDİR?
(Konuşma Metni)
ERNEST RENAN
Ernest Renan'ın 1882 yılında yaptığı konuşmanın kitap haline getirilmiş hali. Renan'ın konuşması aslında 20 sayfalıkyer kaplıyor ama kitapta konuşmadan önce Ernest Renan'la ilgili güzel bir biyografi verilmiş. Konuşmadan sonra ise onun konuşmasını tahlil eden ve bence çok önemli olan bir kısım verilmiş. Renan'ın konuşmasını okurken onun tarihe hâkim olduğunu, geleceğe dair çıkarımlarında tutarlı olduğunu gördüm. Renan ulusu tarihsel mirasları olan ve günümüzde de bir arada yaşamak isteyen topluluk olarak açıklar. Din, dil, ırk ve çıkar birlikteliğini yok sayar. Bunun nedeni o zamanlarda Almanların Fransa'ya ait Alsas-Loren bölgesini onların Alman oldukları ve Almanca konuştuklarını öne sürüp işgal etmeleri ve bunu meşru saymaya çalışmalarıdır. Renan buna karşılık onlar Alman ırkından olabilirler ancak Fransa ile birlikte yaşamak istediklerini dile getirerek ülkü birliğini ulusun temeli olarak alır. Güzel bir eser tarih ve siyaset öğrencileri kaçırmamalı.
Ulus Nedir?Ulus
Kitabı okurken neden kitabın yarısı kadar bir açıklama bölümü var diyebilirsiniz. Ama bu yazarı daha iyi anlamak için gerekli. Ve yazarı anladığınız an söylevi anlamak daha kolay. Çelişkinin neden kaynaklandığını anlıyorsunuz. Ve evet söylevde bir çelişki yokmuş gibi gözükse de aslında var. Bu da son kısımda ortaya çıkıyor.
Yazar Hakkında
Ernest RenanYazar · 8 kitap
Ailesi ve doğumu
Breton ahalinin çoğunlukta olduğu Fransa'nın kuzey batısındaki Brittany bölgesindeki liman kasabası Tréguier'de doğdu. Ateşli bir Cumhuriyetçi filika kaptanı balıkçı olan babası komşu kasaba Lannion'dan kraliyetçi bir tüccarın kızı ile evlenmişti. Renan beş yaşındayken babası öldüğünde 12 yaş büyük ablası Henriette ailenin moral kaynağı oldu. Ablasının Tréguier'de bir kız okulunda öğretmenlik yapabilmek için boşuna çabaları sonuç vermeyince yatılı bir kız okulunda öğretmenlik yapmak için Paris'e gitti. Öğrencileri arasında Ahmet Ağaoğlu'da bulunmaktadır.
Eğitimi
Renan doğduğu kasabadaki papaz ilahiyat okuluna gitti. Papaz okulunda öğretmenleri kendisi hakkında uysal, sabırlı, gayretli, özenli ve eksiksiz diye not tutmuşlardı. Rahipler ona matematik ve Latince öğretirken annesi onun eğitimini tamamlamıştı. Renan'ın annesi cetleri Bordo'dan göç etmiş olan yarı Breton'du. Renan, kendisinin Gaskon ve Breton tabiyatının tamamen iki farklı kutupta olduğunu söylerdi.
1838 yılının yazında, Renan Tréguier kolejindeki bütün ödülleri kazandı. Kız kardeşi öğretmenlik yaptığı okulunu doktoruna kardeşinden bahsetti, o da aristokrasi ile rahipler arasında arkadaşlık teşkil etmeyi amaçlayan genç Katolik asillerin ve en başarılı öğrencilerin alındığı Aziz Nicholas du Chardonnet papaz okulunun idaresi görevindeki Félix Antoine Philibert Dupanloup'a söyledi. Dupanloup, henüz sadece 15 yaşında olan ve hiç Britanny dışına çıkmamış olan Renan için gönderildi. Din ona Tréguier ve Paris'dekinden tamamen farklı göründü. Başkentin yüzeysel, parlak sözde bilimsel Katolikliği Breton ustalarının sade inancını kabul eden Renan'ı tatmin etmedi.
